Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Su uyur, düşman uyumaz.
Düşmana karşı her an uyanık olmak gerektiğini anlatır.
“Dost uyur, su uyur, düşman uyumaz Bilirsin dost olmaz eski düşmana.” (Mengûşi)
Baş yarılır (kırılır) fes içinde, kol karılır yen (kürk) içinde.
Aile içinde olan olayların dışarı yansımaması, duyulmaması, anlamında söylenir.
İştah dişin dibindedir.
Bir işte isteksiz görünenlere, isteklerinin o işi yapmaya başladıklarında artacağı hatırlatılmak istendiğinde söylenir.
Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur.
Sahip olunan kimi şeylerin, ancak kaybolduktan sonra değerinin anlaşıldığını anlatır. / “Kaçan balık büyük olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kel ölür sırma saçlı olur Kör ölür badem gözlü / Meltem gibi delikanlılar, kardeşim çürüyor Ne keldirler ne de kör.” (Bedri Rahmi Eyuboğlu)
Olacakla öleceğe çare bulunmaz.
Doğa kanunlarıyla bir yere kadar savaşılır.
El atına binen çabuk (tez) iner.
Başkasının olan bir şeyin sonunda alınacağını, en sağlam yolun sahip olmak gerektiğini anlatır.
İyi insan sözünün üstüne gelir.
Kendisinden söz edilen kimse, konuşmanın üstüne geldiğinde söylenir.
Çıkmadık candan umut kesilmez.
Bir şey tümüyle yok olmadıkça umut kesilmemelidir.
“Bir kalbimiz var ki öylesine Nabızlarımız tanık / Bakma solukluğuna benzimizin Çıkmayan canda umut.” (Rıfat Ilgaz)
Horozu çok olan köyün sabahı geç olur.
Karışanı çok olan bir işin iyi yürümediği anlatılır.
Altın leğenin kan kusana ne faydası var?
Kişi mutlu değilse, başkalarının mutluluğu, onu fazla etkilemez. Toprak, doğanın en zengin kaynaklarından biridir. Toprakla uğraşan birinin toprağı yoksa, onun için bu zenginlik neye yarar. Kış, üşümeyenler için; yağmur, ıslanmayanlar için eğlencelidir. Kişi yaşama olanaklarına sahip değilse, hiç bir şeyden tat alamaz.

Pages