Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Suç samur kürk olsa kimse üstüne almaz.
Bak: “Kabahat samur kürk olsa kimse üstüne almaz.”
İşkilli büzük dingilder.
Bak: “Al giyen alınır.”
Kötü komşu adamı hacet sahibi eder.
Yardımlaşma alışkanlığında olmayan kimseler, çevresindekileri kendi başının çaresine bakmaya zorlarlar.
Kanaat gibi devlet olmaz.
Elindekiyle yetinmenin, açgözlü olmamanın büyük bir erdem olduğunu anlatır.
Devletin malı deniz, yemeyen domuz.
Sırtını devlete dayayarak zengin olanlar, bunu yapmayana aptal gözüyle bakarlar.
Sabırla koruk helva olur.
Koruğun helva olana dek uzun bir sürenin geçmesi nasıl gerekliyse, kimi şeylerin oluşumundaki belli süreyi dikkate alıp acele etmemelidir.
“Sabırlı kulunu pek sever Mevlâ Sabır ile koruk bile olur helva.” (Mengüşi)
Beylik fırın has çıkarır.
Devletin yaptığı iş temiz ve sağlamdır.
Oynamasını bilmeyen kız, “yerim dar” demiş; yerini genişletmişler, “yenim dar” demiş.
Bir şeyi yapamadığını açıkça kabul edip söyleyemeyenlerin birtakım bahaneler ileri sürmeleri karşısında söylenir.
“Yerimiz dar deyü bulur bahane Oynamaya gönlü olmayan demişler.” (Refiki)
Karga yavrusuna bakmış, “benim pak evlâdım” demiş.
Anne ve babaların, yavrularını olduğundan daha güzel gördüğünü anlatır. / “Kirpi, benim yavrumdan yumuşak yavru var mı, dermiş”, “Kuzguna yavrusu güzel görünür” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Ummadığın taş baş yarar.
Önemsiz gibi görünen şeylerin yerinde çok önem kazandığını ve umulmayan sonuçlar yaratacağını anlatır.
“Ummadığın taş baş yarar sen de bil Karıncaysa hasmın, davran merdâne.” (Mengûşi)

Pages