Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

El el üstünde olur, ev ev üstünde olmaz.
Bak: “Dağ dağ üstünde olur, ev ev üstüne olmaz.”
Susayan kanmam sanır.
“Sanmak”, burada bir korkuyu belirtmektedir: açlık korkusu... Bu korku insanı yasa dışı davranışlara götürebilir. İnsanın kafasından “yarınım ne olacak”, “ya aç kalırsam” kaygılarını silmek gerekir.
Evli evinde, köylü köyünde gerek.
Belli zamanlarda herkesin kendi yerinde olması gerektiğini anlatır.
Evvel taam, sonra kelâm.
Tok karınla görüşmek daha yararlıdır. Bir de, yemek yerken konuşmamalı anlamına söylenir. Çünkü, hem ağızdan yemek parçaları saçılır, hem de bekleyen yemeğin tadı kaçar.
Söz sözü açar.
Bak: “Laf lafı açar.”
Ak gün ağartır, kara gün karartır.
Rahat bir yaşam, insanı mutlu eder; rahatsız bir yaşamsa insanın akıl ve beden sağlığını bozar.
Acıyan uyumuş, acıkan uyumamış.
Her sıkıntıya katlanılır ama açlığa kesinlikle katlanılmaz.
Var ne bilsin yokun halinden.
Bak: “Tok acın halinden bilmez.”
Kul sıkılmayınca (bunalmadıkça) Hızır yetişmez.
Büyük sıkıntıya düşüp de ne yapacağım şaşıranları yüreklendirmek için söylenen bir sözdür.
Gönül var otluğa konar, gönül var çöplüğe konar.
İnsanların aynı seviyede olmadığını, kiminin güzel şeyleri arayıp bulurken, kiminin de güzel olmayan şeylerle yetindiğini anlatır.

Pages