Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Aç ayı oynamaz.
İnsan yaşamının ilk şartı, en doğal ihtiyaçlarının karşılanmasıdır. En gerekli, en doğal ihtiyacı sağlanmayan bir insandan herhangi bir iş beklenmez. Ayrıca böyle bir insanın her zaman güleryüzlü, neşeli olması mümkün değildir. / “Aç at yol almaz, aç it av almaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
Herkes aklını mezada vermiş (pazara çıkarmış), yine kendi aklım beğenmiş.
İnsanlar genellikle başkalarına göre daha doğru düşündüklerine inanır, kendilerini daha akıllı kabul ederler. / “İnsan kendini beğenmezse çatlar (ölür)” atasözüyle eşanlamlıdır.
Köpeksiz sürüye (köye) kurt girer.
Sahipsiz bir şeye fırsat düşkünü kimseler sahip çıkarlar. / “Çobansız koyunu kurt kapar” atasözüyle eşanlamlıdır.
Az veren candan çok veren maldan.
Parası olan, çok ve kolay para harcar. Parası olmayan için durum aynı değil. Bir yere harcama yaparken, başka yerlerden kısar; sağlığından, eğitiminden, eğlencesinden, kısaca hayatından...
Büyük balık küçük balığı yutar.
Güçlülerin, güçsüzleri ezdiklerini anlatır.
Buğday başak verince orak pahaya çıkar.
Bir şeyin değeri, o şey lâzım olduğu zaman anlaşılır. “Abanın kadri yağmurda bilinir” atasözüyle eşanlamlıdır.
Bir elin verdiğini bir elin duymasın.
'Bak: “Sağ elin verdiğini sol elin duymasın.”, “Ağaç yaprağıyla gürler (güzeldir)”, “Yalnızlık, Allah''a mahsustur.” atasözleriyle eşanlamlıdır.'
Demir tavında dövülür.
Her şeyin bir zamanı vardır. O zamanı ve ele geçen fırsatı çok iyi değerlendirmek gerekir.
Bir ağaçta gül de biter diken de.
Bir aileden iyi insan da yetişir, kötü de.
Davetsiz gelen döşeksiz oturur.
Bir eve, bir yere çağrılmadan gelen kimselere değer verilmediğini anlatır. / “Çağrılan yere erinme, çağrılmayan yere görünme” ata- sözüyle eşanlamlıdır.

Pages