Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Çok gezen tavuk ayağında pislik getirir.
İstenmeyen yerlere giden, gelişigüzel dolaşan kimse kötü huylar edinir, gereksiz yere haberler taşır.
Dost dostun ayıbını yüzüne söyler.
Gerçek dost, kusurlarını dostunun yüzüne söyler, arkadan söylüyorsa bu dostluk değildir, düzeltmek amacıyla değil, kötülemek için yapar.
Eğride tok, doğruda aç görülmez.
Doğru davranmayanların onmadıklarını, doğruluktan ayrılmayanların ise başarı kazandıklarını anlatır.
Sarımsağı hesap eden paça yiyemez.
Bak: “Sirkesini, sarmısağını sayan paçayı yiyemez.”
Ağaç yaş iken eğilir.
Gelişmenin, yetişmenin belli zamanı vardır. Belli bir yaştan sonra yeni bir yaşantıyı (yaşama biçimi), yeni bir fikri kabul etmek, yeni bir duruma uymak kolay değildir.
“Çubuğu yaş iken eğmek gerektir Küçükken yetişir sıbyan demişler.” (Mir’ati)
Ağacın kurdu içinde olur.
Bir amaçla birleşen bir topluluğu çok kez kendi içindekiler amacından saptırırlar. Çünkü dışardan gelen kötülüklere uyanık olunur genellikle.
Gezen kurt aç kalmaz.
Arayan bulur.
Varsa hünerin, var her yerde yerin, yoksa hünerin var her yerde yerin.
Elinden iş geleni herkes arar; gelmeyen ise yerinir, üzülür.
Gençlikte para kazan, kocalıkta kur kazan.
Yaşlılıkta rahat etmek için, gençlikte çok kazanmanın gereğini anlatır.
Cahile söz anlatmak, deveye hendek atlatmaktan güçtür.
Evreni, dünyayı, hayatı tanıtacak kısa bilgileri bile öğrenememiş bir kimseyle konuşmak, anlaşmak güçtür. “Ben diyorum bayram haftası, sen diyorsun mangal tahtası” sözü, “kazı koz anlamak”, “elifi görse mertek sanmak” deyimleri bilgisiz, okumamış kimselerle anlaşmanın zorluğunu anlatır. Cahil insanın dünyası dardır, sınırlıdır. Görgüsü kıttır. İnanışları boş inançlara dayanır. Bilimsel düşünemez. Böylesi kimselerle anlaşmak güçtür.

Pages