Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Zir zuma
Çok sarhoş.
Adam yerine koymak
Değerli görmek.
Az verip çok yalvarmak, çok verip az yalvarmak
Borcunu ödemenin gereğini anlatır.
Gönlü yok
Bir şeyi istediği halde istemez görünen.
Hoşafın yağı kesilmek
Söyleyecek söz bulamayacak bir durumun kabullenilmesinde söylenir. (*)
Yeniçerilere yemekte bazen hoşaf da verilirmiş. Çokluk hoşaf, daha önce pişen bir yağlı yemekten boşalan kazanda yapılırmış. Bu yüzden tabaklara dağıtılan hoşafların yüzü tama- miyle yağla kaplı olurmuş. Bu halin yıllarca devam etmesi yeniçerileri duruma alıştırmış. Günün birinde yemek işlerine bakacak yeni bir subay gelir. Subay, temizlik konusunda çok titizdir. Hoşafın bulaşık kazanda pişmesine engel olur. Artık hoşaf yağsızdır. Bunu gören yeniçeriler: “Hoşafın yağı kesildi artık” derler. Bu sözü daha önce hoşafın yağlı olmaması hakkında isteklerine aldırmayan aşçıbaşıyı kızdırmak için sık sık söylerler. Bununla aşçıbaşının mutfakta artık hükmü kalmadığım anlatmak isterler. Bugün de bir kimsenin kuvvetten düştüğü, bir durumu kabullenmek zorunda kaldığı sıradaki halini anlatmak için kullanmaktayız.
Kandilli temenna
Çok mübalâğalı selâm biçimi. Yaranmak için gereğinden fazla eğilip bükülerek selâmlamak.
Kafa patlatmak
Fazla zihin yormak.
Kemiği sararmak
Yaşlanmak.
Geri durmak
Bir şeyi yapmaktan kaçınmak.
Posasını çıkarmak
Bir şeyi sonuna kadar sömürmek.

Pages