Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Bir kimsenin adı çıkacağına cam çıksın.
Bak: “İnsanın adı çıkmadansa canı çıkması yeğdir.”
Mal melâmeti örter.
Para kusurları kapatır.
Ak akçe kara gün içindir.
İnsanlığın önemli sorunlarından biri “geleceğine güven”dir. Bu sorunu, toplumca çözülemeyen yerlerde kişiler çözmeye uğraşmaktadır. Zamanında para kazanma olanağını bulanlar, kara günlerinde (hastalık, yaşlılık gibi) sıkıntı çekmezler.
“Dürüst hare et nitekim düğün içün Ki ak akçe olur kare gün içün.” (Güvâht)
Tok ağırlaması (ağırlamak) güçtür (güç olur).
Her şeye doymuş bir kişiyi memnun etmenin güçlüğünü anlatır.
Çömlek demiş “dibim altın”, kaşık demiş “girdim çıktını”.
İşin iç yüzünü bilen kimseye karşı övünülürse gülünç duruma düşülür.
Yürük at yemini kendi arttırır.
Bir işte büyük gayret ve üstün başarı gösterenlere ister istemez en yüksek emek payı verildiğini anlatır.
“Yüğrük at arttırır yemin giderek.” (Levni)
Dost beni ansın bir kozla, o da çürük çıksın.
Bak: “An beni bir kozla, o da çürük çıksın.”
Arsızın yüzüne tükürmüşler, “yağmur yağıyor” demiş.
Her türlü aşağılama karşısında aldırmayan, utanmayan kimseler için söylenir.
Bir elin nesi var, iki elin sesi var.
Tutulan bir işte başarıya ulaşmak, hak aramak, bir kötülüğü altetmek için birleşmek gerekir. İnsanların en etkili silâhlarından biri de birleşmeleridir. Anlaşmış bir topluluğun yapamayacağı şey pek azdır.
“Bir elin çıkmaz sesi al ittifaka herkesi.” (Hilmi) / “Kul kula sebeptir iyi bil ey can İş başaramaz tek başına bir insan.” (Şikâri) “Çıkmaz sadası bir elin âlemde fil-mesel.” {19) (Sami Paşa)
At yiğidin yoldaşıdır.
At, sevimli, binildiğinde zevk verici, hele rafhan yürüyüşlü, koşturulduğunda çok keyifli anlar geçirtir ayrıca. Kimisinin de gerçekten anlayışlı, dost canlısı olduğu bilinmektedir.

Pages