Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Arayan mevlâsını da bulur belâsını da.
Bu sözde iki anlam vardır: belâsını aramak: kavgaya sebep olacak olay çıkartmak. Bir de, bir doğruyu, bir gerçeği aramak ve sonunda bulmak. Bu söz, daha çok ikinci anlamda söylenir.
“Koşan elbet varır, düşen kalkar Kara taştan su damla damla akar Birikir, sonra bir gümüş göl olur Arayan hakkı en sonunda bulur.” (Tevfik Fikret)
Dokuz ölç, bir biç.
Bir işi yapmadan önce çok düşünmenin gereği anlatılır.
Arpacıya borç eden, ahırım tez satar.
Sürekli borçla iş yürümez.
İsin yanına varan is, misin yanma varan mis kokar.
Bak: “Kişi refikinden azar”, “Körle yatan şaşı kalkar”, “Topalla gezen aksamak öğrenir”, “Üzüm üzüme baka baka kararır”.
Yalancının evi yanmış kimse inanmamış.
Çevreye güven duygusu vermemiş bir kimseye hiç bir bakımdan inanılmayacağını ifade eder.
Ağaca dayanma kurur, insana dayanma ölür.
Mala-mülke, eşyaya ve kişilere güvenmemelidir. Mal- mülk ve eşya gelip geçicidir. Kişi yanılabilir, ne denli güçlü ve yanılmaz olursa olsun.
Acıkmış kudurmuştan beterdir.
Aç insanın her şeyi yapabileceğini-anlatır.
Çobana verme kızı, ya koyun güttürür ya kuzu.
İnsanlar yetiştikleri çevrenin, aldıkları kültürün etkisi altındadırlar, davranışları ona göredir. İlişki kurmak istenilen insanları iyi tanımak ona göre davranmak gerektir.
Öksüze (öksüzün kamına) vurmuşlar, “vay arkam” demiş.
Kimsesizleri kayıran bir kimse yada kuruluşun bulunmadığını anlatır.
Baş nereye giderse, ayak da oraya gider.
Liderlerin çok kez kitleleri diledikleri yönde sürükleyebileceklerini, kitlelerin de önderlerin peşinde yürümeye çok zaman hazır olduklarını anlatır.

Pages