Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Cömert derler maldan ederler, yiğit derler candan ederler.
İnsan, binlerinin kendini gereğinden fazla övmesine aldırmamalıdır, yoksa tava gelerek malından ve canından olabilir.
Ayıpsız yâr arayan (dost isteyen), yârsız (dostsuz) kalır.
Kusursuz insan olmaz. Ayrıca “kusur” dediğimiz şey bir insanın özelliği olabilir. Öyle kabul etmek (olduğu gibi) gerekir.
Gelen gideni aratır.
Kimi zaman, kötü bir yöneticinin yerine gelenin daha kötü işler yaptığında söylenir. / “Gelen gidene rahmet okutur” atasözüyle eşanlamlıdır.
Dilim, giydirir bana kilim.
Gerektiği yerde konuşmak, gerektiği yerde susmak olumlu bir davranıştır. Gelişigüzel konuşmalar insanı, çözümü güçleşen sorunlarla karşı karşıya getirebilir. İnsanın çok kez çektiği sıkıntı “dili belâsı” sonucudur. / “Söz gümüşse, sükût altındır” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Dilin cirmi küçük, cürmü büyüktür / Çok kişi dilinin oldu kurbanı.” (Salburcuoğlu)
Bekârlık sultanlık.
Aile sorumluluğuna katılmak istemeyenler rahat etmek için evlenmemek gereğini duyarlar.
Ah yerde kalmaz.
Bak: “Ah alan onmaz”.
Söyleyenden dinleyen ârif gerek.
Söz, bir fikri, bir düşünceyi, bir duyguyu bütün incelikleriyle ortaya koymayabilir. Söylenenlerden, söylenmeyenleri de bulup çıkarmak biraz da dinleyenin anlayışına ve sezgisine bağlıdır.
Dereden geçerken at değiştirilmez.
Bak: “Irmaktan geçerken at değiştirilmez.”, “Çay geçerken at değiştirilmez.”
Dazlayan daza düşer, kel başlı kıza düşer.
Kolay beğenemeyen bir gün çok kötü bir şeyi alabilir.
Her horoz kendi çöplüğünde öter (eşinir).
Her insanın ancak kendi çevresinde söz sahibi olabileceğini, değerinin orada anlaşılabileceğini söyler.

Pages