Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Ağaç yaprağıyla gürler (güzeldir).
'İnsan tek başına bir güç olamaz. / “Bir elin nesi var, iki elin sesi var”, “yalnızlık Allah''a mahsustur”, “yalnız taş duvar olmaz” atasözleriyle eşanlamlıdır.'
Aslını saklayan (inkâr eden) haramzadedir.
Soyunu, ailesini, düşüncesini, kısacası kimliğini saklayan yada inkâr eden kimsenin aşağılık bir insan olduğunu anlatır.
Ağası güçlü olanın kulu asi olur.
İş sahibi zorbalık ederse işçi başkaldırır.
Av köpeği avdan kalmaz.
Emek harcamadan bedava geçinen kimse hayatını hep böyle kazanmak ister.
İt derisinden post olmaz.
Aşağılık bir insan iyi ve yüce işler yapamaz.
Akıllı düşününceye kadar deli oğlunu everir.
İyi düşünüp çabuk karar vermek gerekir. Aksi halde kimi fırsatlar elden kaçar. / “Akıllı köprü arayıncaya kadar deli .suyu geçer” atasözüyle eşanlamlıdır.
Hastaya döşek (yatak) sorulmaz.
Çok doğal bir şey engellenmemelidir.
Herkesin yorulduğu yere han yapmazlar (yapılmaz).
Herkesin tek tek tüm arzularını yerine getirmek imkânsızdır. / “Herkesin arşınına göre bez vermezler (verilmez)” ata- sözüyle eşanlamlıdır.
Lokma çiğnenmeden yutulmaz.
Her işin bir emekle, zahmet çekerek yapıldığı anlatılır.

Pages