Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Suç samur kürk olsa kimse üstüne almaz.
Bak: “Kabahat samur kürk olsa kimse üstüne almaz.”
Yüklü eşek anırmaz.
Çalışan insanın gereksiz konuşmalarla gevezeliklere zamanı yoktur.
Deve büyüktür ama, beşini bir eşek yeder.
Her büyük görünen şeyin aslında göründüğü gibi büyük olmadığını anlatır.
“Kervan yola çıksa alel-ekseri Bir eşek katarı yeder demişler.” (Yesarî)
Yağ yiyen köpek tüyünden bellidir.
Emek vermeden kazanç sağlayan kişi, aşırı harcamalarla kendini ele verir.
Her ağacın meyvesi olmaz.
Her insan aynı derecede verimli olmaz. Herkesten aynı şey beklenmez.
Yuvayı yapan dişi kuştur.
Ev kadınının tutumlu olması gerektiğini ve ev kurmada kadının büyük payı olduğunu anlatır.
Ayağım yorganına göre uzat
Gerek kişisel, gerek toplum hayatında ölçülü, planlı davranmak pek önemlidir. Giderini, gelirine göre ayarlamayanlar borçlanır, perişan olur, onurunu yitirirler.
“Yükseklerden uçma dengin ara bul Yorganına göre ayağın kösül.” (Mir’ati)
Baba m ah tez tükenir, evlât gerek kazana.
Baba malına güvenmemeli, insan kendi ekmeğini kendi kazanmalıdır.
Acındırırsan arsız olur, acıktırırsan hırsız olur.
Bir kimseye fazla acır görünürseniz, kendini devamlı acındırmak ister. Doğal ihtiyaçları karşılanmayan insan, gizliliğe ve zorla almaya zorlanır. “Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin” atasözüyle eşanlamlıdır.
Söz yaş deriye benzer, nereye çekersen oraya gider.
Söz genellikle çok anlamlıdır. Seçerek ve bilerek söylenmedikçe yanlış anlamalara yol açabilir.
“Söz dediğin benzer hem yaş deriye Çeksen her tarafa süner demişler.” (Refiki)

Pages