Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Eskiye itibar olsaydı bit pazarına dolu yağardı.
Eskimiş, değeri kalmamış şeylerin yeniden değer kazanamayacağını anlatır.
“Dünyada eskiye itibar olsa Her sabah nur yağar bit pazarına.” (Sümmanî) / “Bed asla necabet mi verir hiç üniforma Zerdûz palan ursan eşek yine eşektir.” (Ziya Paşa)
Dostluk kantarla, alışveriş miskalle.
Dostlar arasında para, alışveriş sözkonusu olduğunda çok dikkatli olmanın, dostlardan birinin öbüründen çıkar sağlayıcı bir davranışta bulunmamasının gereğini anlatır. / “Dost ile ye iç, alışveriş etme” atasözüyle yakın anlamlı; “dostluk başka, alışveriş başka” atasözüyle eşanlamlıdır.
Sürüden ayrılanı (ayrılan koyunu, kuzuyu) kurt kapar.
Bir topluluktan ayrılan kimsenin yalnız kalacağı, büyük zarar göreceği anlatılır.
“Sürüden ayrılan körpe kuzuyu Ya kurt kapar ya kuş kapar demişler.” (Figani) / “Eğer ârif isen sözü uzatma Sütsüz inek durmaz malar demişler.” (Figani)
Zararın neresinden dönülürse kârdır.
Bir iş yaparken zarar edildiği anlaşıldığında işi hemen durdurmak gerekir. İş devam ederse zarar da büyür.
Bir göz ağlarken öbür göz gülmez.
Bir aile içinde birinin derdi, öbürlerini de üzer. Bir toplum için de aynı şey düşünülebilir. Toplumun bir kesimi büyük sıkıntılar içindeyken bir başka kesimi duygusuz kalmamalıdır.
Rüzgâra tüküren kendi yüzüne tükürür.
Kimi doğal güçlere zayıf bir güçle karşı koyan kötü sonuçlar alır.
Ölürse yer beğensin, kalırsa el beğensin.
Kişi öylesine iyi yetişmeli ki, yaşarken de, ölünce de hakkında iyi şeyler söylensin.
Elmayı soy da ye, armudu say da ye.
Bir işte aşırı davranmamalıdır.
Bir mıh bir nal kurtarır, bir nal bir at kurtarır.
“Önemsiz” ve “küçük” deyip geçmemek gerek. Önemli ve büyük saydığımız şeyler, küçüklerle büyürler. Büyük bir makinede küçük bir vida pek önemlidir.
Emanete hıyanet olmaz.
Geçici bir süre için bakılmak yada korunmak üzere birine teslim edilen bir şeye zarar vermenin bağışlanmaz davranış olduğunu anlatır.
“Emanete hıyanetin yok ise Ne gezer kalbinde gam ile tasa.” (Bir Destandan)

Pages