Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Arık etten yağlı tirit olmaz.
Değersiz kimse olumlu iş yapamaz.
Atın ölümü arpadan olsun.
Çok istenilen, sevilen bir şey yapılırken, büyük zarar da görse insan, pek üzülmez. Bu söz, böyle bir duyguyu anlatmak için söylenir.
Yalancının evi yanmış kimse inanmamış.
Çevreye güven duygusu vermemiş bir kimseye hiç bir bakımdan inanılmayacağını ifade eder.
Gönül var otluğa konar, gönül var çöplüğe konar.
İnsanların aynı seviyede olmadığını, kiminin güzel şeyleri arayıp bulurken, kiminin de güzel olmayan şeylerle yetindiğini anlatır.
Söyleyenden dinleyen ârif gerek.
Söz, bir fikri, bir düşünceyi, bir duyguyu bütün incelikleriyle ortaya koymayabilir. Söylenenlerden, söylenmeyenleri de bulup çıkarmak biraz da dinleyenin anlayışına ve sezgisine bağlıdır.
Bin ölçüp bir biçmeli
Bir işi yapmadan önce çok düşünmelidir, anlamında söylenir.
Tek elin nesi var, iki elin sesi var.
Bak: “Bir elin nesi var, iki elin sesi var.”
Ay görmüşün yıldıza minneti yoktur.
Bir şeyin daha üstününü, daha güzelini gören kimse, daha az değerli olanını beğenmez.
Kel kız teyzesinin saçıyla övünür.
Bak: “Katıra ‘babası kim?’ demişler, ‘dayım at’ demiş.”
Kaçan balık büyük olur.
Ortadan kaybolan bir şeyin öneminin aşırı derecede arttığını anlatır. / “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kör ölse badem gözlüydü derler Dilsiz ölse şirin sözlüydü derler / Balık kaçsa kırk yüz gözlüydü derler Serçe uçsa ya toy yahut kaz olur.” (Mesti)

Pages