Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Gönülsüz yenen aş ya karın ağrıtır ya baş.
İstemeye istemeye yapılan işler, çok kez insanı zararlı sonuçlara götürür.
Şaşkın ördek başım bırakır, kıçından dalar.
Çalışmalarında akıl yolunu izlemeyen, duygularına kapılan, plansız şaşkın davranan kimseler çok kez yaptıkları işten ters sonuç alırlar.
“Nitekim şaşkını gölde örneğin Başın kor, kıçından dalar demişler.” (Levni)
Yoğurdum (ayranım) ekşidir (karadır) diyen olmaz.
İnsanların, kendileriyle ilgili bir şeyin iyi olmayan yanlarını açıkyüreklilikle söylemediklerini anlatır.
Evlâdın var mı derdin var.
Çocuk eğitiminin önemli ve çok zor olduğunu anlatır.
Göz terazi, el mizan (El terazi göz mizan).
Bakmasını iyi bilen, bir malın değerli olup olmadığını hemen kavrar.
El elden üstündür.
Bir şeyi daha iyi yapacak birinin bulunacağını anlatır.
“Kepenek altında ne erler yatar El elden üstündür arşa varınca.” (Emrah) / “Hatırın yıkarlar hatır yıkınca Göz yaşı yenilmez taşub akınca El elden üstündür arşa varınca Nasihatim dinle sakın gururdan.” (Pîr Sultan Abdal)
'Yanlış hesap Bağdat''tan döner.'
Yapılan bir yanlışlığın, nasıl olsa bir gün meydana çıkarılıp düzeltileceğini anlatır;
Akçe akıl öğretir, don yürüyüş.
Para, her konuda, her işte olanak sağlar. İyi bir giyim, toplum içinde insana saygınlık kazandırır.
Su uyur, düşman uyumaz.
Düşmana karşı her an uyanık olmak gerektiğini anlatır.
“Dost uyur, su uyur, düşman uyumaz Bilirsin dost olmaz eski düşmana.” (Mengûşi)
Dostluk kantarla, alışveriş miskalle.
Dostlar arasında para, alışveriş sözkonusu olduğunda çok dikkatli olmanın, dostlardan birinin öbüründen çıkar sağlayıcı bir davranışta bulunmamasının gereğini anlatır. / “Dost ile ye iç, alışveriş etme” atasözüyle yakın anlamlı; “dostluk başka, alışveriş başka” atasözüyle eşanlamlıdır.

Pages