Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Emeksiz (emek olmadan) yemek olmaz.
Emek, insanın beden yada kafa gücüdür. Dünyada varolan her şey bunların ürünüdür. Emek harcamadan elde edilen ürün, hakedilmeden, başkasını sömürerek sağlanmış olur. En doğal ürün, emek karşılığı olanıdır! , Emek, en yüce değerdir.
“Yemek istersen bu yolda ekmek Emeksiz kimseye verilmez yemek.” (Yesari)
Kimse kendi ayıbını bilmez.
İnsanın kendini denetlemesi güçtür. “Herkes kendi ayıbını bilmez” sözüyle eşanlamlıdır.
Dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşur.
İnsanların, birbirlerinden ne kadar uzakta olursa olsunlar, birgün buluşabileceklerini anlatır.
“Hep bizim içindir kavuşmak ihtimali sevdiğine, Dağların yoktur kavuşmak ihtimali sevdiğine.” (Ahmet Vefa) / “Dağ dağa kavuşmaz insan insana kavuşur Sen de kavuşursun Biz de kavuşuruz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Açın kursağına çörek dayanmaz.
Aç, yoksul insan, yarınını hazırlayamaz, günü gününe yaşar.
Sev beni seveyim seni
Sevgi karşılıklıdır. Tek taraflı sevgi uzun ömürlü olamaz.
“Sevenin ben kuluyum, sevmeyenin sultanı.” (Şinasi)
Mirî malı balık kılçığıdır, yutulmaz.
Toplumun malı toplumundur, tek bir kişi yararlanamaz.
Saksağan danayı (karga mandayı) babası hayrına bitlemez.
Bak: “Karga mandayı (saksağan danayı) babası hayrına bitlemez.
Çok bilen (çok söyleyen) çok yanılır.
Çağımızda her şeyi bilmek imkânsızdır. Bilim gelişmiş, teknik ilerlemiş; tıp, uzay araştırmaları, inanış ve görüşlerde değişiklik yapmıştır. Böyle bir çağda kişi, her şeyi aynı ölçüde bilemez. “Ayaklı kütüphane” deyimi artık gerilerde kalmıştır. Her şeyi bildiğini söyleyen yada o yollu konuşan, bir şey bilmeyen yada tam bilmeyen, dolayısıyla yalan kişidir.
“Tecrübe ehli [1] bunu böyle bilir Kim ki çok söyleye ol çok yanılır.” (Atayi) / “Meclisde sakin ol eyleme sohbet Çok söyleyen çok yanılır demişler.” (Dervişi)
Emmim (amcam) dayım, herkesten (hepsinden) aldım payım.
En yakından bile yardım beklenmemeli.
Kasap, ekmeği yavan yer.
Bak: “Terzi kendi söküğünü dikemez.”

Pages