Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ölümle öç alınmaz.
Düşmanın ölümünden memnun olmak insancıl bir duygu değildir, anlamında söylenir.
Ağaca (taşa) çıkan keçinin dala bakan (ağaca çıkan) oğlağı olur.
Anne ve babanın çocuk üzerindeki etkisini anlatır.
İt kağnı gölgesinde yürür de kendi gölgesi sanırmış.
Başkasından korunarak iş yapan kimi akılsızlar, başarılarının kendilerinden geldiğini sanırlar.
Az olsun, uz (öz) olsun.
Her şeyde ölçülü olmak, amaca birdenbire ulaşma hayaline kapılmamak gerekir. Düşünerek, iyi hesap ederek, hırsa kapılmadan, en güzel, en sağlamı arayarak yürünen yol insanı başarıya götürebilir. Bir şeyin az olmasının fazla önemi yoktur. İyi, yararlı, isteğe uygun olmak daha önemlidir.
Gülü seven dikenine katlanır.
Kötü bir durumla karşı karşıya iken üzülmemek gerekir. Çünkü kötü durumun yerine bir iyisinin doğabileceği, olağandır. Ayrıca, iyi ve güzele kavuşmak için kimi sıkıntılara katlanmak gerekir.
“Şimdi de tutturmuş seninki / Başımı sokacak ev isterim diye Tutgunsun, vereceksin ister istemez Gülü seven katlanır dikenine.” (Rıfat Ilgaz)
Yol ile giden yorulmaz.
Bir iş yoluyla, başkalarının denemelerinden yararlanarak yapılırsa zahmet çekmeden başarıya ulaşılır.
Ekmeden biçilmez.
Emek vermeden hiç bir sonuç alınamaz.
“Dikmeden ağaç, dilersin yemişi Ekmeyecek ne biçersin ey kişi.” (Miftah)
İtle yatan bitle kalkar.
Bak: “Körle yatan şaşı kalkar”.
Elin ağzı torba değil ki (çekip) büzesin.
Olumsuz bir davranışta bulunmaya gör, çevredekiler sözünü etmeden duramazlar, anlamında kullanılır.
Eşeğe altın semer vursalar yine eşektir.
Kötü insan ne denli yüksek mevkilerde olursa olsun kötülüğünden vazgeçemez. / “Eşeğin kulağım kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.

Pages