Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kurunun yanında yaş da yanar.
Çok kez, kötülerin yüzünden iyiler zarar görürler.
“Uğursuz kişiyle arkadaş olma Kuru yanında yaş yanar demişler.” (Figani) / “Ahmedin ayıbı güzel sevmek ise gam değil Yarsız kalır cihanda ayıpsız yâr isteyen.” (Ahmet Paşa)
Dağda gez, belde gez, insafı elden bırakma.
Eşkiya olsan bile haklıyı haksızı ayırmasını bil.
Malım yemesini bilmeyen zengin hergün züğürttür.
Parasını harcamayan, zengin de olsa yoksul sayılır.
Su alırken testiyi doldurmak.
Fırsat ve imkân doğduğunda yararlanmak gerektiğini anlatır.
Ah yerde kalmaz.
Bak: “Ah alan onmaz”.
Su testisi su yolunda kırılır.
Bir işe başlayanın, o işte büyük zararlara da uğrayabileceğini düşündüğünü anlatır.
“Su deştiği su yolunda kırılır. / Koç yiğidin körü kavga meydanı.” (Salburcuoğlu)
Hocanın vurduğu yerde gül biter.
Öğretmen öğrenciyi cezalandırıyorsa eğer, bu öğrencinin yararınadır.
“Sanki döv sem ne yaparsın? / Hocayız biz, döveriz. / Gül biter aşk ile vurduk mu... / İnandı mı, caiz.” (Mehmet Âkif Ersoy) / “Amelsiz âlimi alma bir pula Bendini tut gitme gittiği yola.” (Kadri)
Şeytanın dostluğu darağacına kadardır.
“Şeytan” sözcüğü burada “kurnaz, her an kötülük düşünen adam” anlamındadır. Böyle bir kimseyle dostluk kurulamayacağı; kurulduğunda, bu yakınlıktan yararlanarak insanı ölüme götürecek kadar kötülük yapacağı anlatılır.
Kâr eden, ar etmez.
Bak: “Kâr dünyası değil, ar dünyası.”
Deliye taş atma, başını yarar.
İlişkileri normal kimselerle yürütmelidir.

Pages