Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Can çıkmayınca huy çıkmaz.
İnsan, davranışlarıyla, alışkanlıklarıyla, duygu ve düşüncesiyle bir kişiliğe sahiptir. Bu hali ölümüne dek sürer.
“Tutar elbet yine eski suyunu Çıksa da canı değişmez huyunu.” (Siimbülzâde Vehbi)
Aç kurt aslana saldırır.
Aç insan, kızgındır, öfkelidir, yakar, yıkar. Fazla düşünmez, büyük küçük demez, yasalar onu engelleyemez.
Veresiye (borca) şarap içen iki kez (kere) sarhoş olur.
Borca alışveriş yapan biri, borcunu ödeyemez, faiziyle borç artar üzülür; İkincisi, borcunu ödeyememenin verdiği sıkıntıya ayrıca üzülür.
Eşeğin kulağım kesmekle küheylan olmaz.
Aşağılık birine ne yapılırsa yapılsın aşağılık olmaktan kurtulamayacağını anlatır.
“Eşeğe giydirsen nakışlı bir çul At olmaz, huyunca zırlar demişler.” (Mevci)
Yeğniyi yel alır, ağır yerinde kalır.
Kuraklık, deprem, savaş, hastalık, pahalılık gibi doğa ve toplum olaylarında küçükler, zayıflar ve yoksullar çok zarar görürler. Büyükler, güçlüler ve varlıklılar çok kez zarar görmezler yada gelen zarar onları fazla etkilemez.
At sahibine göre eşinir (kişner).
İnsan başkalarının buyruğunda olduğu sürece, serbest düşünemez, serbest davranamaz, kişilik sahibi olamaz.
Akrep etmez akrabanın akrabaya ettiğini.
Türlü nedenlerle akrabalar birbirlerine herkesten fazla kötülük edebilirler.
Tavuk kaza bakmış da kıçım yırtmış.
Ulaşması olanaksızken, bir yere varmak isteyen insanın gülünç duruma düşeceğini anlatır.
İş insanın aynasıdır.
Yapılan işin biçimi, niteliği, işi yapanın kişiliğini belli eder.
Aç, aç ile yatınca arada dilenci doğar.
Ana baba yoksulsa çocukları da yoksul olur.

Pages