Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Hocanın dediğini yap, yaptığını yapma.
Sözle davranışın uygunluğu elbette iyidir. Ama her doğru söz söyleyen sözlerine uygun davranmayabilir. Önemli olan doğru olanı benimsemektir.
Suç öldürende değil ölendedir.
Bak: “Kabahat (suç) öldürende değil, ölendedir.”
Tek elin nesi var, iki elin sesi var.
Bak: “Bir elin nesi var, iki elin sesi var.”
Tırnağın varsa başım kaşı.
Başkalarından pek fayda gelmediğini, insanın önce kendini düşünmesi gerektiğini savunan bir sözdür.
“Tırnağın var ise başını kaşı Kardeşten kardeşe fayda yok imiş.” (Karacaoğlan)
Yarası olan gocunur.
Suç işleyen kimsenin alıngan olduğunu, o konuda her söylenen sözün kendisi için söylendiğini sandığını anlatır.
Dağ ne kadar yüce olsa, yol üstünden aşar.
Bir kimse kendisini her şeyin üstünde görmemelidir. Üstünlüğün sonu yoktur. İnsanlar, daima birbirinden daha önemli, daha yüce işler yaparak yükselecek yetenektedirler.
“Yüce olur ise her ne kadar dağ Yol üstünden aşar yakın-u ırağ.” (Güvahi)
Fare (sıçan) çıktığı deliği bilir.
Kötü iş yapanlar, kendilerini savunmanın yollarını bilirler. / “Minareyi çalan kılıfını hazırlar” atasözüyle eşanlamlıdır.
Altının kıymetini (kadrini) sarraf bilir.
Bir şeyi, o konuda uzman olan kimse daha iyi bilir.
Kısmetsiz köpek, sabaha karşı uyuyakalır.
Fırsatı iyi kullanmalıdır, yoksa bütün emekler boşa gider.
Boş çuval ayakta durmaz.
Bir konuda başarılı olmak, başarıyı sürdürmek için o konuda bilgili, kuvvetli olmak gerekir. Bir şeyin uzun ömürlü olması, uzun süre dayanması isteniyorsa sağlam, kuvvetli ve dürüst olmak zorunluğu vardır.

Pages