Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Balık baştan kokar.
Toplum hayatında “başta” olanların önemli yeri vardır. Toplumu etkileyen kötü olaylarda genellikle baştakilerin payı büyüktür. “Önder”, “lider”, “baş” denilen kimseler, gerçekten sıfatlarına uygun davranmak zorundadırlar. İnsanların mutluluğu yada mutsuzluğu biraz da bu “baş”ların davranışlarındandır.
“Ata bindim, ovada Yağ erittim tavada Balık baştan kokarmış Geç öğrendim dünyada.” (Halk Türküsü)
Ödünç güle güle gider, ağlaya ağlaya gelir.
Ödünç almanın iyi bir yol olmadığını anlatır.
Yar, yıkıldığı gün tozar.
Bir olay, ilk anında tepki yapar, sonra önemi azalır.
Düğün aşıyla dost ağırlanmaz.
Dost ağırlamaları özen ister, özel ilgi ister.
Eceli gelen köpek (it) cami duvarına siyer (işer).
Büyük bir suç işleyen birinin kötü bir sonla karşılaşacağını anlatır.
“Bir itin ölümü yakın olunca Cami duvarına siyer demişler.” (Refiki) / “Kime ne edersen gelir başına Herkes ettiğini çeker demişler.” (Ye sar i)
Zenginin malı züğürdün çenesini yorar.
Zengin malının, parasının hesabını yapmanın, böyle bir iş için boşuna zaman öldürmenin gereksizliğini anlatır.
Taş taş üstünde olur, ev ev üstünde olmaz.
Bak: “Dağ dağ üstüne olur, ev ev üstüne olmaz.”
Ahmak iti yol kocatır.
Bak: Akılsız köpeği yol kocatır.
Baba m ah tez tükenir, evlât gerek kazana.
Baba malına güvenmemeli, insan kendi ekmeğini kendi kazanmalıdır.
Meyvah ağacı taşlarlar.
Değerli olan şeylere aşın ilgi duyulur. / “Al elmaya taş atan çok olur” atasözüyle eşanlamlıdır.

Pages