Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Erenlerin sağı solu olmaz.
Ulu kişilerin davranışı şaşırtıcı olabilir; yine de yanlış yoldan gitmezler.
Dost başa, düşman ayağa bakar.
İnsanın giyinişine dikkat etmesi gereğini anlatır.
Esirgenen göze çöp batar.
Bak: “Sakınılan göze çöp batar.”
Çalışan kazanır.
Bir konuda başarıya ulaşmanın önemli yollarından biri çalışmaktır.
“Varlıkta darlık yok, yoklukda dirlik Gece gündüz çalış kazan demişler.” (Mir’ati) / “Sen ilkin kapısın kakarsan eğer İl de senin kapın kakar demişler.” (Levni)
Dağda gez, belde gez, insafı elden bırakma.
Eşkiya olsan bile haklıyı haksızı ayırmasını bil.
Geline “oyna” demişler, “yerim dar” demiş.
Bak: “Oynamasını bilmeyen kız, “yerim dar” demiş; yerini genişletmişler, “yenim dar” demiş.”
Ağaç yaprağıyla gürler (güzeldir).
'İnsan tek başına bir güç olamaz. / “Bir elin nesi var, iki elin sesi var”, “yalnızlık Allah''a mahsustur”, “yalnız taş duvar olmaz” atasözleriyle eşanlamlıdır.'
Cahile söz anlatmak, deveye hendek atlatmaktan güçtür.
Evreni, dünyayı, hayatı tanıtacak kısa bilgileri bile öğrenememiş bir kimseyle konuşmak, anlaşmak güçtür. “Ben diyorum bayram haftası, sen diyorsun mangal tahtası” sözü, “kazı koz anlamak”, “elifi görse mertek sanmak” deyimleri bilgisiz, okumamış kimselerle anlaşmanın zorluğunu anlatır. Cahil insanın dünyası dardır, sınırlıdır. Görgüsü kıttır. İnanışları boş inançlara dayanır. Bilimsel düşünemez. Böylesi kimselerle anlaşmak güçtür.
Ağır git ki yol alasın.
Acele eden yanlış yol alır. Güvenilir adımla, düşünerek, deneyerek, kollayarak davranmak gerek.
Pilav yiyen kaşığım yanında (belinde) taşır.
Bir iş yapacak kimsenin tedbirlerini önceden alması, hazırlıklı olması gerekir.

Pages