Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Dağdan gelen bağdakini kovar.
Bir kimse, bir toplum, kendi malını, kendi ülkesini korumazsa, başkaları ona sahip çıkarlar.
“Böyledir kaide dağdan gelenler Bağda olanları kovar demişler.” (Levni) / “Bağdaki sevmez iken dağdakini Dağdaki gelse kovar bağdakini.” (Şinasi)
Uyuyan yılanın kuyruğuna basılmaz.
İlişilmediği sürece zarar vermeyen kimseye sataşmanın gereği yoktur.
At ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır.
Binlerce yıl önce yapılmış bir anıt, bir eser, söylenmiş bir söz, yapılan her türlü yiğitlik, binlerce yıl sonra bugün görülmektedir, okunmaktadır, söylenmektedir. Tüm insanlığı etkileyen kişiler ölümsüzdür. Yaşamayı güzel kılan biraz da bu kişilerdir.
Abanın kadri yağmurda bilinir.
Bir şeyin değeri, o şeyle yüz yüze geldiğinde anlaşılır. “Buğday başak verince orak pahaya çıkar” atasözüyle eşanlamlıdır.
Ay görmüşün yıldıza minneti yoktur.
Bir şeyin daha üstününü, daha güzelini gören kimse, daha az değerli olanını beğenmez.
Abdala “kar yağıyor” demişler, “titremeye hazırım” demiş.
Sıkıntıya alışık olan kimse, başka bir sıkıntıdan korkmaz. “Ölmüş eşek kurttan korkmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
Kardeş kardeşi atmış, yar başında tutmuş.
Kardeşin kardeşten geçemeyeceğini anlatır. / “Kardeş kardeşi bıçaklamış, dönmüş yine kucaklamış” atasözüyle eşanlamlıdır.
Herkes aklını mezada vermiş (pazara çıkarmış), yine kendi aklım beğenmiş.
İnsanlar genellikle başkalarına göre daha doğru düşündüklerine inanır, kendilerini daha akıllı kabul ederler. / “İnsan kendini beğenmezse çatlar (ölür)” atasözüyle eşanlamlıdır.
Eşek kulağı kesilmekle küheylan olmaz.
Bak: “Eşek kocamakla (büyümekle) tavla başı olmaz.”
Tilki tilkiliğini anlatıncaya (bildirinceye) kadar post elden gider.
Çok kez bir doğruyu, bir gerçeği anlatıp kabul ettirinceye kadar büyük sıkıntı çekildiğini anlatır.

Pages