Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Etme bulma dünyası.
Kötülük eden kötülük görür.
Zaman sana uymazsa, sen zamana uy.
İnsanla yaşadığı çağ arasında bir uygunluğun gereğini anlatır. Bir örnek: bir kimse kalkar da aya gitmenin günah olduğunu söylerse, aya gitmekten vazgeçilmeyeceğine göre, bu kimsenin gülünç duruma düşmemesi için fikrini değiştirmesi gerekir.
“Zaman uymayınca sen uy zamana.” (Mengûşi) / “Veysel ne durursun herkes gidiyor Zaman uymaz sen zamana uy diyor Fen çok büyük kerameti yutuyor Uyan bu gafletten uyuma yurttaş.” (Âşık Veysel)
Her horoz kendi çöplüğünde öter (eşinir).
Her insanın ancak kendi çevresinde söz sahibi olabileceğini, değerinin orada anlaşılabileceğini söyler.
Herkes bildiğini okur.
Herkesin düşüncesi kendine göre önemlidir.
Kul azmayınca Hak yazmaz.
Kötülük etmeyen kötülük görmez.
'Gelin atta, buyruk Hak''ta.'
Bak: “Gelini ata bindirmişler, ‘ya nasip’ demiş.”
Hekim kim, başına gelen.
Bir konuyu en iyi bilen, başnıa gelendir.
Misafir kısmeti ile gelir.
Misafirin ev sahibine yük olamayacağı, çünkü onun yiyeceğinin Tanrıca sağlanacağı inancını belirtir. / “Tanrı misafiri” deyimi bu inanıştan gelmektedir. “Misafir on kısmetle gelir, birini yer, dokuzunu bırakır” ata- sözüyle eşanlamlıdır.
Varsa (var mı) pulun, herkes kulun; yoksa (yok mu) pulun, dardır yolun.
Paranın birçok kapılan açabileceğini, istenildiği gibi yaşanacağını, olmazsa sıkıntı çekileceğini anlatır.
Kılıç kınım kesmez.
İnsan kendinden olana, yakınma zarar vermek istemez.

Pages