Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Akara kokara bakma, çuvala girene bak.
İyi kötü demeyip durmadan kazanmak gerek.
Bir kötünün yedi mahalleye zararı var.
Kötü bir insanın yarattığı zararlar yalnız kendini etkilemez. Kötü olanın gücüne göredir; eve kötülük, mahalleye kötülük, bir topluma kötülük, tüm dünyaya kötülük yapabilir.
Aba vakti yaba, yaba vakti aba.
Bak: “Kürkü orak vaktinde, orağı kürk vaktinde.”
Abdal ata binince bey oldum sanır, şalgam aşa girince yağ oldum sanır.
Üstüne aldığı önemli bir görevi hazmedemeyerek kasılanlar; eski hallerinden daha üstün bir seviyeye yükselip de eski durumlarını çabuk unutanlar için söylenir.
Emeksiz (emek olmadan) yemek olmaz.
Emek, insanın beden yada kafa gücüdür. Dünyada varolan her şey bunların ürünüdür. Emek harcamadan elde edilen ürün, hakedilmeden, başkasını sömürerek sağlanmış olur. En doğal ürün, emek karşılığı olanıdır! , Emek, en yüce değerdir.
“Yemek istersen bu yolda ekmek Emeksiz kimseye verilmez yemek.” (Yesari)
Az veren candan çok veren maldan.
Parası olan, çok ve kolay para harcar. Parası olmayan için durum aynı değil. Bir yere harcama yaparken, başka yerlerden kısar; sağlığından, eğitiminden, eğlencesinden, kısaca hayatından...
Ağaca balta vurmuşlar, “sapı bedenimden demiş.”
'Bir yakınımızdan beklemediğimiz bir kötülük gördüğümüzde söylenir. Bu konuda, Sezar''ın evlât edindiği Bru- tüs''ü kendini öldürmeye gelenler arasında görüp de “Sen de mi Brutüs?” demesi ünlüdür.'
Dost dostun ayıbını yüzüne söyler.
Gerçek dost, kusurlarını dostunun yüzüne söyler, arkadan söylüyorsa bu dostluk değildir, düzeltmek amacıyla değil, kötülemek için yapar.
iki cambaz bir ipte oynamaz.
İki açıkgöz ve kurnaz kişinin bir arada çalışamayacağını anlatır.
“Yırtıcı kuşların ulur ömrü az Bir tek ipte iki cambaz oynamaz.” (Leımi) / “iki cambaz bir ipte oynamaz Bir ipte bir sürü cambaz Hilebaz, madrabaz, kumarbaz.” (Orhan Murat Arıburnu)
Ürüyen köpek ısırmaz.
Gözdağı vermek amacıyla bağırıp çağıran kimselere ö- nem vermemek gerekir.

Pages