Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Aç bırakma hırsız edersin, çok söyleme arsız (yüzsüz) edersin.
Bak: “Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.”
Var eli titremez.
Varlıklı kimse, rahat davranır.
Sanatı ustadan görmeyen öğrenmez.
Sanat, yaparak, görerek, duyarak öğrenilir.
Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.
Bu söz toplumdaki bir çelişkiyi ortaya koyar; bir yandan insanların doğru olmaları istenirken, bir yandan da doğru söyleyenlerin kimi çevrelerce sevimsiz olduklarını anlatır.
“Doğru söz acıdır derler, darılma Her çarlıya anam diye sarılma.” (Merdümi) / “Doğru söyleyene delidir derler Kimi deli kimi velidir derler.” (Sümmanl)
Sağ elin verdiğini sol elin görmesin.
Kimi konulan değil herkese, en yakınına bile açmamalıdır. / “Bir elin verdiğini bir elin duymasın” atasözüyle eşanlamlıdır.
Emanete hıyanet olmaz.
Geçici bir süre için bakılmak yada korunmak üzere birine teslim edilen bir şeye zarar vermenin bağışlanmaz davranış olduğunu anlatır.
“Emanete hıyanetin yok ise Ne gezer kalbinde gam ile tasa.” (Bir Destandan)
Adamın alacası içinde, hayvanın alacası dışında.
Bak: “İnsanın alacası içinde, hayvanın alacası dışında.”
İki çıplak bir hamama yakışır.
İki yoksulun evlenemeyeceğini, birlikte bir iş kuramayacağını anlatır.
Karpuz (kavun, karpuz) kökeninde büyür.
İnsan, doğup büyüdüğü yerde daha mutlu olur.
Çok naz âşık usandırır.
Ölçülü olmayı, yapmacılıktan sakınmayı, içten gelindiği gibi davranmanın gereğini anlatır.

Pages