Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ağlamayan çocuğa meme vermezler.
İstemeyen, istemesini bilmeyen, kısacası hakkını aramayanlar, genellikle haksızlıkla karşı karşıyadırlar. Birçok insan hakları, kendiliğinden elde edilmemiş, uzun mücadeleler sonunda alınmıştır.
“Verilmez oğlan ağlamasa emcek.” (Güvahi) / “İstemem o dehşet gün gelip çatsın Bana kimseler anam kadar yanmaz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Evli evinde, köylü köyünde gerek.
Belli zamanlarda herkesin kendi yerinde olması gerektiğini anlatır.
Köseyle alay edenin top sakalı kara gerek.
Başkasıyla alay edenin, kendinin kusuru olmamalıdır.
İnsanoğlu (ademoğlu) çiğ süt emmiş.
İnsanın sırasında yanılabileceğim, doğru olmayan bir davranışta bulunabileceğini anlatır.
El elin nesine, gülerek gider yasma.
Bak: “El elin eşeğini türkü çağırarak arar.”
Kurcalama sivilceyi (sivilceyi kurcalama) çıban edersin.
Küçük bir olayı büyütürseniz başınıza dert olur.
Kem söz, kalp (kem) akçe sahibinindir.
Kötülük, kötülüğü yapanı kötü duruma düşürür.
“Doğrudan ayrılma hak doğrunundur Kalp akçeyle kem söz sahibinindir.” (Mengûşi)
Geline “oyna” demişler, “yerim dar” demiş.
Bak: “Oynamasını bilmeyen kız, “yerim dar” demiş; yerini genişletmişler, “yenim dar” demiş.”
Açık ağız aç kalmaz.
Hakkını arayan, çalışan kimse aç kalmaz.
Körler memleketinde şaşılar padişah (baş) olur.
Bir toplum kendi seviyesine uygun baş seçer.

Pages