Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ne ekersen onu biçersin.
Bak: “Çanağa ne doğrarsan kaşığında o çıkar.”
Tavuk kaza bakmış da kıçım yırtmış.
Ulaşması olanaksızken, bir yere varmak isteyen insanın gülünç duruma düşeceğini anlatır.
Çok gezen çok bilir.
Çok gezen çok görür. Bilmek biraz da görmekle olur. “Çok yaşayan bilmez, çok gezen bilir” atasözüyle eşanlamlıdır.
Gözden ırak olan gönülden de ırak olur.
Birbirinden uzun süre ayrı kalanların aralarındaki sevginin zamanla azalacağını anlatır.
“Ateş alan yanmaz mı Akan su bulanmaz mı Gözden ırak olanlar Gönülden de olmaz mı?” (Halk Türküsü)
El eli yıkar, el de yüzü.
Her şeyin karşılıklı olabileceğini anlatır.
“El eli yur dahi iki yüzü yur.” (Havayi) / “Belli bir şey hem de el de eli yur İki eldir yüzü yuyan demişler.” / {Refik)
Bir avuç altının olacağına bir avuç toprağın olsun.
Para tez tükenir, topraksa durmadan ürün verir.
Aç bırakma hırsız edersin, çok söyleme arsız (yüzsüz) edersin.
Bak: “Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.”
Ak göt, kara göt, geçit başında belli olur.
Kimin iyi, kimin kötü olduğu bir sınamada belli olur.
Eski düşman dost olmaz.
Düşmanlığın kolay kolay geçmeyeceği anlatılır.
“Dost uyur, su uyur, düşman uyumaz, / Bilirsin, dost olmaz eski düşmanın.” (Mengûşi)
Düşman düşmana gazel (yasin) okumaz.
Düşmanın kötülük yapması olağandır, anlamında söylenir.

Pages