Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma.
Tecrübesi olmayan kimselerin gözüyle hareket etmemek gerektiğini anlatır.
Azı bilmeyen çoğu hiç bilmez.
Aza önem vermeyen, çoğu elde edemez. / “Biri bilmeyen bini hiç bilmez” atasözüyle eşanlamlıdır.
El elin eşeğini türkü çağırarak arar.
Başkası için yapılan işin candan yapılmadığını anlatır.
Kasavetsiz ağız anahtarsız açılır.
Sıkıntısı olmayan insan bol bol konuşur; kısıntısı üzüntüsü olansa dut yemiş bülbül gibi susar.
Akıl kişiye sermayedir.
Sermaye, “anamal”, “başmal”, “anapara” anlamındadır. Akıl, maldan, paradan daha önemlidir; çünkü akıl olmadan mal, para kazanılamaz.
Dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşur.
İnsanların, birbirlerinden ne kadar uzakta olursa olsunlar, birgün buluşabileceklerini anlatır.
“Hep bizim içindir kavuşmak ihtimali sevdiğine, Dağların yoktur kavuşmak ihtimali sevdiğine.” (Ahmet Vefa) / “Dağ dağa kavuşmaz insan insana kavuşur Sen de kavuşursun Biz de kavuşuruz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Eğri otur, doğru söyle.
“Davranışımız kötü, hiç değilse doğrusunu söyleyelim” anlamında kullanılır.
“Secdede kaamet-i balâsını seyret yarin Ey gönül ığri otur dünyada doğru söyle.” (Fevri)
Sevda (sevgi) geçer yalan olur, sonra sokar yılan olur.
Sevgi, karşılıklı anlayış ve fedakârlığın yok olmasıyla ortadan kalkar. Kimi zaman, sevginin ortadan kalkması, düşmanca duygular yaratır.
Küheylan at, çul içinde de bellidir.
Yetenekli kimseler nerede olursa olsunlar bir gün kendilerini gösterirler.
Evlâdı ben doğurdum ama gönlünü ben doğurmadım.
Evlâdın da bir kişiliği olduğunu, anne ve babasına saygılı olmakla birlikte kimi görüşlerinin değişik olabileceğini anlatır. / “Oğlumu doğurdum (ama) gönlünü doğuramadım.” atasözüyle eşanlamlıdır.

Pages