Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Akşamın hayrından sabahın şerri iyidir (sabah ola hayır ola).
Bir işi, dinlenmiş bir kafayla düşünüp yapmak daha yararlıdır.
Baş yarılır (kırılır) fes içinde, kol karılır yen (kürk) içinde.
Aile içinde olan olayların dışarı yansımaması, duyulmaması, anlamında söylenir.
Öfke baldan tatlıdır.
Öfkeye kapılmamak güçtür.
“Şeytana iğvasma tahammül eyle Öfke baldan tatlıdır, ziyan olur.” (îhraki) / “Oturur yerine zararla elbet Âhir ([1] öfke ile kalkan demişler.” (Mir’ati)
Alışmış kudurmuştan beterdir.
Kötü alışkanlıklar insanı gülünç durumlara düşürür, onuru kırılır, toplumdaki yeri bozulur. İşlerini yürütemez, perişan olur ve kolay kolay eski durumuna dönemez. Örnek: içki alışkanlığı.
Körün istediği bir göz, iki olursa ne söz.
İstenilenden fazla elde edildiğinde duyulan memnunluğu belirtir.
Paran çoksa (borcun yoksa) kefil ol, işin yoksa şahit oL
Bak: “Param seni vereyim de mi düşman olayım, vermeyeyim de mi düşman olayım? Vermeyeyim de düşman olayım.”
Dağ ne kadar yüce olsa, yol üstünden aşar.
Bir kimse kendisini her şeyin üstünde görmemelidir. Üstünlüğün sonu yoktur. İnsanlar, daima birbirinden daha önemli, daha yüce işler yaparak yükselecek yetenektedirler.
“Yüce olur ise her ne kadar dağ Yol üstünden aşar yakın-u ırağ.” (Güvahi)
Güzele bakmak sevaptır.
Güzel olan her şeyi görmelidir; insanda yaratma, güzel şeyler yapma isteği uyandırır.
“İyiyi görmenin yoktur sevabı / Getir cananım görür hicabı.” (Taşlıcalı Yahya Beğ)
Davetsiz gelen döşeksiz oturur.
Bir eve, bir yere çağrılmadan gelen kimselere değer verilmediğini anlatır. / “Çağrılan yere erinme, çağrılmayan yere görünme” ata- sözüyle eşanlamlıdır.
Arı gibi eri olanın dağ kadar yeri olur.
Çalışan kişi, her istediğini elde eder.

Pages