Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

iki dinle bir söyle.
Gelişigüzel konuşmamanın gereğini anlatır. / “Söz gümüşse sükût altındır”, “İki kulak bir dil için” atasözleriyle eşanlamlıdır.
“Mecliste arif ol kelâmı dinle / II iki söylerse, sen birin söyle.” (Karacaoğlan)
Kalaylı bakır küflenmez.
Temiz şey kirlenmez. Doğru, dürüst bilinen kişiyi lekelemek kolay değildir.
Isıramadığın eli öp başına koy.
Birtakım olumsuz güçlerle mücadeleyi, eşit güce erişinceye kadar ertelemek gerektiğini anlatır.
Ağlayan gözden olur, dövünen dizden olur.
Kötü bir olay sonucunda kendine zarar verircesine üzülmenin yaran yoktur.
'“Ankara ''dan emir gelir Nutuk gelir / Nevurek hemşerim nevurek Ağlayarak da gözden mi olak Dövünek de dizden mi olak.” (Rıfat İlgaz)'
Kaçanı kovmazlar (kovalamazlar), yıkılanı vurmazlar.
Kaçanı kovalamak, yıkılıp düşeni ezmek yiğitliğe sığmaz.
Gözlüye gizli yoktur.
Görmesini bilen için gizli yoktur, o her şeyi görür.
Parayı veren düdüğü çalar.
İnsanların parayla ç/ok şey elde ettiklerini; paranın her şey olmadığı halde, her işin başında görüldüğünü, her şeyden üstün tutulduğunu anlatır.
“İşte şu âdemler düdüğü çalar Evvelce parayı veren demişler.” (Refiki)
Hocanın vurduğu yerde gül biter.
Öğretmen öğrenciyi cezalandırıyorsa eğer, bu öğrencinin yararınadır.
“Sanki döv sem ne yaparsın? / Hocayız biz, döveriz. / Gül biter aşk ile vurduk mu... / İnandı mı, caiz.” (Mehmet Âkif Ersoy) / “Amelsiz âlimi alma bir pula Bendini tut gitme gittiği yola.” (Kadri)
Dert ağlatır, aşk söyletir.
Bak: “Aşk ağlatır, dert söyletir.”
Kalbin yolu mideden geçer (Erkeğin kalbine giden yol mideden geçer).
Sevginin çok kez maddi olanaklarla sağlandığını anlatır.

Pages