Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Hamala semeri yük değildir.
Bak: “Koça (öküze) boynuzu yük değil.”
Göz görür, gönül ister.
Bak: “Göz gördüğünü ister.”
İyi insan sözünün üstüne gelir.
Kendisinden söz edilen kimse, konuşmanın üstüne geldiğinde söylenir.
Cam canla ölçmeli.
İnsan, kendine yapılmasını istemediği şeyi başkasına yapmamalıdır.
Balık baştan kokar.
Toplum hayatında “başta” olanların önemli yeri vardır. Toplumu etkileyen kötü olaylarda genellikle baştakilerin payı büyüktür. “Önder”, “lider”, “baş” denilen kimseler, gerçekten sıfatlarına uygun davranmak zorundadırlar. İnsanların mutluluğu yada mutsuzluğu biraz da bu “baş”ların davranışlarındandır.
“Ata bindim, ovada Yağ erittim tavada Balık baştan kokarmış Geç öğrendim dünyada.” (Halk Türküsü)
İt ürür kervan yürür.
Şunun bunun iyi niyetli olmayan yaygaralarına aldırmadan doğru bilinen yolda yürümeye devam edilmesi gerektiğini anlatır.
Alçak uçan yüce konar, yüce uçan alçak konar.
Alçak gönüllü olanlar toplumca sevilir, kendini herkesten üstün görenler ise sevilmezler.
“Alçak gönüllü ol kibr etme yâhû Alçak uçan yüce konar demişler.” (Yesârî)
Az söyle uz söyle.
Gevezelik herkesi sıkar. Az ve özlü konuşmalıdır.
“Az söz erin yüküdür Çok söz hayvanın yüküdür / Bilene bir söz yeter Sende güher var ise.” (Yunus Emre)
Su alırken testiyi doldurmak.
Fırsat ve imkân doğduğunda yararlanmak gerektiğini anlatır.
Çingeneye beylik vermişler, önce babasını asmış.
Kimi insanlar, eline bir fırsat geçince, en yakınlarına / bile kötülük etmekten çekinmezler.

Pages