Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Bin tasa bir borç ödemez.
Boş yere üzülmek yerine, üzüntüyü ortadan kaldırmak gerektir.
“Bin kaygı bir borç ödemez Gamlanma gönül gamlanma.” (Karacaoğlan)
Düşman karınca ise de hor bakma.
Düşmanı küçümsemenin doğru olmadığını anlatır.
“Hasmın karıncaysa sakın hor görme Bilinir mi kimde ne var demişler.” (Mevci)
Söyleyenden dinleyen ârif gerek.
Söz, bir fikri, bir düşünceyi, bir duyguyu bütün incelikleriyle ortaya koymayabilir. Söylenenlerden, söylenmeyenleri de bulup çıkarmak biraz da dinleyenin anlayışına ve sezgisine bağlıdır.
Teşbihte hata olmaz.
Bir benzetmede “hata yapılmamalıdır” anlamındadır. Ama halk arasında daha çok, yapılan benzetmeden alınılmamasını dilemek için söylenir.
Herkes davul çalar ama çomağı makama uyduramaz.
Bak: “Herkes kaşık yapar ama sapını ortaya getiremez.”
Testi su yolunda kırılır.
“Su testisi su yolunda kırılır” atasözüyle eşanlamlıdır.
Dost beni ansın bir kozla, o da çürük çıksın.
Bak: “An beni bir kozla, o da çürük çıksın.”
Sabır acıdır, (acı ise de) meyvesi tatildir.
Sabır zordur, herkes sabredemez; ama sabretmesini başaran kimse, iyi- sonuçlara ulaşır.
Dostluk başka, alışveriş başka.
Alışverişin kendine özgü yasaları vardır. Duygusal davranışlar alışverişe zarar verir. / “Dostluk kantarla, (hesap) alışveriş miskalle” ata- sözüyle eşanlamlıdır.
İnsan ayaktan, at tırnaktan kapar.
Hastalıkların daha çok, insanda ayaktan, atta tırnaktan geçtiğini söylüyor. “Ayağını sıcak tut, başını serin” sözüyle yakın anlamlıdır.

Pages