Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Şerrine lanet
Kötü biriyle uğraşılmayacağım anlatır.
Hoşafın yağı kesilmek
Söyleyecek söz bulamayacak bir durumun kabullenilmesinde söylenir. (*)
Yeniçerilere yemekte bazen hoşaf da verilirmiş. Çokluk hoşaf, daha önce pişen bir yağlı yemekten boşalan kazanda yapılırmış. Bu yüzden tabaklara dağıtılan hoşafların yüzü tama- miyle yağla kaplı olurmuş. Bu halin yıllarca devam etmesi yeniçerileri duruma alıştırmış. Günün birinde yemek işlerine bakacak yeni bir subay gelir. Subay, temizlik konusunda çok titizdir. Hoşafın bulaşık kazanda pişmesine engel olur. Artık hoşaf yağsızdır. Bunu gören yeniçeriler: “Hoşafın yağı kesildi artık” derler. Bu sözü daha önce hoşafın yağlı olmaması hakkında isteklerine aldırmayan aşçıbaşıyı kızdırmak için sık sık söylerler. Bununla aşçıbaşının mutfakta artık hükmü kalmadığım anlatmak isterler. Bugün de bir kimsenin kuvvetten düştüğü, bir durumu kabullenmek zorunda kaldığı sıradaki halini anlatmak için kullanmaktayız.
Göğüs germek
Karşı koymak.
Masal okumak
Birini kandırmaya çalışmak.
Diş kirası
Yapılan ikramla yetinmeyip daha isteyenler için söylenir. (*)
Yapılan ikramla yetinmeyip daha isteyenler için “diş kirası” deyimi kullanılır. Eskiden Ramazan aylarında iftara gidilen konaklarda armağan yerine verilen paraya “diş kirası” denirdi. Cumhuriyet'e kadar devlet adamlarının konaklarında “iftar” önemli bir olaydı. İftara gelen seçkin konuklara büyük ikramlarda bulunulur, “fukara takımı”na da “diş kirası” adıyla para verilirdi.
Uçsuz bucaksız
Çok geniş.
Zihnini bulandırmak
Bir konuda şüpheye düşmek.
Dirlik düzenlik
İyi geçim anlamında.
Beylik söz
Herkesin kullandığı, basmakalıp söz.
Ok meydanında buhurdan yakmak
Büyük bir iş için küçük bir çaba harcamak.

Pages