Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Çok söz yalansız, çok para (mal) haramsız olmaz.
Söz açıktır, bir şey abartılıysa belli ki normal değildir.
Aş taşınca kepçeye paha olmaz.
Bak: “Abanın kadri yağmurda bilinir.”, “Buğday başak verince orak pahaya çıkar.”
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Adam adamdır, olmasa da pulu; eşek eşektir, olmasa da çulu.
İnsanı değerli kılan para değildir, değersiz insanı değerli yapan para olmadığı gibi.
Yalnız kalanı kurt yer.
İnsan tek başına kendini koruyamaz, haklarını savunamaz. Birleşmek, birlik olmak, böylece kuvvetli olmak zorunluğu vardır. / “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Ağır otur ki bey desinler.
Ağırbaşlı olan kimseye saygı duyulur.
Devletin malı deniz, yemeyen domuz.
Sırtını devlete dayayarak zengin olanlar, bunu yapmayana aptal gözüyle bakarlar.
Et ile tırnak arasına girilmez.
Birbirine yakın kimselerin anlaşmazlıklarında aralarına girmemenin gereğini anlatır.
Haydan gelen huya gider.
Emek harcamadan kolay kazanılan şeyler, değeri bilinmediği için kolay elden çıkarılır.
“Haydan gelen huya gider şüphe yok.” (Naili)
Zengin kesesini döver, züğürt dizini.
Zengin sıkıntılarını parayla gidermeye çalışır. Yoksul da üzüntüyle sağlığım yitirir.

Pages