Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Zaman sana uymazsa, sen zamana uy.
İnsanla yaşadığı çağ arasında bir uygunluğun gereğini anlatır. Bir örnek: bir kimse kalkar da aya gitmenin günah olduğunu söylerse, aya gitmekten vazgeçilmeyeceğine göre, bu kimsenin gülünç duruma düşmemesi için fikrini değiştirmesi gerekir.
“Zaman uymayınca sen uy zamana.” (Mengûşi) / “Veysel ne durursun herkes gidiyor Zaman uymaz sen zamana uy diyor Fen çok büyük kerameti yutuyor Uyan bu gafletten uyuma yurttaş.” (Âşık Veysel)
Sen işten korkma, iş senden korksun.
Bir işe bilimsel verilerle başlandığında kötü sonuç almak söz konusu değildir.
Amavuda sormuşlar “cehenneme gider misin?” diye, “aylık kaç” demiş.
Para için en kötü koşulu bile kabul edenler için söylenir.
Sanatı hor gören boğazına torba takar.
Bak: “İşine hor bakan, boynuna torba takar.”
Bülbülü altın kafese koymuşlar, “ah vatanım” demiş.
Her insanın, her canlının bir vatanı vardır. Vatanını sevmeyen insan düşünülemez. Vatanından uzun süre ayrılan kimseler “daüssıla” yurt özlemi hastalığına tutulurlar. İnsan, ancak vatanında mutlu olabilir.
“Bülbülü koysalar altun kafese Gine özler ister vatan demişler.” / “Sanmayınız mihneti gam bülbülle gülden geldi, / Kafese girdi belâ başına dilden geldi.”
Müflis bezirgan (tüccar) eski defterlerini karıştırır.
Zamanında önemli iş yapıp da sonra önemlerini yitirenler, geçmişleriyle övünürler.
Gâvurun tembeli keşiş, müslümanın tembeli derviş.
Her dinde kimi insanların din sömürücülüğü yaptığını anlatır.
Yol sormakla bulunur.
Varılmak istenilen bir sonuç elde edilmek istenen bir şey, incelemekle, danışmakla, görgü ve bilgi edinmekle olur.
Bir sıçrarsın çekirge, iki sıçrarsın çekirge, üçüncüde ele geçersin çekirge.
Suçlu bir gün mutlaka ortaya çıkar, yakalanır.
Köpekle yatan pire ile kalkar.
Uygunsuz kimselerle düşüp kalkan, onlarla kurduğu ilişki sonucu büyük zararlara uğrar.

Pages