Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Aman diyene kılıç kalkmaz.
Karşısındakinin gücünü kabul edip mücadeleden vazgeçenlere, teslim olanlara sert davranmamayı; bir de kusurlarını anlayan, bundan böyle aynı kusurları işleme- meye gayret edeceğini söyleyenlere karşı iyi davranmanın gereğini anlatır. “Eğilen baş kesilmez” atasözüyle eşanlamlıdır.
Kul azmayınca Hak yazmaz.
Kötülük etmeyen kötülük görmez.
Sırrım açma (açma sırrım) dostuna, o da söyler dostuna.
Başkalarının bilmemeleri gereken gizli şeyleri kimseye söylememek, dosta bile. Çünkü o da bir başka dostuna söyleyecek ve yayılacaktır.
“Olur olmaza sırrını diyen Boz bulanık suya akmış gibidir.” (Karacaoğlan) / “Biz de biliriz ki pis değil sinek Gel ki miğde bulandırır demişler.” (Refiki)
Köpeksiz sürüye (köye) kurt girer.
Sahipsiz bir şeye fırsat düşkünü kimseler sahip çıkarlar. / “Çobansız koyunu kurt kapar” atasözüyle eşanlamlıdır.
Balık baştan avlanır.
Bir şeyi ele geçirmek için önce o şeyin yöneticilerini ele geçirmek gerek.
Kadının (cahili) sofusu, şeytanın maskarası.
Günlük işlerini şu yada bu nedenle ihmal eden kadın, aslında kimseye yaranamaz.
Hizmetçi kırar suç, hanım kırarsa kaza.
Bak: “Hanım kırarsa kaza, hizmetçi kırarsa suç.”
Evvel taam, sonra kelâm.
Tok karınla görüşmek daha yararlıdır. Bir de, yemek yerken konuşmamalı anlamına söylenir. Çünkü, hem ağızdan yemek parçaları saçılır, hem de bekleyen yemeğin tadı kaçar.
Ağustosta yatanı, zemheride büğelek tutar.
Zamanında çalışıp kazanmayan, çalışamadığında sıkıntıya düşer. / “Ağustosta gölge kovan, zemheride karın ovar” atasözüyle eşanlamlıdır.
Erkeğin kalbine giden yol midesinden geçer (Kalbin yolu mideden geçer).
Aç insan sevgi duyamaz.

Pages