Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Köpek bile yal yediği kaba pislemez.
Kişi, geçimini sağlayan şeye saygı duymalıdır.
Aç kurt yavrusunu yer.
Aç insan kendinden başkasını düşünemez olur. Kendisini açlıktan kurtaracak her türlü çareye başvurur.
Baş sallamakla kavuk eskimez.
Karşıdaki insanın kimi sözüne evet demekten zarar gelmez.-
Gün (ay) var yılı besler, yıl var günü (ayı) beslemez.
Ticaretin belli bir ölçüsü yoktur. Fırsatlar, imkânlar; ticareti yapan kişinin zekâsı, yeteneği, diğer insanlara ve topluma bakış açısı, düzendeki yeri ticaretin biçimini belirler. Kimi zaman çok az kazanıldığı halde, kimi zaman da kısa bir süre içinde milyonlar kazanmak olağandır.
Dağdan gelen bağdakini kovar.
Bir kimse, bir toplum, kendi malını, kendi ülkesini korumazsa, başkaları ona sahip çıkarlar.
“Böyledir kaide dağdan gelenler Bağda olanları kovar demişler.” (Levni) / “Bağdaki sevmez iken dağdakini Dağdaki gelse kovar bağdakini.” (Şinasi)
Şahin küçüktür ama turnayı havadan indirir.
Her küçük zayıf olmaz. Nice küçükler, büyüklerden daha güçlüdürler.
“Akıl yaşta değil bil ki serdedir Şahin küçük ama turna avlar demişler.” (Mevci)
Kan kus, “kızılcık şerbeti içtim” de.
Kişisel sorunları başkalarına söylememeli, tersine hep iyi olduğu anlatılmalı.
Öksüz çocuk (oğlan) göbeğini kendi keser.
Kimsesizlerin koruyucusuz olduklarını, onlara kimsenin yardımcı olmadığını anlatır.
Yüz verme arsız olur, az verme hırsız olur.
Bak: “Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.”
Alma mazlumun ahım, çıkar aheste aheste.
Bir kişiye, bir topluma kötülük eden kişi, bir gün cezasını görür. Günlük yaşantımızda ve tarihte pek çok örnekleri vardır. Çünkü doğa ve toplum yasaları daima “ezilen”den yanadır. / “Eden bulur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Bilmez misin cihanda kişi ettiğini bulur.” (Beliğ)

Pages