Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Pabucu dama atılmak
Değerden düşmek. (*)
Eskiden esnaf, türlü örgütler kurarak, mesleklerinde hiçbir hilenin, yolsuzluğun olmamasına çalışırmış. Satılan malların çürük, yırtık, bozuk, değersiz olmamasına dikkat edermiş. Yapılan ayakkabıların, pabuçların da aynı şekilde sağlam, zarif olması tek arzularıymış. Günün birinde bir müşteri gelerek, pabucunun çabuk yırtıldığını ya da sağlam dikilmediğini söylediğinde, o kunduracı çağrılır, azarlanır; müşterinin parası geri verilir, beğenilmeyen pabuç da dama atılırmış. Artık işe yaramayan ya da önemli bir mevkiden düşen insanlar için “pabucu dama atıldı” denir.
Davul (falanın) boynunda, tokmak (filânın) elinde
Sorumluluk falanda ama, yapan filandır anlamında.
Dırıltı çıkarmak
Tatsız tartışmalara yol açmak.
Gülmekten kırılmak
Sarsıla sarsıla gülmek.
Gözleri fal taşı gibi açılmak
Şaşkınlık ve hayretten gözleri fazla açılmak.
Gemisi şapa oturmak
Birinin işinin bozulması.
Göbeği sokakta kesilmiş olmak
İşsiz, güçsüz, sürtük.
İçi titremek
Kuvvetli istek duymak.
Kuş beyinli
Akılsız.
Maskesi düşmek
Gerçek yanı meydana çıkmak.

Pages