Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Baba koruk (ekşi elma) yer, oğlunun dişi kamaşır.
Bir kimsenin yaptığı kusur yada kötülük yalnız kendini ilgilendirmemektedir. Toplum, değil böyle bir kimseyi, bu kimsenin çocuklarını bile hoş görmemektedir. Topluma yararlar sağlayan bir kimse ise, yararı anlaşıldığı zaman, toplumca baştacı edilmekte, böyle bir kimsenin yakınları bile aynı saygıyla selâmlanmaktadır. / “Baba eder, oğul öder” atasözüyle eşanlamlıdır.
Gönül ferman dinlemez.
Sevgiyi hiç bir şey önleyemez.
Kurt kocayınca köpeğin maskarası olur.
Yaşlanan, kuvvetten düşen, önemli bir görevden uzaklaştırılan bir kimse, çevresindekiler tarafından alayla karşılanır.
Davulun sesi uzaktan hoş gelir.
'Düşünmeden, incelemeden varılan yargılar insanı çok kez yanıltır. Uzaktan görmek, uzaktan bakmak kişiye gerçeği göstermeyebilir. Bir doğru, ancak gözle görülerek, elle tutularak, yakından tanıyarak anlaşılır. Ay, bir süre önceye kadar şiire, müziğe, edebiyata konu olurken, bugün karanlık mağaralardan, sert kayalardan oluşmuş, havasız, susuz bir gezegen olduğu anlaşılmıştır. Eski Roma Diktatörü Sezar''ın, kendisine “güneşin oğlu” denmesine bir gün kızarak: “Güneşin oğlu olmadığımı, oturağımı döken uşağım çok iyi bilir” demesi, bu söze açıklık getirmektedir.'
“Şöhrete aldanma, davulun sesi Uzaktan yürekler yakar demişler.” (Mevci)
Eşeğin kulağım kesmekle küheylan olmaz.
Aşağılık birine ne yapılırsa yapılsın aşağılık olmaktan kurtulamayacağını anlatır.
“Eşeğe giydirsen nakışlı bir çul At olmaz, huyunca zırlar demişler.” (Mevci)
Oynamasını bilmeyen kız, “yerim dar” demiş; yerini genişletmişler, “yenim dar” demiş.
Bir şeyi yapamadığını açıkça kabul edip söyleyemeyenlerin birtakım bahaneler ileri sürmeleri karşısında söylenir.
“Yerimiz dar deyü bulur bahane Oynamaya gönlü olmayan demişler.” (Refiki)
İyi insan sözünün üstüne gelir.
Kendisinden söz edilen kimse, konuşmanın üstüne geldiğinde söylenir.
Sen sen ben ben.
İnsanlar genelinde ayrımlara karşıdır; kişiler tek tek eşit koşullarda yaşamak isterler.
Gülme komşuna gelir başına.
Birinin başına gelen hoş olmayan bir hale gülmemek gerekir. Çünkü birinin başına gelen hal, bir başkasınınkine de gelebilir.
“Hayır, şer her neyse gülse bir âdem Güldüğü başına gelir demişler.” (Dervişi) / “Şimdi de tutturmuş seninki / Başımı sokacak ev isterim diye Tutgunsun, vereceksin ister istemez Gülü seven katlanır dikenine.”
Her şeyin yokluğu yokluktur.
Önemsiz gibi görünen her şeyin aslında önemli yeri vardır. Örneğin, bir makineden bir vida düşmüşse, fabrikanın durmasına sebep olabilir.

Pages