Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ayı sevdiği yavrusunu hırpalar.
Bak: Tabak sevdiği deriyi yerden yere çalar.
Ağustosta beyni kanayanın zemheride kazam kaynar.
Zamanında çalışan sıkıntıya düşmez. / “Yazın başı pişenin kışın aşı pişer” atasözüyle eşanlamlıdır.
Saksağan danayı (karga mandayı) babası hayrına bitlemez.
Bak: “Karga mandayı (saksağan danayı) babası hayrına bitlemez.
Komşunun tavuğu komşuya kaz görünür.
İnsanlar, kendinde olmayıp başkalarında bulunan şeyleri olduğundan daha büyük görür ve kıskanırlar.
“Ağızdaki bir nimet çürük sakız görünür Komşunun tavuğu kaz, karısı kız görünür.” (Namdar Rahmi Karatay)
Çatal kazık yere batmaz.
Bir işin yaparken her taraftan bir ses gelirse iş düzenli yürümez.
Ağlatan gülmez.
Kötülük yapan kötülük görür, bu yüzden rahat edemez. “Eden bulur” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Destursuz bağa gireni sopayla kovalarlar.
Hakkı olmayan bir şey sorulmadan alınmak istenirse cezasız bırakılmaz.
İnsan kıymetini insan bilir.
“Değerbilirlik”, insanın iyi vasıflarından biridir. Değerli bir insanın değerlerini bilip ona gerekli ilgi ve saygıyı göstermek insanca bir davranıştır.
Şahin küçüktür ama turnayı havadan indirir.
Her küçük zayıf olmaz. Nice küçükler, büyüklerden daha güçlüdürler.
“Akıl yaşta değil bil ki serdedir Şahin küçük ama turna avlar demişler.” (Mevci)
Dost acı söyler (dost sözü acıdır).
Karşısındakini üzmemek için doğruları gizlemek, yanlışları doğru görmek ve göstermek “nezaket” sanılmaktadır. Oysa üzmeden, kırmadan da doğrular söylenebilir. Ayrıca, doğrular ne pahasma olursa olsun söylenmelidir. İlk anda üzülen, kırılan kimse, bir süre sonra söylenenden yararlanacaktır. Hele dostlar arasında doğrular, söylenişi acı da olsa ortaya konulmalıdır.

Pages