Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Arpa eken buğday biçmez.
Bir işte, bir konuda başarı, ancak akıl, tecrübe ve emek karşılığında elde edilir. Bu nitelikler olmadan başarı hiç mümkün değildir.
“Diken eken gül döğşürmez bir zaman Kişi ektiğini biçer demişler.” (Yesârî)
Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur.
Sahip olunan kimi şeylerin, ancak kaybolduktan sonra değerinin anlaşıldığını anlatır. / “Kaçan balık büyük olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kel ölür sırma saçlı olur Kör ölür badem gözlü / Meltem gibi delikanlılar, kardeşim çürüyor Ne keldirler ne de kör.” (Bedri Rahmi Eyuboğlu)
Ayranım ekşidir diyen olmaz.
Bak: “Kimse ayranım ekşi demez.”
Hastaya döşek (yatak) sorulmaz.
Çok doğal bir şey engellenmemelidir.
Kaçan balık büyük olur.
Ortadan kaybolan bir şeyin öneminin aşırı derecede arttığını anlatır. / “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kör ölse badem gözlüydü derler Dilsiz ölse şirin sözlüydü derler / Balık kaçsa kırk yüz gözlüydü derler Serçe uçsa ya toy yahut kaz olur.” (Mesti)
Suç samur kürk olsa kimse üstüne almaz.
Bak: “Kabahat samur kürk olsa kimse üstüne almaz.”
Yol sormakla bulunur.
Varılmak istenilen bir sonuç elde edilmek istenen bir şey, incelemekle, danışmakla, görgü ve bilgi edinmekle olur.
Cahilin dostluğundan, âlimin düşmanlığı yeğdir.
Dostluk, anlayışla, fedakârlıkla, bilgiyle beslenir. Bu sıfatlar cahilde genellikle bulunmaz. Bu yüzden böylesi dostluklar çok zaman zararlı olabilir.
Kadı, anlatışa göre fetva verir (Anlatışa göre verirler fetvayı).
Bir şeyi güzel anlatmada sayısız faydalar vardır.
Ölümle öç alınmaz.
Düşmanın ölümünden memnun olmak insancıl bir duygu değildir, anlamında söylenir.

Pages