Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Çamurdan çekip çıkarmak
Onuru zedelenen birini eski kötü durumundan kurtarmak.
Hayır kalmamak
Çok kötü bir duruma girmek.
Derdini Marko Paşa’ya anlatmak
Derdini dinleyecek kimse ya da makam olmadığı anlatılır. (*).
Çaresi bulunmayan dertler için “Derdini Mar- ko Paşa'ya anlat” derler. Marko Paşa, Abdülaziz devrinde yaşamış, onun özel doktoru olmuş bir Rumdur. Padişahın gözüne girerek ayrıca ders nazın da olmuştur. Nazırlığı ve doktorluğu sayesinde birçok dertlilerin derdine derman olmuş ve böylece meşhur olmuştu. Her gün yüzlerce dertli Marko Paşa’dan derman ister. Hepsinin de derdini ayn ayn gidermeye imkân bulamayan Marko Paşa, buna bir çare bulur: Dertliyi dikkatle dinledikten sonra, sözün sonunda sorar: “Anladım ama ne?” Dertli anlatamadığını sanarak yeni baştan yana yakıla anlatır. Marko Paşa yine sorar: “Anladım ama ne?” Dertli biraz daha duygulu, biraz kızgın derdini bir kez daha anlatır. Paşa yine tekrarlar : “Anladım, anladım ama ne?” Dertli ne söyleyeceğini, ne yapacağını bilemeden oradan uzaklaşıverir. Marko Paşa'ya dert anlatamayış halk arasında yayılıyor ve devası olmayan dertler için “Derdini Marko Paşa’ya anlat” sözü, Türkçeye deyim olarak giriyor.
Çehre züğürdü
Çirkin yüzlü.
Peşinde dolaşmak
Bir işi takip etmek.
Altın adını bakır etmek
İyi ününü kötüye çıkarmak.
Kazın ayağı öyle değil
Bir şeyin bilindiğinden başka türlü olduğu anlatılır.
Kemerleri sıkmak
Açlığa katlanmak.
Baklayı ağzından çıkarmak
Sabrı tükenip karşısındakine ağır sözler söylemek.
Yüz bulunca (verince) astar istemek
Kendisine bir şey verilince daha çoğunu istemek.

Pages