Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Haydan gelen huya gider.
Emek harcamadan kolay kazanılan şeyler, değeri bilinmediği için kolay elden çıkarılır.
“Haydan gelen huya gider şüphe yok.” (Naili)
Kimsenin ahi kimsede kalmaz.
Bak: Eden bulur.
Kelin ayıbım takke örter.
Kimi insanlar kusurlarını zenginliği yada önceden sağladıkları itibarlarıyla örterler.
Allah çam isteyene çam, mum isteyene mum verir.
Bak: Allah balmumu yakana balmumu, yağmumu yakana yağmumu verir.
Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.
Bu söz toplumdaki bir çelişkiyi ortaya koyar; bir yandan insanların doğru olmaları istenirken, bir yandan da doğru söyleyenlerin kimi çevrelerce sevimsiz olduklarını anlatır.
“Doğru söz acıdır derler, darılma Her çarlıya anam diye sarılma.” (Merdümi) / “Doğru söyleyene delidir derler Kimi deli kimi velidir derler.” (Sümmanl)
Yalancının evi yanmış kimse inanmamış.
Çevreye güven duygusu vermemiş bir kimseye hiç bir bakımdan inanılmayacağını ifade eder.
Kavgada kılıç ödünç verilmez.
Kavga acımasız olmalıdır.
Ava giden avlanır.
Bir şey elde etmek isterken, bir şeyler kaybedenler için söylenir.
Şaşkın misafir ev sahibini ağırlar.
Bak: “Ahmak misafir ev sahibini ağırlar.”
Buğday başak verince orak pahaya çıkar.
Bir şeyin değeri, o şey lâzım olduğu zaman anlaşılır. “Abanın kadri yağmurda bilinir” atasözüyle eşanlamlıdır.

Pages