Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Borcun yoksa kefil ol, işin yoksa şahit ol.
Biri bir yere borçlanırken “o ödemezse ben öderim” anlamında sorumluluk yüklenmek, belgeye imza atmak çok kez insanı rahatsız ediyor, borcu ödemek durumunda kalınıyor. Bir olaya tanık olmak da öyle. Sık sık mahkemeye gitmek zorunda kalmıyor, işine zarar veriyor, çok zaman alıyor.
Vakitsiz öten horozun başını keserler.
Bir doğruyu, bir gerçeği zamanından önce söyleyenin anlaşılmadığını, büyük cezalara çarpıldığını anlatır.
Sarımsağı hesap eden paça yiyemez.
Bak: “Sirkesini, sarmısağını sayan paçayı yiyemez.”
Bugün bana ise yarın sana.
Felâket herkesin başına gelebilir.
Kalıp kıyafetle adam adam olmaz.
Giyiniş, beden sağlığı ve güzelliği insanı yüceltecek derecede önemli değildir. Kimi erdemler, olumlu davranışlar, topluma yararlı çalışmalar ancak kişiyi adam eder. “Eşeğin kulağını kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Atlas çul giydirsen katır katırdır Şekli benzese de küheylan olmaz.” (Merdümi)
İnsan sözünden (ikrarından), hayvan yularından tutulur.
İnsan kişiliğinde en önemli unsur verdiği sözdür; verdiği sözü tutup tutmaması onun değerini belli eder.
Keskin sirke kabına (küpüne) zarardır.
Sert ve sinirli davranan kimse en çok kendine zarar verir. / “Öfkeyle kalkan zararla oturur” atasözüyle yakın anlamlıdır.
“Küpünde acıyıp azan sirkeye Çatlayıp kabını kırmak yok mudur.” (Seyrani)
Horoz ölür, gözü çöplükte kalır.
İnsan doğup büyüdüğü yerden, alışıp sevdiği şeyden kolay kolay ayrılamaz. Ayrılırsa kolay kolay unutmaz.
Can boğazdan gelir.
İnsan besinle yaşar: yemek yemek, su içmek, hava almak zorunlu birer ihtiyaçtır. / “Aç ayı oynamaz”, “boş çuval ayakta durmaz”, “aç köpek fırın yıkar” atasözleriyle yakın anlamlıdır.
İki tımar bir yem yerine geçer.
Hayvan bakımı, ağaç bakımı, motor bakımı gibi yaşaması, çalışması gereken bir şeye bakmanın zorunluğu anlatılır.

Pages