Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Taşıma (dökme) su ile değirmen dönmez.
Bak: “Dökme (taşıma) su ile değirmen dönmez.”
İnsan ikrarından, hayvan yularından tutulur.
Bak: Hayvan yularından, insan (ikrarından) sözünden tutulur.
Minareyi çalan kılıfını hazırlar.
Akıl almayacak yolsuzluk ve hırsızlık yapanlar, yaptıklarını yasalara uygun göstermenin yollarını arar ve bulurlar.
“Anın için evvel kılıf hazırlar Çünkü minareyi çalan demişler.” (Refiki)
Dünyayı sel bassa ördeğe vız gelir.
Kimi insanlar birçok insanı zarara sokan olaylardan pek rahatsız olmazlar, çok zaman da sevinirler. Savaşın silâh yapımcılarının işine yaradığı gibi.
Yaş kesen, baş keser.
Bir ağacın kesilmesi, bir insanın kaybı kadar önemlidir.
Hak deyince akan sular durur.
Bir konuda adalet varsa, sorun olmaz.
Ana gibi yâr olmaz, Bağdat gibi diyar olmaz.
'İnsana, anadan daha yakın kimse yoktur, Bağdat''ın şehirler arasında eşi olmadığı gibi.'
Kaçan balık büyük olur.
Ortadan kaybolan bir şeyin öneminin aşırı derecede arttığını anlatır. / “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kör ölse badem gözlüydü derler Dilsiz ölse şirin sözlüydü derler / Balık kaçsa kırk yüz gözlüydü derler Serçe uçsa ya toy yahut kaz olur.” (Mesti)
Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı (hakkı) vardır.
Birinden küçük de olsa bir iyilik görüldüğünde unutmamayı öğütler. “İyilik et denize at, balık bilmezse Halik bilir” sözü bu yargıyı doğrulamaktadır.
“Bir kahvenin vardır kırk yıl hürmeti İyiler unutmaz insaniyeti.” (Merdümi)
Haydan gelen huya gider.
Emek harcamadan kolay kazanılan şeyler, değeri bilinmediği için kolay elden çıkarılır.
“Haydan gelen huya gider şüphe yok.” (Naili)

Pages