Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ağır basar, yeğni kalkar.
Ölçülü davranan kişiye saygı duyulur; davranışları tutarsız, ölçüsüz olana ise saygı duyulmaz.
Çivi çiviyi söker.
Yapılan bir kötülüğün yada bir acı durumun ancak benzeri bir kötülükle yada aynı cins bir olayla ortadan kaldırılabileceğini anlatır.
Arı gibi eri olanın dağ kadar yeri olur.
Çalışan kişi, her istediğini elde eder.
Kem söz, kalp (kem) akçe sahibinindir.
Kötülük, kötülüğü yapanı kötü duruma düşürür.
“Doğrudan ayrılma hak doğrunundur Kalp akçeyle kem söz sahibinindir.” (Mengûşi)
Ağır git ki yol alasın.
Acele eden yanlış yol alır. Güvenilir adımla, düşünerek, deneyerek, kollayarak davranmak gerek.
Dile gelen ele gelir.
İnsan bir işi düşünüp yapmaya karar verirse o iş artık yapılabilir demektir.
Ağır kazan geç kaynar.
Aklı başında olan insan tez öfkelenmez.
Beylik fırın has çıkarır.
Devletin yaptığı iş temiz ve sağlamdır.
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Her şeyin vakti var, horoz bile vaktinde öter.
Her şeyin bir zamanı vardır. Zamansız yapılan işler olumlu sonuç vermez. / “Demir tavında dövülür” atasözüyle yakın anlamlıdır.

Pages