Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

El elin nesine, gülerek gider yasma.
Bak: “El elin eşeğini türkü çağırarak arar.”
Olacakla öleceğe çare bulunmaz.
Doğa kanunlarıyla bir yere kadar savaşılır.
Tek elin nesi var, iki elin sesi var.
Bak: “Bir elin nesi var, iki elin sesi var.”
Köpek sahibini ısırmaz.
Kişi, kendini koruyana kötülük etmemelidir.
Karga mandayı (saksağan danayı) babası hayrına bitlemez.
Karşılıksız iş yapılamayacağını anlatır.
Düşenin dostu olmaz.
Bu sözde “düşmek” iki anlama gelir. Biri, herhangi bir nedenle eski itibarını, güvenirliğini yitirme; İkincisi daha çok ahlâk yönünden toplumca kabul edilmeyen davranışlar gösterme halidir. İnsanlar genellikle başarılı olanlar, doğru ve dürüst davrananlarla ilgi ve dost- / luk kurmak isterler. Bu yüzden bu iki vasıf ortadan kalkınca, ilgi ve dostluk da ya zayıflamakta ya da tümüyle silinmektedir. Bu söz bir de insanın vefasızlığını, yani insan sevgisindeki süreksizliği anlatır. Kişinin basit, bencil ve küçük hesaplarla sevgisinden geçmemesini öğütler.
'“Unutma ki dostu olmaz düşenin İptida dost alır yakan demişler.” (Mir''ati) / “Nezaret eyledim tıflı cahile Köydeki yarenlik çıkdı nafile / Sefinem vurunca taşlı sahile Yarandan bir küçük selâm görmedim. (Rıza Tevfık)'
Dağ başına kış gelir, insanın başına iş gelir.
İnsan her zaman can sıkıcı olaylarla karşılaşır, bu bir doğa olayı gibi doğaldır.
İyi olacak hastanın hekim ayağına gelir.
Kimi rastlantıların, birtakım sorunların çözümlenmesinde yardımcı olabildiklerini düşünerek kötümser olmamak gerektiğini anlatır.
Akrep etmez akrabanın akrabaya ettiğini.
Türlü nedenlerle akrabalar birbirlerine herkesten fazla kötülük edebilirler.
Gidip de gelmemek var, gelip de dönmemek var.
Ölüm, insan için doğal bir sonuçtur. Doğmak ve yaşamak gibi. Hiç umulmayan bir zamanda ve yerde ölmek olağandır.
“Neylersin ölüm herkesin başında. / Uyudun uyanmadın olacak. / Kim bilir nerde, nasıl kaç yaşında? / Bir namazlık saltanatın olacak, Taht misali o musalla taşında.” (Cahit Sıtkı Tarancı)

Pages