Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Atılan ok geri dönmez.
Kimi gerçekler ve olaylar vardır ki, değiştirmek, yok saymak elimizde değildir. Bu bakımdan bir olay yaratmadan, dönüşü olmayan bir işe başlamadan önce iyi düşünmek gerek. Bir de karar verildi mi, sonuna dek yürümek tek çıkar yoldur.
“Mebâdâ bir sözünden olasın zar Atılmış ok gibi dönmeye ey yar.” (Güvâhî)
Açma sırrını (sırrını açma) dostuna, o da söyler dostuna.
Bak: Sırrını açma (açma sırrını) dostuna, o da söyler dostuna.
Domuz derisinden post olmaz, eski düşman dost olmaz.
Düşmanlığın dostluğa dönüşmesinin imkânsız olduğunu anlatır.
“Eskidikçe artar dostun kıymeti / Hiç bir zaman eski dost düşman olmaz.” (Merdümi)
Yengece “niçin yan yan gidersin?” demişler, “serde kabadayılık var” demiş.
Davranışı ters olan kişi bunu üstünlük olarak gösterir.
Acıkan ne olsa yer, acıyan ne olsa söyler.
Aç kişi, iyi-kötü, faydalı-zararlı demez, her işi yapar. Canı yanan kişi, sözlerinin sonucunu düşünmeden ağzına geleni söyler. / “Aç ne yemez, tok ne demez” atasözüyle eşanlamlıdır.
Ağustosta yatanı, zemheride büğelek tutar.
Zamanında çalışıp kazanmayan, çalışamadığında sıkıntıya düşer. / “Ağustosta gölge kovan, zemheride karın ovar” atasözüyle eşanlamlıdır.
Ergene (bekâra) kan boşaması kolaydır.
Sorumlu olmayan birinin davranışlarının, sorumsuzca olabileceğini; bir işin içinde olmayanların, o işi önemsemediklerini anlatır.
Açın koynunda ekmez durmaz.
Yoksul insan para biriktiremez.
Adam ahbabından bellidir.
Dostluklar, arkadaşlıklar karşılıklı anlaşmayla kurulur ve yürür. İyi bir insan kötü biriyle dost olamaz, olsa bile uzun süremez.
Kürkü orak vaktinde, orağı kürk vaktinde.
Her şeyin bir ucuz zamanı vardır. Örneğin kürkü yazın, orağı ekin mevsimi olmayan kışın almalıdır.

Pages