Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ağlatan gülmez.
Kötülük yapan kötülük görür, bu yüzden rahat edemez. “Eden bulur” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Hayvan yularından, insan (ikrarından) sözünden tutulur.
İnsanın konuşması, sözlerindeki tutarlılık kişiliğini belirler.
Para isteme benden, buz gibi soğurum senden.
İnsanların para isteyenlerden hoşlanmadığını anlatır.
Çağrılan yere erinme, çağrılmayan yere görünme.
Aranmayan, fazla istenen bir kimse değildir. Bu bakımdan ancak çağrılı yere gitmeli, çağrılmadan gitmemelidir.
“Çağrılmadık yere ayağın atma Davetli varanın yeri dar olmaz.” (Bedri) / “Varma çağrılmadığın yere köpek gibi hemen Kovmasınlar seni meclisde sakil olma sakın.” (Havayi)
At ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır.
Binlerce yıl önce yapılmış bir anıt, bir eser, söylenmiş bir söz, yapılan her türlü yiğitlik, binlerce yıl sonra bugün görülmektedir, okunmaktadır, söylenmektedir. Tüm insanlığı etkileyen kişiler ölümsüzdür. Yaşamayı güzel kılan biraz da bu kişilerdir.
Altının kıymetini (kadrini) sarraf bilir.
Bir şeyi, o konuda uzman olan kimse daha iyi bilir.
Ölmüş eşek kurttan korkmaz.
Korkmayı gerektiren tehlikenin artık tehlike sayılmayacak bir hale gelindikten sonra, yani insanın önce tehlike saydığı şeyin sonradan kendisini etkilemediği anlaşıldığından korku ortadan kalkar.
Kaçan balık büyük olur.
Ortadan kaybolan bir şeyin öneminin aşırı derecede arttığını anlatır. / “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kör ölse badem gözlüydü derler Dilsiz ölse şirin sözlüydü derler / Balık kaçsa kırk yüz gözlüydü derler Serçe uçsa ya toy yahut kaz olur.” (Mesti)
Allah gümüş kapıyı kaparsa altın kapıyı açar.
Bir konuda başarısızlığa uğrandığında umutsuzluğa düşmemek gerekir: Bu kez, daha akıllı, daha ölçülü, bilenlere danışarak çalışmalıdır. Sonuç olumlu olacaktır.
Azıcık aşım, ağrısız (kavgasız) başım.
İnsanlar, elinde bulunanlarla yetinmez, daha çoğuna, daha büyüğüne sahip olmak isterler. Bu aşırı istekleri yüzünden rahatları kaçar. Oysa mevcut imkânlarla yetinmesini bilen insan daha mutlu olur.

Pages