Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Hale yola koymak
Bir işi düzene sokmak.
Darılan dan çöreği yesin
Darılan darılsın.
Ne oldum delisi olmak
Sonradan görerek şımarmak.
Ensesine binmek
Yıldırıp dilediği gibi kullanmak.
Sözünü geri almak
Söylenen bir sözde haksız olduğunu anlayarak o sözü söylenmemiş saymak.
Aradan kara kedi geçmek
Dostluğun bozulması.
Hesap vermek
Yapılan bir işin sonucunu göstermek.
Hoşafın yağı kesilmek
Söyleyecek söz bulamayacak bir durumun kabullenilmesinde söylenir. (*)
Yeniçerilere yemekte bazen hoşaf da verilirmiş. Çokluk hoşaf, daha önce pişen bir yağlı yemekten boşalan kazanda yapılırmış. Bu yüzden tabaklara dağıtılan hoşafların yüzü tama- miyle yağla kaplı olurmuş. Bu halin yıllarca devam etmesi yeniçerileri duruma alıştırmış. Günün birinde yemek işlerine bakacak yeni bir subay gelir. Subay, temizlik konusunda çok titizdir. Hoşafın bulaşık kazanda pişmesine engel olur. Artık hoşaf yağsızdır. Bunu gören yeniçeriler: “Hoşafın yağı kesildi artık” derler. Bu sözü daha önce hoşafın yağlı olmaması hakkında isteklerine aldırmayan aşçıbaşıyı kızdırmak için sık sık söylerler. Bununla aşçıbaşının mutfakta artık hükmü kalmadığım anlatmak isterler. Bugün de bir kimsenin kuvvetten düştüğü, bir durumu kabullenmek zorunda kaldığı sıradaki halini anlatmak için kullanmaktayız.
Canına kâr etmek
Artık gerçeği anlamak
Zevkini okşamak
Bir şeyden hoşlanmak.

Pages