Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Gemisini kurtaran kaptan.
Güç bir duruma düşünce her çareye başvurarak kendisini kurtaranlar için söylenir.
“Fırtınalı günde azim havada Gemisini kurtaran kaptan demişler.” (Refiki) / “El için kendini ateşe atma Gemisini kurtaran kaptan demişler.” (Mir’ati)
Bin dost az, bir düşman çok.
Düşman acımasızdır, azı çoğu yoktur, bir de olsa tehlikelidir.
Ağlarsa anam ağlar, gerisi yalan ağlar.
Ana sevgisi, sevgilerin en doğalıdır. Ana, hiç karşılık beklemeden sever. Kızar yine sever, usanmadan bir ömür boyu sever. Başkalarının üzüntüsü yada sevgisi ananınki gibi içten olmaz.
Bir deli kuyuya taş atmış, kırk akıllı çıkaramamış.
Normal olmayan insanların topluma çok büyük kötülük yapabileceğini, yapılan bu kötülükten kolay kolay kurtulunamayacağını anlatır.
Boş lakırdı karın doyurmaz.
Salt konuşmakla iş yapılmaz.
Güvenme (inanma) dostuna, saman doldurur postuna.
Hiç bir kimseye yüzde yüz güvenmemenin gereğini anlatır.
“Fırsatını bulsa ipini çeker En iyi dostundan sakın sen seni.” (Sümmani) / “Dost dost diye nicesine sarıldım Benim sadık yârim kara topraktır.” (Âşık Veysel) “Dostuna da fırsat düşürme keman Dost dostum ağmanın arar demişler.” (Mevci)
Yemeyenin malım yerler.
Elinde değeri büyük şeyler bulunduğu halde, bundan yararlanmasını bilmeyen kimseler olabilir. Bu değerli şeylerin değerini bilen başkaları, bunlara elkoyarlar.
Gezen ayağa taş değer.
Zararlı davranışlarla ilgili kimselerin bundan zarar göreceklerinin doğal olduğunu anlatır.
Niyet hayır, akıbet hayır (selâmet).
İyi niyetle başlanan işin sonu iyi olur.
Kurda konuk giden, köpeğini yanında götürür.
Çevresine zarar veren kimselerle olan ilişkilerde uyanık olmalıdır; çünkü her an fenalık beklenebilir.

Pages