Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Aç köpek fırın deler (yıkar).
Aç insan, yasaları, töreleri çiğnemek zorunda kalır. Bunu önlemek için açlığın ve açlığı meydana getiren nedenlerin ortadan kalkması gerekir.
“Acıkan it furun yakar demişler.” (Havayi) / “İyi olan hiç kimseye kem demez İyilik de varlıkla, aç aman bilmez.” (Mesti)
İki gönül bir olunca samanlık seyran olur.
Birbirini seven kimselerin rahatsızlığa seve seve katlanabileceklerini, ayrıca rahatsız şeylerin pek rahat ve sevimli geldiğini anlatır.
Sarımsağı hesap eden paça yiyemez.
Bak: “Sirkesini, sarmısağını sayan paçayı yiyemez.”
Ölmüş eşek kurttan korkmaz.
Korkmayı gerektiren tehlikenin artık tehlike sayılmayacak bir hale gelindikten sonra, yani insanın önce tehlike saydığı şeyin sonradan kendisini etkilemediği anlaşıldığından korku ortadan kalkar.
Ecel geldi cihana, başağrısı bahane.
“Ölümlerde bir sebep aranır, oysa ölecek kişinin alnına ne zaman öleceği önceden yazılmıştır” inancını anlatır.
“Sıtmadan, frengiden, veremden Bıktık tavuk gibi ölmekten Çoktan çıktı başağrısı Ecele bahane olmaktan.” (Rıfat Ilgaz)
El yumruğunu yemeyen kendini kahraman sanır.
Başkalarının daha güçlü olabileceğini anlatır. / “El yumruğunu yemeyen kendi yumruğunu değirmen taşı sanır” atasözüyle eşanlamlıdır.
Elden gelen öğün olmaz, o da vaktinde bulunmaz.
Başkasına güvenerek yapılan işler olumlu sonuç vermez. Kendine güvenmek, başkalarına elaçmamak, kendi kendisinin efendisi olmak en doğru yoldur.
Lokma çiğnenmeden yutulmaz.
Her işin bir emekle, zahmet çekerek yapıldığı anlatılır.
Yürük at yemini kendi arttırır.
Bir işte büyük gayret ve üstün başarı gösterenlere ister istemez en yüksek emek payı verildiğini anlatır.
“Yüğrük at arttırır yemin giderek.” (Levni)
Boş çuval ayakta durmaz.
Bir konuda başarılı olmak, başarıyı sürdürmek için o konuda bilgili, kuvvetli olmak gerekir. Bir şeyin uzun ömürlü olması, uzun süre dayanması isteniyorsa sağlam, kuvvetli ve dürüst olmak zorunluğu vardır.

Pages