Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Baykuşun kısmeti ayağına gelir.
Hiçbir canlı aç kalmaz, yeter ki istenmesi bilinsin.
Suyu getiren de bir, testiyi kıran da.
Bak: “Testiyi kıran da bir, getiren de...”
At binenin (iş bilenin), kılıç kuşananın.
Bir şeye sahip olma hakkı, ancak o şeyi en iyi hak edenindir, anlamında söylenir.
“At binenin, kılıç kuşananındır / Budur resm-i cihan, hükm-ü zamane.” (Mengûşî)
Acındırırsan arsız olur, acıktırırsan hırsız olur.
Bir kimseye fazla acır görünürseniz, kendini devamlı acındırmak ister. Doğal ihtiyaçları karşılanmayan insan, gizliliğe ve zorla almaya zorlanır. “Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin” atasözüyle eşanlamlıdır.
Avrat var ev yapar, avrat var ev yıkar.
Birliktelikte kadının yeri çok büyüktür.
Boş çuval ayakta durmaz.
Bir konuda başarılı olmak, başarıyı sürdürmek için o konuda bilgili, kuvvetli olmak gerekir. Bir şeyin uzun ömürlü olması, uzun süre dayanması isteniyorsa sağlam, kuvvetli ve dürüst olmak zorunluğu vardır.
Hırsıza kilit (kapı baca) olmaz.
Bir insan kötülük yapmak istiyorsa engel olunamaz.
İnsan kendini beğenmezse çatlar (ölür).
İnsanların genellikle kendilerini beğendiklerini anlatır. “Herkes aklını mezata vermiş, yine kendi aklını beğenmiş” atasözüyle eşanlamlıdır.
Ecel geldi cihana, başağrısı bahane.
“Ölümlerde bir sebep aranır, oysa ölecek kişinin alnına ne zaman öleceği önceden yazılmıştır” inancını anlatır.
“Sıtmadan, frengiden, veremden Bıktık tavuk gibi ölmekten Çoktan çıktı başağrısı Ecele bahane olmaktan.” (Rıfat Ilgaz)
Kırkından sonra saza başlayan kıyamette çalar.
Her şey zamanında yapılmalıdır.

Pages