Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ağız yer, yüz utanır.
Armağan verilen bir kimse, armağan vereni karşılıksız bırakmaz.
Dilin cirmi küçük, cürmü büyük.
Dil küçük bir maddedir, ama gereksiz konuşmalar insana büyük zararlar verir.
Yemeyenin malım yerler.
Elinde değeri büyük şeyler bulunduğu halde, bundan yararlanmasını bilmeyen kimseler olabilir. Bu değerli şeylerin değerini bilen başkaları, bunlara elkoyarlar.
Dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda.
Seviyece düşük kimselerle ilişki kurmamalıdır, insanın onurunu kırıcı davranışta bulunabilir.
Evlâdı ben doğurdum ama gönlünü ben doğurmadım.
Evlâdın da bir kişiliği olduğunu, anne ve babasına saygılı olmakla birlikte kimi görüşlerinin değişik olabileceğini anlatır. / “Oğlumu doğurdum (ama) gönlünü doğuramadım.” atasözüyle eşanlamlıdır.
Rüzgâr eken fırtına biçer.
Kötü bir iş yapan kimsenin daha kötü sonuçlarla karşılabileceğini anlatır.
Allah bilir ama kul da sezer.
Bir işin nasıl olacağını, nereye varacağını insan düşünerek bulabilir.
Ağaran baş ağlayan göz gizlenmez.
Kimi gerçekler vardır ki saklanamaz.
Alma mazlumun ahım, çıkar aheste aheste.
Bir kişiye, bir topluma kötülük eden kişi, bir gün cezasını görür. Günlük yaşantımızda ve tarihte pek çok örnekleri vardır. Çünkü doğa ve toplum yasaları daima “ezilen”den yanadır. / “Eden bulur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Bilmez misin cihanda kişi ettiğini bulur.” (Beliğ)
Eski dost düşman olmaz.
Sınanmış dostluklardan bir zarar gelmeyeceğini anlatır.
“Eskidikçe artar dostun kıymeti / Hiç bir zaman eski dost düşman olmaz.” (Mengûşi)

Pages