Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kaz gelen yerden tavuk esirgenmez.
Sonunda çok şey beklenilen bir iş için küçük harcamalar yapmaktan çekinmemek gerekir.
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Korkunun ecele faydası yoktur.
Ölüm doğaldır. Bunu böyle bilerek günleri ölüm korkusuyla geçirmemek gerekir.
“Korkunun faydası yoktur ecele Ecel bir gün camın sunar demişler.” (Figani)
Dökme (taşıma) su ile değirmen dönmez.
Yetersiz ve gelişigüzel çalışmalardan temelli ve büyük sonuçlar alınamaz.
“Taşıma su ile değirmen dönmez Ana bir başlıca çay olmayınca.” (Mir’ati)
Ürümesini bilmeyen köpek (it) sürüye kurt getirir.
Beceriksiz kimseler, iyilik isterken çok kez kötülük yaparlar.
“Obaya üşürür kurt ile kuşu Ürmeyi bilmeyen çomar demişler.” (Figani)
Akıl yaşta değil, baştadır.
Denenmiş olmanın, görmüş geçirmiş olmanın önemi büyüktür. Ama her yaşlı, her şeyi denemiş, her şeyi görmüş geçirmiş olamaz. Oysa insan her yaşta akıllı olabilir. Akla dayanmayan bir deneme, sınama ve görüp geçirmiş olmanın yararlı olduğunu söyleyemeyiz.
“Akıl yaşta değil belki serdedir Şahin küçük, turna avlar demişler.” (Mevci)
Deliye her gün bayram.
Aklını kullanmayanlar, akıllı davranmayanlar, hangi olaya üzülecek yada sevineceklerini, hangi şeyin çıkarlarına uygun olduğunu kestiremezler.
Elifin hecesi var, gündüzün gecesi var.
İyi günler sürüp gitmez, kötü günlerin geleceğini de hesaba katmak gerekir.
Dokuz ölç, bir biç.
Bir işi yapmadan önce çok düşünmenin gereği anlatılır.
Tabak sevdiği deriyi yerden yere çarpar.
Bir kimsenin, yakınlarına iyilik olsun diye sert davrandığını anlatır.

Pages