Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Bakarsan bağ, bakmazsan dağ olur.
İnsan aklı, insan eli, “yok”u “var”, “çirkin”i “güzel”, “olmaz”ı “olur”, “dağ”ı ise “bağ” yapmıştır.
“Bir bağ ki görmezse terbiye tumar çalı çırpı basar haristan olur.”
Yalnız taş duvar olmaz.
Tek şeyin tek başına işe yaramayacağını, teklerin birleşmeleri gerektiğini ifade eder. / “Yalnız kalanı kurt kapar”, “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözleriyle yakın anlamlıdır.
“Şaire ses ile saz ü söz gerek Yalnız taş olmaz divar demişler.” (Levni) / “Çok söyleme bu darb-ı meseldir. / Ömrü az olur yırtıcı olan kuşun.” (Beliğ)
Öküze boynuzu yük olmaz.
İnsanlar yakınları için bir çıkar beklemeden ilgilenir, onlar için yaptığı işi yüksünmezler
Balta değmedik ağaç olmaz.
Başına iş gelmeyen, bir şeyden zarar görmeyen kimse yoktur.
Kaçan balık büyük olur.
Ortadan kaybolan bir şeyin öneminin aşırı derecede arttığını anlatır. / “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kör ölse badem gözlüydü derler Dilsiz ölse şirin sözlüydü derler / Balık kaçsa kırk yüz gözlüydü derler Serçe uçsa ya toy yahut kaz olur.” (Mesti)
Bol bol yiyen, belbel bakar.
Ölçüsüz, hesapsız davrananlar, geleceğini düşünmeyenler, durumunu kavramayanlar bir gün bu kusurlarından dolayı çok sıkıntı çekerler.
İş olacağına varır.
Herhangi bir işin doğal bir süresi olduğunu, fazla kurcalamadan, acele etmenin işi bozabileceğini anlatmak için söylenir.
Dokuz ölç, bir biç.
Bir işi yapmadan önce çok düşünmenin gereği anlatılır.
Erenlerin sağı solu olmaz.
Ulu kişilerin davranışı şaşırtıcı olabilir; yine de yanlış yoldan gitmezler.
Amavuda sormuşlar “cehenneme gider misin?” diye, “aylık kaç” demiş.
Para için en kötü koşulu bile kabul edenler için söylenir.

Pages