Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

İnsan kıymetini insan bilir.
“Değerbilirlik”, insanın iyi vasıflarından biridir. Değerli bir insanın değerlerini bilip ona gerekli ilgi ve saygıyı göstermek insanca bir davranıştır.
Bülbülün çektiği dili belâsıdır.
Düşünmeden söylenen sözlerin insanı güç durumlara düşüreceğini anlatır.
“Sanmayınız mihneti gam bülbülle gülden geldi, / Kafese girdi belâ başına dilden geldi.” (Naima Tarihi)
Balık baştan avlanır.
Bir şeyi ele geçirmek için önce o şeyin yöneticilerini ele geçirmek gerek.
Âlet işler, el övünür.
Bir işin iyi yapılabilmesi için aracın (âlet) önemi büyüktür. İyi araçla iyi iş, kötü araçla kötü iş yapılır. El becerisi çok önemlidir, ama araçsız iş başarmak güçtür.
Devletin malı deniz, yemeyen domuz.
Sırtını devlete dayayarak zengin olanlar, bunu yapmayana aptal gözüyle bakarlar.
Şeytanın dostluğu darağacına kadardır.
“Şeytan” sözcüğü burada “kurnaz, her an kötülük düşünen adam” anlamındadır. Böyle bir kimseyle dostluk kurulamayacağı; kurulduğunda, bu yakınlıktan yararlanarak insanı ölüme götürecek kadar kötülük yapacağı anlatılır.
Köpek sürünmekle etek kesilmez.
Değersiz birinin kabalığı, haksız davranışını fazla önemsememelidir.
Aşık daima bey oturmaz.
İnsanın işi her zaman rast gitmez.
Dişi yalanmazsa erkek dolanmaz.
Kadın istemezse erkeğin zorlaması fayda etmez.
Ölümle öç alınmaz.
Düşmanın ölümünden memnun olmak insancıl bir duygu değildir, anlamında söylenir.

Pages