Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ayı sevdiği yavrusunu hırpalar.
Bak: Tabak sevdiği deriyi yerden yere çalar.
Kanaat gibi devlet olmaz.
Elindekiyle yetinmenin, açgözlü olmamanın büyük bir erdem olduğunu anlatır.
Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.
Gönül okşayıcı konuşmalarla, karşımızdaki kimseyi yumuşatmak; onu, inatla savunduğu kararından caydırmak mümkündür.
“Ilı sözle yılan ininden çıkar Ulu sözle insan dininden çıkar.” (Gülşehrî)
Ateş düştüğü yeri yakar.
Ölüm gibi çok üzücü bir olaya, en çok olayla ilgili olanların üzülmelerinin haklı olduğunu anlatmak için söylenir.
“Derin suyun yufka çıkarsa ne hoş Düştüğü yeri gör yakarmış ateş.” (Mengâşt) / “Ateş yanmayınca tütün mü tüter Ak göğsün üstünde çıban mı biter.” (Karacaoğlan)
Tatsız aşa tuz neylesin, akılsız başa söz neylesin.
İşe yaramayan şeyin işe yaraması için uğraşmak gereksizdir.
Kazanmayanın kazam kaynamaz.
Para kazanmayan kişi hiçbir ihtiyacını karşılayamaz.
Boynuz kulaktan sonra çıkar ama kulağı geçer.
İnsanlar türlü yeteneklere sahiptir. Kimileri kısa zamanda gelişir, bir konuda başarı göstermiş kişilerden daha başarılı sonuçlar elde edebilirler.
“Kulağı geçti boynuz kan alır şimdi ahaliden Kızıl Sultan gidip zulmü Acem Şahından öğrensin.” (Eşref)
Az olsun, uz (öz) olsun.
Her şeyde ölçülü olmak, amaca birdenbire ulaşma hayaline kapılmamak gerekir. Düşünerek, iyi hesap ederek, hırsa kapılmadan, en güzel, en sağlamı arayarak yürünen yol insanı başarıya götürebilir. Bir şeyin az olmasının fazla önemi yoktur. İyi, yararlı, isteğe uygun olmak daha önemlidir.
Baba vergisi görümlük, koca vergisi doyumluk.
Bir babanın kızı için harcadığı para gösteriştir, kocanınki ise zorunluluktur.
Kişi refikinden azar.
Kötü arkadaş insana kötülük eder. / “Kır atın yanında duran ya huyundan ya tüyünden (ya suyundan)”, “Üzüm üzeme baka baka kararır”, “Köpekle yatan pire ile kalkar”, “Körle yatan şaşı kalkar” atasözleriyle eşanlamlıdır.

Pages