Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Açın kursağına çörek dayanmaz.
Aç, yoksul insan, yarınını hazırlayamaz, günü gününe yaşar.
Altın anahtar her kapıyı açar.
Parayla her şey alınır.
Baba vergisi görümlük, koca vergisi doyumluk.
Bir babanın kızı için harcadığı para gösteriştir, kocanınki ise zorunluluktur.
Borç yiyen kesesinden yer.
Borca alınan şeye karşılık hemen para ödenmez. Ama bir gün ödenecektir; o gün çabuk gelir.
Görgülü kuşlar gördüğünü işler, görmedik kuşlar ne görsün ki ne işler?
Görgülü olmak, günlük hayatta çok önemlidir. Görgüsüz kimse hiçbir yerde sevimli görünemez.
Hocanın vurduğu yerde gül biter.
Öğretmen öğrenciyi cezalandırıyorsa eğer, bu öğrencinin yararınadır.
“Sanki döv sem ne yaparsın? / Hocayız biz, döveriz. / Gül biter aşk ile vurduk mu... / İnandı mı, caiz.” (Mehmet Âkif Ersoy) / “Amelsiz âlimi alma bir pula Bendini tut gitme gittiği yola.” (Kadri)
Zorla güzellik olmaz.
Bir işi usulüyle, tatlılıkla yapmalıdır, anlamında söylenir.
“Seni sevmeyeni sen dahi sevme Meseldir güzellik güç ile olmaz.” (Bir Destandan) / “Bu kadar çalabildi elimdeki kırık saz Meşhur sözdür derler ki, zurnada peşrev olmaz.” (Halil Nihad Boztepe)
Tilki tilkiliğini anlatıncaya (bildirinceye) kadar post elden gider.
Çok kez bir doğruyu, bir gerçeği anlatıp kabul ettirinceye kadar büyük sıkıntı çekildiğini anlatır.
Allah çam isteyene çam, mum isteyene mum verir.
Bak: Allah balmumu yakana balmumu, yağmumu yakana yağmumu verir.

Pages