Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Şaşkın misafir ev sahibini ağırlar.
Bak: “Ahmak misafir ev sahibini ağırlar.”
Akıl akıldan üstündür.
İnsanlar, her zaman topluca ve birlikte yaşama, dayanışma isteğini duymuşlardır. Bir kişi tek başına birtakım sorunları çözememektedir. Birinin eksiğini bir başkası tamamlamaktadır. Birlikte düşünme, birlikte çalışma, güçlüklerle mücadele, tek kişinin düşünmesinden, çalışmasından mücadelesinden daima yararlı olmuştur.
Ağlatan gülmez.
Kötülük yapan kötülük görür, bu yüzden rahat edemez. “Eden bulur” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Aç tavıık, kendini arpa (buğday) ambarında sanır (düşünde darı görür).
Ulaşmak istedikleri şeylere, çalışarak, mücadele ederek varmak yerine, hayal kurmakla yetinenler için söylenir.
Acemi katır kapı önünde yük indirir.
Becereksiz kişi, eline aldığı işi en gerekli yerde bırakır.
İsteyenin bir yüzü kara, vermeyenin iki yüzü.
Birinden uygunsuz bir istekte bulunmak çirkin bir davranıştır. Böyle bir isteği geri çevirmek daha da çirkindir, anlamında söylenir.
Söz gümüşse, sükût altındır.
Konuşmanın da, dinlemenin de, susmanın da zamanı ve gereği vardır. Ne zaman konuşmalı, ne zaman susmalı, ne zaman dinlemeli iyi bilmek gerekir. Hele susmasını bilmek önemli bir meziyettir. Bunları bilmeyenler çevrede saygı görmezler. / “İki dinle, bir söyle” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Sarhoşa dokunma, kendi yıkılsın.
Başkasının sözüne aldırmayıp yanlış yola gidene dokunmayın, cezasını çeksin.
Fakirlik ayıp değil, tembellik ayıp.
Çalışma olanağı olup da çalışmayanları kınayan bir sözdür. Çünkü tembellik, topluma büyük zarar veren bir hastalıktır.
Eşek küçüktür ama dokuz deveyi yeder.
Bak: “Deve büyüktür ama, beşini bir eşek yeder.”

Pages