Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ali Paşa vergisi
önce verilip sonra geri alman kıymetli şeyler, hediyeler için kullanılır. (*)
Önce verilip sonra geri alman bir şey, kıymetli bir hediye için “ali paşa vergisi” deyimi kullanılır. Osmanlı vezirlerinden olan Ali Paşa, sayılı akşamcılardanmış. Her akşam sofrasında cariyelerini de bulundurur, onlara oyunlar oynatır, badeler sundururmuş. Oyun sırasında cariyelerin her birine kıymetli hediyeler verirmiş. Sofranın sonuna doğru hediyelerin miktarı da, değeri de artarmış. Fakat ertesi sabah aklı başına gelen Ali Paşa, cariyeleri çağırtarak verdiği hediyeleri birer birer geri alırmış. Zamanla paşanın bu hareketine alışır olunmuş. Her içki akşamının sabahında cariyeler- den, akşamki aldıkları hediyelerin geri alınması gelenek haline gelmiş. Hediyeler geri verilirken gönülsüz davranan cariyelere ötekiler: “Ali Paşa vergisi bu kadar durur kızım!” diyerek hediyeleri geri vermenin doğal olduğunu anlatmak isterlermiş.
Çengel atmak
Bir yere sokulmak, nüfuz altına almak.
Mesele çıkarmak
Yeni bir iş açmak.
Bağrını delmek
Çok dokunmak.
Ahım şahım
Değerli olan.
Ham armut gibi boğaza durmak
Söz söyletmemek, sözünü kesmek, sıkboğaz etmek.
Yağlı kapı
Bol kazanç sağlayan.
Yüksekten bakmak
Başkalarını küçük görmek.
Canım yoksulluk, gözüm yoksulluk; yat ilk akşam, kalk kuşluk
Yoksulların alaylı avunması.
Adım atmak
Bir işte biraz biraz başarı elde etmek.

Pages