Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Herkes sakız çiğner, ama Çingene kızı tadım çıkarır.
Bir iş şöyle böyle yürür, ama en iyisini uzmanı yürütür.
Adamın adı çıkacağına canı çıksın.
Bak: “İnsanın adı çıkmadansa canı çıkması yeğdir (hayırlıdır)”.
Abdala “kar yağıyor” demişler, “titremeye hazırım” demiş.
Sıkıntıya alışık olan kimse, başka bir sıkıntıdan korkmaz. “Ölmüş eşek kurttan korkmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
Adam adama yük değil, can gövdeye mülk değil.
İnsanlar arasındaki ilişkilerde daha anlayışlı olmanın, birbirini yüksünmemenin gereği anlatılır.
Adamakla mal tükenmez.
Gereksiz yere vaatte bulunanlar, verdiği sözü tutmayanlar için söylenir.
Tırnağın varsa başım kaşı.
Başkalarından pek fayda gelmediğini, insanın önce kendini düşünmesi gerektiğini savunan bir sözdür.
“Tırnağın var ise başını kaşı Kardeşten kardeşe fayda yok imiş.” (Karacaoğlan)
Her koyun kendi bacağından asılır.
Bir işin sorumlusunun o işi yapanın olduğu anlatılır. “Çün ayağından asılır her ganem.”
“Çün ayağından asılır her ganem.” (Atayi)
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Ağaç, meyvası olunca başını aşağı salar.
Olgun kişiler, insanlara tepeden bakmazlar, alçak gönüllü olurlar.
Yol ile giden yorulmaz.
Bir iş yoluyla, başkalarının denemelerinden yararlanarak yapılırsa zahmet çekmeden başarıya ulaşılır.

Pages