Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Yazın pişenin, kışın aşı pişer.
Zamanında çalışıp gerekli ihtiyacını sağlayan kimse, çalışamaz bir duruma geldiği zaman sıkıntı çekmez, rahat eder.
Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.
Bu söz toplumdaki bir çelişkiyi ortaya koyar; bir yandan insanların doğru olmaları istenirken, bir yandan da doğru söyleyenlerin kimi çevrelerce sevimsiz olduklarını anlatır.
“Doğru söz acıdır derler, darılma Her çarlıya anam diye sarılma.” (Merdümi) / “Doğru söyleyene delidir derler Kimi deli kimi velidir derler.” (Sümmanl)
Vakitsiz öten horozun başını keserler.
Bir doğruyu, bir gerçeği zamanından önce söyleyenin anlaşılmadığını, büyük cezalara çarpıldığını anlatır.
Deliye her gün bayram.
Aklını kullanmayanlar, akıllı davranmayanlar, hangi olaya üzülecek yada sevineceklerini, hangi şeyin çıkarlarına uygun olduğunu kestiremezler.
Ak koyunun kara kuzusu da olur.
İyi ana babadan iyi olmayan çocuklar da olur.
Kelin ayıbım takke örter.
Kimi insanlar kusurlarını zenginliği yada önceden sağladıkları itibarlarıyla örterler.
'Dünya, Sultan Süleyman''a bile kalmamış.'
İnsan ömrü kısadır, insan ölümlüdür, kötülük niçin?
Karga mandayı (saksağan danayı) babası hayrına bitlemez.
Karşılıksız iş yapılamayacağını anlatır.
Aç köpek fırın deler (yıkar).
Aç insan, yasaları, töreleri çiğnemek zorunda kalır. Bunu önlemek için açlığın ve açlığı meydana getiren nedenlerin ortadan kalkması gerekir.
“Acıkan it furun yakar demişler.” (Havayi) / “İyi olan hiç kimseye kem demez İyilik de varlıkla, aç aman bilmez.” (Mesti)
Göz gördüğünü ister.
İnsanlar gördüklerinden bir pay umar, kendilerinin de olmasını isterler.

Pages