Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Harman döven öküzün ağzı bağlanmaz.
Bak: “Bal tutan parmağını yalar.”
Çağrılan yere erinme, çağrılmayan yere görünme.
Aranmayan, fazla istenen bir kimse değildir. Bu bakımdan ancak çağrılı yere gitmeli, çağrılmadan gitmemelidir.
“Çağrılmadık yere ayağın atma Davetli varanın yeri dar olmaz.” (Bedri) / “Varma çağrılmadığın yere köpek gibi hemen Kovmasınlar seni meclisde sakil olma sakın.” (Havayi)
Göz görmeyince gönül katlanır.
Yakın bir kimsenin çektiği sıkıntıya uzakta olanların gereği gibi üzülmeyeceklerini anlatır.
“Sabahtan gittim suya Dolmadı kovacığım Göz görmeyince gönül Katlanır ufacığım.” (Halk Türküsü)
Ağası güçlü olanın kulu asi olur.
İş sahibi zorbalık ederse işçi başkaldırır.
İnsan kendini beğenmezse çatlar (ölür).
İnsanların genellikle kendilerini beğendiklerini anlatır. “Herkes aklını mezata vermiş, yine kendi aklını beğenmiş” atasözüyle eşanlamlıdır.
Mazlumun ahi, indirir şahı.
Ezilenlerin, bir gün zalimlere gereken dersi vereceklerini anlatır.
“Kalmaz ebeden kimsede bir kimsenin ahi.” (Şinasi) / “Bil mazlumun ahi yerde kalmaz Sebepsiz ah alıp etme günahı.” (Mengûşi)
Kır (arap, boz) atın yanında duran ya huyundan ya tüyünden (ya suyundan).
îyi insanlarla ilgi kuranlar iyi, kötü insanlarla ilgi kuranlar kötü alışkanlıklar kazanırlar. / “Kişi refikinden azar” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Acele yürüyen yolda kalır.
Acele yapılan işte genellikle olumlu sonuç alınamaz.
Sabah ola, hayır ola (gele).
Bak: “Akşamın hayrından sabahın şerri iyidir.”
Arpacıya borç eden, ahırım tez satar.
Sürekli borçla iş yürümez.

Pages