Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Can boğazdan gelir.
İnsan besinle yaşar: yemek yemek, su içmek, hava almak zorunlu birer ihtiyaçtır. / “Aç ayı oynamaz”, “boş çuval ayakta durmaz”, “aç köpek fırın yıkar” atasözleriyle yakın anlamlıdır.
Tereciye tere satılmaz.
Bir kimseye çok iyi bildiği konuda bilgi vermeye kalkmanın doğru olmadığı anlatılır.
Poyraz eken fırtına biçer.
Yersiz, gereksiz ve kötü işler yapanlar kötü sonuç alırlar.
Aşıka Bağdat ırak gelmez.
Bir şeye tutkusu olan, bir amaca ulaşmak isteyen kimse, davranışlarında çok zaman insanüstü bir çaba gösterir. Açlık, susuzluk, yorgunluk, rahatının bozulması onun için pek önemli değildir.
Akıllı düşününceye kadar deli oğlunu everir.
İyi düşünüp çabuk karar vermek gerekir. Aksi halde kimi fırsatlar elden kaçar. / “Akıllı köprü arayıncaya kadar deli .suyu geçer” atasözüyle eşanlamlıdır.
Sarımsağı gelin etmişler, kırk gün kokusu çıkmamış.
İnsanlar kısa zamanda anlaşılmaz. Bir kimse hakkında hemen bir yargıya varmak kişiyi, yanıltabilir. Bir de kusurlarını iyi saklayan biri, insanı daha çok yanıltabilir. Beklemek gerek. / “Kötü bir şey ne denli gizlenirse gizlensin bir gün açığa çıkar.”
İsin yanına varan is, misin yanma varan mis kokar.
Bak: “Kişi refikinden azar”, “Körle yatan şaşı kalkar”, “Topalla gezen aksamak öğrenir”, “Üzüm üzüme baka baka kararır”.
Çıra dibine ışık vermez.
Bak: “Mum dibine ışık vermez.”
Başbaşa vermeyince taş yerinden kalkmaz.
Kimi işler vardır ki, insan tek başına başaramaz. Başkalarıyla birlik olmak, güçleri birleştirmek gerekir. O zaman daha akıllı, daha güçlü, daha sağlam davranılır. “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözüyle eşanlamlıdır.
Her deliğe elini sokma, ya yılan çıkar ya çıyan.
Bilinmeyen bir işe girişmemenin gerektiğini, zararlı sonuç verebileceğini belirtir.
“Gördüğün deliğe parmağını sokma, / Ya akrep çıkar ya yılan demişler.” (Lütfi)

Pages