Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Yatan kurttan yeler tilki iyidir.
Bak: “Yatan arslandan, gezen tilki yeğdir.”
Çobanın gönlü olursa, tekeden süt sağar (yağ çıkarır).
Olmazı olur yapmak. Değişmez doğrular gibi görünen birçok şey zamanla değişmiştir. Kuvvetli istek, kesin karar ve insan emeği, olmazı olur yapmış; yeni yeni şeyler yaratmıştır, Halk edebiyatında adı geçen Ferhat, olmazı olur yapmanın efsanevi bir örneğidir.
“Buna kimi âdem-i imkân derler, / Olmaz olmaz deme, olmaz olmaz.” (Fatih) / “Rahat etmekse muradın çobanın gönlünü yap Çoban isterse eğer bir tekeden yağ çıkarır.” (Hamami Zade İhsan)
Aç elini kora sokar.
Aç, yiyeceğini sağlamak için her türlü tehlikeyi göze alabilir. “Aç köpek fırın deler (yıkar)”, “Aç kurt arslana saldırır” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Niyet hayır, akıbet hayır (selâmet).
İyi niyetle başlanan işin sonu iyi olur.
Oynamasını bilmeyen kız, “yerim dar” demiş; yerini genişletmişler, “yenim dar” demiş.
Bir şeyi yapamadığını açıkça kabul edip söyleyemeyenlerin birtakım bahaneler ileri sürmeleri karşısında söylenir.
“Yerimiz dar deyü bulur bahane Oynamaya gönlü olmayan demişler.” (Refiki)
İş insanın aynasıdır.
Yapılan işin biçimi, niteliği, işi yapanın kişiliğini belli eder.
Zenginin malı züğürdün çenesini yorar.
Zengin malının, parasının hesabını yapmanın, böyle bir iş için boşuna zaman öldürmenin gereksizliğini anlatır.
İt derisinden post olmaz.
Aşağılık bir insan iyi ve yüce işler yapamaz.
Öksüze (öksüzün kamına) vurmuşlar, “vay arkam” demiş.
Kimsesizleri kayıran bir kimse yada kuruluşun bulunmadığını anlatır.
Her işte bir hayır vardır.
Her işte güzel bir yanın bulunabileceğini anlatır.

Pages