Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

El için kuyu kazan, evvelâ kendi düşer.
Başkasına kötülük düşünen, düşündüğü kötülükten önce kendi zarar görür.
“Nazlı yârin başında Yeşil oyalı yaşmak İyi gelmedi sana Ellere kuyu kazmak.” (Halk Türküsü) / “Halkı düşürmeğe kuyu kazarsan İlden önce düşer kazan demişler.” (Lütfi)
Başbaşa vermeyince taş yerinden kalkmaz.
Kimi işler vardır ki, insan tek başına başaramaz. Başkalarıyla birlik olmak, güçleri birleştirmek gerekir. O zaman daha akıllı, daha güçlü, daha sağlam davranılır. “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözüyle eşanlamlıdır.
At ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır.
Binlerce yıl önce yapılmış bir anıt, bir eser, söylenmiş bir söz, yapılan her türlü yiğitlik, binlerce yıl sonra bugün görülmektedir, okunmaktadır, söylenmektedir. Tüm insanlığı etkileyen kişiler ölümsüzdür. Yaşamayı güzel kılan biraz da bu kişilerdir.
Muhabbet iki baştan olur.
Sevgi karşılıklı olur.
Gönül bir sırça saraydır, kırılsa yapılmaz.
İnsan çoğunlukla duygusal bir varlıktır; içlidir, incedir, duyguludur. İncinmeye, kırılmaya gelmez. Çünkü düzelmesi, bağışlaması güçtür.
“Gönül derler buna sırçadan ince, / Kırma, bu gördüğün şişe değildir, / Açar çiçeğini bahar gelince, / Vurma bu gördüğün meşe değildir.” (Haşan Ali Yücel) / “Dağlarda duman olur Denizde seyran olur Gönül ferman dinlemez Dünyası zindan olur.” (Halk Türküsü)
Kanı kanla yumazlar, kanı su ile yurlar.
Kötülüğe kötülükle karşılık vermemek gerekir, kötülük iyilikle ortadan kalkar, anlamında söylenir.
Yerdeki yüze basılmaz.
Kötü davranışları yüzünden eski itibarını yitiren, düşmüş kimselere karşı kötü davranmamalıdır, anlamında söylenir.
“Meseldir yerdeki yüze basılmaz.” (Hav ay i) / “Yerin kulağı var sanma ki duymaz.” (Vasıf)
Sana taşla vurana sen aşla vur.
Kötülük edene iyilik etmeli.
Kötülük her kişinin kârı, iyilik er kişinin kârı.
Herkes kötülük yapabilir. İyilik yapmak her zaman için kolay değildir. Bu yüzden iyiliği ancak iyi insanlar yapar.
Ağrısız baş mezarda gerek (olur).
Yaşadığımız sürece birtakım sorunlarımızın (meselelerimizin) olacağı doğaldır. Bunlarla mücadele kimi zaman can sıkacak, üzecektir bizleri. Bu türlü başağrıları, gelecekteki ağrısız başlar için de gereklidir.

Pages