Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

At olur (bulunur) meydan olmaz, meydan olur (bulunur) at olmaz (bulunmaz).
İstenilen koşullar her zaman bir arada bulunmayabilir. Bir işi yapmak için gerekli şeyleri bir araya getirmek büyük çaba ve sabır işidir.
“At ara bulursun etmeğe sefa Ana da bulunmaz meydan demişler.” (Refiki) / “Ağ göğdeler kızıl kana boyansın Yiğit ölür şanı kalır meydanda.” (Köröğlu)
Yatan kurttan yeler tilki iyidir.
Bak: “Yatan arslandan, gezen tilki yeğdir.”
Altın yere düşmekle pul olmaz.
Gerçek değerler hiç bir zaman yitmezler. Zorlamalar, yalanlar, aldatmalar geçicidir, faydasızdır. Kişiler, toplumlar, gerçek değerlerin değersizliği konusunda bir süre için yanıltılabilirler. Ama, bir gün doğrular meydana çıkar, değerler gerçek yerini alır.
“Güneş yer üstüne düşmekle pâyimâl olmaz.” (Fuzulî) / “Hakir olduysa millet şanına noksan gelir sanma, / Yere düşmekle cevher sakıt olmaz kadr-ü kıymetten.” (Namık Kemal)
Su bulununca teyemmüm bozulur.
Kullanılmakta olan bir şeyin yerine daha güzeli bulunduğunda eski şey bırakılır.
Rüzgâr eken fırtına biçer.
Kötü bir iş yapan kimsenin daha kötü sonuçlarla karşılabileceğini anlatır.
Haddini bilmeyene bildirirler.
Kendini tanımayan, değer ve yeteneklerini ölçemeyen, davranışlarını kontrol edemeyenlerin yola getirebileceğini anlatır.
Bükemediğin (ısıramadığın) eli öp, başına koy.
Bak: “Isıramadığın eli öp başına koy.”
Eskisi olmayanın yenisi olmaz.
Yeni bir şey yaptırınca eskisini elden çıkarmamak gerekir. Çünkü yeni şey devamlı kullanılacağı için kısa zamanda eskir.
El elden üstündür.
Bir şeyi daha iyi yapacak birinin bulunacağını anlatır.
“Kepenek altında ne erler yatar El elden üstündür arşa varınca.” (Emrah) / “Hatırın yıkarlar hatır yıkınca Göz yaşı yenilmez taşub akınca El elden üstündür arşa varınca Nasihatim dinle sakın gururdan.” (Pîr Sultan Abdal)
Açın imanı olmaz.
Aç insan başka işe, düşünceye, uğraşıya kendini veremez.

Pages