Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Eşeği düğüne çağırmışlar, ya su lâzımdır, ya odun demiş.
Bir kimseye beklenilmeyen bir ikramda bulunulduğunda, bunun aslında bir angarya yüklemeye hazırlık olduğu anlatılır.
Ayak almadık (ayağa değmedik) taş olmaz, başa gelmedik iş olmaz.
İnsan hayatında çok güçlüklerle karşılaşır/ çok sıkıntılar çekebilir.
Eski dost düşman olmaz.
Sınanmış dostluklardan bir zarar gelmeyeceğini anlatır.
“Eskidikçe artar dostun kıymeti / Hiç bir zaman eski dost düşman olmaz.” (Mengûşi)
Hocanın dediğini yap, yaptığını yapma.
Sözle davranışın uygunluğu elbette iyidir. Ama her doğru söz söyleyen sözlerine uygun davranmayabilir. Önemli olan doğru olanı benimsemektir.
Kaçan balık büyük olur.
Ortadan kaybolan bir şeyin öneminin aşırı derecede arttığını anlatır. / “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kör ölse badem gözlüydü derler Dilsiz ölse şirin sözlüydü derler / Balık kaçsa kırk yüz gözlüydü derler Serçe uçsa ya toy yahut kaz olur.” (Mesti)
Sıçan (fare) çıktığı deliği bilir.
Gizli iş yapmak isteyen onun yollarını bilir.
İtin (köpeğin) ahmağı baklavadan pay umar.
Akılsız kimseler, elde edemeyecekleri şeyi sanki alabilecek gibi boşu boşuna bekler, zaman harcarlar.
Devletin malı deniz, yemeyen domuz.
Sırtını devlete dayayarak zengin olanlar, bunu yapmayana aptal gözüyle bakarlar.
Kurt dumanlı havayı sever.
Kötü niyetli kimselerin herhangi bir karışıklıktan faydalanmak isteğini anlatır.
Kalpten kalbe yol vardır.
Bak: “Gönülden gönüle yol vardır.”

Pages