Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Gemisini kurtaran kaptan.
Güç bir duruma düşünce her çareye başvurarak kendisini kurtaranlar için söylenir.
“Fırtınalı günde azim havada Gemisini kurtaran kaptan demişler.” (Refiki) / “El için kendini ateşe atma Gemisini kurtaran kaptan demişler.” (Mir’ati)
İnsan kendini beğenmezse çatlar (ölür).
İnsanların genellikle kendilerini beğendiklerini anlatır. “Herkes aklını mezata vermiş, yine kendi aklını beğenmiş” atasözüyle eşanlamlıdır.
Karpuz kabuğunu görmeden denize girme.
Bir işi uygun zamanı gelmeden yapmamalıdır.
Yüz yüzden utanır.
İnsanlar, bir konuyu karşı karşıya konuşurlarsa daha kolay anlaşırlar, anlamında söylenir. Zahirenin amban sabanın ucundadır. / Toprak işlenmedikçe ürün elde edilemez.
“Koyun verdi, kuzu verdi, süt verdi Yemek verdi, ekmek verdi, et verdi, / Kazma ile dövmeyince kıt verdi, / Benim sadık yârim kara topraktır.” (Âşık Veysel)
Boş ite menzil olmaz.
Boş gezen, aylak kimsenin belli bir yeri yoktur.
Can cümleden azizdir.
İnsan önce kendini, sonra başkalarını düşünür.
Sora sora Bağdat bulunur.
Bilgi, görgü, denemelerden yararlanıldığı ve incelemeye, aramaya devam edildiği, bilim kılavuz sayıldığı sürece çözümlenmeyecek bir sorun yoktur.
Geçmişe mazi (yenmişe kuzu).
Geçmişle övünmek, geçmişle yetinmek boşunadır. Önemli olan bugün ve yarındır.
Okka her yerde dört yüz dirhem.
Bak: Her yerde okka (okka her yerde) dört yüz dirhem.
Harmanda dirgen yiyen sıpa, yılına kadar acısını unutmaz.
Görevini yapmayan, verilen cezayı unutamaz.

Pages