Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ahmak iti yol kocatır.
Bak: Akılsız köpeği yol kocatır.
Kabahat (suç) öldürende değil, ölendedir (Kabahat ölende mi, öldürende mi?)
Kimi zaman suç ölende aranır, öldürene bu işi işlettiği, onu tahrik ettiği için. / Kabahat samur kürk olsa, kimse sırtına (üstüne) almaz. İnsanların işledikleri kusuru kusur saymadıklarını, kendilerini haklı gördüklerini yada kusurlu olmak istemediklerini anlatır.
Yol ile giden yorulmaz.
Bir iş yoluyla, başkalarının denemelerinden yararlanarak yapılırsa zahmet çekmeden başarıya ulaşılır.
Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı (hakkı) vardır.
Birinden küçük de olsa bir iyilik görüldüğünde unutmamayı öğütler. “İyilik et denize at, balık bilmezse Halik bilir” sözü bu yargıyı doğrulamaktadır.
“Bir kahvenin vardır kırk yıl hürmeti İyiler unutmaz insaniyeti.” (Merdümi)
Dünya malı dünyada kalır.
Paraya, mala mülke fazla önem vermemenin gereğini anlatır.
“Zevkin aldanma, tapma dünyaya Dünya malı burda kalsa gerektir.” (Genç Abdal) / “Sultan Süleymana kalmayan dünya Bu dağlar yerinden ayrılır bir gün.” (Karacaoğlan)
Avrat malı, kapı mandalı.
Erkeğin, karısının parasıyla, malıyla yaşamamasının gereğini anlatır.
Acıklı başta akıl olmaz.
Sıkıntısı olan kimse sağlıklı düşünemez.
El ağzına bakan karışım tez boşar.
Onun bunun sözüne giden kişi, yanlış kararlar alır.
'“İl sözüyle iş görürsen sana vay İle uyarı eşin boşar demişler.” (Havayi) / “El atma binen pek çabuk iner Tez eskir iğreti kaftan demişler.” (Mir''ati)'
Sanatı hor gören boğazına torba takar.
Bak: “İşine hor bakan, boynuna torba takar.”
Emanet eşeğin kuskunu yokuşta kopar.
Emanet alınan şeye, mala dikkat etmek gerekir; insanın kendi eşyasının bozulması doğaldır, başkasınınki ise önem kazanır.

Pages