Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ekmekle oynayanın ekmeğiyle oynanır.
Başkasının hakkını yiyen bir gün olur aynı durumla karşılaşır.
Aza kanaat etmeyen çoğu hiç bulamaz.
“Büyük” olan, “çok” olan şeylerin “az”lardan meydana geldiğini unutmamak gerekir. Azı küçümseyenin çoğu elde etmesi kolay değildir. “Aza demişler nereye, çoğun / yanına demiş” sözü, varlıklı kimselerin, küçük kazançları küçümsemediğini anlatır.
“Herşeyirı çokluğu azından olur Aza kanaat et her an demişler.” (Mir’ati)
Düşman düşmanın halinden anlamaz.
Düşman, düşmanını olduğundan daha güçlü sanır.
Güneş girmeyen eve doktor girer.
Güneş ışınlarının canlının gelişmesinde, yaşamasında büyük yeri vardır.
Zengin arabasını dağdan aşınr, züğürt düz ovada yolıınu şaşırır.
Gösteriş için gülünç olmayı göze alanlar için söylenir.
Dağ ne kadar yüce olsa, yol üstünden aşar.
Bir kimse kendisini her şeyin üstünde görmemelidir. Üstünlüğün sonu yoktur. İnsanlar, daima birbirinden daha önemli, daha yüce işler yaparak yükselecek yetenektedirler.
“Yüce olur ise her ne kadar dağ Yol üstünden aşar yakın-u ırağ.” (Güvahi)
Ağrısız baş mezarda gerek (olur).
Yaşadığımız sürece birtakım sorunlarımızın (meselelerimizin) olacağı doğaldır. Bunlarla mücadele kimi zaman can sıkacak, üzecektir bizleri. Bu türlü başağrıları, gelecekteki ağrısız başlar için de gereklidir.
Akar suya inanma, el oğluna dayanma.
İnsan su gibidir, nerede ne zaman, ne yapacağı belli olmaz.
Armudun (ahlatın) iyisini ayı yer.
Bak: “Ahlatın (armudun) iyisini ayı yer.”
Buğday başak verince orak pahaya çıkar.
Bir şeyin değeri, o şey lâzım olduğu zaman anlaşılır. “Abanın kadri yağmurda bilinir” atasözüyle eşanlamlıdır.

Pages