Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Atlar nallanırken kurbağalar ayak uzatmaz.
'Kişi kendini bilmeli, haddini bilmelidir. “Kişi noksanını bilmek gibi irfan olmaz.” Tecrübesi, bilimsel çalışması, yeteneği olmayan birinin, bilimsel bir görüş getirmesi imkânsızdır. Kuvvetçe, yetenekçe, bilgice, görgüce zayıf kişilerin büyük sorunlar karşısında, kendi yetenekleri ölçüsünde davranmaları gerekir. Büyük İskender''in resimlerini yapmakla ünlü ressam Apel''in, bir resmi için saçma sapan eleştirilerde bulunan bir kunduracıya: “çizmeden yukarı çıkma!” diye bağırması ünlüdür.'
Eskiye itibar olsaydı bit pazarına dolu yağardı.
Eskimiş, değeri kalmamış şeylerin yeniden değer kazanamayacağını anlatır.
“Dünyada eskiye itibar olsa Her sabah nur yağar bit pazarına.” (Sümmanî) / “Bed asla necabet mi verir hiç üniforma Zerdûz palan ursan eşek yine eşektir.” (Ziya Paşa)
Kaybolan koyunun kuyruğu büyük olur.
Bak: “Kaçan balık büyük olur.”
El kazam ile aş kaynamaz.
Bir iş yapmak için önce kendine güvenmelidir, başkasından yardım gelir yada gelmez.
Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.
Bir kimseye öğüt vereceğim diyerek ölçüyü kaçırır, yerli yersiz ve gereksiz söz ve davranışlarda bulunulursa, ters sonuç alınır. Bir de doğal ihtiyaçları karşılanmayan insan bunu gizli yada zorla elde etmeye kalkar.
Ayağım yorganına göre uzat
Gerek kişisel, gerek toplum hayatında ölçülü, planlı davranmak pek önemlidir. Giderini, gelirine göre ayarlamayanlar borçlanır, perişan olur, onurunu yitirirler.
“Yükseklerden uçma dengin ara bul Yorganına göre ayağın kösül.” (Mir’ati)
Terazi tartısıyla, her şey vaktiyle.
Her işin bir ölçüsü, bir zamanı olduğu anlatılır. “Terazi var, tartı var! Her bir şeyin vakti var” atasözüyle eşanlamlıdır.
Bol bol yiyen, belbel bakar.
Ölçüsüz, hesapsız davrananlar, geleceğini düşünmeyenler, durumunu kavramayanlar bir gün bu kusurlarından dolayı çok sıkıntı çekerler.
Bal tutan parmağım yalar.
Kimi insanların kendilerine teslim edilen bir şeyden yada ilgileri olan bir işten pay umduklarını, pay ayırdıklarını anlatır.
“Bal tutan parmağını yalar demişler.” (Levni)
Şeytanla kabak ekenin kabak başına patlar.
Her an insana kötülük edebilecek bir kimseyle ortak iş yapan büyük zarar görür. / “Şeytanla ortak buğday eken, samanını alır” atasözüyle eşanlamlıdır.

Pages