Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kaynayan kazan kapak tutmaz.
Önemli bir haber, bir olay gizli kalamaz.
Pilavdan dönen kaşığın sapı kinisin.
Çıkarını gözetmeyen insandan hayır gelmez.
Armut dalının dibine düşer.
İnsan önce yakınlarını düşünür.
Ucuzdur vardır illeti, pahalıdır vardır hikmeti.
Ucuz olan şeye fazla ilgi göstermemeli; pahalı şeyden de fazla çekinmemeli anlamına söylenir.
Biri yer biri bakar, kıyamet ondan kopar.
Her türlü ölçüsüz, dengesiz uygulamalar, davranışlar insanları öfkelendiregelmiştir. Tarih, insanlar arasındaki eşitsizlik ve adaletsizliğin mücadeleleriyle doludur. Bir tarafta insanlar işsizse, açsa, sefilse, bir yanda da lüks bir hayat ve sefahat (zevk ve eğlenceye düşkünlük) varsa, ortada bir dengesizlik var demektir. Bu dengesizlik giderilmediği sürece, her iki taraf da rahata kavuşamaz.
Öksüz kuzu toklu olmaz.
Kayırıcısı olmayan kimse ilerleyip yükselemez.
Nerde çokluk, orda bokluk.
Birlikte bir iş yapmak gerektiğinde birlik sağlanamazsa iş yapılamaz.
İnsan ayaktan, at tırnaktan kapar.
Hastalıkların daha çok, insanda ayaktan, atta tırnaktan geçtiğini söylüyor. “Ayağını sıcak tut, başını serin” sözüyle yakın anlamlıdır.
Çobanın gönlü olursa, tekeden süt sağar (yağ çıkarır).
Olmazı olur yapmak. Değişmez doğrular gibi görünen birçok şey zamanla değişmiştir. Kuvvetli istek, kesin karar ve insan emeği, olmazı olur yapmış; yeni yeni şeyler yaratmıştır, Halk edebiyatında adı geçen Ferhat, olmazı olur yapmanın efsanevi bir örneğidir.
“Buna kimi âdem-i imkân derler, / Olmaz olmaz deme, olmaz olmaz.” (Fatih) / “Rahat etmekse muradın çobanın gönlünü yap Çoban isterse eğer bir tekeden yağ çıkarır.” (Hamami Zade İhsan)
Su alırken testiyi doldurmak.
Fırsat ve imkân doğduğunda yararlanmak gerektiğini anlatır.

Pages