Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Baş ol da eşek başı (soğan başı) ol.
Bir topluluğa baş olmanın her bakımdan önemini anlatır.
'Her Firavunum bir Musa''sı çıkar.'
Her zalimin hakkından gelecek bir kurtarıcının çıkabileceğini anlatır.
Kanı kanla yumazlar, kanı su ile yurlar.
Kötülüğe kötülükle karşılık vermemek gerekir, kötülük iyilikle ortadan kalkar, anlamında söylenir.
Ağlama ölü için, ağla deli için.
Ölen ölür, üzülmek sonucu değiştirmez. Asıl ağlanacak kimse, aklını yitirendir.
Arpa eken buğday biçmez.
Bir işte, bir konuda başarı, ancak akıl, tecrübe ve emek karşılığında elde edilir. Bu nitelikler olmadan başarı hiç mümkün değildir.
“Diken eken gül döğşürmez bir zaman Kişi ektiğini biçer demişler.” (Yesârî)
Kimse kendi ayıbını bilmez.
İnsanın kendini denetlemesi güçtür. “Herkes kendi ayıbını bilmez” sözüyle eşanlamlıdır.
Testiyi kıran da bir, getiren de (suyu getiren de).
Yapılan iyiliğin, bir işe kendini adarcasına yapılan çalışmanın karşılıksız; yapılan kötülüğün, bir iş yaparken kaytarmanın çok kez cezasız kaldığını anlatan bir sözdür.
“Bu dünya böyledir ezelden ekser Destiyi kıran da mükâfat bekler.” (Şikâri) / “Mukaddem su getirmek desti kırmak bir idi amma Aceptir mazhar-ı rüçhan olur desti kıran şimdi.” (Ziya Paşa)
Kurda “neden boynun (ensen) kalın?” demişler, “işimi kendim görürüm de ondan” demiş.
Bir işi, kendi elinden geldiği, zaman ve imkânı olduğu halde başkalarına yaptırmak kınanacak bir davranıştır. İşini kendi yapanlar ise iş sevgisini kazanmış, övülmeye değer kimselerdir.
“Her işini gözün göre kendin gör İl eliyle tutmak olur yılanı.” (Salburcuoğlu)
Dilim seni dilim dilim bileyim, başıma geleni senden bileyim.
Gelişigüzel konuşan, sır tutmayanlar, bu yüzden çok zarar görürler.
Zorla güzellik olmaz.
Bir işi usulüyle, tatlılıkla yapmalıdır, anlamında söylenir.
“Seni sevmeyeni sen dahi sevme Meseldir güzellik güç ile olmaz.” (Bir Destandan) / “Bu kadar çalabildi elimdeki kırık saz Meşhur sözdür derler ki, zurnada peşrev olmaz.” (Halil Nihad Boztepe)

Pages