Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ölümle öç alınmaz.
Düşmanın ölümünden memnun olmak insancıl bir duygu değildir, anlamında söylenir.
Dağ ne kadar yüce olsa, yol üstünden aşar.
Bir kimse kendisini her şeyin üstünde görmemelidir. Üstünlüğün sonu yoktur. İnsanlar, daima birbirinden daha önemli, daha yüce işler yaparak yükselecek yetenektedirler.
“Yüce olur ise her ne kadar dağ Yol üstünden aşar yakın-u ırağ.” (Güvahi)
Abdalın karnı doyunca gözü yolda olur.
Çıkarı sağlandıktan sonra hemen uzaklaşmak isteyenler için söylenir.
Aşk ağlatır, dert söyletir.
Bir sorunu (meselesi), bir derdi olan kimse rahat bir insan değildir. Düşünür, danışır, üzülür, konuşur... Ta ki, sorunu çözüm bulana, derdi yok olana dek...
“Aşk ağlatır, dert söyletir insanı Öz ağlarsa göz de ağlar demişler.” (Figanî) / “Alım şaşırttın beni Aşka düşürttün beni Aşk adamı ağlatır, / Dert adamı söyletir.” (Halk Türküsü)
Aç anansa (atansa) da kaç.
Aç, hiç bir özür dinlemez, öfkelidir, kızgındır, her şeyi yapabilir. / “Aç, yanından kaç” atasözüyle eşanlamlıdır.
Ana kızma taht kurmuş, baht kuramamış.
Ana kızını iyi yetiştirebilir, ama daha sonraki yaşamını kızın kendisi sürdürmelidir, ananın ilgisi bir yere kadardır.
Aç gezmektense tok ölmek yeğdir.
Açlık ölüm kadar acıdır. Bugünün insanı, değil aç kalmak, aç kalma kaygısını bile bir an için duymak istemiyor. Tokluk, insanca yaşamanın ilk belirtisidir.
Adam ikrarından, hayvan yularından çekilir.
İnsan sözüyle bağlanır, hayvan yularıyla.
“Tutulur kim meseldür ululardan, / Nefısden âdem-ü hayvan yularından.”
Ar dünyası değil, kâr dünyası.
İnsan, namusuna dokunmaması şartıyla her işi yapmalıdır.
Herkes bildiğini okur.
Herkesin düşüncesi kendine göre önemlidir.

Pages