Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Alçak yerin tepeciği dağ görünür.
Bir toplulukta bilgili kimse yoksa, kimi insanlar kendilerini büyük bilgin olarak tanıtırlar.
Kanaat gibi devlet olmaz.
Elindekiyle yetinmenin, açgözlü olmamanın büyük bir erdem olduğunu anlatır.
Armudun (ahlatın) iyisini ayı yer.
Bak: “Ahlatın (armudun) iyisini ayı yer.”
Er olan ekmeğini taştan çıkarır.
Çalışmaktan yılmayan, becerikli kimselerin aç kalmayacaklarını anlatır.
“Taştan çıkarır ekmeğini erkek olanlar.” (Asaf)
Kul azmayınca Hak yazmaz.
Kötülük etmeyen kötülük görmez.
Aşk olmayınca meşk olmaz.
“Meşk”in sözlük anlamı “alıştırma”dır. Ama burada “iş”, “eylem” anlamına gelmektedir. Sevmeden, ona bir tutku derecesinde bağlanmadan yapılan işler verimsiz olur.
Alçak yer yiğidi hor gösterir.
Basit insanlar arasında yaşayan değerli insanın değeri anlaşılmaz.
Altının kıymetini (kadrini) sarraf bilir.
Bir şeyi, o konuda uzman olan kimse daha iyi bilir.
Kişiyi vezir eden de kansı, rezil eden de.
Evlilikte, kadının yerinin çok önemli olduğu anlatılır.
Dağdan gelen bağdakini kovar.
Bir kimse, bir toplum, kendi malını, kendi ülkesini korumazsa, başkaları ona sahip çıkarlar.
“Böyledir kaide dağdan gelenler Bağda olanları kovar demişler.” (Levni) / “Bağdaki sevmez iken dağdakini Dağdaki gelse kovar bağdakini.” (Şinasi)

Pages