Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Hayvan koklaşa koklaşa, insan söyleşe söyleşe.
Bak: “İnsan söyleşe söyleşe, hayvan koklaşa koklaşa.”
Sirkesini, sarımsağını sayan paçayı yiyemez.
Bir işi yapacak kimse, o işin gerektirdiği her türlü hazırlığı yapmalıdır. Doğacak türlü zararı önceden göze almalıdır.
Dost dostun ayıbını yüzüne söyler.
Gerçek dost, kusurlarını dostunun yüzüne söyler, arkadan söylüyorsa bu dostluk değildir, düzeltmek amacıyla değil, kötülemek için yapar.
Aç gezmektense tok ölmek yeğdir.
Açlık ölüm kadar acıdır. Bugünün insanı, değil aç kalmak, aç kalma kaygısını bile bir an için duymak istemiyor. Tokluk, insanca yaşamanın ilk belirtisidir.
Herkes kaşık yapar ama sapım ortaya getiremez.
Herkesin istenilen biçimde, gereğine uygun iş yapamayacağını anlatır.
Sel ile gelen yel ile gider (Yel gibi gelen sel gibi gider).
Emek sonucu kazanamayanlar, kazandıklarının değerini bilmezler.
İnsan gönlünün artığını söyler.
Söylenmiş gelişigüzel sözlerde, yapılan şakalarda, başkalarına pek de açıklanmak istenmeyen duygu ve düşüncelerin sezildiği anlatılır.
Akar suya inanma, el oğluna dayanma.
İnsan su gibidir, nerede ne zaman, ne yapacağı belli olmaz.
Suyun yavaş akanından, insanın yere bakanından sakın (kork).
Bak: “Adamın yere bakanından, suyun sessiz (yavaş) çıkanından kork.”
Ak akçe kara gün içindir.
İnsanlığın önemli sorunlarından biri “geleceğine güven”dir. Bu sorunu, toplumca çözülemeyen yerlerde kişiler çözmeye uğraşmaktadır. Zamanında para kazanma olanağını bulanlar, kara günlerinde (hastalık, yaşlılık gibi) sıkıntı çekmezler.
“Dürüst hare et nitekim düğün içün Ki ak akçe olur kare gün içün.” (Güvâht)

Pages