Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Çaptan düşmek
İşe yaramaz hale gelmek.
Hayır görmemek
İyi kullanamamak.
Havanda su dövmek
Boş yere çalışmak.
Bin pişman olmak
Çok pişman olmak.
Hoşafın yağı kesilmek
Söyleyecek söz bulamayacak bir durumun kabullenilmesinde söylenir. (*)
Yeniçerilere yemekte bazen hoşaf da verilirmiş. Çokluk hoşaf, daha önce pişen bir yağlı yemekten boşalan kazanda yapılırmış. Bu yüzden tabaklara dağıtılan hoşafların yüzü tama- miyle yağla kaplı olurmuş. Bu halin yıllarca devam etmesi yeniçerileri duruma alıştırmış. Günün birinde yemek işlerine bakacak yeni bir subay gelir. Subay, temizlik konusunda çok titizdir. Hoşafın bulaşık kazanda pişmesine engel olur. Artık hoşaf yağsızdır. Bunu gören yeniçeriler: “Hoşafın yağı kesildi artık” derler. Bu sözü daha önce hoşafın yağlı olmaması hakkında isteklerine aldırmayan aşçıbaşıyı kızdırmak için sık sık söylerler. Bununla aşçıbaşının mutfakta artık hükmü kalmadığım anlatmak isterler. Bugün de bir kimsenin kuvvetten düştüğü, bir durumu kabullenmek zorunda kaldığı sıradaki halini anlatmak için kullanmaktayız.
Şeytan kulağına kurşun
“Nazar değmesin” anlamında kullanılır.
Eli kolu bağlı kalmak
Hiçbir iş yapamamak.
Çile doldurmak
Zahmeti çok bir hayat sürmek. (*)
Haber uçurmak
Acele haber göndermek.
İşi azıtmak
Aşın davranmak.

Pages