Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

İnsan söyleşe söyleşe (konuşa konuşa), hayvan koklaşa koklaşa.
İnsanlar ancak konuşarak, tartışarak doğruları bulabilir, belli konularda anlaşabilirler.
Ağaç yaş iken eğilir.
Gelişmenin, yetişmenin belli zamanı vardır. Belli bir yaştan sonra yeni bir yaşantıyı (yaşama biçimi), yeni bir fikri kabul etmek, yeni bir duruma uymak kolay değildir.
“Çubuğu yaş iken eğmek gerektir Küçükken yetişir sıbyan demişler.” (Mir’ati)
Herkesin bir derdi var, değirmeninki de su.
Herkes, kendi derdini, başkalarının derdinden daha önemli sayar.
Sabanın tutanağına yapışan el aç kalmaz.
Toprakta çalışan insan aç kalmaz. Çünkü toprak bilerek işleyeni iyi anlar; ona bütün verimiyle cevap verir.
Boynuz kulaktan sonra çıkar ama kulağı geçer.
İnsanlar türlü yeteneklere sahiptir. Kimileri kısa zamanda gelişir, bir konuda başarı göstermiş kişilerden daha başarılı sonuçlar elde edebilirler.
“Kulağı geçti boynuz kan alır şimdi ahaliden Kızıl Sultan gidip zulmü Acem Şahından öğrensin.” (Eşref)
Ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma.
Tecrübesi olmayan kimselerin gözüyle hareket etmemek gerektiğini anlatır.
Tekkeyi bekleyen çorbayı içer.
Bir amaca ulaşmak için usanmadan çalışmak gerekir. “Sabırla koruk helva olur”, “Sabreden derviş, muradına ermiş”, “Sabreyle işine hayır gelsin başına”, “Sabrın sonu selâmettir” atasözleriyle eşanlamlıdır.
“İlin mesnetirıde olmasın gözün Tekkeyi bekleyen içer çorbayı.” (Naili)
İp inceldiği yerden kopar.
Yapılan bir işte eksik, kusurlu yer bırakmamalıdır, hiç umulmayan bir zamanda önemsiz görülen o eksik ve kusurlu yanından dolayı bozulur.
Kişiyi (herkesi) nasıl bilirsin, kendin gibi.
Bak: “Herkesi (kişiyi) nasıl bilirsin, kendin gibi.”
Taşıma (dökme) su ile değirmen dönmez.
Bak: “Dökme (taşıma) su ile değirmen dönmez.”

Pages