Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Aç at yol almaz, aç it av almaz.
Aç insan hiç bir iş yapamaz. / “Aç ayı oynamaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
Vücut kocar, gönül kocamaz.
İnsanın yaşamaya doymadığını; dünyayı, hayatı her an aynı canlılıkla sevdiğini anlatır.
Deveden büyük fil vardır.
Bir başarının insanı şımartmaması gerekir. Çünkü bir başkasının daha üstün başarı elde etmesi olağandır.
“Hardan büyük at var, attan da deve Deveden de büyük fil var demişler.” (Levni)
Dökme (taşıma) su ile değirmen dönmez.
Yetersiz ve gelişigüzel çalışmalardan temelli ve büyük sonuçlar alınamaz.
“Taşıma su ile değirmen dönmez Ana bir başlıca çay olmayınca.” (Mir’ati)
Ateş olmayan yerden duman çıkmaz.
Kimi küçük belirtiler, işaretler suç niteliğindeki olayların habercisidirler, anlamındadır.
Avrat var ev yapar, avrat var ev yıkar.
Birliktelikte kadının yeri çok büyüktür.
Şaşkın misafir ev sahibini ağırlar.
Bak: “Ahmak misafir ev sahibini ağırlar.”
Çömlekçi suyu saksıdan içer.
İnsan kendi olanakları içinde; görgüsü, beğenisi ölçüsünde davranır.
İbadet de gizli, kabahat de.
İbadette gösteriş olmaz. Kusur işleyen bir kimse bunu açıkça yapıyorsa daha kötü, utanmayı elden bırakmış demektir.
Kızım dövmeyen dizini döver.
Çocuk zamanında eğitilmelidir.
“İl için ağlayan gözünden olur Kızını dövmeyen dizinden olur.” (Mir’ati) / “Desen izzetle evvel kime hacı Bulunur koltuğunun altında sonra haçı.” (Güvahi)

Pages