Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Tilkiye: “tavuk kebabı yer misin?” demişler; “adamın güleceğini getiriyorsun” demiş.
Bir şeyi çok isteyen birine, “ister misin?” diye sormak gereksizdir.
İtle yatan bitle kalkar.
Bak: “Körle yatan şaşı kalkar”.
Allah, balmumu yakana balmumu, yağmumu yakana yağmumu verir.
İnsan genellikle toplum yasalarına bağlıdır, her istediğini yapamaz. Ama kişinin yapabileceği, başarabileceği birçok işler vardır. Yeter ki yapmaya karar verilsin ve istenmesi bilinsin. Kendine bir amaç çizen ve o yönde çalışan kişi çoğunlukla başarıya ulaşır. Azla yetinen az, çok isteyen çok kazanır.
Acıkan ne olsa yer, acıyan ne olsa söyler.
Aç kişi, iyi-kötü, faydalı-zararlı demez, her işi yapar. Canı yanan kişi, sözlerinin sonucunu düşünmeden ağzına geleni söyler. / “Aç ne yemez, tok ne demez” atasözüyle eşanlamlıdır.
Evlâdı ben doğurdum ama gönlünü ben doğurmadım.
Evlâdın da bir kişiliği olduğunu, anne ve babasına saygılı olmakla birlikte kimi görüşlerinin değişik olabileceğini anlatır. / “Oğlumu doğurdum (ama) gönlünü doğuramadım.” atasözüyle eşanlamlıdır.
Rençber kırk yılda, tüccar kırk günde.
Emekçinin, emeğinin karşılığını alamadığı oysa aracıların kısa zamanda çok kazandıkları anlatılır.
Sinek pekmezciyi tanır.
Bir işi yapan kimse, kimden yararlanacağını bilir.
Doğru söyleyenin bir ayağı üzengide gerek.
'Doğru söyleyen kişi, kimi insanları rahatsız ettiği için'' her kötülüğe katlanmayı göze alabilmelidir.'
Dünya malı dünyada kalır.
Paraya, mala mülke fazla önem vermemenin gereğini anlatır.
“Zevkin aldanma, tapma dünyaya Dünya malı burda kalsa gerektir.” (Genç Abdal) / “Sultan Süleymana kalmayan dünya Bu dağlar yerinden ayrılır bir gün.” (Karacaoğlan)
İnsan beşer, kuldur şaşar.
Bak: “Kul, kusursuz olmaz.”

Pages