Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Aç, aç ile yatınca arada dilenci doğar.
Ana baba yoksulsa çocukları da yoksul olur.
Kanatsız kuş uçmaz.
Birtakım gerçekleri değiştirmek imkânsızdır. Bir işi yapmak için gerekli olanı sağlamalıdır.
“Kanatsız kuş uçmaz, hülyayı bırak Baş gövdesiz olmaz ister el ayak.” (Salburcuoğlu) / “Fursat düşürürsen alma intikam Kan hile şu ile yunur demişler.” (Mevci)
Aç elini kora sokar.
Aç, yiyeceğini sağlamak için her türlü tehlikeyi göze alabilir. “Aç köpek fırın deler (yıkar)”, “Aç kurt arslana saldırır” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Yeğniyi yel alır, ağır yerinde kalır.
Kuraklık, deprem, savaş, hastalık, pahalılık gibi doğa ve toplum olaylarında küçükler, zayıflar ve yoksullar çok zarar görürler. Büyükler, güçlüler ve varlıklılar çok kez zarar görmezler yada gelen zarar onları fazla etkilemez.
İlk vuran okçudur.
Bir işi en iyi yapan, onu iyi bilendir.
Yatan arslandan, gezen tilki yeğdir.
Sağlıklı olup çalışabilen bir kimsenin ünlü olduğu halde topluma faydası olmayan nice kişilerden daha çok faydalar sağladığı, anlamındadır. / “Yatan kurtla gezen kurt bir değildir” atasözüyle eşanlamlıdır.
Ada bana, adayım sana.
Birinden yakınlık, iyilik beklemek için ona yakınlık göstermek, iyilik yapmak gerekir.
Öküz öldü, ortaklık bozuldu.
Dostluk yada bir yakınlık maddi bir çıkarla kurulmuşsa, maddi çıkarın bozulmasıyla dostluğun ve yakınlığın sona ereceğini anlatır.
Kurda konuk giden, köpeğini yanında götürür.
Çevresine zarar veren kimselerle olan ilişkilerde uyanık olmalıdır; çünkü her an fenalık beklenebilir.
İş bilenin (at binenin) kılıç kuşananın.
Bak: At binenin (iş bilenin) kılıç kuşananın.

Pages