Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Gelene git denilmez.
Kendiliğinden gelen bir konuk kovulmaz. İstemeden verilen güzel bir şey geri çevrilmez.
Meyvah ağacı taşlarlar.
Değerli olan şeylere aşın ilgi duyulur. / “Al elmaya taş atan çok olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
Yol sormakla bulunur.
Varılmak istenilen bir sonuç elde edilmek istenen bir şey, incelemekle, danışmakla, görgü ve bilgi edinmekle olur.
Mazlumun ahi, indirir şahı.
Ezilenlerin, bir gün zalimlere gereken dersi vereceklerini anlatır.
“Kalmaz ebeden kimsede bir kimsenin ahi.” (Şinasi) / “Bil mazlumun ahi yerde kalmaz Sebepsiz ah alıp etme günahı.” (Mengûşi)
El mi yaman bey mi yaman?
Beyler uzun yıllar halkı sömürmüş, buyruğunda kullanmıştır. Ama halk bu durumu anladığında kişilerin keyfi buyruğuna son verecektir.
Çömlekçi suyu saksıdan içer.
İnsan kendi olanakları içinde; görgüsü, beğenisi ölçüsünde davranır.
Açın kursağına çörek dayanmaz.
Aç, yoksul insan, yarınını hazırlayamaz, günü gününe yaşar.
Soğanın acısını yiyen bilmez, doğrayan bilir.
Bugün günlük hayatımızda kullandığımız ve pek doğal gelen birçok şey, büyük fedakârlıklar ve çok insanın ölümü pahasına sağlanmıştır.
Boş fıçı çok tangırdar.
Topluma faydalı olanlar, durmadan çalışanlardır. Bu tür kimselerin boş gevezeliklere zamanları yoktur. Topluma yararlı olma kaygısı olmayanlar ise gereksiz gevezeliklerle günlerini öldürürler.
Gülü seven dikenine katlanır.
Kötü bir durumla karşı karşıya iken üzülmemek gerekir. Çünkü kötü durumun yerine bir iyisinin doğabileceği, olağandır. Ayrıca, iyi ve güzele kavuşmak için kimi sıkıntılara katlanmak gerekir.
“Şimdi de tutturmuş seninki / Başımı sokacak ev isterim diye Tutgunsun, vereceksin ister istemez Gülü seven katlanır dikenine.” (Rıfat Ilgaz)

Pages