Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Açtırma kutuyu, söyletme kötüyü.
Hakkında kötü şeyler bilinen kimseye gözdağı vermek, onu korkutmak için söylenir.
Mürüvvete endaze olmaz.
Cömert, iyiliksever ve erdemli olmanın sonu yoktur. Her yerde, her zaman, her imkân ve oranda kişi, iyiliksever ve erdemli davranabilir.
Az veren candan çok veren maldan.
Parası olan, çok ve kolay para harcar. Parası olmayan için durum aynı değil. Bir yere harcama yaparken, başka yerlerden kısar; sağlığından, eğitiminden, eğlencesinden, kısaca hayatından...
Dervişin fikri ne ise zikri de od ur.
İnsan, önem verdiği şey üzerinde düşünür ve sık sık sözünü eder.
Paran çoksa (borcun yoksa) kefil ol, işin yoksa şahit oL
Bak: “Param seni vereyim de mi düşman olayım, vermeyeyim de mi düşman olayım? Vermeyeyim de düşman olayım.”
Deveyi yardan (atan) uçuran bir tutam ottur.
Önemsiz bir şeye karşı gösterilen tamahkârlığın büyük zararlara yol açabileceğini anlatır.
“Biz dahi biliriz bir tutam ottur Deveyi uçuran yardan demişler.” (Refiki)
Şahin küçüktür ama turnayı havadan indirir.
Her küçük zayıf olmaz. Nice küçükler, büyüklerden daha güçlüdürler.
“Akıl yaşta değil bil ki serdedir Şahin küçük ama turna avlar demişler.” (Mevci)
Sen ağa ben ağa, bu ineği kim sağa.
Küçük işleri başkasına yaptırmamalıdır. Başkasının yaptığı işin genellikle bir eksik yanı olur. îşi bir zevk haline getirmelidir. / “Sen dede ben dede, bu atı kim tımar ede” atasözüyle eşanlamlıdır.
Koy avucuma, koyayım avucuna.
İyilik karşılıklı olur.
Boynuz kulaktan sonra çıkar ama kulağı geçer.
İnsanlar türlü yeteneklere sahiptir. Kimileri kısa zamanda gelişir, bir konuda başarı göstermiş kişilerden daha başarılı sonuçlar elde edebilirler.
“Kulağı geçti boynuz kan alır şimdi ahaliden Kızıl Sultan gidip zulmü Acem Şahından öğrensin.” (Eşref)

Pages