Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Yoğurdum (ayranım) ekşidir (karadır) diyen olmaz.
İnsanların, kendileriyle ilgili bir şeyin iyi olmayan yanlarını açıkyüreklilikle söylemediklerini anlatır.
Suyu getiren de bir, testiyi kıran da.
Bak: “Testiyi kıran da bir, getiren de...”
Tok acın halinden bilmez (ne bilir).
Bir şeyi en iyi bilen, onu yaşayandır.
“Ne bilsin tok olanlar aç halin.” (Şeyhi)
Keskin sirke kabına (küpüne) zarardır.
Sert ve sinirli davranan kimse en çok kendine zarar verir. / “Öfkeyle kalkan zararla oturur” atasözüyle yakın anlamlıdır.
“Küpünde acıyıp azan sirkeye Çatlayıp kabını kırmak yok mudur.” (Seyrani)
Çok yaşayan bilmez, çok gezen bilir.
Okumadan, görmeden yaşamak, “yaşamak” değildir. Gezip gören, gördükleri üzerinde düşünen, okuyarak bilgilerini artıran kimse elbette daha çok bilir.
“Bilmez efendi çok yaşayan, çok gören bilir.” (Evliya Çelebi)
Hayvan koklaşa koklaşa, insan söyleşe söyleşe.
Bak: “İnsan söyleşe söyleşe, hayvan koklaşa koklaşa.”
Eskiye itibar olsaydı bit pazarına dolu yağardı.
Eskimiş, değeri kalmamış şeylerin yeniden değer kazanamayacağını anlatır.
“Dünyada eskiye itibar olsa Her sabah nur yağar bit pazarına.” (Sümmanî) / “Bed asla necabet mi verir hiç üniforma Zerdûz palan ursan eşek yine eşektir.” (Ziya Paşa)
Soran yanılmamış.
Bir şeyi iyi bilene sormakta yarar var, doğrular ancak böyle bulunur. / “Bin bilsen de bir bilene danış”, “Danışan dağı aşmış, danışmayanın yolu şaşmış”, “Sora sora Bağdat bulunur” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Aç bırakma hırsız edersin, çok söyleme arsız (yüzsüz) edersin.
Bak: “Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.”
Öksüz hırsızlığa çıksa ay ilk akşamdan doğar.
Kimsesizin iş yapması zordur.

Pages