Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Sona kalan dona kalır.
Bir şeyi zamanında almayan, sonra o şeyin tükendiği, zamanı geçtiği anlaşıldığında büyük üzüntü duyar.
Aç aman bilmez, çocuk zaman bilmez.
Aç insan yasa tanımaz, hiç bir söz açlığın olağan oluşunu anlatamaz. Çocuk da her istediğini o an yapmak ister.
Kuş, kanadına kira istemez.
İnsan kendi işini yaparken emeğini esirgemez.
Zaman sana uymazsa, sen zamana uy.
İnsanla yaşadığı çağ arasında bir uygunluğun gereğini anlatır. Bir örnek: bir kimse kalkar da aya gitmenin günah olduğunu söylerse, aya gitmekten vazgeçilmeyeceğine göre, bu kimsenin gülünç duruma düşmemesi için fikrini değiştirmesi gerekir.
“Zaman uymayınca sen uy zamana.” (Mengûşi) / “Veysel ne durursun herkes gidiyor Zaman uymaz sen zamana uy diyor Fen çok büyük kerameti yutuyor Uyan bu gafletten uyuma yurttaş.” (Âşık Veysel)
Borç yiğidin kamçısıdır.
İnsan, işi gereği zaman zaman borçlanır. Borcunu ödemek için daha çok çalışmak zorunda kalır. Sonuç verimli olur.
Çocuğa iş buyuran ardından kendi gider.
Bir işi yapamayacak, beceremeyecek kimseye o işi vermemek gerek.
Acı patlıcanı kırağı çalmaz.
Pek değerli olmayanlara zarar gelmez anlamında, şaka yollu söylenir.
Kadı, anlatışa göre fetva verir (Anlatışa göre verirler fetvayı).
Bir şeyi güzel anlatmada sayısız faydalar vardır.
Huy canın altındadır.
Alışkanlıklardan kurtulmak kolay değildir. Huy insanın davranışlarını ayarlayan bir alışkanlıktır, ölüme dek sürer. / “Huylu huyundan vazgeçmez” atasözüyle eşanlamlıdır.
Çingeneye beylik vermişler, önce babasını asmış.
Kimi insanlar, eline bir fırsat geçince, en yakınlarına / bile kötülük etmekten çekinmezler.

Pages