Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Her gönülde bir arslan yatar.
Bak: “Her yiğidin gönlünde bir arslan yatar.”
Hamala semeri yük değildir.
Bak: “Koça (öküze) boynuzu yük değil.”
Sona kalan dona kalır.
Bir şeyi zamanında almayan, sonra o şeyin tükendiği, zamanı geçtiği anlaşıldığında büyük üzüntü duyar.
Gökten ne yağdı da yer kabul etmedi.
Büyüklerden küçüklere verilen şeylerin reddedilmeyeceğini anlatılır.
Sırrım açma (açma sırrım) dostuna, o da söyler dostuna.
Başkalarının bilmemeleri gereken gizli şeyleri kimseye söylememek, dosta bile. Çünkü o da bir başka dostuna söyleyecek ve yayılacaktır.
“Olur olmaza sırrını diyen Boz bulanık suya akmış gibidir.” (Karacaoğlan) / “Biz de biliriz ki pis değil sinek Gel ki miğde bulandırır demişler.” (Refiki)
Aç köpek fırın deler (yıkar).
Aç insan, yasaları, töreleri çiğnemek zorunda kalır. Bunu önlemek için açlığın ve açlığı meydana getiren nedenlerin ortadan kalkması gerekir.
“Acıkan it furun yakar demişler.” (Havayi) / “İyi olan hiç kimseye kem demez İyilik de varlıkla, aç aman bilmez.” (Mesti)
Kuştan korkan dan ekmez.
Bak: ““Serçeden korkan darı ekmez.”
Misafir kısmeti ile gelir.
Misafirin ev sahibine yük olamayacağı, çünkü onun yiyeceğinin Tanrıca sağlanacağı inancını belirtir. / “Tanrı misafiri” deyimi bu inanıştan gelmektedir. “Misafir on kısmetle gelir, birini yer, dokuzunu bırakır” ata- sözüyle eşanlamlıdır.
Şeriatın kestiği parmak acımaz.
Yasalara boyun eğmenin gereğini anlatır.
Ağustosta beyni kanayanın zemheride kazam kaynar.
Zamanında çalışan sıkıntıya düşmez. / “Yazın başı pişenin kışın aşı pişer” atasözüyle eşanlamlıdır.

Pages