Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Sonu fiyasko çıkmak
Bir iş başarısızlığa uğradığında söylenir. (*)
Bir iş başarısızlığa uğrarsa “fiyasko” ile neticelendi. “Sonu fiyasko çıktı” deriz. Fransızcada da bizdeki anlamda “Faire fias- co” şeklinde kullanılan bu söz İtalyan asıllıdır. Fiasco, İtalyancada, içine ekseriya kiyanti içkisi doldurulan karnı geniş, boğazı dar ve dışına saz örülmüş şişe anlamındadır. “Fiyasko yapmak”. çok susamış bir kimsenin hararetle bu şişeye atılmasını, ama eline aldığı zaman bomboş bulmasını ifade eder. Benzetme yoluyla, büyük bir başarısızlığa uğramayı da belirtmek için bu deyim kullanıla- gelmiştir.
Pireyi deve yapmak
Fazla büyütmek.
Ne yer, ne yedirir, tükürür mundar eder
Ne kendisi faydalanır, ne başkasının faydalanmasını ister.
Gövdeye indirmek (atmak)
Çok yemek.
Sıcak kanlı
Sevimli, cana yakın.
Dilinden kurtulamamak
Eleştirilere, sitemlere hedef olmak.
Kulağım küçükken kesmek
Ne mal olduğunu eskiden bilmek.
Yaya kaldın tatar ağası
İstediğini yapamayacak hale düşenler için söylenir. (*)
Mürekkep yalamak
Okumuş-yazmış olmak, bu yolda dirsek çürütmek. (*)
“Mürekkep yalamak”, “dirsek çürütmek” deyimleri, hayatının önemli bir kısmını öğretimde geçiren; bilgi yolunda, bilim yolunda ömür tüketen kimseler için söylenir. Eskiden mürekkep içinde bezir isi bulunurmuş. Yazı yazarken yapılan bir yanlışlık ancak yalamakla silinebilirmiş. Yine eskiden okuma - yazma bilenler pek az olduğundan, birşeyler yazabilecek kadar bilgisi olanlar elüstünde tutulurmuş. Bunların mürekkep yalamaları bile bir üstünlük sayılırmış. Bugün “mürekkep yalamak” deyimi pek yaygındır. Her fırsatta söylenir.
Başıyla oynamak
Hayatım tehlikeye koymak.

Pages