Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Yarınki kazdan, bugünkü tavuk yeğdir.
Eldeki malın, gelecektekinden daha sağlam, güvenilir olduğu anlamındadır.
Ağacı kurt, inşam dert yer.
Ağacı, içinden kemiren kurt; insanı, üzüntüleri eskitir, yıpratır.
Ateş düştüğü yeri yakar.
Ölüm gibi çok üzücü bir olaya, en çok olayla ilgili olanların üzülmelerinin haklı olduğunu anlatmak için söylenir.
“Derin suyun yufka çıkarsa ne hoş Düştüğü yeri gör yakarmış ateş.” (Mengâşt) / “Ateş yanmayınca tütün mü tüter Ak göğsün üstünde çıban mı biter.” (Karacaoğlan)
İğneyi kendine batır, çuvaldızı ele.
Hoş olmayan en küçük bir davranışın kendisine yapılmasını istemeyen birinin daha büyüğünü bir başkasına yapmaması gereğini anlatır.
Aslını saklayan (inkâr eden) haramzadedir.
Soyunu, ailesini, düşüncesini, kısacası kimliğini saklayan yada inkâr eden kimsenin aşağılık bir insan olduğunu anlatır.
Gönül kimi severse güzel odur.
Tahsil, gelenek ve görenekler, dünyaya bakış açısı, toplum olaylarını değerlendirme farklılıkları kişi beğenisini etkiler. Bu bakımdan güzellik anlayışı kişilere göre başka başkadır. / “Güzelliğin on para etmez Bu bendeki aşk olmasa,
Eğlenecek yer bulamam Gönlümdeki köşk olmasa.” (Aşık Veysel)
Altın anahtar her kapıyı açar.
Parayla her şey alınır.
Yatanın yürüyene borcu vardır.
Çalışmadan yaşayanlar, çalışanların sayesinde, çok kez onlardan daha rahat bir hayat sürmektedirler. / “Yatan arslandan, gezen tilki yeğdir” atasözüyle eşanlamlıdır.
Eski düşman dost olmaz.
Düşmanlığın kolay kolay geçmeyeceği anlatılır.
“Dost uyur, su uyur, düşman uyumaz, / Bilirsin, dost olmaz eski düşmanın.” (Mengûşi)
Gelini ata bindirmişler, “ya nasip” demiş.
Bir iş sona ermedikçe kesin gözle bakmamalıdır, her an engellenebilir.

Pages