Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Aç köpek fırın deler (yıkar).
Aç insan, yasaları, töreleri çiğnemek zorunda kalır. Bunu önlemek için açlığın ve açlığı meydana getiren nedenlerin ortadan kalkması gerekir.
“Acıkan it furun yakar demişler.” (Havayi) / “İyi olan hiç kimseye kem demez İyilik de varlıkla, aç aman bilmez.” (Mesti)
Bir sürçen atın başı kesilmez.
İnsanlar genellikle kusur işlerler. Kusur işleyeni anlamaya çalışmak, onun bir daha kusur işlememesini sağlamak gerekir.
“Affeyleyelim ki belki bilmez Bir sürçen atın başı kesilmez.” (Gufrani)
Altın yere düşmekle pul olmaz.
Gerçek değerler hiç bir zaman yitmezler. Zorlamalar, yalanlar, aldatmalar geçicidir, faydasızdır. Kişiler, toplumlar, gerçek değerlerin değersizliği konusunda bir süre için yanıltılabilirler. Ama, bir gün doğrular meydana çıkar, değerler gerçek yerini alır.
“Güneş yer üstüne düşmekle pâyimâl olmaz.” (Fuzulî) / “Hakir olduysa millet şanına noksan gelir sanma, / Yere düşmekle cevher sakıt olmaz kadr-ü kıymetten.” (Namık Kemal)
Baş nereye giderse, ayak da oraya gider.
Liderlerin çok kez kitleleri diledikleri yönde sürükleyebileceklerini, kitlelerin de önderlerin peşinde yürümeye çok zaman hazır olduklarını anlatır.
Aptessiz sofuya namaz mı dayanır?
Gereken işlemi yerine getirmeden yaptığı işi sonuçlandırmak üzere olanlar için söylenir.
Acemi katır kapı önünde yük indirir.
Becereksiz kişi, eline aldığı işi en gerekli yerde bırakır.
El elin eşeğini türkü çağırarak arar.
Başkası için yapılan işin candan yapılmadığını anlatır.
Öksüz çocuk (oğlan) göbeğini kendi keser.
Kimsesizlerin koruyucusuz olduklarını, onlara kimsenin yardımcı olmadığını anlatır.
Köpeği yol kocatır.
İnsana gereksiz, yararsız çalışmalar zarar verir.
Haddini bilmeyene bildirirler.
Kendini tanımayan, değer ve yeteneklerini ölçemeyen, davranışlarını kontrol edemeyenlerin yola getirebileceğini anlatır.

Pages