Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Akla gelmeyen (gelen) başa gelir.
Hiç umulmayan, düşünülmeyen şey insanın başına gelebilir.
İtle yatan bitle kalkar.
Bak: “Körle yatan şaşı kalkar”.
Sel ile gelen yel ile gider (Yel gibi gelen sel gibi gider).
Emek sonucu kazanamayanlar, kazandıklarının değerini bilmezler.
Gençlikte para kazan, kocalıkta kur kazan.
Yaşlılıkta rahat etmek için, gençlikte çok kazanmanın gereğini anlatır.
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Adam adamın şeytanı.
Bak: “İnsan insanın şeytanıdıh”
Kavgada kılıç ödünç verilmez.
Kavga acımasız olmalıdır.
Atın ölümü arpadan olsun.
Çok istenilen, sevilen bir şey yapılırken, büyük zarar da görse insan, pek üzülmez. Bu söz, böyle bir duyguyu anlatmak için söylenir.
Eğri otur, doğru söyle.
“Davranışımız kötü, hiç değilse doğrusunu söyleyelim” anlamında kullanılır.
“Secdede kaamet-i balâsını seyret yarin Ey gönül ığri otur dünyada doğru söyle.” (Fevri)
Ayranım ekşidir diyen olmaz.
Bak: “Kimse ayranım ekşi demez.”

Pages