Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Geline “oyna” demişler, “yerim dar” demiş.
Bak: “Oynamasını bilmeyen kız, “yerim dar” demiş; yerini genişletmişler, “yenim dar” demiş.”
Adam adamdır, olmasa da pulu; eşek eşektir, olmasa da çulu.
İnsanı değerli kılan para değildir, değersiz insanı değerli yapan para olmadığı gibi.
Ağaca (taşa) çıkan keçinin dala bakan (ağaca çıkan) oğlağı olur.
Anne ve babanın çocuk üzerindeki etkisini anlatır.
Sadık dost akrabadan yeğdir.
İyi bir dost, birçok akrabadan daha yakın, daha candan davranır.
Acındırırsan arsız olur, acıktırırsan hırsız olur.
Bir kimseye fazla acır görünürseniz, kendini devamlı acındırmak ister. Doğal ihtiyaçları karşılanmayan insan, gizliliğe ve zorla almaya zorlanır. “Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin” atasözüyle eşanlamlıdır.
Yürük at yemini kendi arttırır.
Bir işte büyük gayret ve üstün başarı gösterenlere ister istemez en yüksek emek payı verildiğini anlatır.
“Yüğrük at arttırır yemin giderek.” (Levni)
Araba ile tavşan avlanmaz.
Her şeyin yoluyla, usulüyle yapılması gerektiğini anlatır.
Şeytanla ortak buğday eken samanım alır.
Bak: “Şeytanla kabak ekenin kabak başına patlar.”
Yerin kulağı var.
Yapılan ve söylenen şeyler gizli kalmayacağı, umulmadık bir yoldan başkalarının duyabileceği anlatılır.
Kötülük her kişinin kârı, iyilik er kişinin kârı.
Herkes kötülük yapabilir. İyilik yapmak her zaman için kolay değildir. Bu yüzden iyiliği ancak iyi insanlar yapar.

Pages