Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Gözlüye gizli yoktur.
Görmesini bilen için gizli yoktur, o her şeyi görür.
Kaçan balık büyük olur.
Ortadan kaybolan bir şeyin öneminin aşırı derecede arttığını anlatır. / “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kör ölse badem gözlüydü derler Dilsiz ölse şirin sözlüydü derler / Balık kaçsa kırk yüz gözlüydü derler Serçe uçsa ya toy yahut kaz olur.” (Mesti)
İğneyi kendine batır, çuvaldızı ele.
Hoş olmayan en küçük bir davranışın kendisine yapılmasını istemeyen birinin daha büyüğünü bir başkasına yapmaması gereğini anlatır.
Ana gibi yâr olmaz, Bağdat gibi diyar olmaz.
'İnsana, anadan daha yakın kimse yoktur, Bağdat''ın şehirler arasında eşi olmadığı gibi.'
Acele ile menzil alınmaz.
Bir iş yaparken acele etmemeli, iyi düşünmelidir.
“İven kişi yol alamaz, / Tiz maksûdin bulamaz. / Yok olmadan var olamaz, / Varlığından geçmek gerek.” (Niyazi-i Mısrî) / “ivme ey dil sabr ile ivmek melâlet gösterir Görelim âyîne-i devrân ne suret gösterir.” (Aşkı)
Parası ucuz olanın kendisi kıymetli olur.
Çok para harcayabilen kimselerin itibar sahibi olduğunu anlatır.
Karıncadan ibret al, yazdan kışı karşılar.
Geleceği güvene almak, yaşlılık, hastalık ve çalışılmayacak günler için önceden hazırlanmak gerekir.
Kuzguna yavrusu anka (şahin, güzel) görünür.
Bak: ““Karga yavrusuna bakmış; benim ak pak evlâdım, demiş”.
Bostana dadanan eşeğin kuyruğu, kulağı olmaz.
Hırsızlığı alışkanlık haline getiren kimse bu durumdan çok zarar görür.
Allah kardeşi kardeş yaratmış, kesesini ayrı yaratmış.
Kimse kimsenin sırtından geçinmemelidir.

Pages