Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Boğazından artırmak
Yiyecekten keserek para artırmak.
Astarı yüzünden pahalı olmak
Bir işe harcanan paranın elde edilenden daha değerli olması.
Nefes tüketmek
Çok konuşarak yorulmak.
Bir eli yağda, bir eli balda
Bolluk içinde yaşayanlar için söylenir.
Kulpuna yapışmak
Bir işi yapmanın yolunu bulmak.
Şeytana uymak
Kötü arzuya kapılmak.
Ateş pahası
Çok pahalı. (*)
Bir şeyin çok pahalı olduğu anlatılmak istendiğinde “ateş pahası” deyimi söylenir. Kanuni Sultan Süleyman, yakınlarıyla birlikte bir köy civarında avlanırken, birdenbire yağan yağmurdan sırılsıklam olur. Isınıp korunmak için bir köy evine sığınır. Köylünün yaktığı ateş karşısında ısınırken, bu durumdan çok memnun olduğunu, ateşin o andaki önemini anlatmak için; “Şu ateş bin altın eder doğrusu!” der. Yağmurun devam etmesi yüzünden, köylünün tanımadığı, ama önemli kişiler olduğunu sezdiği konuklar, geceyi evde geçirmek zorunda kalırlar. Ertesi gün ayrılırken borçlarını soran Kanuni’ye köylü: “Bin bir altın!” der. Kanuni şaşırır. Sebebini sorduğunda köylü : “Ateşin bin altın ettiğini siz söylediniz. Bir gecelik yer ücreti de bir altındır, olur bin bir altın” der. “Ateş pahası” deyimi, ondan sonra çok pahalı şeyler için söylenegelmiştir.
Curnal etmek
Bir kimseyi ele vermek, şikâyet etmek.
Pata çakmak (k)
Askerce selâm vermek.
Uşakçı başı Deli Ömer
Çocuklarla iş yapan kimse için söylenir.

Pages