Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Duvarı nem, insanı gam yıkar.
Devamlı nem duvarın ömrünü azaltacağı gibi, devamlı tasa, kaygı da insana dünyayı zindan eder, sağlığını bozar.
Damlaya damlaya göl olur.
Küçük gibi, az gibi görünen şeyleri küçümsememek gerekir. Çünkü küçük ve az gibi görünen şeyler birleşerek önemli sonuçlara erişilebilir.
“Damlaya damlaya göl olur elbet Derd-ü belâ azdan da olur.” (Mesti) / “Su akar kireniden Damla damla göl olur Yarimin kapısına Gide gele yol olur.” (Halk Türküsü)
Al elmaya taş atan çok olur.
Her insan, iyi, güzel şeye ilgi duyar, ondan kendinin de yararlanmasını ister. Genellikle, iyi, güzel şeyi elinde tutanlar kıskanılır, türlü biçimlerde olumsuz davranışlarla karşı karşıya gelebilirler.
Ecel geldi cihana, başağrısı bahane.
“Ölümlerde bir sebep aranır, oysa ölecek kişinin alnına ne zaman öleceği önceden yazılmıştır” inancını anlatır.
“Sıtmadan, frengiden, veremden Bıktık tavuk gibi ölmekten Çoktan çıktı başağrısı Ecele bahane olmaktan.” (Rıfat Ilgaz)
Aç köpek fırın deler (yıkar).
Aç insan, yasaları, töreleri çiğnemek zorunda kalır. Bunu önlemek için açlığın ve açlığı meydana getiren nedenlerin ortadan kalkması gerekir.
“Acıkan it furun yakar demişler.” (Havayi) / “İyi olan hiç kimseye kem demez İyilik de varlıkla, aç aman bilmez.” (Mesti)
Her ağaçtan kaşık olmaz.
Bak: “Her ağacın meyvesi olmaz.”
Kalın incelene kadar, ince üzülür.
Toplum içinde beliren genel buhranlarda, bir zelzelede, benzeri olaylarda daima önce her bakımdan zayıf olanlar zarar görürler.
Alçak yer yiğidi hor gösterir.
Basit insanlar arasında yaşayan değerli insanın değeri anlaşılmaz.
Köpek suya düşmeyince yüzmeyi öğrenmez.
İnsan, ancak tehlike karşısında kurtuluş yolunu bulabiliyor.
Nerde birlik orda dirlik.
Bir toplulukta her kafadan bir ses çıkarsa, belli konularda anlaşmaya varılamazsa; belli bir amaca gidilemez, karışıklık olur, huzur sağlanamaz.

Pages