Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ak akçe kara gün içindir.
İnsanlığın önemli sorunlarından biri “geleceğine güven”dir. Bu sorunu, toplumca çözülemeyen yerlerde kişiler çözmeye uğraşmaktadır. Zamanında para kazanma olanağını bulanlar, kara günlerinde (hastalık, yaşlılık gibi) sıkıntı çekmezler.
“Dürüst hare et nitekim düğün içün Ki ak akçe olur kare gün içün.” (Güvâht)
Arayan mevlâsını da bulur belâsını da.
Bu sözde iki anlam vardır: belâsını aramak: kavgaya sebep olacak olay çıkartmak. Bir de, bir doğruyu, bir gerçeği aramak ve sonunda bulmak. Bu söz, daha çok ikinci anlamda söylenir.
“Koşan elbet varır, düşen kalkar Kara taştan su damla damla akar Birikir, sonra bir gümüş göl olur Arayan hakkı en sonunda bulur.” (Tevfik Fikret)
Katıra (eşeğe) cilve yap demişler, çifte (tekme) atmış.
Bak: Eşeğe (katıra) cilve yap demişler, tekme (çifte) atmış.
Kör görmez, sezer.
Kimi insanlar, bilgisiz olsalar bile, birçok gerçeği önceden sezebilirler.
Dervişin fikri ne ise zikri de od ur.
İnsan, önem verdiği şey üzerinde düşünür ve sık sık sözünü eder.
Huylu huyundan vazgeçmez.
Alışkanlıklardan kolay kolay sıyrılınmaz; önemli olan, kötü alışkanlıklar edinmemelidir. / “Can çıkmadan huy çıkmaz”, “Huy canın altındadır” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Osmanlı tavşanı araba ile avlar.
Bir iş yapmak istediği halde rahatını bozmak istemeyenler için söylenir.
Bir avuç altının olacağına bir avuç toprağın olsun.
Para tez tükenir, topraksa durmadan ürün verir.
Akraba ile ye iç, alışveriş etme.
Bak: Dost ile ye iç, alışveriş etme.
Yatanın yürüyene borcu vardır.
Çalışmadan yaşayanlar, çalışanların sayesinde, çok kez onlardan daha rahat bir hayat sürmektedirler. / “Yatan arslandan, gezen tilki yeğdir” atasözüyle eşanlamlıdır.

Pages