Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Dostluk başka, alışveriş başka.
Alışverişin kendine özgü yasaları vardır. Duygusal davranışlar alışverişe zarar verir. / “Dostluk kantarla, (hesap) alışveriş miskalle” ata- sözüyle eşanlamlıdır.
Söz sözü açar.
Bak: “Laf lafı açar.”
Çok havlayan köpek ısırmaz.
Her şeyi, her sorunu sözle çözmek isteyenden iş çıkmaz anlamında söylenir.
Ana kızma taht kurmuş, baht kuramamış.
Ana kızını iyi yetiştirebilir, ama daha sonraki yaşamını kızın kendisi sürdürmelidir, ananın ilgisi bir yere kadardır.
Deliye taş atma, başını yarar.
İlişkileri normal kimselerle yürütmelidir.
Zaman sana uymazsa, sen zamana uy.
İnsanla yaşadığı çağ arasında bir uygunluğun gereğini anlatır. Bir örnek: bir kimse kalkar da aya gitmenin günah olduğunu söylerse, aya gitmekten vazgeçilmeyeceğine göre, bu kimsenin gülünç duruma düşmemesi için fikrini değiştirmesi gerekir.
“Zaman uymayınca sen uy zamana.” (Mengûşi) / “Veysel ne durursun herkes gidiyor Zaman uymaz sen zamana uy diyor Fen çok büyük kerameti yutuyor Uyan bu gafletten uyuma yurttaş.” (Âşık Veysel)
Al giyen alınır.
Yapılan bir işle ilgisi olan kimse, o işi hakkında bir eleştiri yapıldığında, kendisinin eleştirildiğini düşünür. “İşkili büzük dingilder” atasözüyle eşanlamlıdır.
Ata eyer gerek, eyere er gerek.
Bir işte gereç ve onu iyi kullanacak biri oldu mu iyi sonuç alınacağı bellidir.
Aç kurt aslana saldırır.
Aç insan, kızgındır, öfkelidir, yakar, yıkar. Fazla düşünmez, büyük küçük demez, yasalar onu engelleyemez.
Açtırma kutuyu, söyletme kötüyü.
Hakkında kötü şeyler bilinen kimseye gözdağı vermek, onu korkutmak için söylenir.

Pages