Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Boş gezmekten bedava çalışmak yeğdir.
İnsanlığa en iyi hizmet çalışmakla olur; hangi iş olursa, yeter ki topluma yararlı olsun.
Cemaat ne kadar çok olsa imam gene bildiğini okur.
Bak: “Cami ne kadar büyük olsa, imam gene bildiğini okur.”
Baş ol da eşek başı (soğan başı) ol.
Bir topluluğa baş olmanın her bakımdan önemini anlatır.
Beş parmağın hangisini kessen acımaz.
Evlâtlar arasında fark gözetilmez.
Yeğniyi yel alır, ağır yerinde kalır.
Kuraklık, deprem, savaş, hastalık, pahalılık gibi doğa ve toplum olaylarında küçükler, zayıflar ve yoksullar çok zarar görürler. Büyükler, güçlüler ve varlıklılar çok kez zarar görmezler yada gelen zarar onları fazla etkilemez.
Düşman karınca ise de hor bakma.
Düşmanı küçümsemenin doğru olmadığını anlatır.
“Hasmın karıncaysa sakın hor görme Bilinir mi kimde ne var demişler.” (Mevci)
Mürüvvete endaze olmaz.
Cömert, iyiliksever ve erdemli olmanın sonu yoktur. Her yerde, her zaman, her imkân ve oranda kişi, iyiliksever ve erdemli davranabilir.
Koyun can derdinde, kasap yağ derdinde.
Bak: “Keçiye can kaygısı, kasaba yağ kaygısı.”
İnsan kendini beğenmezse çatlar (ölür).
İnsanların genellikle kendilerini beğendiklerini anlatır. “Herkes aklını mezata vermiş, yine kendi aklını beğenmiş” atasözüyle eşanlamlıdır.
Akıllan pazara çıkarmışlar, herkes yine kendi aklım almış (beğenmiş).
İnsanlar her an birer davranış içindedirler. Bilerek, severek yaparlar. Genellikle kendi istekleriyle akıllarıyla yaptıkları için akıllarını beğenirler.

Pages