Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kişi refikinden azar.
Kötü arkadaş insana kötülük eder. / “Kır atın yanında duran ya huyundan ya tüyünden (ya suyundan)”, “Üzüm üzeme baka baka kararır”, “Köpekle yatan pire ile kalkar”, “Körle yatan şaşı kalkar” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Sabır acıdır, (acı ise de) meyvesi tatildir.
Sabır zordur, herkes sabredemez; ama sabretmesini başaran kimse, iyi- sonuçlara ulaşır.
Az söyle çok dinle.
Çok konuşan yanlış şeyler söyleyebilir. Oysa çok dinlemek insana hem hata yaptırmaz hem çok şey öğretir.
Alışmış kursak, bulamacını ister.
Alışkanlığın kolay kolay geçmeyeceği anlatılır.
İsin yanına varan is, misin yanma varan mis kokar.
Bak: “Kişi refikinden azar”, “Körle yatan şaşı kalkar”, “Topalla gezen aksamak öğrenir”, “Üzüm üzüme baka baka kararır”.
Eşek küçüktür ama dokuz deveyi yeder.
Bak: “Deve büyüktür ama, beşini bir eşek yeder.”
Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.
Bu söz toplumdaki bir çelişkiyi ortaya koyar; bir yandan insanların doğru olmaları istenirken, bir yandan da doğru söyleyenlerin kimi çevrelerce sevimsiz olduklarını anlatır.
“Doğru söz acıdır derler, darılma Her çarlıya anam diye sarılma.” (Merdümi) / “Doğru söyleyene delidir derler Kimi deli kimi velidir derler.” (Sümmanl)
Sakal keçide de var.
Sakal bir saygı işaretidir. Ama her sakalı olan kimseye saygı duymak gerekmez. Saygı işaretini üzerinde taşıyan kimsenin saygıdeğer olup olmadığını iyi seçmek gerekir.
Umut, fakirin (garibin) ekmeğidir.
Yoksul kimse hep bir gün zengin olmayı düşler.
Dilim seni dilim dilim bileyim, başıma geleni senden bileyim.
Gelişigüzel konuşan, sır tutmayanlar, bu yüzden çok zarar görürler.

Pages