Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Söz atmak
Birine hitabetmeden dokunucu söz söylemek.
Devlet kuşu
Talih, kısmet.
İskambil kâğıdı gibi devrilmek
Bir biri ardısıra devrilmek.
Kör kütük
Kendini bilmeyecek kadar.
Öyle gelmek
Sanmak.
Bini bir paraya
Pek çok olan.
Çizmeden yukarı çıkmak
Beceremeyeceği bir işe karışmak. (*)
Boyundan büyük işlere girişen, anlamadığı bir işe burnunu sokan, haddini bilmeyen kimseler için “çizmeden yukarı çıkma” derler. Apel (Apelle), İsa’dan dört yüz yıl önce Efes'te doğmuş bir ressamdır. Büyük İskender’in tablolarını yapmakla tanınmıştır. Eserlerinin tenkidini saklı yerden dinlemek âdetinde olduğu söylenir. Bir gün bir kunduracı, Apel’in yaptığı resimlerden birini tenkit eder: önce resimdeki çizmeler üzerinde görüşlerini söyler. Apel haklı bulur. Sonra kunduracının, resmin yukarı kısımlarına, teknik ve sanat tarafına geçerek; renkler üzerine, gölge, ışık üzerine de birtakım yersiz sözler söylediğini duyan ressam, dayanamayıp perde gerisinden: “Çizmeden yukarı çıkma!” diye bağırır. Bu söz Türkçeye bir deyim olarak geçer.
Papaz uçurmak (k)
İçki âlemi yapmak.
Pisliği parmağından akmak
Çok pis olmak.
Boyunun ölçüsünü almak
Bir işi başaramamak.

Pages