Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Barutla ateş bir arada durmaz.
Bak: Ateşle barut bir arada durmaz.
Cefayı çekmeyen sefanın kadrini bilemez.
İnsan, büyük sıkıntı çekerek, çaba harcayarak elde ettiği başarılı sonuçtan derin haz duyar. Hazıra konan kişi, bu durum karşısında duygulanamaz, değerini kavrayamaz.
Göç dönüşü topal eşek öne geçer.
Toplumsal ilerlemeye engel olmak isteyenler, bu ilerlemeyi gördüklerinde herkesten daha çok ilerici olduklarını söylerler.
Az veren candan çok veren maldan.
Parası olan, çok ve kolay para harcar. Parası olmayan için durum aynı değil. Bir yere harcama yaparken, başka yerlerden kısar; sağlığından, eğitiminden, eğlencesinden, kısaca hayatından...
Her gün papaz pilav yemez.
'Hal ve şartların her zaman uygun gitmediğini, kimi kez önemli fırsatların ele geçebileceğini anlatır. '''
“Bir kere aldatır dostu dostunu Kete yemez her dem papaz demişler.” (Şikâri)
Dağ ne kadar yüce olsa, yol üstünden aşar.
Bir kimse kendisini her şeyin üstünde görmemelidir. Üstünlüğün sonu yoktur. İnsanlar, daima birbirinden daha önemli, daha yüce işler yaparak yükselecek yetenektedirler.
“Yüce olur ise her ne kadar dağ Yol üstünden aşar yakın-u ırağ.” (Güvahi)
Tırnağın varsa başım kaşı.
Başkalarından pek fayda gelmediğini, insanın önce kendini düşünmesi gerektiğini savunan bir sözdür.
“Tırnağın var ise başını kaşı Kardeşten kardeşe fayda yok imiş.” (Karacaoğlan)
Su içene yılan bile dokunmaz.
İnsanın en doğal ihtiyacının karşılanması gerektiği anlatılır.
Öksüze (öksüzün kamına) vurmuşlar, “vay arkam” demiş.
Kimsesizleri kayıran bir kimse yada kuruluşun bulunmadığını anlatır.
Yel gibi gelen sel gibi gider.
Bak: “Sel ile gelen yel ile gider.”

Pages