Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Asıl azmaz, bal kokmaz.
Kişiliği olan bir kimse, ne olursa olsun, kişiliğini korur, hiç bir şey onu etkilemez.
Parası ucuz olanın kendisi kıymetli olur.
Çok para harcayabilen kimselerin itibar sahibi olduğunu anlatır.
Ne doğrarsan aşına, o çıkar kaşığına.
Bak: “Çanağa ne doğrarsan kaşığında o çıkar.”
İstenmeyen aş, ya karın ağrıtır ya baş.
Bak: “Gönülsüz yenen aş ya karın ağrıtır ya baş.”
Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.
Bu söz toplumdaki bir çelişkiyi ortaya koyar; bir yandan insanların doğru olmaları istenirken, bir yandan da doğru söyleyenlerin kimi çevrelerce sevimsiz olduklarını anlatır.
“Doğru söz acıdır derler, darılma Her çarlıya anam diye sarılma.” (Merdümi) / “Doğru söyleyene delidir derler Kimi deli kimi velidir derler.” (Sümmanl)
Her şeyin vakti var, horoz bile vaktinde öter.
Her şeyin bir zamanı vardır. Zamansız yapılan işler olumlu sonuç vermez. / “Demir tavında dövülür” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Başbaşa vermeyince taş yerinden kalkmaz.
Kimi işler vardır ki, insan tek başına başaramaz. Başkalarıyla birlik olmak, güçleri birleştirmek gerekir. O zaman daha akıllı, daha güçlü, daha sağlam davranılır. “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözüyle eşanlamlıdır.
Üzümü ye de bağım sorma.
Birine verilen bir şeyin, nereden alındığı sorulduğunda, fazla kurcalamaması gerektiğini hatırlatmak için söylenir.
Ay (gün) var yılı besler, yıl var ayı (günü) beslemez.
Bak: Gün (ay) var yılı besler, yıl var günü (ayı) beslemez.
Her derdin bir devası vardır.
Her derdin giderilmesi için bir çözümü, bir çaresi vardır.
“Her derde bir deva var Onu bulmadır hüner.” (Esad Mahmut)

Pages