Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kesilen baş (bir daha) yerine konmaz.
Bir işe başlamadan önce çok düşünülmelidir, çok zaman düzeltmek olası değildir.
Değme (dokunma) sarhoşa, yıkılana kadar gitsin.
Yanlışını, uyarılara aldırmadan sürdüren kişiye dokunmayın, bir gün cezasını çeker.
Utanma pazar, dostluğu bozar.
Dostlar arasında yapılan alışverişte açık konuşulup iş sağlam tutulmazsa dostluk bozulabilir.
Tilkinin dönüp (gezip) geleceği yer, kürkçü dükkânıdır.
Uzun süre çalışılan bir meslekten yada bırakılıp da alışkanlık gereği yeniden başlanan bir işten vazgeçilemeyeceğini anlatmak için söylenir.
Alışmış kudurmuştan beterdir.
Kötü alışkanlıklar insanı gülünç durumlara düşürür, onuru kırılır, toplumdaki yeri bozulur. İşlerini yürütemez, perişan olur ve kolay kolay eski durumuna dönemez. Örnek: içki alışkanlığı.
Gün (ay) var yılı besler, yıl var günü (ayı) beslemez.
Ticaretin belli bir ölçüsü yoktur. Fırsatlar, imkânlar; ticareti yapan kişinin zekâsı, yeteneği, diğer insanlara ve topluma bakış açısı, düzendeki yeri ticaretin biçimini belirler. Kimi zaman çok az kazanıldığı halde, kimi zaman da kısa bir süre içinde milyonlar kazanmak olağandır.
Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.
Bu söz toplumdaki bir çelişkiyi ortaya koyar; bir yandan insanların doğru olmaları istenirken, bir yandan da doğru söyleyenlerin kimi çevrelerce sevimsiz olduklarını anlatır.
“Doğru söz acıdır derler, darılma Her çarlıya anam diye sarılma.” (Merdümi) / “Doğru söyleyene delidir derler Kimi deli kimi velidir derler.” (Sümmanl)
Hizmetçi kırar suç, hanım kırarsa kaza.
Bak: “Hanım kırarsa kaza, hizmetçi kırarsa suç.”
Üzüm üzüme baka baka kararır.
İnsanların birbirlerinden etkilendiklerini, birbirlerinin huylarını benimsediklerini anlatır. / “Topalla gezen aksamak öğrenir” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Padişahın bile arkasından kılıç sallarlar.
Herkesin gıyabında konuşulabilir.

Pages