Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ağaç kökünden yıkılır.
Bir şeyin değişmesi ancak temelden değişmekle olur. Temelden, kökten değişmeyen şey değişmiş sayılmaz.
Kel ilâç bilse, kendi başına sürer (kelin ilâcı olsa başına sürer).
/ Kendisine faydası olmayan birinin, başkasına bir yaran olmaz.
“Kelin emi olsa başına sürer Kimseden kimseye bir medar olmaz.” (Bedri)
Göz görmeyince gönül katlanır.
Yakın bir kimsenin çektiği sıkıntıya uzakta olanların gereği gibi üzülmeyeceklerini anlatır.
“Sabahtan gittim suya Dolmadı kovacığım Göz görmeyince gönül Katlanır ufacığım.” (Halk Türküsü)
İsin yanına varan is, misin yanma varan mis kokar.
Bak: “Kişi refikinden azar”, “Körle yatan şaşı kalkar”, “Topalla gezen aksamak öğrenir”, “Üzüm üzüme baka baka kararır”.
Nerde birlik orda dirlik.
Bir toplulukta her kafadan bir ses çıkarsa, belli konularda anlaşmaya varılamazsa; belli bir amaca gidilemez, karışıklık olur, huzur sağlanamaz.
Kimseden kimseye hayır yok.
İnsan yapacağı bir işte önce kendine güvenmelidir. Başkasının yardımına güvenerek başlanan iş olumsuz sonuçlanabilir. / “Tırnağın varsa başını kaşı” atasözüyle eşanlamlıdır.
Yalnız öküz, çifte (boyunduruğa) koşulmaz.
Bir işi birden fazla insanın yapması gereğini anlatır.
Yalnız kalanı kurt yer.
İnsan tek başına kendini koruyamaz, haklarını savunamaz. Birleşmek, birlik olmak, böylece kuvvetli olmak zorunluğu vardır. / “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Gözlüye gizli yoktur.
Görmesini bilen için gizli yoktur, o her şeyi görür.
Araba ile tavşan avlanmaz.
Her şeyin yoluyla, usulüyle yapılması gerektiğini anlatır.

Pages