Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ağır taş batman döver (yerinden oynamaz).
Ölçülü, ağırbaşlı davranan kimse güçlü olur.
Eskisi olmayanın yenisi olmaz.
Yeni bir şey yaptırınca eskisini elden çıkarmamak gerekir. Çünkü yeni şey devamlı kullanılacağı için kısa zamanda eskir.
Göz görmeyince gönül katlanır.
Yakın bir kimsenin çektiği sıkıntıya uzakta olanların gereği gibi üzülmeyeceklerini anlatır.
“Sabahtan gittim suya Dolmadı kovacığım Göz görmeyince gönül Katlanır ufacığım.” (Halk Türküsü)
Çağrılan yere erinme, çağrılmayan yere görünme.
Aranmayan, fazla istenen bir kimse değildir. Bu bakımdan ancak çağrılı yere gitmeli, çağrılmadan gitmemelidir.
“Çağrılmadık yere ayağın atma Davetli varanın yeri dar olmaz.” (Bedri) / “Varma çağrılmadığın yere köpek gibi hemen Kovmasınlar seni meclisde sakil olma sakın.” (Havayi)
Göz terazi, el mizan (El terazi göz mizan).
Bakmasını iyi bilen, bir malın değerli olup olmadığını hemen kavrar.
Gürültü istemeyen, kazancı (bakırcı) dükkânına girmez.
Bir durumdan rahatsız olan kişinin rahatsız olduğu şeyden uzak durmasını anlatır.
Aslını saklayan (inkâr eden) haramzadedir.
Soyunu, ailesini, düşüncesini, kısacası kimliğini saklayan yada inkâr eden kimsenin aşağılık bir insan olduğunu anlatır.
Şeytanla kabak ekenin kabak başına patlar.
Her an insana kötülük edebilecek bir kimseyle ortak iş yapan büyük zarar görür. / “Şeytanla ortak buğday eken, samanını alır” atasözüyle eşanlamlıdır.
Tekkeyi bekleyen çorbayı içer.
Bir amaca ulaşmak için usanmadan çalışmak gerekir. “Sabırla koruk helva olur”, “Sabreden derviş, muradına ermiş”, “Sabreyle işine hayır gelsin başına”, “Sabrın sonu selâmettir” atasözleriyle eşanlamlıdır.
“İlin mesnetirıde olmasın gözün Tekkeyi bekleyen içer çorbayı.” (Naili)
Sabrın sonu selâmettir.
Başarının birçok yollarından biri de sabırdır. Beklemesini bilmek, hoş durmadan beklemek ve sırası gelince bütün gücüyle ortaya çıkmaktır.
“Nâziyâ sabreyle derd ü belâya / Sabrın sonu selâmettir demişler.” (Nazi)

Pages