Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Borç yiyen kesesinden yer.
Borca alınan şeye karşılık hemen para ödenmez. Ama bir gün ödenecektir; o gün çabuk gelir.
Gece işi kör işi.
Karanlıkta yapılan iş istenilen gibi olmaz.
Ahlatın (armudun) iyisini ayı yer.
Gerçek sahipleri ortaya çıkmadıkça kimi açıkgöz asalaklar haketmedikleri iyi şeylere sahip çıkmakta devam edeceklerdir.
“Meyvanın iyisin ayılar yermiş Gel kara zülfüne kullar olduğum.” (Karacaoğlan)
Er lokması er kursağında kalmaz.
Görülen iyilikler karşılıksız bırakılmamalıdır.
Su bulununca teyemmüm bozulur.
Kullanılmakta olan bir şeyin yerine daha güzeli bulunduğunda eski şey bırakılır.
Eski düşman dost olmaz.
Düşmanlığın kolay kolay geçmeyeceği anlatılır.
“Dost uyur, su uyur, düşman uyumaz, / Bilirsin, dost olmaz eski düşmanın.” (Mengûşi)
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Arpa eken buğday biçmez.
Bir işte, bir konuda başarı, ancak akıl, tecrübe ve emek karşılığında elde edilir. Bu nitelikler olmadan başarı hiç mümkün değildir.
“Diken eken gül döğşürmez bir zaman Kişi ektiğini biçer demişler.” (Yesârî)
Sanatı hor gören boğazına torba takar.
Bak: “İşine hor bakan, boynuna torba takar.”
İnsanın eti yenmez, derisi giyilmez; tatlı dilinden başka nesi var?
Tatlı dilli insanlar çok sevilir. Hangi toplulukta olursa olsun bu tür insanlar aranır. Gereksiz konuşmalarla çevresindekileri kıran, üzen insanlar sevimsizdirler, kimse sevmez onları.

Pages