Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ağlama ölü için, ağla deli için.
Ölen ölür, üzülmek sonucu değiştirmez. Asıl ağlanacak kimse, aklını yitirendir.
Düşenin dostu olmaz.
Bu sözde “düşmek” iki anlama gelir. Biri, herhangi bir nedenle eski itibarını, güvenirliğini yitirme; İkincisi daha çok ahlâk yönünden toplumca kabul edilmeyen davranışlar gösterme halidir. İnsanlar genellikle başarılı olanlar, doğru ve dürüst davrananlarla ilgi ve dost- / luk kurmak isterler. Bu yüzden bu iki vasıf ortadan kalkınca, ilgi ve dostluk da ya zayıflamakta ya da tümüyle silinmektedir. Bu söz bir de insanın vefasızlığını, yani insan sevgisindeki süreksizliği anlatır. Kişinin basit, bencil ve küçük hesaplarla sevgisinden geçmemesini öğütler.
'“Unutma ki dostu olmaz düşenin İptida dost alır yakan demişler.” (Mir''ati) / “Nezaret eyledim tıflı cahile Köydeki yarenlik çıkdı nafile / Sefinem vurunca taşlı sahile Yarandan bir küçük selâm görmedim. (Rıza Tevfık)'
Kedinin boynuna ciğer asılmaz.
Güvenilmeyen birine bir şey emanet edilmez.
Her ağacın meyvesi olmaz.
Her insan aynı derecede verimli olmaz. Herkesten aynı şey beklenmez.
Adamın tersine giderse işi, muhallebi yerken kırılır dişi
İnsanın işi ters gitmeye görsün, en küçük engel, başına büyük dert açar.
“Kimin ters giderse bir zaman işi Muhallebi yerken kırılır dişi.” (Figânî) / “İki şeyden hazer eyle daima Yere bakan, yavaş akan demişler.” (Refiki)
Kaymağı seven mandayı yarımda taşır.
Bak: “Pilav yiyen kaşığını yanında (belinde) taşır.”
Göle su gelinceye kadar kurbağanın gözü patlar.
Zamanında yapılmayan bir işin pek hoş karşılanmaya- cağını anlatır.
Yalancının mumu yatsıya kadar yanar.
Yalancıların herkesi uzun süre aldatamayacaklarını anlatır.
Ağır yongayı yel kaldırmaz.
Ölçülü, ağırbaşlı davranan kimseye fazla zarar gelmez.
Eğilen baş kesilmez.
Aman dileyen, suçunu kabul edip teslim olana karşı iyi davranmanın gereğini anlatır. / “Aman diyene kılıç kalkmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.

Pages