Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Sev beni seveyim seni
Sevgi karşılıklıdır. Tek taraflı sevgi uzun ömürlü olamaz.
“Sevenin ben kuluyum, sevmeyenin sultanı.” (Şinasi)
Akıllı düşman, akılsız dosttan hayırlıdır.
Bak: Cahilin dostluğundan, âlimin düşmanlığı yeğdir.
Kişiyi vezir eden de kansı, rezil eden de.
Evlilikte, kadının yerinin çok önemli olduğu anlatılır.
Karga ile gezen boka konar.
Bak: “İsin yanına varan is, misin yanına varan mis kokar.”
Dostun attığı taş baş yarmaz.
Dostun acı sözünden, sert davranışından kötülük gelmez. Çünkü o, üzüntümüzü ve mutluluğumuzu paylaştığımız kimsedir.
İnsan insanın şeytanıdır.
İnsanı yanıltanın yine insan olduğunu anlatır. “Kişi refikinden azar” atasözüyle eşanlamlıdır.
Yolcu yolunda gerek.
Bir işe başlayan kimse, hiç bir şeye aldırmadan işine devam etmelidir.
Arayan mevlâsını da bulur belâsını da.
Bu sözde iki anlam vardır: belâsını aramak: kavgaya sebep olacak olay çıkartmak. Bir de, bir doğruyu, bir gerçeği aramak ve sonunda bulmak. Bu söz, daha çok ikinci anlamda söylenir.
“Koşan elbet varır, düşen kalkar Kara taştan su damla damla akar Birikir, sonra bir gümüş göl olur Arayan hakkı en sonunda bulur.” (Tevfik Fikret)
Şimşek çakmadan gök gürlemez.
Önemli olayların önceden sezilen birer belirtisi olduğunu anlatır.
Şeytanın dostluğu darağacına kadardır.
“Şeytan” sözcüğü burada “kurnaz, her an kötülük düşünen adam” anlamındadır. Böyle bir kimseyle dostluk kurulamayacağı; kurulduğunda, bu yakınlıktan yararlanarak insanı ölüme götürecek kadar kötülük yapacağı anlatılır.

Pages