Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Acındırırsan arsız olur, acıktırırsan hırsız olur.
Bir kimseye fazla acır görünürseniz, kendini devamlı acındırmak ister. Doğal ihtiyaçları karşılanmayan insan, gizliliğe ve zorla almaya zorlanır. “Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin” atasözüyle eşanlamlıdır.
Oğlumu doğurdum (ama) gönlünü doğurmadım.
Çocukların, babalan gibi duymak ve düşünmek, onların dünya görüşlerine katılmak zorunda olmadığını anlatır.
Ölümle öç alınmaz.
Düşmanın ölümünden memnun olmak insancıl bir duygu değildir, anlamında söylenir.
Çivi çiviyi söker.
Yapılan bir kötülüğün yada bir acı durumun ancak benzeri bir kötülükle yada aynı cins bir olayla ortadan kaldırılabileceğini anlatır.
Rençber kırk yılda, tüccar kırk günde.
Emekçinin, emeğinin karşılığını alamadığı oysa aracıların kısa zamanda çok kazandıkları anlatılır.
Dost, dostun eğerlenmiş atıdır.
Gerçek dost, her zaman dostunun hizmetindedir.
'Almadan vermek Allah''a mahsus (yaraşır).'
Genellikle her şey karşılıklı olur. Dostluk karşılıklı sevgi ve fedakârlığa dayanır. Sevgi de öyle, mal alışverişi de öyle. Vermeden almak, kişiyi asalaklığa, sömürücülüğe götürür.
Merhametten maraz doğar.
Acımak çok kez zarar verir.
“Düşmana merhamet eyleme asla Merhametten doğan hep maraz olur.” (Mesti)
Kör bile düştüğü çukura bir daha düşmez.
Geçmişteki denemelerden ders almayanları kınayan bir sözdür.
Teşbihte hata olmaz.
Bir benzetmede “hata yapılmamalıdır” anlamındadır. Ama halk arasında daha çok, yapılan benzetmeden alınılmamasını dilemek için söylenir.

Pages