Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ağacın kurdu içinde olur.
Bir amaçla birleşen bir topluluğu çok kez kendi içindekiler amacından saptırırlar. Çünkü dışardan gelen kötülüklere uyanık olunur genellikle.
Hamala semeri yük değildir.
Bak: “Koça (öküze) boynuzu yük değil.”
Giden gelse dedem gelirdi.
Elden çıkan bir daha geri dönmez, nasıl ki ölenin dinlemeyeceği gibi.
Yatanın yürüyene borcu vardır.
Çalışmadan yaşayanlar, çalışanların sayesinde, çok kez onlardan daha rahat bir hayat sürmektedirler. / “Yatan arslandan, gezen tilki yeğdir” atasözüyle eşanlamlıdır.
Söz yaş deriye benzer, nereye çekersen oraya gider.
Söz genellikle çok anlamlıdır. Seçerek ve bilerek söylenmedikçe yanlış anlamalara yol açabilir.
“Söz dediğin benzer hem yaş deriye Çeksen her tarafa süner demişler.” (Refiki)
Sabreden derviş, muradına ermiş.
Acı, haksızlık, yoksulluk gibi, üzücü durumlar karşısında ölçülü kalabilen, acele etmeyen, çalışmalarını devam ettiren kimse amacnıa kolay ulaşır.
“Dut yaprağı olur giderek kemha / Sabreden murada erer demişler.” (Yesari)
Fazla (artık) mal göz çıkarmaz.
Herhangi bir şeyin, bir eşya, bir mal, bir paranın kullanılandan fazla olmasının gereğini anlatır.
Yalnız taş duvar olmaz.
Tek şeyin tek başına işe yaramayacağını, teklerin birleşmeleri gerektiğini ifade eder. / “Yalnız kalanı kurt kapar”, “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözleriyle yakın anlamlıdır.
“Şaire ses ile saz ü söz gerek Yalnız taş olmaz divar demişler.” (Levni) / “Çok söyleme bu darb-ı meseldir. / Ömrü az olur yırtıcı olan kuşun.” (Beliğ)
Dağ başına kış gelir, insanın başına iş gelir.
İnsan her zaman can sıkıcı olaylarla karşılaşır, bu bir doğa olayı gibi doğaldır.
Ana kızma taht kurmuş, baht kuramamış.
Ana kızını iyi yetiştirebilir, ama daha sonraki yaşamını kızın kendisi sürdürmelidir, ananın ilgisi bir yere kadardır.

Pages