Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Bakan yemez, kapan yer.
Malına sahip çıkmak gerekir, yoksa kapanın elinde kalır.
Aza kanaat etmeyen çoğu hiç bulamaz.
“Büyük” olan, “çok” olan şeylerin “az”lardan meydana geldiğini unutmamak gerekir. Azı küçümseyenin çoğu elde etmesi kolay değildir. “Aza demişler nereye, çoğun / yanına demiş” sözü, varlıklı kimselerin, küçük kazançları küçümsemediğini anlatır.
“Herşeyirı çokluğu azından olur Aza kanaat et her an demişler.” (Mir’ati)
Köseyle alay edenin top sakalı kara gerek.
Başkasıyla alay edenin, kendinin kusuru olmamalıdır.
Dilin kemiği yok.
İnsanlar genellikle, gerekli gereksiz, doğru yanlış, her aklına geleni söylerler. Bunu bilerek, bu türlü sözlere alınmamalıdır.
El el üstünde olur, ev ev üstünde olmaz.
Bak: “Dağ dağ üstünde olur, ev ev üstüne olmaz.”
'Deve Kabe''ye gitmekle hacı olmaz.'
Kimi insanların dış görünüşleriyle iyi görünmek istemeleri, iyi olmalarını sağlamaz. İyi insan, insanlık görevlerini yerine getirmekle olur.
Aba vakti yaba, yaba vakti aba.
Bak: “Kürkü orak vaktinde, orağı kürk vaktinde.”
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
İt sürü para kazan.
İşin kötüsü olmaz. Her iş topluma yararlı olduğu sürece şereflidir.
“İt sürü de buçuk kazan, ar etme Ar eden kâr etmez ekser demişler.” (Yesari)
Arı gibi eri olanın dağ kadar yeri olur.
Çalışan kişi, her istediğini elde eder.

Pages