Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Gönülsüz yenen aş ya karın ağrıtır ya baş.
İstemeye istemeye yapılan işler, çok kez insanı zararlı sonuçlara götürür.
Sakal keçide de var.
Sakal bir saygı işaretidir. Ama her sakalı olan kimseye saygı duymak gerekmez. Saygı işaretini üzerinde taşıyan kimsenin saygıdeğer olup olmadığını iyi seçmek gerekir.
Sivilceyi kurcalama, çıban edersin.
Bak: “Kurcalama sivilceyi, çıban edersin.”
Paran varsa cümle âlem kulun, paran yoksa tımarhane yolun.
Paranın insanı kullaştırdığını, insanlıktan uzaklaştırdığını anlatır.
“Sevenin çok olur, malın çok ise Züğürt isen seni deli ederler.” (Karacaoğlan)
Mart ayı dert ayı.
Yoksul kimselerin kış ortasında yiyecek ve yakacak sıkıntısı çektiklerini anlatır.
“Şubat hastalıkla geçti Mart ayı dert ayı Kan kusmayı öğretti Anamıza oğlumuza.” (Behçet Necatigil)
Al gömlek gizlenemez.
Herkesin görüp anlayabileceği bir iş gizli kalamaz.
Köpeği öldürene sürütürler.
Bak: “İti öldürene sürütürler.”
Yeğniyi yel alır, ağır yerinde kalır.
Kuraklık, deprem, savaş, hastalık, pahalılık gibi doğa ve toplum olaylarında küçükler, zayıflar ve yoksullar çok zarar görürler. Büyükler, güçlüler ve varlıklılar çok kez zarar görmezler yada gelen zarar onları fazla etkilemez.
Dünya malı dünyada kalır.
Paraya, mala mülke fazla önem vermemenin gereğini anlatır.
“Zevkin aldanma, tapma dünyaya Dünya malı burda kalsa gerektir.” (Genç Abdal) / “Sultan Süleymana kalmayan dünya Bu dağlar yerinden ayrılır bir gün.” (Karacaoğlan)
İyi dost kara günde belli olur.
Bak: Dostluk kara günde belli olur.

Pages