Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Eşeğe (katma) cilve yap demişler, çifte (tekme) atmış.
/ Kimi insanlar, şaka yapmayı, sevgisini göstermeyi bilmezler, ya gülünç duruma düşerler yada karşısındakini kırarlar. İnceliklerine dikkat etmek gerekir.
Kaymağı seven mandayı yarımda taşır.
Bak: “Pilav yiyen kaşığını yanında (belinde) taşır.”
El ile gelen düğün bayram.
Çoğunluğun içinde bulunduğu yada uğradığı bir sıkıntıya gönül rahatlığıyla katlanmak gerektiğini anlatır.
Bal olan yerde sinek de olur.
Güzel olan yerde çirkinlik de vardır.
Ölenle ölünmez.
Ölüm olayı, insan için büyük bir üzüntü kaynağıdır ama çaresi yoktur.
“Bu da meşhurdur bu âlemde bulunmaz Ölmüşün ardından ölen demişler.” (Refiki)
İnsanın kötüsü olmaz, meğer ki züğürt ola.
Bak: “Adamın kötüsü olmaz, meğer züğürt ola.”
Yalnız taş duvar olmaz.
Tek şeyin tek başına işe yaramayacağını, teklerin birleşmeleri gerektiğini ifade eder. / “Yalnız kalanı kurt kapar”, “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözleriyle yakın anlamlıdır.
“Şaire ses ile saz ü söz gerek Yalnız taş olmaz divar demişler.” (Levni) / “Çok söyleme bu darb-ı meseldir. / Ömrü az olur yırtıcı olan kuşun.” (Beliğ)
Dilden gelen elden gelse, her fukara padişah olur.
Her söylenen söz yerini bulamaz.
Herkes ektiğini biçer.
İnsan, topluma yaptığı hizmet ölçüsünde karşılık görmelidir. Hizmeti geçemeyen insanın toplumdan bir şeyler beklemesi gereksizdir. / “Ne ekersen onu biçersin”, “Her ne doğrarsan aşına, o çıkar kaşığına”, “Çanağa ne doğrarsan kaşığına o çıkar” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Üzüm üzüme baka baka kararır.
İnsanların birbirlerinden etkilendiklerini, birbirlerinin huylarını benimsediklerini anlatır. / “Topalla gezen aksamak öğrenir” atasözüyle yakın anlamlıdır.

Pages