Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Tembele iş buyur (buyurursun), sana akıl öğretsin (öğretir).
Verilen bir işi yapmak istemeyen, yapmayacağını açıkça söylemez. Bin dereden su getirir; üstelik de haklı çıkmak için iş yaptırmak isteyeni kusurlu göstermeye çalışır.
Gönül umduğuna küser.
Bir yakının beklenilmeyen bir davranışı insanı üzer.
Sev beni seveyim seni
Sevgi karşılıklıdır. Tek taraflı sevgi uzun ömürlü olamaz.
“Sevenin ben kuluyum, sevmeyenin sultanı.” (Şinasi)
Aç arslandan tok domuz yeğdir.
Aç, iyi yaradılışlı, iyi huylu olsa bile tehlikelidir. İnsanların karnı doyunca, kötü yaradılışlı olsa da iyi olma gereğini duyarlar.
Yarım hekim candar eder, yarım hoca dinden eder.
Uzmanlık eden bilgisiz kimselerin insanlara büyük zararlar verebileceğini anlatır.
Ayağım yorganına göre uzat
Gerek kişisel, gerek toplum hayatında ölçülü, planlı davranmak pek önemlidir. Giderini, gelirine göre ayarlamayanlar borçlanır, perişan olur, onurunu yitirirler.
“Yükseklerden uçma dengin ara bul Yorganına göre ayağın kösül.” (Mir’ati)
Sakla şamam gelir zamanı.
Önemsiz gibi görünen kimi şeyleri kaldırıp atmamak, bir kenara koymak gerek. Bir gün önemsiz gibi görünen bu şeyler, umulmayacak ölçüde önem kazanır.
Mazlumun ahi, indirir şahı.
Ezilenlerin, bir gün zalimlere gereken dersi vereceklerini anlatır.
“Kalmaz ebeden kimsede bir kimsenin ahi.” (Şinasi) / “Bil mazlumun ahi yerde kalmaz Sebepsiz ah alıp etme günahı.” (Mengûşi)
Yolcu yolunda gerek.
Bir işe başlayan kimse, hiç bir şeye aldırmadan işine devam etmelidir.
Göz görmeyince gönül katlanır.
Yakın bir kimsenin çektiği sıkıntıya uzakta olanların gereği gibi üzülmeyeceklerini anlatır.
“Sabahtan gittim suya Dolmadı kovacığım Göz görmeyince gönül Katlanır ufacığım.” (Halk Türküsü)

Pages