Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Araba devrilince yol gösteren çok olur.
İş işten geçtikten sonra verilen öğüdün gereksizliğini, bir değeri olmayacağını anlatır.
Dökme (taşıma) su ile değirmen dönmez.
Yetersiz ve gelişigüzel çalışmalardan temelli ve büyük sonuçlar alınamaz.
“Taşıma su ile değirmen dönmez Ana bir başlıca çay olmayınca.” (Mir’ati)
Olsa ile bulsayı ekmişler, yel ile yulaf bitmiş.
Hayallerle, tahminlerle yapılan iş, insanı başarısızlığa götürür. Gerçekçi olmak, gerçekleri görmeye çalışmak gerek.
Kurt dumanlı havayı sever.
Kötü niyetli kimselerin herhangi bir karışıklıktan faydalanmak isteğini anlatır.
İyilik eden iyilik bulur.
İyilik edene iyilik edilir.
Kırkından sonra saza başlayan kıyamette çalar.
Her şey zamanında yapılmalıdır.
Gönül bir sırça saraydır, kırılsa yapılmaz.
İnsan çoğunlukla duygusal bir varlıktır; içlidir, incedir, duyguludur. İncinmeye, kırılmaya gelmez. Çünkü düzelmesi, bağışlaması güçtür.
“Gönül derler buna sırçadan ince, / Kırma, bu gördüğün şişe değildir, / Açar çiçeğini bahar gelince, / Vurma bu gördüğün meşe değildir.” (Haşan Ali Yücel) / “Dağlarda duman olur Denizde seyran olur Gönül ferman dinlemez Dünyası zindan olur.” (Halk Türküsü)
Az söyle çok dinle.
Çok konuşan yanlış şeyler söyleyebilir. Oysa çok dinlemek insana hem hata yaptırmaz hem çok şey öğretir.
Ağaçtan maşa olmaz.
İnsan yeteneğinin gerektirdiği işi yapmalıdır.

Pages