Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Gül dikensiz olmaz.
Her sevilen şeyin bazı pürüzlü, sevgiye engel olan yanları vardır.
“Bir âşık-ı zarın bin ağyari var / Olur mu gülşende gül dikensiz yar.” (Emrah) / “Gönül ağyar için incinme yare Gönül olmaz bağ-ı âlemde dikensiz.” (Neyli) / “Gül dikensiz bitmez imiş Bülbül gülsüz ötmez imiş İşe güce yetmez imiş Eli yardan ayrılanın.” (Karacaoğlan)
Domuz derisinden post olmaz, eski düşman dost olmaz.
Düşmanlığın dostluğa dönüşmesinin imkânsız olduğunu anlatır.
“Eskidikçe artar dostun kıymeti / Hiç bir zaman eski dost düşman olmaz.” (Merdümi)
Az ateş çok odunu yakar.
Sayıca az ama güçlü şey, sayıca çok ama güçsüzü alteder.
Kar kuytuda, para pintide eğleşir.
Bir şey, saklamasını bilende bulunur.
Düğün aşıyla dost ağırlanmaz.
Dost ağırlamaları özen ister, özel ilgi ister.
Gülme komşuna gelir başına.
Birinin başına gelen hoş olmayan bir hale gülmemek gerekir. Çünkü birinin başına gelen hal, bir başkasınınkine de gelebilir.
“Hayır, şer her neyse gülse bir âdem Güldüğü başına gelir demişler.” (Dervişi) / “Şimdi de tutturmuş seninki / Başımı sokacak ev isterim diye Tutgunsun, vereceksin ister istemez Gülü seven katlanır dikenine.”
Öpülecek el ısırılmaz.
Saygı değer kişilere saygısız davranılmaz.
Yazın pişenin, kışın aşı pişer.
Zamanında çalışıp gerekli ihtiyacını sağlayan kimse, çalışamaz bir duruma geldiği zaman sıkıntı çekmez, rahat eder.
Acı söz er belini büker.
Acı söz, herkesi etkiler.
“Nâmerdin zehirden acıdır dili Acı söz er belin büker demişler.” (Yesari)
Güzele ne yaraşmaz (yakışmaz).
Güzel şeyin güzel görünmesi için fazla bir zahmete gerek yoktur. Güzel, ne giyerse yakışır.

Pages