Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Alma mazlumun ahım, çıkar aheste aheste.
Bir kişiye, bir topluma kötülük eden kişi, bir gün cezasını görür. Günlük yaşantımızda ve tarihte pek çok örnekleri vardır. Çünkü doğa ve toplum yasaları daima “ezilen”den yanadır. / “Eden bulur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Bilmez misin cihanda kişi ettiğini bulur.” (Beliğ)
Bugünkü tavuk yarınki kazdan iyidir.
Bugün elimize geçmiş bir şeyi, değeri küçük de olsa, yarın geçebilecek şeyle, değeri büyük de olsa, değiştirmemek gerek. Yarınki şey ele geçmeyebilir.
Çay geçerken at değiştirilmez.
Bak: “Irmaktan geçerken at değiştirilmez.”
Eşeğin kuyruğunu kalabalıkta kesme, kimi uzun der kimi kısa.
Kimi konular herkesi ilgilendirmez. O konularda alınacak kararlar, yapılacak işler ilgililer arasında olmalıdır. Yoksa olumlu bir sonuç alınamaz.
“Bazarda eşşeğin kuyruğun kesme Kim uzun, kim kısa der ise küsme.” (Mesti) / “Bed asla necabet mi verir hiç üniforma Zerdüz palan ursan eşek yine eşektir.” (Ziya Paşa)
Tarlada izi olmayanın harmanda yüzü olmaz.
Çalışmayan kazanamaz.
Kurda konuk giden, köpeğini yanında götürür.
Çevresine zarar veren kimselerle olan ilişkilerde uyanık olmalıdır; çünkü her an fenalık beklenebilir.
Herkesin arşınına göre bez vermezler (verilmez).
Herkesin keyfine göre iş yapmak, yasaları ona göre ayarlamak imkânsızdır.
Boynuz kulaktan sonra çıkar ama kulağı geçer.
İnsanlar türlü yeteneklere sahiptir. Kimileri kısa zamanda gelişir, bir konuda başarı göstermiş kişilerden daha başarılı sonuçlar elde edebilirler.
“Kulağı geçti boynuz kan alır şimdi ahaliden Kızıl Sultan gidip zulmü Acem Şahından öğrensin.” (Eşref)
Emmim (amcam) dayım, herkesten (hepsinden) aldım payım.
En yakından bile yardım beklenmemeli.
Güzele bakmak sevaptır.
Güzel olan her şeyi görmelidir; insanda yaratma, güzel şeyler yapma isteği uyandırır.
“İyiyi görmenin yoktur sevabı / Getir cananım görür hicabı.” (Taşlıcalı Yahya Beğ)

Pages