Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Şap ile şeker bir değil.
Birbirine benzediği halde özünde çok ayn olan şeylerin bulunduğu anlatılır.
Akara kokara bakma, çuvala girene bak.
İyi kötü demeyip durmadan kazanmak gerek.
Tatsız aşa tuz neylesin, akılsız başa söz neylesin.
İşe yaramayan şeyin işe yaraması için uğraşmak gereksizdir.
Nereye gitsen okka dört yüz dirhem.
Bak: “Her yerde okka (okka her yerde) dört yüz dirhem.”
Rüzgâr eken fırtına biçer.
Kötü bir iş yapan kimsenin daha kötü sonuçlarla karşılabileceğini anlatır.
Cahile söz anlatmak, deveye hendek atlatmaktan güçtür.
Evreni, dünyayı, hayatı tanıtacak kısa bilgileri bile öğrenememiş bir kimseyle konuşmak, anlaşmak güçtür. “Ben diyorum bayram haftası, sen diyorsun mangal tahtası” sözü, “kazı koz anlamak”, “elifi görse mertek sanmak” deyimleri bilgisiz, okumamış kimselerle anlaşmanın zorluğunu anlatır. Cahil insanın dünyası dardır, sınırlıdır. Görgüsü kıttır. İnanışları boş inançlara dayanır. Bilimsel düşünemez. Böylesi kimselerle anlaşmak güçtür.
Taş düştüğü yerde ağırdır (kalır).
Her şey kendi çevresinde önemlidir; bir kimsenin değeri en çok kendi çevresinde anlaşılır.
“Sıladan ayrılma ben gibi sersem Taş koptuğu yerde ağırdır babam.” (Hauayi)
Ahmak iti yol kocatır.
Bak: Akılsız köpeği yol kocatır.
Rahat ararsan mezarda.
Hiç bir üzüntüye kapılmadan, yorulmadan, kaygısızca yaşama imkânsızdır. / “Ağrısız baş mezarda gerek” atasözüyle eşanlamlıdır.
Tabancanın dolusu bir kişiyi korkutur, boşu kırk kişiyi
Korkutucu görünen kimi şeylerin, aslında korkacak bir yanı olmadığını anlatır.

Pages