Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Üzüm üzüme baka baka kararır.
İnsanların birbirlerinden etkilendiklerini, birbirlerinin huylarını benimsediklerini anlatır. / “Topalla gezen aksamak öğrenir” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Alçak yerde yatma sel alır, yüksek yerde yatma yel alır.
İnsan, her an kendini yenilemek, eski durumundan daha ileriye gitmek zorunluğunu duymalıdır. İşi, toplumdaki yeri, kazanç durumu ne olursa olsun, belli bir noktada kalmamalıdır. Devamlı hareket, doğru bilinen bir yoldur.
Görünen dağın (köyün) uzağı olmaz.
Olacak bir olayı, birtakım belirtilerin haber vereceğini anlatır.
Ölüm gelmiş bu cane, baş ağrısı bahane.
Bak: “Ecel geldi cihana, baş ağnsı bahane.”
Davulun sesi uzaktan hoş gelir.
'Düşünmeden, incelemeden varılan yargılar insanı çok kez yanıltır. Uzaktan görmek, uzaktan bakmak kişiye gerçeği göstermeyebilir. Bir doğru, ancak gözle görülerek, elle tutularak, yakından tanıyarak anlaşılır. Ay, bir süre önceye kadar şiire, müziğe, edebiyata konu olurken, bugün karanlık mağaralardan, sert kayalardan oluşmuş, havasız, susuz bir gezegen olduğu anlaşılmıştır. Eski Roma Diktatörü Sezar''ın, kendisine “güneşin oğlu” denmesine bir gün kızarak: “Güneşin oğlu olmadığımı, oturağımı döken uşağım çok iyi bilir” demesi, bu söze açıklık getirmektedir.'
“Şöhrete aldanma, davulun sesi Uzaktan yürekler yakar demişler.” (Mevci)
Kel ilâç bilse, kendi başına sürer (kelin ilâcı olsa başına sürer).
/ Kendisine faydası olmayan birinin, başkasına bir yaran olmaz.
“Kelin emi olsa başına sürer Kimseden kimseye bir medar olmaz.” (Bedri)
Armudun (ahlatın) iyisini ayı yer.
Bak: “Ahlatın (armudun) iyisini ayı yer.”
Çürük tahta çivi tutmaz.
Eskiyen, bozulan, çürüyen bir şeyi yenisiyle değiştirmek gerekir. Eskiyi, bozulanı, çürümüşü yenilemek olanaksızdır. Bu konuda yapılan her türlü çaba boşa gider.
Bir baba dokuz oğlu besler, dokuz oğul bir babayı beslemez.
Bak: “Baba oğluna bir dağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzümü vermemiş.”
Aç elini kora sokar.
Aç, yiyeceğini sağlamak için her türlü tehlikeyi göze alabilir. “Aç köpek fırın deler (yıkar)”, “Aç kurt arslana saldırır” atasözleriyle eşanlamlıdır.

Pages