Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Dibini bulmak
Tüketmek.
Kaleyi içinden fethetmek
Dâvayı karşı taraftan birinin yardımıyla kazanmak.
Dili tutulmak
Konuşamamak.
Yağmur yağarken küpünü doldurmak
Fırsattan faydalanmak. Para ve mal edinmek.
Dile getirmek
Anmak.
Oldu olacak (kırıldı nacak)
Artık çekinilecek bir durumun olmadığı anlatılır.
Eşiğine yüz sürmek
Birine büyük saygı içinde yalvarmak.
Altından çapanoğlu çıkmak
Sonunun kötüye varacağını anlatmak istendiğinde söylenir. (*)
Yozgat şehrinin kurucusu Ahmet Paşa, 1764 yılında Sivas valisi iken azledilip arkasından da katledilir. Yerine büyük oğlu Mustafa Bey, ondan sonra da kardeşi Süleyman Bey vali olur. Süleyman Bey, Yozgat’ı bayındır hale getirdiği gibi; Amasya, Ankara, Elâzığ, Kayseri, Maraş, Niğde ve Tarsus’u idaresi altına alır. Orta Anadolu’nun büyük bir kısmına hükmeden Süleyman Bey, Çapanoğullarının şöhretini kısa zamanda her tarafa yayar. “Çapanoğlu” adı, yalnız halk arasında değil, devlet adamları arasında da ün kazanır. Söylentiye göre, devlet memurlarından biri, halktan bazı kimselerin aleyhine verilecek bir kararı sonuca bağlamak için durumu kovuştururken Çapanoğullarından birinin de olaya ismi karışır. Çapanoğlu nüfuzundan çekinen başka bir memur: “Bu işi fazla kurcalama, altından Çapanoğlu çıkar” diyerek kovuşturmayı yanda bırakır. Böylece bu söz dilimize bir deyim olarak geçer ve bir şeyin sonunun kötüye varacağı anlatılmak istendiğinde söylenir.
Ağzında dili olmamak
Sessiz.
Paçasından tutup atmak
Kovmak.

Pages