Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Çömlekçi suyu saksıdan içer.
İnsan kendi olanakları içinde; görgüsü, beğenisi ölçüsünde davranır.
Kırkından sonra saza başlayan kıyamette çalar.
Her şey zamanında yapılmalıdır.
Vardığın yer körse, bir gözünü kapa.
İnsanın içinde bulunduğu toplumun töre ve geleneklerine uymasını öğütleyen bir sözdür.
Dertsiz baş (kul) olmaz.
Duyan, düşünen, gören her insanın birçok üzüntüsü olur.
'“Neye gam çekersin hey koca sersem Dertsiz baş mı olur âdemiz mâdem.” (Mir''ati) / “Alemde gönül var mı ki onda elem olmaz Adem bulunur mu ki derununda gam olmaz.” (Bedri Dede)'
Dost beni ansın bir kozla, o da çürük çıksın.
Bak: “An beni bir kozla, o da çürük çıksın.”
Şeytanın dostluğu darağacına kadardır.
“Şeytan” sözcüğü burada “kurnaz, her an kötülük düşünen adam” anlamındadır. Böyle bir kimseyle dostluk kurulamayacağı; kurulduğunda, bu yakınlıktan yararlanarak insanı ölüme götürecek kadar kötülük yapacağı anlatılır.
Domuzdan toklu doğmaz.
Kötü insanın iyi çocuğu olmaz genellikle.
Sabrın sonu selâmettir.
Başarının birçok yollarından biri de sabırdır. Beklemesini bilmek, hoş durmadan beklemek ve sırası gelince bütün gücüyle ortaya çıkmaktır.
“Nâziyâ sabreyle derd ü belâya / Sabrın sonu selâmettir demişler.” (Nazi)
Alışmış kudurmuştan beterdir.
Kötü alışkanlıklar insanı gülünç durumlara düşürür, onuru kırılır, toplumdaki yeri bozulur. İşlerini yürütemez, perişan olur ve kolay kolay eski durumuna dönemez. Örnek: içki alışkanlığı.
Ana gibi yâr olmaz, Bağdat gibi diyar olmaz.
'İnsana, anadan daha yakın kimse yoktur, Bağdat''ın şehirler arasında eşi olmadığı gibi.'

Pages