Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Her baharın bir hazam vardır.
Her şeyin bir bitimi, sonu vardır.
“Ayandır bu baharın var hazanı Geçer durmaz bu dilberlik zamanı.” (Taşlıcalı Yahya Beğ)
Allah, balmumu yakana balmumu, yağmumu yakana yağmumu verir.
İnsan genellikle toplum yasalarına bağlıdır, her istediğini yapamaz. Ama kişinin yapabileceği, başarabileceği birçok işler vardır. Yeter ki yapmaya karar verilsin ve istenmesi bilinsin. Kendine bir amaç çizen ve o yönde çalışan kişi çoğunlukla başarıya ulaşır. Azla yetinen az, çok isteyen çok kazanır.
Ucuz alan pahalı alır.
Bir eşyanın çabuk eskiyip çabuk bozulanı ucuz olur. Bu türlü eşyadan sık sık alındığı için pahalıya mal olur.
Kedi uzanamadığı (yetişemediği) ciğere pis (murdar) der.
Elde edemedikleri şeyi kötü göstermek isteyenler için söylenir.
Laf lafı açar, Gaf da kutuyu).
Konuşma uzayınca ikram gerekir.
Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.
Bu söz toplumdaki bir çelişkiyi ortaya koyar; bir yandan insanların doğru olmaları istenirken, bir yandan da doğru söyleyenlerin kimi çevrelerce sevimsiz olduklarını anlatır.
“Doğru söz acıdır derler, darılma Her çarlıya anam diye sarılma.” (Merdümi) / “Doğru söyleyene delidir derler Kimi deli kimi velidir derler.” (Sümmanl)
Düşmez kalmaz bir Allah.
İnsanların her an kötü durumlara düşebileceği olağandır. Bu gibi durumlara düşenleri kınamamak gerekir.
Davetsiz gelen döşeksiz oturur.
Bir eve, bir yere çağrılmadan gelen kimselere değer verilmediğini anlatır. / “Çağrılan yere erinme, çağrılmayan yere görünme” ata- sözüyle eşanlamlıdır.
Sen bir garip Çingenesin, telli (gümüşlü) zurna nene gerek.
Gücü, yeteneği olmayan kimselerin yapamayacağı işe koşulmamalan gerek.
Aç gezmektense tok ölmek yeğdir.
Açlık ölüm kadar acıdır. Bugünün insanı, değil aç kalmak, aç kalma kaygısını bile bir an için duymak istemiyor. Tokluk, insanca yaşamanın ilk belirtisidir.

Pages