Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Sen bilirsin deyince (değirmende) kavga olmaz.
Yumuşak başlı olmak, aşağıdan almakla iyi geçim sağlanacağını anlatır.
Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.
Bir kimseye öğüt vereceğim diyerek ölçüyü kaçırır, yerli yersiz ve gereksiz söz ve davranışlarda bulunulursa, ters sonuç alınır. Bir de doğal ihtiyaçları karşılanmayan insan bunu gizli yada zorla elde etmeye kalkar.
Cins kedi ölüsünü göstermez.
İyi insan sıkıntısını belli etmez.
Kardeş kardeşi atmış, yar başında tutmuş.
Kardeşin kardeşten geçemeyeceğini anlatır. / “Kardeş kardeşi bıçaklamış, dönmüş yine kucaklamış” atasözüyle eşanlamlıdır.
Yaş yetmiş iş bitmiş.
Yaşlanınca insanın artık her hangi bir konuda verimli olamayacağı anlatılır.
Ağlamayan çocuğa meme vermezler.
İstemeyen, istemesini bilmeyen, kısacası hakkını aramayanlar, genellikle haksızlıkla karşı karşıyadırlar. Birçok insan hakları, kendiliğinden elde edilmemiş, uzun mücadeleler sonunda alınmıştır.
“Verilmez oğlan ağlamasa emcek.” (Güvahi) / “İstemem o dehşet gün gelip çatsın Bana kimseler anam kadar yanmaz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Su bulanmayınca durulmaz.
Bir soruna (meseleye) çözüm yolu, genellikle o sorun iyice karıştıktan sonra aranmaktadır. Olayları daha başından değerlendirmek, ona göre çözüm yolu aramak en doğru olanıdır.
“Deniz dalgasız olmaz Hiç baş belâsız olmaz Kim demiş sana Fadim Bulanan su durulmaz.” (Halk Türküsü)
Eğilen baş kesilmez.
Aman dileyen, suçunu kabul edip teslim olana karşı iyi davranmanın gereğini anlatır. / “Aman diyene kılıç kalkmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
Umut, fakirin (garibin) ekmeğidir.
Yoksul kimse hep bir gün zengin olmayı düşler.
Alma mazlumun ahım, çıkar aheste aheste.
Bir kişiye, bir topluma kötülük eden kişi, bir gün cezasını görür. Günlük yaşantımızda ve tarihte pek çok örnekleri vardır. Çünkü doğa ve toplum yasaları daima “ezilen”den yanadır. / “Eden bulur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Bilmez misin cihanda kişi ettiğini bulur.” (Beliğ)

Pages