Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Borç yiğidin kamçısıdır.
İnsan, işi gereği zaman zaman borçlanır. Borcunu ödemek için daha çok çalışmak zorunda kalır. Sonuç verimli olur.
Kaçan balık büyük olur.
Ortadan kaybolan bir şeyin öneminin aşırı derecede arttığını anlatır. / “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kör ölse badem gözlüydü derler Dilsiz ölse şirin sözlüydü derler / Balık kaçsa kırk yüz gözlüydü derler Serçe uçsa ya toy yahut kaz olur.” (Mesti)
Cömert derler maldan ederler, yiğit derler candan ederler.
İnsan, binlerinin kendini gereğinden fazla övmesine aldırmamalıdır, yoksa tava gelerek malından ve canından olabilir.
Adam ondur, dokuzu dondur.
Görünüş önemlidir. İyi bir giyim, çevrede olumlu ilgi yaratır.
“Libas idin ki ola hürmetin on, / Ki zira âdem ondur, dokuzu don.” (Giivâhî)
İki at bir kazığa bağlanmaz.
Bak: “İki baş bir kazanda kaynamaz.”
Yalnız taş duvar olmaz.
Tek şeyin tek başına işe yaramayacağını, teklerin birleşmeleri gerektiğini ifade eder. / “Yalnız kalanı kurt kapar”, “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözleriyle yakın anlamlıdır.
“Şaire ses ile saz ü söz gerek Yalnız taş olmaz divar demişler.” (Levni) / “Çok söyleme bu darb-ı meseldir. / Ömrü az olur yırtıcı olan kuşun.” (Beliğ)
Bir elin verdiğini bir elin duymasın.
'Bak: “Sağ elin verdiğini sol elin duymasın.”, “Ağaç yaprağıyla gürler (güzeldir)”, “Yalnızlık, Allah''a mahsustur.” atasözleriyle eşanlamlıdır.'
Her gün papaz pilav yemez.
'Hal ve şartların her zaman uygun gitmediğini, kimi kez önemli fırsatların ele geçebileceğini anlatır. '''
“Bir kere aldatır dostu dostunu Kete yemez her dem papaz demişler.” (Şikâri)
Açma sırrını (sırrını açma) dostuna, o da söyler dostuna.
Bak: Sırrını açma (açma sırrını) dostuna, o da söyler dostuna.
İki gönül bir olunca samanlık seyran olur.
Birbirini seven kimselerin rahatsızlığa seve seve katlanabileceklerini, ayrıca rahatsız şeylerin pek rahat ve sevimli geldiğini anlatır.

Pages