Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Açık ağız
Aptal, budala.
Hem kel hem fodul
Birçok eksik tarafı olduğu halde üstünlük taslayanlar için söylenir.
Yolunu yapmak
Bir işin olması için imkân hazırlamak.
Hatır gönül bilmemek (tanımamak)
Saygısız olmak. Doğru bildiği yoldan bir kimsenin hatırı için şaşmamak.
Dillerde dolaşmak (gezmek)
Her yerde sözü edilmek.
Oldum olası
Başladığından beri.
Yem borusu
Bir istekte sabırsızlık gösteren birini oyalamak için yapılan hareket. (*)
Osmanlı İmparatorluğu devrinde, Arabistan’a, denizden asker gönderilirken, asker ve hayvan yiyecekleri gelişigüzel verilmiş. Bu yüzden gemide kıtlık başgöstermiş. Bu duruma alışık olan askerler aldırmıyor, ama hayvanlar pek huysuzlanıyorlarmış. Bundan hayli rahatsız olan bir subay, bir kurnazlık düşünmüş : Normal günlerde yem zamanı çalınan yem borusunu çaldırmaya başlamış. Buna alışık olan hayvanlar, yem verileceğini sanarak birden sakinleşmişler. Bir istekte sabırsızlık gösteren birini oyalamak için yapılan hareket ya da söz için “yem borusu” deyimi kullanılır. Kapıların açılıp kapanmasını sağlayan menteşeye “zıvana” denir. ıZvana sözcüğü Türkçeye Farsçadan geçmiştir. Kapı, zıvanadan çıktığı zaman ayakta duramaz, devrilir. Kapının zıvanadan çıktığında ayakta dura- mayışına benzetilerek, bir kimseyi sinirlendirip aşın davranış göstermesine şebep olma halinde “zıvanadan çıkarma” deyimi kullanılır.
Kesenin ağzını açmak
Para harcamak.
Armudun sapı var, üzümün çöpü var demek
Her şeyde bir kusur bulmak.
Nerede bu bolluk
İmkânların geniş olmadığını anlatır.

Pages