Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Dağ başından duman eksik olmaz.
Büyük işler yürütenlerin, çok sorunları vardır, çok yorulur, çok üzülürler.
“Dalda kuş eksik olmaz, / Dağ başında duman.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Çobana verme kızı, ya koyun güttürür ya kuzu.
İnsanlar yetiştikleri çevrenin, aldıkları kültürün etkisi altındadırlar, davranışları ona göredir. İlişki kurmak istenilen insanları iyi tanımak ona göre davranmak gerektir.
'Eşek Kabe''ye varmakla hacı olmaz.'
Kötü adam kutsal kılıklara bürünerek iyi olmaz.
'“Hacı olmaz bellidir varmak ile har Kâbe''ye.” (Necati Beğ)'
Aç ölmekten tok ölmek yeğdir.
Ölmek gerekiyorsa, tokluk için çalışarak ölmek daha doğrudur.
“Dimez kimse cihan yoğ ölmek Mele aç ölmeden yeğdir tok ölmek.” (Güvâhî)
Çok bilen (çok söyleyen) çok yanılır.
Çağımızda her şeyi bilmek imkânsızdır. Bilim gelişmiş, teknik ilerlemiş; tıp, uzay araştırmaları, inanış ve görüşlerde değişiklik yapmıştır. Böyle bir çağda kişi, her şeyi aynı ölçüde bilemez. “Ayaklı kütüphane” deyimi artık gerilerde kalmıştır. Her şeyi bildiğini söyleyen yada o yollu konuşan, bir şey bilmeyen yada tam bilmeyen, dolayısıyla yalan kişidir.
“Tecrübe ehli [1] bunu böyle bilir Kim ki çok söyleye ol çok yanılır.” (Atayi) / “Meclisde sakin ol eyleme sohbet Çok söyleyen çok yanılır demişler.” (Dervişi)
Öksüz kuzu toklu olmaz.
Kayırıcısı olmayan kimse ilerleyip yükselemez.
Kâr zararın kardeşidir.
Bir iş yapmaya karar verildiğinde başarı elde edilemeyeceğini de düşünmek gerekir.
Saçık ak mı, kara mı? önüne düşünce görürsün.
Olayların sonucunu önceden göremeyenler bir gün nasıl olsa anlayacaktır.
Katrandan olmaz şeker, olsa da cinsine çeker.
Kötü kimseden iyi davranış beklenemez.
Kalıp kıyafetle adam adam olmaz.
Giyiniş, beden sağlığı ve güzelliği insanı yüceltecek derecede önemli değildir. Kimi erdemler, olumlu davranışlar, topluma yararlı çalışmalar ancak kişiyi adam eder. “Eşeğin kulağını kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Atlas çul giydirsen katır katırdır Şekli benzese de küheylan olmaz.” (Merdümi)

Pages