Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Sabaha çıkmamak
ölmek.
Ne sakala minnet ne bıyığa
Başkasından fayda görmeyip, kendi işini kendi yapmaya karar vermeyi anlatır.
Ayağı uğurlu
Bir yere varmakla iyi işlerin olması
Toprağı bol olsun
Fazla saygı duyulmayan ölüler için söylenir.
Çizmeden yukarı çıkmak
Beceremeyeceği bir işe karışmak. (*)
Boyundan büyük işlere girişen, anlamadığı bir işe burnunu sokan, haddini bilmeyen kimseler için “çizmeden yukarı çıkma” derler. Apel (Apelle), İsa’dan dört yüz yıl önce Efes'te doğmuş bir ressamdır. Büyük İskender’in tablolarını yapmakla tanınmıştır. Eserlerinin tenkidini saklı yerden dinlemek âdetinde olduğu söylenir. Bir gün bir kunduracı, Apel’in yaptığı resimlerden birini tenkit eder: önce resimdeki çizmeler üzerinde görüşlerini söyler. Apel haklı bulur. Sonra kunduracının, resmin yukarı kısımlarına, teknik ve sanat tarafına geçerek; renkler üzerine, gölge, ışık üzerine de birtakım yersiz sözler söylediğini duyan ressam, dayanamayıp perde gerisinden: “Çizmeden yukarı çıkma!” diye bağırır. Bu söz Türkçeye bir deyim olarak geçer.
Meramın üzüm yemek mi, bekçi dövmek mi?
Asıl şeyi bırakıp ayrıntıyla uğraşmak.
Delme takma. Derme çatma
Uydurup yakıştırmak.
Etekleri zil çalmak
Çok sevinmek.
Ağzı kulaklarına varmak
Çok sevinmek.
Hali kalmamak
Çok yorulmak.

Pages