Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

İp kırıldığı (koptuğu) yerden ulanır (bağlanır).
Olumsuz bir olayda, gerçeği kabul edip bir çare aramanın gereğini anlatır.
Kazma elin kuyusunu kazarlar kuyunu.
Bak: El için kuyu kazan, evvelâ kendi düşer.
Bugünün işini yarına bırakma.
Bugünün insanının boş zamanı yoktur. Her an bir iş yapmak zorundadır. Günlük iş bitmezse ertesi günkü de eklenir ve gide gide altından kalkılmaz olur.
“İt ağzı tutulmaz her sözü duyma Bugünkü işini yarına koyma.” (Mir’ati) / “Bugünkü işini koyma yarma Yar yıkıldığı gün tozar demişler.” (Levni)
Su bulununca teyemmüm bozulur.
Kullanılmakta olan bir şeyin yerine daha güzeli bulunduğunda eski şey bırakılır.
Adam adamı bir kere aldatır.
Kimi insanlar yalan söyleme, başkalarını aldatma alışkanlığındadırlar. Böylesi insanları çevresi, kısa zamanda tanır, ona göre durum alır. / “Yalancının mumu yatsıya kadar yanar” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Bir ağaçta gül de biter diken de.
Bir aileden iyi insan da yetişir, kötü de.
Ulu söz dinlemeyen uluyakalır.
Tecrübeli ve sözlerine güvenilir büyüklerin sözünü tutmayanların zarar göreceklerini anlatır.
Gailesiz baş, yerin altında.
Bak: “Ağrısız baş mezarda olur.”
Barutla ateş bir arada durmaz.
Bak: Ateşle barut bir arada durmaz.

Pages