Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Horoz ölür, gözü çöplükte kalır.
İnsan doğup büyüdüğü yerden, alışıp sevdiği şeyden kolay kolay ayrılamaz. Ayrılırsa kolay kolay unutmaz.
Çalma elin kapısını, çalarlar kapını.
Eden bulur. Başkasına kötülük eden kişi, kötülük görmeyi peşin olarak kabul ediyor demektir.
Akçe el kiridir.
Para iyi şeyin olduğu gibi kötülüğün de kaynağıdır. Pek çok kötü şey para için yapılmaktadır.
'“Yi elde olanı yimek yeridür Karar eylemez akçe''el kiridir.” (Güvâhî)'
İsteyenin bir yüzü kara, vermeyenin iki yüzü.
Birinden uygunsuz bir istekte bulunmak çirkin bir davranıştır. Böyle bir isteği geri çevirmek daha da çirkindir, anlamında söylenir.
Her deliğe elini sokma, ya yılan çıkar ya çıyan.
Bilinmeyen bir işe girişmemenin gerektiğini, zararlı sonuç verebileceğini belirtir.
“Gördüğün deliğe parmağını sokma, / Ya akrep çıkar ya yılan demişler.” (Lütfi)
Şeriatın kestiği parmak acımaz.
Yasalara boyun eğmenin gereğini anlatır.
Adam ikrarından, hayvan yularından çekilir.
İnsan sözüyle bağlanır, hayvan yularıyla.
“Tutulur kim meseldür ululardan, / Nefısden âdem-ü hayvan yularından.”
Bal tutan parmağım yalar.
Kimi insanların kendilerine teslim edilen bir şeyden yada ilgileri olan bir işten pay umduklarını, pay ayırdıklarını anlatır.
“Bal tutan parmağını yalar demişler.” (Levni)
Destursuz bağa girilmez.
Bak: “Destursuz bağa gireni sopayla kovalarlar.”
Her gönülde bir arslan yatar.
Bak: “Her yiğidin gönlünde bir arslan yatar.”

Pages