Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Geline “oyna” demişler, “yerim dar” demiş.
Bak: “Oynamasını bilmeyen kız, “yerim dar” demiş; yerini genişletmişler, “yenim dar” demiş.”
Sabırla koruk helva olur.
Koruğun helva olana dek uzun bir sürenin geçmesi nasıl gerekliyse, kimi şeylerin oluşumundaki belli süreyi dikkate alıp acele etmemelidir.
“Sabırlı kulunu pek sever Mevlâ Sabır ile koruk bile olur helva.” (Mengüşi)
Söz yaş deriye benzer, nereye çekersen oraya gider.
Söz genellikle çok anlamlıdır. Seçerek ve bilerek söylenmedikçe yanlış anlamalara yol açabilir.
“Söz dediğin benzer hem yaş deriye Çeksen her tarafa süner demişler.” (Refiki)
Ne oldum dememeli, ne olacağım demeli
Elde edilen başarı insanı şımartmamalıdır. Çünkü başarının devam edip etmeyeceği bilinemez.
“Yanşak ozan gibi olma çal çene Noldum deme, nolacağım desene.” (Mevci)
Fare deliğine sığmamış, bir de kuyruğuna kabak bağlamış.
Kendi işini yapamazken başkalarının işine karışanlar için söylenir.
İnsan gönlünün artığını söyler.
Söylenmiş gelişigüzel sözlerde, yapılan şakalarda, başkalarına pek de açıklanmak istenmeyen duygu ve düşüncelerin sezildiği anlatılır.
Latife latif gerek.
Şaka, ince, güzel, hoşa giden olmalıdır.
Allah gümüş kapıyı kaparsa altın kapıyı açar.
Bir konuda başarısızlığa uğrandığında umutsuzluğa düşmemek gerekir: Bu kez, daha akıllı, daha ölçülü, bilenlere danışarak çalışmalıdır. Sonuç olumlu olacaktır.
Hocanın vurduğu yerde gül biter.
Öğretmen öğrenciyi cezalandırıyorsa eğer, bu öğrencinin yararınadır.
“Sanki döv sem ne yaparsın? / Hocayız biz, döveriz. / Gül biter aşk ile vurduk mu... / İnandı mı, caiz.” (Mehmet Âkif Ersoy) / “Amelsiz âlimi alma bir pula Bendini tut gitme gittiği yola.” (Kadri)
Parayı veren düdüğü çalar.
İnsanların parayla ç/ok şey elde ettiklerini; paranın her şey olmadığı halde, her işin başında görüldüğünü, her şeyden üstün tutulduğunu anlatır.
“İşte şu âdemler düdüğü çalar Evvelce parayı veren demişler.” (Refiki)

Pages