Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Garip kuşun yuvasını Allah yapar.
Sıkıntılı bir durumdayken bir rastlantıyla sıkıntıdan kurtulanlar için söylenir.
“Takdirinde varsa bir garip kuşun Yuvasını Allah yapar demişler.” (Figan i)
Açın kamı doyar, gözü doymaz.
Aç insanın bir öğünlük doyması yetmez. Ona aç kalmayacağı güvenini veremedikçe karnı doysa bile gözü hep açtır.
“Şol kişi kim ola bir gözi ak Gözi daymaz virseler gerbin kulaç.” (Edirneli Nazmi)
Kabahat (suç) öldürende değil, ölendedir (Kabahat ölende mi, öldürende mi?)
Kimi zaman suç ölende aranır, öldürene bu işi işlettiği, onu tahrik ettiği için. / Kabahat samur kürk olsa, kimse sırtına (üstüne) almaz. İnsanların işledikleri kusuru kusur saymadıklarını, kendilerini haklı gördüklerini yada kusurlu olmak istemediklerini anlatır.
Deliye her gün bayram.
Aklını kullanmayanlar, akıllı davranmayanlar, hangi olaya üzülecek yada sevineceklerini, hangi şeyin çıkarlarına uygun olduğunu kestiremezler.
'Dünya, Sultan Süleyman''a bile kalmamış.'
İnsan ömrü kısadır, insan ölümlüdür, kötülük niçin?
Ekmeği ekmekçiye ver, bir ekmek de üste ver.
Bir işi, onu iyi bilene vermelidir.
Tekkeyi bekleyen çorbayı içer.
Bir amaca ulaşmak için usanmadan çalışmak gerekir. “Sabırla koruk helva olur”, “Sabreden derviş, muradına ermiş”, “Sabreyle işine hayır gelsin başına”, “Sabrın sonu selâmettir” atasözleriyle eşanlamlıdır.
“İlin mesnetirıde olmasın gözün Tekkeyi bekleyen içer çorbayı.” (Naili)
Et kokarsa tuzlanır; ya tuz kokarsa ne yapılır?
Kimi bozulan şeyleri düzeltmek için olanaklar vardır. Ya “olanak” denilen şey bozulursa? O zaman her şeyi yeniden yapmak gerekir.
Tok ağırlaması (ağırlamak) güçtür (güç olur).
Her şeye doymuş bir kişiyi memnun etmenin güçlüğünü anlatır.
Ağlamayan çocuğa meme vermezler.
İstemeyen, istemesini bilmeyen, kısacası hakkını aramayanlar, genellikle haksızlıkla karşı karşıyadırlar. Birçok insan hakları, kendiliğinden elde edilmemiş, uzun mücadeleler sonunda alınmıştır.
“Verilmez oğlan ağlamasa emcek.” (Güvahi) / “İstemem o dehşet gün gelip çatsın Bana kimseler anam kadar yanmaz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)

Pages