Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Abdal ata binince bey oldum sanır, şalgam aşa girince yağ oldum sanır.
Üstüne aldığı önemli bir görevi hazmedemeyerek kasılanlar; eski hallerinden daha üstün bir seviyeye yükselip de eski durumlarını çabuk unutanlar için söylenir.
Çobanın gönlü olursa, tekeden süt sağar (yağ çıkarır).
Olmazı olur yapmak. Değişmez doğrular gibi görünen birçok şey zamanla değişmiştir. Kuvvetli istek, kesin karar ve insan emeği, olmazı olur yapmış; yeni yeni şeyler yaratmıştır, Halk edebiyatında adı geçen Ferhat, olmazı olur yapmanın efsanevi bir örneğidir.
“Buna kimi âdem-i imkân derler, / Olmaz olmaz deme, olmaz olmaz.” (Fatih) / “Rahat etmekse muradın çobanın gönlünü yap Çoban isterse eğer bir tekeden yağ çıkarır.” (Hamami Zade İhsan)
Ecel geldi cihana, başağrısı bahane.
“Ölümlerde bir sebep aranır, oysa ölecek kişinin alnına ne zaman öleceği önceden yazılmıştır” inancını anlatır.
“Sıtmadan, frengiden, veremden Bıktık tavuk gibi ölmekten Çoktan çıktı başağrısı Ecele bahane olmaktan.” (Rıfat Ilgaz)
Sağlam baş, yastık istemez.
İyi düşünen bir insan, başkalarının yardımına fazla ihtiyaç duymaz.
Kaçanın anası ağlamamış.
Tehlikeli olaylardan uzak durmak yada olaydan sonra uzaklaşmak insanın zarar görmesini önler, anlamında söylenir.
Minareyi çalan kılıfını hazırlar.
Akıl almayacak yolsuzluk ve hırsızlık yapanlar, yaptıklarını yasalara uygun göstermenin yollarını arar ve bulurlar.
“Anın için evvel kılıf hazırlar Çünkü minareyi çalan demişler.” (Refiki)
Sen bir garip Çingenesin, telli (gümüşlü) zurna nene gerek.
Gücü, yeteneği olmayan kimselerin yapamayacağı işe koşulmamalan gerek.
Altın anahtar her kapıyı açar.
Parayla her şey alınır.
Yarım elma, gönül alma.
Armağan küçük de olsa gönül almaya, memnun etmeye yeter, anlamında söylenir.
Çömlekçi suyu saksıdan içer.
İnsan kendi olanakları içinde; görgüsü, beğenisi ölçüsünde davranır.

Pages