Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Deliye taş atma, başını yarar.
İlişkileri normal kimselerle yürütmelidir.
Eğri otur, doğru söyle.
“Davranışımız kötü, hiç değilse doğrusunu söyleyelim” anlamında kullanılır.
“Secdede kaamet-i balâsını seyret yarin Ey gönül ığri otur dünyada doğru söyle.” (Fevri)
Ne yavuz ol asıl, ne yavaş ol basıl.
Zarar verebilecek aşırı girişimlerden sakın; bir de her türlü işinde çok gerilerde kalma.
“Ne yavaş ol basıl, ne sert ol asıl Yorganına göre ayağın kösül.” (Mengûşi)
Fırsat her vakit ele geçmez.
Uygun zamanın, elverişli durumun her zaman ele geçemeyeceğini, geçtiğinde olumlu bir biçimde kullanma gereğini anlatır.
Aza kanaat etmeyen çoğu hiç bulamaz.
“Büyük” olan, “çok” olan şeylerin “az”lardan meydana geldiğini unutmamak gerekir. Azı küçümseyenin çoğu elde etmesi kolay değildir. “Aza demişler nereye, çoğun / yanına demiş” sözü, varlıklı kimselerin, küçük kazançları küçümsemediğini anlatır.
“Herşeyirı çokluğu azından olur Aza kanaat et her an demişler.” (Mir’ati)
Bir koyundan iki post çıkmaz.
Bir kimseden verebileceğinin üstünde bir şey alınamaz, vereceğiyle yetinmelidir.
Lokma çiğnenmeden yutulmaz.
Her işin bir emekle, zahmet çekerek yapıldığı anlatılır.
Vakit nakittir.
Zamanın çok değerli olduğu anlatılır.
Akıllı oğlan neyler ata malını, akılsız oğlan neyler ata malını.
'İyi bir evlât, çalışıp kazanabilir, babasından kalma mala pek ihtiyaç duymaz. İyi olmayan evlâtsa, babadan kalma malı harvurup harman savurur, anlamında söylenir. / “Oğlum deli malı neylesin, oğlum akıllı malı neylesin” ve “hayırlı evlât neylesin malı, hayırsız evlât ''neylesin malı” atasözleriyle eşanlamlıdır.'
Borç yiyen kesesinden yer.
Borca alınan şeye karşılık hemen para ödenmez. Ama bir gün ödenecektir; o gün çabuk gelir.

Pages