Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Beş parmağın hangisini kessen acımaz.
Evlâtlar arasında fark gözetilmez.
Boş fıçı çok tangırdar.
Topluma faydalı olanlar, durmadan çalışanlardır. Bu tür kimselerin boş gevezeliklere zamanları yoktur. Topluma yararlı olma kaygısı olmayanlar ise gereksiz gevezeliklerle günlerini öldürürler.
Bir elin nesi var, iki elin sesi var.
Tutulan bir işte başarıya ulaşmak, hak aramak, bir kötülüğü altetmek için birleşmek gerekir. İnsanların en etkili silâhlarından biri de birleşmeleridir. Anlaşmış bir topluluğun yapamayacağı şey pek azdır.
“Bir elin çıkmaz sesi al ittifaka herkesi.” (Hilmi) / “Kul kula sebeptir iyi bil ey can İş başaramaz tek başına bir insan.” (Şikâri) “Çıkmaz sadası bir elin âlemde fil-mesel.” {19) (Sami Paşa)
Bezirgan züğürtleyince geçmiş defterleri yoklar (karıştırır).
Bak: “Müflis bezirgân eski defterleri karıştırır”.
Bülbülün çektiği dili belâsıdır.
Düşünmeden söylenen sözlerin insanı güç durumlara düşüreceğini anlatır.
“Sanmayınız mihneti gam bülbülle gülden geldi, / Kafese girdi belâ başına dilden geldi.” (Naima Tarihi)
Gözlüye gizli yoktur.
Görmesini bilen için gizli yoktur, o her şeyi görür.
Hayvan yularından, insan (ikrarından) sözünden tutulur.
İnsanın konuşması, sözlerindeki tutarlılık kişiliğini belirler.
Danışan dağı aşmış, danışmayalım yolu şaşmış.
Kişi, kimi sorunları tek başına çözemez. Bilen birine danışmazsa yanlış kararlar alabilir, yanlış davranabilir. / “Akıl akıldan üstün” olduğunu unutmamak gerekir.
“Danışmayan düzde yolun şaşırır Danışan dağları aşar demişler.” (Figani) / “Akl-ü izanına hiç olma mağrur Bin bilsen de yine bir bilene sor.” (Salburcuoğlu)
Say beni, sayayım seni.
Bak: “Sev beni, seveyim seni.”
Zararın neresinden dönülürse kârdır.
Bir iş yaparken zarar edildiği anlaşıldığında işi hemen durdurmak gerekir. İş devam ederse zarar da büyür.

Pages