Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Aza kanaat etmeyen çoğu hiç bulamaz.
“Büyük” olan, “çok” olan şeylerin “az”lardan meydana geldiğini unutmamak gerekir. Azı küçümseyenin çoğu elde etmesi kolay değildir. “Aza demişler nereye, çoğun / yanına demiş” sözü, varlıklı kimselerin, küçük kazançları küçümsemediğini anlatır.
“Herşeyirı çokluğu azından olur Aza kanaat et her an demişler.” (Mir’ati)
Yatan kurttan yeler tilki iyidir.
Bak: “Yatan arslandan, gezen tilki yeğdir.”
Elifin hecesi var, gündüzün gecesi var.
İyi günler sürüp gitmez, kötü günlerin geleceğini de hesaba katmak gerekir.
Terzi kendi söküğünü dikemez.
İnsan genellikle, başkalarına yaptığı hizmeti, aynı ölçüde kendine yapamaz.
Ay görmüşün yıldıza minneti yoktur.
Bir şeyin daha üstününü, daha güzelini gören kimse, daha az değerli olanını beğenmez.
Derdini saklayan derman bulamaz.
Dertler bilinmedikçe, sorunun ne olduğu açıkça ortaya konmadıkça bir çare, bir çözüm yolu bulunamaz.
Evi ev eden avrat (yurdu şen eden devlet).
Evde kadının yeri pek büyüktür. Bir ölçüde evi şenlendiren de yaşanılmaz yapan da kadındır. Nasıl ki, yurdu insan için yaşanılır yapan yada yaşanılmaz hale getirenin devlet olabileceği gibi.
'Gelin atta, buyruk Hak''ta.'
Bak: “Gelini ata bindirmişler, ‘ya nasip’ demiş.”
Ucuz alan pahalı alır.
Bir eşyanın çabuk eskiyip çabuk bozulanı ucuz olur. Bu türlü eşyadan sık sık alındığı için pahalıya mal olur.
Alma mazlumun ahım, çıkar aheste aheste.
Bir kişiye, bir topluma kötülük eden kişi, bir gün cezasını görür. Günlük yaşantımızda ve tarihte pek çok örnekleri vardır. Çünkü doğa ve toplum yasaları daima “ezilen”den yanadır. / “Eden bulur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Bilmez misin cihanda kişi ettiğini bulur.” (Beliğ)

Pages