Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Benim oğlum binâ okur, döner döner yine okur.
Gelişmeye açık olmayan, yanlış bir davranışta ısrar eden kimseler için söylenir.
Çobana verme kızı, ya koyun güttürür ya kuzu.
İnsanlar yetiştikleri çevrenin, aldıkları kültürün etkisi altındadırlar, davranışları ona göredir. İlişki kurmak istenilen insanları iyi tanımak ona göre davranmak gerektir.
Sen sen ben ben.
İnsanlar genelinde ayrımlara karşıdır; kişiler tek tek eşit koşullarda yaşamak isterler.
İt derisinden post olmaz.
Aşağılık bir insan iyi ve yüce işler yapamaz.
Düşenin dostu olmaz.
Bu sözde “düşmek” iki anlama gelir. Biri, herhangi bir nedenle eski itibarını, güvenirliğini yitirme; İkincisi daha çok ahlâk yönünden toplumca kabul edilmeyen davranışlar gösterme halidir. İnsanlar genellikle başarılı olanlar, doğru ve dürüst davrananlarla ilgi ve dost- / luk kurmak isterler. Bu yüzden bu iki vasıf ortadan kalkınca, ilgi ve dostluk da ya zayıflamakta ya da tümüyle silinmektedir. Bu söz bir de insanın vefasızlığını, yani insan sevgisindeki süreksizliği anlatır. Kişinin basit, bencil ve küçük hesaplarla sevgisinden geçmemesini öğütler.
'“Unutma ki dostu olmaz düşenin İptida dost alır yakan demişler.” (Mir''ati) / “Nezaret eyledim tıflı cahile Köydeki yarenlik çıkdı nafile / Sefinem vurunca taşlı sahile Yarandan bir küçük selâm görmedim. (Rıza Tevfık)'
Su uyur, düşman uyumaz.
Düşmana karşı her an uyanık olmak gerektiğini anlatır.
“Dost uyur, su uyur, düşman uyumaz Bilirsin dost olmaz eski düşmana.” (Mengûşi)
Akçesi ucuz olanın kendisi kıymetli olur.
Bak: “Parası ucuz olanın kendisi kıymetli olur.”
Mezar taşı ile övünülmez.
Kimi insanlar, önceden yaşamış ünlü ya da önemli yakınlarıyla övünürler. Oysa bu kişilerin başarılarında bir payları yoktur. İnsanın, ancak kendi başarısıyla övünmeye hakkı
Eşeğine gücü yetmeyen semerini döver.
Güçlü birine kızdığı halde ondan alamadığı hıncını güçsüz birinden almak isteyenler için söylenir.
İtle çuvala girilmez.
Huysuz, geçimsiz ve dürüst olmayan kimselerle yakınlık kurulamaz, birlikte çalışılmaz.

Pages