Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Adım uydurmak
Düşünce ve davranışlarım başkalarınınkine benzetmek.
Eli uz
Becerikli. Usta
Üstüne düşmek
Bir şeyle çok uğraşmak.
Sebilhane bardağı gibi dizilmek
Acındırıcı bir tavırla durma. (*)
Boynu bükük, yoksul görünüşlü kimselerin acındırıcı bir tavırla dizi halinde durmalarına. “Sebilhane bardağı gibi' dizilmişler” denir. Sebilhane, daha çok büyük şehirlerde cadde üzerlerinde, gelip geçenlerin parasız su içmeleri için pencerelerinde su dolu bardaklar bulundurulan demir parmaklıklı taş binadır. Bardakların, pencere önlerinde sıra ile dizili durmalarına benzetilerek “Sebilhane bardağı gibi dizili” deyimi yeri geldikçe söylenir.
Elifi görse mertek sanmak
Okuma bilmeyenler için söylenir. (*)
Pek cahil kimseler için kullanılan bir sözdür. Elif. Arap alfabesinin birinci harfidir. Türk alfabesinin ilk harfi (A) nın yerine geçer. Yazılışı (I) harfi biçimindedir. Mertek ise, odun anlamındadır. Köy evlerinde damlar üzerine döşenen bir metreye yakın uzunlukta, kol kalınlığında odun parçalandır. Cahil kimselerin anlayışsızlığı, bilgisizliği anlatılmak istendiği zaman: “Elifi görse mertek sanır!” denir.
Zemzem kuyusuna işemek
Ün kazanmak için kötü iş yapmak.
Gürültüye pabuç bırakmamak
Göz korkutmaya aldırmamak.
Laf ebesi
Herkese söz yetiştiren.
Dili çalmak
Birinin konuşmasına benzemek.
Çenesi düşük
Geveze.

Pages