Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ekmek kapısı
Geçim sağlanan yer.
Tuz biber ekmek
Bir şeyin acısını artırmak.
Fol yok yumurta yok
“Durup dururken” anlamında.
Ecel beşiği
Çok tehlikeli yer.
El atmak
Bir işe karışmak, bir işe girişmek.
Ne ölü görmüş ağlamış, ne düğün görmüş oynamış
Yol yordam bilmez. Dünyadan habersiz.
Arada dağlar kadar fark olmak
İki şey arasındaki benzemezliği anlatmak için söylenir.
Cart curt etmek
Sağa sola tehditler yağdırmak.
Saçını süpürge etmek
Kadınların çok fedakârca çalıştığı anlatılmak istendiğinde söylenir. (*)
Canla başla çalıştıkları halde bir türlü yara- namayan kimi kadınlar “saçımı süpürge ettim” diye dert yanar, değerbilmezleri kötülerler. Eskiden kadınlar saçlarını kısa kesmezlerdi. En uzun saç, en güzel saç sayılırdı. Kadın, yer süpürmek için eğildiğinde arkadan örülü saçlar öne düşer ve bir süpürge gibi yerde sürünür- Pek tanınmayan kimseler için “sarı çizmeli Mehmet Ağa” deyimi kullanılır. San çizmenin moda olduğu bir devirde büyük şehirlerden birinde bir ağa varmış. Konağının üst katlanndan birinde oturur, pencereden çevreyi seyredermiş. Bir ara yoldan geçenler içinden bir tanıdığını görür gibi olur. Konuşması gerekmektedir. Hemen uşağını çağırarak uzaklaşan adamı gösterir : “Bak” der, “sarı çizmeli, uzun boylu, koş arkasından, çağırdığımı söyle!” Uşak uzaklaşırken arkasından bağırır: “İsmi Mehmet Ağadır, öyle çağır!” Uşak, merdivenleri koşarak inerse de adam çoktan kalabalığa karışmıştır. Sağa bakar, sola bakar, bir sürü san çizmeli adam vardır. Gözüne kestirdiği birine yaklaşır: “Mehmet Ağa! Seni ağa istiyor, konakta bekliyor” diyerek adamı konağa getirir. Fakat çağrılan adamın ismi tesadüfen Mehmet Ağadır ama ağanın çağırdığı değil. Ama uşağına yanlış iş yaptığı için çıkıştığında adam: “Adam” der, “burası koca bir şehir, san çizmeli de çok, Mehmet Ağa da... Uşağın, hangi bir san çizm.li Mehmet Ağayı tamsın bu kalabalıkta!..”
Kaleminden kan damlamak
Kuvvetli ve pek etkili yazmak.

Pages