Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Verip (de) pişman olmaktan, vermeyip (de) düşman olmak yeğdir.
Çok kimse borcunu ödemez. Böyle kimselere borç para vermektense onların kızmalarına göğüs germelidir.
El ipiyle kuyuya inilmez.
Yalancıya, iyi bilinmeyen kimseye güvenmemelidir.
“Nazar ederler seni Yalnız gitme suya / İnme a yârim inme El ipiyle kuyuya.” (Halk Türküsü)
Her ağaçtan kaşık olmaz.
Bak: “Her ağacın meyvesi olmaz.”
Ağlama ölü için, ağla deli için.
Ölen ölür, üzülmek sonucu değiştirmez. Asıl ağlanacak kimse, aklını yitirendir.
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Var eli titremez.
Varlıklı kimse, rahat davranır.
Kasavetsiz ağız anahtarsız açılır.
Sıkıntısı olmayan insan bol bol konuşur; kısıntısı üzüntüsü olansa dut yemiş bülbül gibi susar.
Ava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmaz.
Yolunu bildikten sonra başarılamayacak iş yoktur. İnsan beklemediği, düşünmediği bir olaya da katılabilir.
Can çıkmayınca huy çıkmaz.
İnsan, davranışlarıyla, alışkanlıklarıyla, duygu ve düşüncesiyle bir kişiliğe sahiptir. Bu hali ölümüne dek sürer.
“Tutar elbet yine eski suyunu Çıksa da canı değişmez huyunu.” (Siimbülzâde Vehbi)
Göz görür, gönül ister.
Bak: “Göz gördüğünü ister.”

Pages