Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Dayak isteyen keçi, çobanın değneğine sürünür.
Bak: “Eceli gelen köpek (it) cami duvarına siyer (işer).”
Dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşur.
İnsanların, birbirlerinden ne kadar uzakta olursa olsunlar, birgün buluşabileceklerini anlatır.
“Hep bizim içindir kavuşmak ihtimali sevdiğine, Dağların yoktur kavuşmak ihtimali sevdiğine.” (Ahmet Vefa) / “Dağ dağa kavuşmaz insan insana kavuşur Sen de kavuşursun Biz de kavuşuruz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Ay görmüşün yıldıza minneti yoktur.
Bir şeyin daha üstününü, daha güzelini gören kimse, daha az değerli olanını beğenmez.
Kalıp kıyafetle adam adam olmaz.
Giyiniş, beden sağlığı ve güzelliği insanı yüceltecek derecede önemli değildir. Kimi erdemler, olumlu davranışlar, topluma yararlı çalışmalar ancak kişiyi adam eder. “Eşeğin kulağını kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Atlas çul giydirsen katır katırdır Şekli benzese de küheylan olmaz.” (Merdümi)
Bugünün işini yarına bırakma.
Bugünün insanının boş zamanı yoktur. Her an bir iş yapmak zorundadır. Günlük iş bitmezse ertesi günkü de eklenir ve gide gide altından kalkılmaz olur.
“İt ağzı tutulmaz her sözü duyma Bugünkü işini yarına koyma.” (Mir’ati) / “Bugünkü işini koyma yarma Yar yıkıldığı gün tozar demişler.” (Levni)
Bin ölçüp bir biçmeli
Bir işi yapmadan önce çok düşünmelidir, anlamında söylenir.
Testi su yolunda kırılır.
“Su testisi su yolunda kırılır” atasözüyle eşanlamlıdır.
İnsan söyleşe söyleşe (konuşa konuşa), hayvan koklaşa koklaşa.
İnsanlar ancak konuşarak, tartışarak doğruları bulabilir, belli konularda anlaşabilirler.
Ürümesini bilmeyen köpek (it) sürüye kurt getirir.
Beceriksiz kimseler, iyilik isterken çok kez kötülük yaparlar.
“Obaya üşürür kurt ile kuşu Ürmeyi bilmeyen çomar demişler.” (Figani)
Yüz yüzden utanır.
İnsanlar, bir konuyu karşı karşıya konuşurlarsa daha kolay anlaşırlar, anlamında söylenir. Zahirenin amban sabanın ucundadır. / Toprak işlenmedikçe ürün elde edilemez.
“Koyun verdi, kuzu verdi, süt verdi Yemek verdi, ekmek verdi, et verdi, / Kazma ile dövmeyince kıt verdi, / Benim sadık yârim kara topraktır.” (Âşık Veysel)

Pages