Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Danışan dağı aşmış, danışmayalım yolu şaşmış.
Kişi, kimi sorunları tek başına çözemez. Bilen birine danışmazsa yanlış kararlar alabilir, yanlış davranabilir. / “Akıl akıldan üstün” olduğunu unutmamak gerekir.
“Danışmayan düzde yolun şaşırır Danışan dağları aşar demişler.” (Figani) / “Akl-ü izanına hiç olma mağrur Bin bilsen de yine bir bilene sor.” (Salburcuoğlu)
Tembele iş buyur (buyurursun), sana akıl öğretsin (öğretir).
Verilen bir işi yapmak istemeyen, yapmayacağını açıkça söylemez. Bin dereden su getirir; üstelik de haklı çıkmak için iş yaptırmak isteyeni kusurlu göstermeye çalışır.
Gailesiz baş, yerin altında.
Bak: “Ağrısız baş mezarda olur.”
Aş taşınca kepçeye paha olmaz.
Bak: “Abanın kadri yağmurda bilinir.”, “Buğday başak verince orak pahaya çıkar.”
İnsan kıymetini insan bilir.
“Değerbilirlik”, insanın iyi vasıflarından biridir. Değerli bir insanın değerlerini bilip ona gerekli ilgi ve saygıyı göstermek insanca bir davranıştır.
El ipiyle kuyuya inilmez.
Yalancıya, iyi bilinmeyen kimseye güvenmemelidir.
“Nazar ederler seni Yalnız gitme suya / İnme a yârim inme El ipiyle kuyuya.” (Halk Türküsü)
Açın kamı doyar, gözü doymaz.
Aç insanın bir öğünlük doyması yetmez. Ona aç kalmayacağı güvenini veremedikçe karnı doysa bile gözü hep açtır.
“Şol kişi kim ola bir gözi ak Gözi daymaz virseler gerbin kulaç.” (Edirneli Nazmi)
Taşıma (dökme) su ile değirmen dönmez.
Bak: “Dökme (taşıma) su ile değirmen dönmez.”
Akşamın hayrından sabahın şerri iyidir (sabah ola hayır ola).
Bir işi, dinlenmiş bir kafayla düşünüp yapmak daha yararlıdır.
Kimseden kimseye hayır yok.
İnsan yapacağı bir işte önce kendine güvenmelidir. Başkasının yardımına güvenerek başlanan iş olumsuz sonuçlanabilir. / “Tırnağın varsa başını kaşı” atasözüyle eşanlamlıdır.

Pages