Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Dünya ölümlü, gün akşamlı.
'Her şeyin bir sonu vardır. Bu yüzden herhangi bir duruma fazla güvenmemelidir. / “Dünya Süleyman''a bile kalmamış” atasözüyle eşanlamlıdır.'
Arşın malı kantar ile satılmaz.
Her şey kendi ölçüsü, kendi yapısı içinde değerlendirilir.
Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur.
Sahip olunan kimi şeylerin, ancak kaybolduktan sonra değerinin anlaşıldığını anlatır. / “Kaçan balık büyük olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kel ölür sırma saçlı olur Kör ölür badem gözlü / Meltem gibi delikanlılar, kardeşim çürüyor Ne keldirler ne de kör.” (Bedri Rahmi Eyuboğlu)
Ecele çare bulunmaz.
“Alnında yazılı olan ölüme engel olunamayacağı” inancı belirtilir.
Mart ayı dert ayı.
Yoksul kimselerin kış ortasında yiyecek ve yakacak sıkıntısı çektiklerini anlatır.
“Şubat hastalıkla geçti Mart ayı dert ayı Kan kusmayı öğretti Anamıza oğlumuza.” (Behçet Necatigil)
Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.
Bir kimseye öğüt vereceğim diyerek ölçüyü kaçırır, yerli yersiz ve gereksiz söz ve davranışlarda bulunulursa, ters sonuç alınır. Bir de doğal ihtiyaçları karşılanmayan insan bunu gizli yada zorla elde etmeye kalkar.
Ağacı kurt, inşam dert yer.
Ağacı, içinden kemiren kurt; insanı, üzüntüleri eskitir, yıpratır.
İşkilli büzük dingilder.
Bak: “Al giyen alınır.”
Mum dibine ışık vermez.
Mum aydınlanmaz, aydınlatır, tükeninceye dek... Ülkücü insanlar da öyledir; başkalarının mutluluğu için mutsuzluğu, başkalarının yaşaması için ölümü göze alır.
“Işık vermez hiç bir zaman dibine Şem’a iller için yanar demişler.” (Mevci)
Misafir misafir istemez, eş sahibi ikisini de.
Uzun süren misafirlikler herkes için sıkıcı ve zararlıdır.

Pages