Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Av köpeği avdan kalmaz.
Emek harcamadan bedava geçinen kimse hayatını hep böyle kazanmak ister.
Ağlamayan çocuğa meme vermezler.
İstemeyen, istemesini bilmeyen, kısacası hakkını aramayanlar, genellikle haksızlıkla karşı karşıyadırlar. Birçok insan hakları, kendiliğinden elde edilmemiş, uzun mücadeleler sonunda alınmıştır.
“Verilmez oğlan ağlamasa emcek.” (Güvahi) / “İstemem o dehşet gün gelip çatsın Bana kimseler anam kadar yanmaz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Yuvayı yapan dişi kuştur.
Ev kadınının tutumlu olması gerektiğini ve ev kurmada kadının büyük payı olduğunu anlatır.
Acıyan uyumuş, acıkan uyumamış.
Her sıkıntıya katlanılır ama açlığa kesinlikle katlanılmaz.
İyi insan sözünün üstüne gelir.
Kendisinden söz edilen kimse, konuşmanın üstüne geldiğinde söylenir.
Kalaylı bakır küflenmez.
Temiz şey kirlenmez. Doğru, dürüst bilinen kişiyi lekelemek kolay değildir.
Temiz (iyi) iş, altı ayda çıkar.
Sağlam, iyi bir iş için bir zaman gereklidir, acele etmemeli.
Acıkan ne olsa yer, acıyan ne olsa söyler.
Aç kişi, iyi-kötü, faydalı-zararlı demez, her işi yapar. Canı yanan kişi, sözlerinin sonucunu düşünmeden ağzına geleni söyler. / “Aç ne yemez, tok ne demez” atasözüyle eşanlamlıdır.
Kabahat (suç) öldürende değil, ölendedir (Kabahat ölende mi, öldürende mi?)
Kimi zaman suç ölende aranır, öldürene bu işi işlettiği, onu tahrik ettiği için. / Kabahat samur kürk olsa, kimse sırtına (üstüne) almaz. İnsanların işledikleri kusuru kusur saymadıklarını, kendilerini haklı gördüklerini yada kusurlu olmak istemediklerini anlatır.
Gönül ferman dinlemez.
Sevgiyi hiç bir şey önleyemez.

Pages