Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Söyleyenden dinleyen ârif gerek.
Söz, bir fikri, bir düşünceyi, bir duyguyu bütün incelikleriyle ortaya koymayabilir. Söylenenlerden, söylenmeyenleri de bulup çıkarmak biraz da dinleyenin anlayışına ve sezgisine bağlıdır.
Akıl olmayınca başta, ne kuruda biter ne yaşta.
Akılsız insan, hangi koşullar içinde olursa olsun başarı sağlayamaz.
Al giyen alınır.
Yapılan bir işle ilgisi olan kimse, o işi hakkında bir eleştiri yapıldığında, kendisinin eleştirildiğini düşünür. “İşkili büzük dingilder” atasözüyle eşanlamlıdır.
İt sürü para kazan.
İşin kötüsü olmaz. Her iş topluma yararlı olduğu sürece şereflidir.
“İt sürü de buçuk kazan, ar etme Ar eden kâr etmez ekser demişler.” (Yesari)
Cahilin dostluğundan, âlimin düşmanlığı yeğdir.
Dostluk, anlayışla, fedakârlıkla, bilgiyle beslenir. Bu sıfatlar cahilde genellikle bulunmaz. Bu yüzden böylesi dostluklar çok zaman zararlı olabilir.
Nasihat istersen tembele iş buyur.
Bir işi yapmak istemeyen, ya işin yapılmaması gereğini savunur ya da dilediği gibi yapar.
Sürüden ayrılanı (ayrılan koyunu, kuzuyu) kurt kapar.
Bir topluluktan ayrılan kimsenin yalnız kalacağı, büyük zarar göreceği anlatılır.
“Sürüden ayrılan körpe kuzuyu Ya kurt kapar ya kuş kapar demişler.” (Figani) / “Eğer ârif isen sözü uzatma Sütsüz inek durmaz malar demişler.” (Figani)
Ak köpeğin pamuk pazarına zararı vardır.
Bir şey kötüyse, görünüşü iyi de olsa sonucu değiştirmez, daima iyiye zarar verir.
Bostana dadanan eşeğin kuyruğu, kulağı olmaz.
Hırsızlığı alışkanlık haline getiren kimse bu durumdan çok zarar görür.
Yürük ata kamçı olmaz.
İşini en uygun biçimde yapan kimseye karışılmaz.

Pages