Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Bir baş soğan bir kazam kokutur.
Kötü biri, bir topluluğun iyi havasını bozar.
Arife târif gerekmez.
Bir şeyi bilene, öğretmeye kalkmak doğru değildir.
“Meseldir ârife târif ne hacet. / Ben nâçar eden sen değil misin.” (Seyrânî)
Ağlamayan çocuğa meme vermezler.
İstemeyen, istemesini bilmeyen, kısacası hakkını aramayanlar, genellikle haksızlıkla karşı karşıyadırlar. Birçok insan hakları, kendiliğinden elde edilmemiş, uzun mücadeleler sonunda alınmıştır.
“Verilmez oğlan ağlamasa emcek.” (Güvahi) / “İstemem o dehşet gün gelip çatsın Bana kimseler anam kadar yanmaz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Para isteme benden, buz gibi soğurum senden.
İnsanların para isteyenlerden hoşlanmadığını anlatır.
Hayvanın alacası dışında olur, insanın alacası içinde.
Hayvanın her kusuru hemen görülebilir. İnsan kusurunu belli etmez.
Dumansız baca, kahırsız koca olmaz.
Karı koca birlikteliği çok kez güzel ilişkilerle sürerse de bazen sıkıntılı olur.
Adam adamdır, olmasa da pulu; eşek eşektir, olmasa da çulu.
İnsanı değerli kılan para değildir, değersiz insanı değerli yapan para olmadığı gibi.
Karga mandayı (saksağan danayı) babası hayrına bitlemez.
Karşılıksız iş yapılamayacağını anlatır.
Herkesin arşınına göre bez vermezler (verilmez).
Herkesin keyfine göre iş yapmak, yasaları ona göre ayarlamak imkânsızdır.
Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur.
Sahip olunan kimi şeylerin, ancak kaybolduktan sonra değerinin anlaşıldığını anlatır. / “Kaçan balık büyük olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kel ölür sırma saçlı olur Kör ölür badem gözlü / Meltem gibi delikanlılar, kardeşim çürüyor Ne keldirler ne de kör.” (Bedri Rahmi Eyuboğlu)

Pages