Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Altın yere düşmekle pul olmaz.
Gerçek değerler hiç bir zaman yitmezler. Zorlamalar, yalanlar, aldatmalar geçicidir, faydasızdır. Kişiler, toplumlar, gerçek değerlerin değersizliği konusunda bir süre için yanıltılabilirler. Ama, bir gün doğrular meydana çıkar, değerler gerçek yerini alır.
“Güneş yer üstüne düşmekle pâyimâl olmaz.” (Fuzulî) / “Hakir olduysa millet şanına noksan gelir sanma, / Yere düşmekle cevher sakıt olmaz kadr-ü kıymetten.” (Namık Kemal)
Her kuşun eti yenmez.
Zor karşısında boyun eğecek kişiler vardır. Ama zorbalığa karşı çıkabilecek çok kimsenin bulunduğu da bir gerçektir.
“Doğra derviş isen keşkül uzatma Her güzelin, hoşafından pay olmaz.” (Celâli)
Görmemiş görmüş, gülmeden (güle güle) ölmüş.
Sonradan gören kimselerin son durumlarını benimseyemediklerini anlatır.
Altın pas tutmaz.
Temiz, iyi insana leke sürülemez.
Ata eyer gerek, eyere er gerek.
Bir işte gereç ve onu iyi kullanacak biri oldu mu iyi sonuç alınacağı bellidir.
Damdan düşen, damdan düşenin halini bilir.
Birini anlamak, onun içinde bulunduğu durumu iyi kavramak ancak o durumda bulunanlar için mümkündür. Sıkıntılar içindeki bir kimseyi ancak aynı sıkıntıyı çekenlerin anlayacağı doğaldır. Ömründe bir kez olsun aç kalmamış bir insan, ömrü boyu aç gezmiş birini anlayabilir mi?
Dert ağlatır, aşk söyletir.
Bak: “Aşk ağlatır, dert söyletir.”
Gönül var otluğa konar, gönül var çöplüğe konar.
İnsanların aynı seviyede olmadığını, kiminin güzel şeyleri arayıp bulurken, kiminin de güzel olmayan şeylerle yetindiğini anlatır.
Susayan kanmam sanır.
“Sanmak”, burada bir korkuyu belirtmektedir: açlık korkusu... Bu korku insanı yasa dışı davranışlara götürebilir. İnsanın kafasından “yarınım ne olacak”, “ya aç kalırsam” kaygılarını silmek gerekir.
Ağustosta beyni kanayanın zemheride kazam kaynar.
Zamanında çalışan sıkıntıya düşmez. / “Yazın başı pişenin kışın aşı pişer” atasözüyle eşanlamlıdır.

Pages