Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Açık ağız aç kalmaz.
Hakkını arayan, çalışan kimse aç kalmaz.
Aç bırakma hırsız edersin, çok söyleme arsız (yüzsüz) edersin.
Bak: “Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.”
Köpeksiz sürüye (köye) kurt girer.
Sahipsiz bir şeye fırsat düşkünü kimseler sahip çıkarlar. / “Çobansız koyunu kurt kapar” atasözüyle eşanlamlıdır.
Aslan yatağından belli olur.
Bir evin, bir yerin temizliği, düzgünlüğü, güzelliği, oralarda oturanlar hakkında olumlu bilgi verir. Ev yada yer pisse, karışıksa, eşyalar zevksizce seçilmişse, oralarda oturanlar pis, dağınık ve zevksiz kişilerdir, tırsanlar, davranışlarıyla, giyinişleriyle, kullandıkları eşyalarla kişiliklerini belli ederler.
“Duymadın mı şu haberi birader Yatağından fark ederler aslanı.” (Salburcuoğlu)
Ayak almadık (ayağa değmedik) taş olmaz, başa gelmedik iş olmaz.
İnsan hayatında çok güçlüklerle karşılaşır/ çok sıkıntılar çekebilir.
Kar kuytuda, para pintide eğleşir.
Bir şey, saklamasını bilende bulunur.
İş bilenin (at binenin) kılıç kuşananın.
Bak: At binenin (iş bilenin) kılıç kuşananın.
Göz görmeyince gönül katlanır.
Yakın bir kimsenin çektiği sıkıntıya uzakta olanların gereği gibi üzülmeyeceklerini anlatır.
“Sabahtan gittim suya Dolmadı kovacığım Göz görmeyince gönül Katlanır ufacığım.” (Halk Türküsü)
Oynamasını bilmeyen kız, “yerim dar” demiş; yerini genişletmişler, “yenim dar” demiş.
Bir şeyi yapamadığını açıkça kabul edip söyleyemeyenlerin birtakım bahaneler ileri sürmeleri karşısında söylenir.
“Yerimiz dar deyü bulur bahane Oynamaya gönlü olmayan demişler.” (Refiki)
Dolu küpün sesi çıkmaz.
İşi gücü olan, bir uğraşısı bulunan kimseler gereksiz yere konuşmaz, gevezeliklerle zaman öldürmezler. / “Boş fıçı çok lângırdar” atasözüyle yakın anlamlıdır.

Pages