Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kendini vermek
Bir şeye bütün gücüyle bağlanmak.
Arka çıkmak
Sahip çıkmak, yardım etmek.
Balta olmak
Rahatsız etmek, zorbalık etmek. (*)
Birinden ısrarla bir şey isteme, rahatsız etme hallerinde “balta olmak” deyimi kullanılır. Üçüncü Selim. İkinci Mahmut zamanlarında Yeniçeriler, öylesine azıtırlar ki: Yollarda kadınlara sarkıntılık ederler, hamamlardan kadın kaçırırlar, her tarafı haraca keserler, her isteklerini zorbalıkla elde ederlerdi. İstanbul limanına gelen ticaret gemilerinin komisyonculuğunu zorbalıkları sayesinde ellerinde tutarlardı. Geminin yükü ne olursa olsun satış işine ancak Yeniçeri zorbaları karışır, elde edilen kârdan diledikleri ölçüde kendilerine ayırırlardı. Zorba, gemi limana gelir gelmez hemen kendi nişanı olan “balta”sını geminin burnuna asardı. Bu. geminin haracının ancak balta asanın olduğu anlamına gelirdi. Balta asmak, nişan etmek artık bir başka yeniçerinin aynı hareketi yapmaması demekti. Bu hali gören yeniçeriler: “Bu gemiye balta olunmuş” der ve dokunmadan geçerlerdi. İşte bu “balta olmak” deyimi, balta asmak zorbalığından gelmektedir.
Deli gönül
Sevgiye sınır tanımayan.
Dokuz köyden kovulmak
Davranışları çevresini rahatsız ettiği için sık sık yer değiştirmek zorunda kalan.
Hızır gibi yetişmek
“Sıkışık bir anda yardıma yetişmek“ anlamında söylenir.
Kantara çekmek (vurmak)
İyi hesaplamak.
Ayağını kaydırmak
Birisini işinden etmek.
Ucu dokunmak
Zararı dokunmak.
Hafta sekiz, gün dokuz
Sık sık rahatsız etmek anlamında.

Pages