Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Adım başında
Sık, çok rastlanır.
Ciğeri beş para etmemek
Çok değersiz, aşağı.
Hesabını görmek
Parasını ödemek, öldürmek.
Toka etmek (k)
Vermek.
Baba yurdu
Babadan, dededen kalma ev, yer.
Açlıktan nefesi kokmak
Yoksul olmak.
Turnayı gözünden vurmak
Güzel, eşi az bulunan bir şey elde etmek.
Buyurun cenaze namazına
Kurtuluş çaresi kalmayıp, umudun tükendiğini anlatmak ister. (*)
Kurtuluş çaresi kalmayıp, tüm umudun tükendiğini anlatmak için kullanılan bir deyimdir. Dördüncü Murat, tütün içmeyi sıkı sıkıya yasak etmişti. Bu işle şahsen ilgilenir, emirlerinin yerine getirilip getirilmediğini görmek üzere İstanbul sokaklarında kıyafet değiştirerek geceli gündüzlü durmadan dolaşırdı. Bir gece derviş kılığında gezerken, pencerelerinden ışık sızan bir bina görür. Burası kah.veye benzeyen bir yerdir. İçeriye girdiğinde dumandan, kokudan tütün içildiğini anlar. Hiç istifini bozmadan selâm verip oturur. Kahveci, yeni gelene çubuk içip içmeyeceğini sorar. Murat kahve içeceğini söyler. Yeni müşterinin bazı hareketlerinden şüphelenen kahveci korkuyla: “İsmi şerifiniz nedir efendim?” diye sorar. Padişah : “Murat” deyince, kahvecinin eli ayağı titremeye başlar: “Sultanı da var mı efendim?” sorusuna padişahın : “Evet” demesiyle kahveci bir sallanır, iç odadaki tiryakilere bağırarak: “Ağalar!” der, “buyurun cenaze namazına!..” Düşer bayılır.
Dişinin kovuğuna bile gitmemek
Çok az gelmek.
Pamuk ipliğiyle bağlamak
Bir şeyin zayıf, uzun ömürlü olmadığını anlatır.

Pages