Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Şahin küçüktür ama turnayı havadan indirir.
Her küçük zayıf olmaz. Nice küçükler, büyüklerden daha güçlüdürler.
“Akıl yaşta değil bil ki serdedir Şahin küçük ama turna avlar demişler.” (Mevci)
Bir ağaçtan okluk da çıkar, bokluk da.
Bak: “Bir ağaçta gül de biter diken de.”
Kimseden kimseye hayır yok.
İnsan yapacağı bir işte önce kendine güvenmelidir. Başkasının yardımına güvenerek başlanan iş olumsuz sonuçlanabilir. / “Tırnağın varsa başını kaşı” atasözüyle eşanlamlıdır.
Gönül bir sırça saraydır, kırılsa yapılmaz.
İnsan çoğunlukla duygusal bir varlıktır; içlidir, incedir, duyguludur. İncinmeye, kırılmaya gelmez. Çünkü düzelmesi, bağışlaması güçtür.
“Gönül derler buna sırçadan ince, / Kırma, bu gördüğün şişe değildir, / Açar çiçeğini bahar gelince, / Vurma bu gördüğün meşe değildir.” (Haşan Ali Yücel) / “Dağlarda duman olur Denizde seyran olur Gönül ferman dinlemez Dünyası zindan olur.” (Halk Türküsü)
Mahkeme kadıya mülk değildir (olmaz).
Kimi insanların bir makama geçtiklerinde, bir daha ayrılmayacakmış gibi, kendilerini çok yükseklerde görmeleri ve buyruğundakilere eziyet etmeleri halinde söylenir.
Çatal kazık yere batmaz.
Bir işin yaparken her taraftan bir ses gelirse iş düzenli yürümez.
Av köpeği avdan kalmaz.
Emek harcamadan bedava geçinen kimse hayatını hep böyle kazanmak ister.
İyilik et denize at, balık bilmezse Halik bilir.
Yapılan iyilik yerini bulur.
“Sen iyilik et de o zayi olmaz Darılınca başa kakıcı olma.” (Karacaoğlan) / “İyilik yap suya sal o yerin bulur Balık bilmez ise bilir yezdanı.” (Salburcuoğlu)
Hastaya döşek (yatak) sorulmaz.
Çok doğal bir şey engellenmemelidir.
El için ağlayan gözden olur (yâr için dövünen dizden olur).
Başkaları için üzülmenin gereksiz olduğunu anlatır.

Pages