Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Aç elini kora sokar.
Aç, yiyeceğini sağlamak için her türlü tehlikeyi göze alabilir. “Aç köpek fırın deler (yıkar)”, “Aç kurt arslana saldırır” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Yazın gölge hoş, kışın çuval boş.
Zamanında çalışmayan kimse, geleceğine bir hazırlık yapmadığı için sıkıntıya düşer.
Köşe taşı köşeye yakışır.
Toplumda herkesin bir yeri vardır. Bir mimarın sağlık memurluğu, bir mühendisin çöpçülük yapması doğru değildir.
“Köşe taşı yine köşeye konur. / Su aktığı yere ulur revane.” (Mengûşi)
Ürümesini bilmeyen köpek (it) sürüye kurt getirir.
Beceriksiz kimseler, iyilik isterken çok kez kötülük yaparlar.
“Obaya üşürür kurt ile kuşu Ürmeyi bilmeyen çomar demişler.” (Figani)
İşin yoksa şahit ol, paran çoksa kefil ol.
İnsanlara yardım etmenin çok kez zarar verdiğini anlatır.
El için kuyu kazan, evvelâ kendi düşer.
Başkasına kötülük düşünen, düşündüğü kötülükten önce kendi zarar görür.
“Nazlı yârin başında Yeşil oyalı yaşmak İyi gelmedi sana Ellere kuyu kazmak.” (Halk Türküsü) / “Halkı düşürmeğe kuyu kazarsan İlden önce düşer kazan demişler.” (Lütfi)
Baykuşun kısmeti ayağına gelir.
Hiçbir canlı aç kalmaz, yeter ki istenmesi bilinsin.
Nasihat istersen tembele iş buyur.
Bir işi yapmak istemeyen, ya işin yapılmaması gereğini savunur ya da dilediği gibi yapar.
Deveden büyük fil vardır.
Bir başarının insanı şımartmaması gerekir. Çünkü bir başkasının daha üstün başarı elde etmesi olağandır.
“Hardan büyük at var, attan da deve Deveden de büyük fil var demişler.” (Levni)
Bekârlık sultanlık.
Aile sorumluluğuna katılmak istemeyenler rahat etmek için evlenmemek gereğini duyarlar.

Pages