Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Geç olsun da güç olmasın.
Herhangi bir nedenle geciken işlerde avunmak için söylenir.
Umut, fakirin (garibin) ekmeğidir.
Yoksul kimse hep bir gün zengin olmayı düşler.
Eşeğe altın semer vursalar yine eşektir.
Kötü insan ne denli yüksek mevkilerde olursa olsun kötülüğünden vazgeçemez. / “Eşeğin kulağım kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
Kızı gönlüne bırakırsan ya davulcuya varır, ya zurnacıya.
Gençlere her zaman yardımcı olmalıdır, aksi halde yanlış kararlar alabilirler.
Adam kıymetini adam bilir.
Bak: “İnsan kıymetini insan bilir.”
Son pişmanlık fayda vermez.
Olan olduktan sonra pişman olmak, üzülmek sonucu değiştirmez.
“Usul bilen Umurunda yorulmaz Son ki peşimanlık faide vermez.” (Mengûşi) / “İhmal etme maslahatın tez bitir Dona kalır sona kalan demişler.” (Lütfi)
Düşenin dostu olmaz.
Bu sözde “düşmek” iki anlama gelir. Biri, herhangi bir nedenle eski itibarını, güvenirliğini yitirme; İkincisi daha çok ahlâk yönünden toplumca kabul edilmeyen davranışlar gösterme halidir. İnsanlar genellikle başarılı olanlar, doğru ve dürüst davrananlarla ilgi ve dost- / luk kurmak isterler. Bu yüzden bu iki vasıf ortadan kalkınca, ilgi ve dostluk da ya zayıflamakta ya da tümüyle silinmektedir. Bu söz bir de insanın vefasızlığını, yani insan sevgisindeki süreksizliği anlatır. Kişinin basit, bencil ve küçük hesaplarla sevgisinden geçmemesini öğütler.
'“Unutma ki dostu olmaz düşenin İptida dost alır yakan demişler.” (Mir''ati) / “Nezaret eyledim tıflı cahile Köydeki yarenlik çıkdı nafile / Sefinem vurunca taşlı sahile Yarandan bir küçük selâm görmedim. (Rıza Tevfık)'
Görmemiş görmüş, gülmeden (güle güle) ölmüş.
Sonradan gören kimselerin son durumlarını benimseyemediklerini anlatır.
El adamı cömert der maldan eder, yiğit der candan eder.
Bak: “Cömert derler maldan ederler, yiğit derler candan ederler.”
Su içene yılan bile dokunmaz.
İnsanın en doğal ihtiyacının karşılanması gerektiği anlatılır.

Pages