Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Bin ölçüp bir biçmeli
Bir işi yapmadan önce çok düşünmelidir, anlamında söylenir.
Akıl olmayınca ne yapsın sakal. “Yaşı at pazarında sorarlar.”
Bak: “Akıl yaşta değil, baştadır.”
Yüz yüzden utanır.
İnsanlar, bir konuyu karşı karşıya konuşurlarsa daha kolay anlaşırlar, anlamında söylenir. Zahirenin amban sabanın ucundadır. / Toprak işlenmedikçe ürün elde edilemez.
“Koyun verdi, kuzu verdi, süt verdi Yemek verdi, ekmek verdi, et verdi, / Kazma ile dövmeyince kıt verdi, / Benim sadık yârim kara topraktır.” (Âşık Veysel)
Davacısı kadı olanın yardımcısı Allah olsun.
İnsanları yargılayan kimse çok doğru, çıkar gözetmeyen biri olmalıdır.
“Dedim davacım kim dedi ki kadı Dedim uçalım-mı, dedi ki yok yok.” (Ruhsatı) / “Çağrılmadık yere ayağın atma Davetle varanın yeri dar olmaz.” (Bedri)
Yürük at yemini kendi arttırır.
Bir işte büyük gayret ve üstün başarı gösterenlere ister istemez en yüksek emek payı verildiğini anlatır.
“Yüğrük at arttırır yemin giderek.” (Levni)
Gönülden gönüle yol vardır.
Kimi insanlar arasında birbirinden habersiz bir sevgi bağının bulunduğunu anlatır. / “Kalp kalbe karşıdır”, “Kalpten kalbe yol vardır” ata- sözleriyle eşanlamlıdır.
“Tut atalar sözün kalbi selim ol Gönülden gönüle yol var demişler.” (Levni)
Eşeği süren osuruğuna katlanır.
Bir işten iyi bir sonuç almak isteniyorsa, o işin kötü yanlarına katlanmalıdır.
Açın kursağına çörek dayanmaz.
Aç, yoksul insan, yarınını hazırlayamaz, günü gününe yaşar.
Yüz verme arsız olur, az verme hırsız olur.
Bak: “Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.”
Ahlatın (armudun) iyisini ayı yer.
Gerçek sahipleri ortaya çıkmadıkça kimi açıkgöz asalaklar haketmedikleri iyi şeylere sahip çıkmakta devam edeceklerdir.
“Meyvanın iyisin ayılar yermiş Gel kara zülfüne kullar olduğum.” (Karacaoğlan)

Pages