Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Acıkan doymam, susayan kanmam sanır.
Sıkıntı çeken kimse sıkıntısından kurtulduğuna bir türlü inanamaz.
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Yalancının evi yanmış kimse inanmamış.
Çevreye güven duygusu vermemiş bir kimseye hiç bir bakımdan inanılmayacağını ifade eder.
Susayan kanmam sanır.
“Sanmak”, burada bir korkuyu belirtmektedir: açlık korkusu... Bu korku insanı yasa dışı davranışlara götürebilir. İnsanın kafasından “yarınım ne olacak”, “ya aç kalırsam” kaygılarını silmek gerekir.
Acıklı başta akıl olmaz.
Sıkıntısı olan kimse sağlıklı düşünemez.
Kendi düşen ağlamaz.
Kendi zararına hareket eden birinin durumundan yakınmaya hakkı yoktur.
“Bilirsin kendisi düşen ağlamaz Ayıplamaz kendi düşüp kalkana.” (Mengûşi)
El için ağlayan gözden olur (yâr için dövünen dizden olur).
Başkaları için üzülmenin gereksiz olduğunu anlatır.
Bir ağızdan çıkan bin ağıza yayılır.
Gizli kalması istenen bir şey kimseye söylenmemelidir.
Göz görür, gönül ister.
Bak: “Göz gördüğünü ister.”
Müflis bezirgan (tüccar) eski defterlerini karıştırır.
Zamanında önemli iş yapıp da sonra önemlerini yitirenler, geçmişleriyle övünürler.

Pages