Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Baba koruk (ekşi elma) yer, oğlunun dişi kamaşır.
Bir kimsenin yaptığı kusur yada kötülük yalnız kendini ilgilendirmemektedir. Toplum, değil böyle bir kimseyi, bu kimsenin çocuklarını bile hoş görmemektedir. Topluma yararlar sağlayan bir kimse ise, yararı anlaşıldığı zaman, toplumca baştacı edilmekte, böyle bir kimsenin yakınları bile aynı saygıyla selâmlanmaktadır. / “Baba eder, oğul öder” atasözüyle eşanlamlıdır.
Ar dünyası değil, kâr dünyası.
İnsan, namusuna dokunmaması şartıyla her işi yapmalıdır.
Kasap, yağı bol olunca gerisini yağlar.
Bak: “Abdalın yağı olunca gâh borusuna çalar, gâh gerisine”, “Çobanın yağı olunca çarığına sürer”.
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Kavun, karpuz yata yata büyür.
Tembel kişilere şaka yollu söylenir.
Kırk yıllık Kâni, olur mu Yani?
İyi bir insanın kötü olması güçtür.
Paran çoksa (borcun yoksa) kefil ol, işin yoksa şahit oL
Bak: “Param seni vereyim de mi düşman olayım, vermeyeyim de mi düşman olayım? Vermeyeyim de düşman olayım.”
Eşek kulağı kesilmekle küheylan olmaz.
Bak: “Eşek kocamakla (büyümekle) tavla başı olmaz.”
An beni bir kozla, o da çürük çıksın.
Toplum hayatında kişisel ilişkiler çok önemlidir. İnsanlar aranmak, anılmak ve ilgi isterler. Başkalarından beklenilen davranışları başkalarına göstermek bir insanlık görevidir.
Atlar tepişir, arada eşekler ezilir.
Önemli kararlar alabilecek yada önemli olaylar yaratabilecek mevkide olanlar, sorumsuz davranırlarsa, onları etkilemeyen kitleler yada kişiler büyük zarar görürler. Kısacası, büyüklerin büyük kusurları, küçüklerin büyük zarar görmelerine sebep olur.

Pages