Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

İyi insan sözünün üstüne gelir.
Kendisinden söz edilen kimse, konuşmanın üstüne geldiğinde söylenir.
Sanatı ustadan görmeyen öğrenmez.
Sanat, yaparak, görerek, duyarak öğrenilir.
Kimse kendi ayıbını bilmez.
İnsanın kendini denetlemesi güçtür. “Herkes kendi ayıbını bilmez” sözüyle eşanlamlıdır.
Aç, aç ile yatınca arada dilenci doğar.
Ana baba yoksulsa çocukları da yoksul olur.
Allah uçmayan kuşa alçacık dal verir.
Herkes kendi gücüne göre iş kurar, yaşamına olanak sağlar.
Cahile söz anlatmak, deveye hendek atlatmaktan güçtür.
Evreni, dünyayı, hayatı tanıtacak kısa bilgileri bile öğrenememiş bir kimseyle konuşmak, anlaşmak güçtür. “Ben diyorum bayram haftası, sen diyorsun mangal tahtası” sözü, “kazı koz anlamak”, “elifi görse mertek sanmak” deyimleri bilgisiz, okumamış kimselerle anlaşmanın zorluğunu anlatır. Cahil insanın dünyası dardır, sınırlıdır. Görgüsü kıttır. İnanışları boş inançlara dayanır. Bilimsel düşünemez. Böylesi kimselerle anlaşmak güçtür.
Harman dövmek keçinin işi değildir.
İnsan, yeteneğine göre iş yapmalıdır.
Şeytanla kabak ekenin kabak başına patlar.
Her an insana kötülük edebilecek bir kimseyle ortak iş yapan büyük zarar görür. / “Şeytanla ortak buğday eken, samanını alır” atasözüyle eşanlamlıdır.
Dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşur.
İnsanların, birbirlerinden ne kadar uzakta olursa olsunlar, birgün buluşabileceklerini anlatır.
“Hep bizim içindir kavuşmak ihtimali sevdiğine, Dağların yoktur kavuşmak ihtimali sevdiğine.” (Ahmet Vefa) / “Dağ dağa kavuşmaz insan insana kavuşur Sen de kavuşursun Biz de kavuşuruz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Ağlamayan çocuğa meme vermezler.
İstemeyen, istemesini bilmeyen, kısacası hakkını aramayanlar, genellikle haksızlıkla karşı karşıyadırlar. Birçok insan hakları, kendiliğinden elde edilmemiş, uzun mücadeleler sonunda alınmıştır.
“Verilmez oğlan ağlamasa emcek.” (Güvahi) / “İstemem o dehşet gün gelip çatsın Bana kimseler anam kadar yanmaz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)

Pages