Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Altın yere düşmekle pul olmaz.
Gerçek değerler hiç bir zaman yitmezler. Zorlamalar, yalanlar, aldatmalar geçicidir, faydasızdır. Kişiler, toplumlar, gerçek değerlerin değersizliği konusunda bir süre için yanıltılabilirler. Ama, bir gün doğrular meydana çıkar, değerler gerçek yerini alır.
“Güneş yer üstüne düşmekle pâyimâl olmaz.” (Fuzulî) / “Hakir olduysa millet şanına noksan gelir sanma, / Yere düşmekle cevher sakıt olmaz kadr-ü kıymetten.” (Namık Kemal)
Pazarda herkes ambarındaki unu kadar konuşur.
İnsan, kendini tanımalıdır, davranışlarını ona göre ayarlamalıdır.
Er olan ekmeğini taştan çıkarır.
Çalışmaktan yılmayan, becerikli kimselerin aç kalmayacaklarını anlatır.
“Taştan çıkarır ekmeğini erkek olanlar.” (Asaf)
Ana kızma taht kurmuş, baht kuramamış.
Ana kızını iyi yetiştirebilir, ama daha sonraki yaşamını kızın kendisi sürdürmelidir, ananın ilgisi bir yere kadardır.
Baba vergisi görümlük, koca vergisi doyumluk.
Bir babanın kızı için harcadığı para gösteriştir, kocanınki ise zorunluluktur.
Aç, aç ile yatınca arada dilenci doğar.
Ana baba yoksulsa çocukları da yoksul olur.
Ölmüş eşek kurttan korkmaz.
Korkmayı gerektiren tehlikenin artık tehlike sayılmayacak bir hale gelindikten sonra, yani insanın önce tehlike saydığı şeyin sonradan kendisini etkilemediği anlaşıldığından korku ortadan kalkar.
Akar su çukurunu kendi kazar, (su yatağım bulur).
Yeteneği olan kimse bir gün başarıya ulaşır.
Sabreden derviş, muradına ermiş.
Acı, haksızlık, yoksulluk gibi, üzücü durumlar karşısında ölçülü kalabilen, acele etmeyen, çalışmalarını devam ettiren kimse amacnıa kolay ulaşır.
“Dut yaprağı olur giderek kemha / Sabreden murada erer demişler.” (Yesari)
Ustanın çekici bin altın.
Sanat öğreten kimsenin çok önemli bir iş yaptığını anlatır.

Pages