Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Sakla şamam gelir zamanı.
Önemsiz gibi görünen kimi şeyleri kaldırıp atmamak, bir kenara koymak gerek. Bir gün önemsiz gibi görünen bu şeyler, umulmayacak ölçüde önem kazanır.
Allahın bildiği kuldan saklanamaz.
Kimi gerçekler vardır ki, saklanamaz. Nasıl olsa bir gün duyulacaktır.
Hıyar akçesiyle alman eşeğin ölümü sudan olur.
Ucuz şey çabuk bozulur.
“Hıyar parasıyla alınan eşek Anın da ölümü sudan demişler.” (Refiki)
Garip kuşun yuvasını Allah yapar.
Sıkıntılı bir durumdayken bir rastlantıyla sıkıntıdan kurtulanlar için söylenir.
“Takdirinde varsa bir garip kuşun Yuvasını Allah yapar demişler.” (Figan i)
Domuzdan toklu doğmaz.
Kötü insanın iyi çocuğu olmaz genellikle.
Sütsüz koyun meleğen olur.
Boş duran, çalışmayanlar, günlerini boş konuşmalarla geçirirler.
Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.
Bir kimseye öğüt vereceğim diyerek ölçüyü kaçırır, yerli yersiz ve gereksiz söz ve davranışlarda bulunulursa, ters sonuç alınır. Bir de doğal ihtiyaçları karşılanmayan insan bunu gizli yada zorla elde etmeye kalkar.
Düşenin dostu olmaz.
Bu sözde “düşmek” iki anlama gelir. Biri, herhangi bir nedenle eski itibarını, güvenirliğini yitirme; İkincisi daha çok ahlâk yönünden toplumca kabul edilmeyen davranışlar gösterme halidir. İnsanlar genellikle başarılı olanlar, doğru ve dürüst davrananlarla ilgi ve dost- / luk kurmak isterler. Bu yüzden bu iki vasıf ortadan kalkınca, ilgi ve dostluk da ya zayıflamakta ya da tümüyle silinmektedir. Bu söz bir de insanın vefasızlığını, yani insan sevgisindeki süreksizliği anlatır. Kişinin basit, bencil ve küçük hesaplarla sevgisinden geçmemesini öğütler.
'“Unutma ki dostu olmaz düşenin İptida dost alır yakan demişler.” (Mir''ati) / “Nezaret eyledim tıflı cahile Köydeki yarenlik çıkdı nafile / Sefinem vurunca taşlı sahile Yarandan bir küçük selâm görmedim. (Rıza Tevfık)'
Bağ bayırda, tarla çayırda.
Bağ susuz, tarla sulu yerde olmalıdır. Her şey, kendi doğasına uygun olan yerde gelişir.
Ne ekersen onu biçersin.
Bak: “Çanağa ne doğrarsan kaşığında o çıkar.”

Pages