Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Az olsun, uz (öz) olsun.
Her şeyde ölçülü olmak, amaca birdenbire ulaşma hayaline kapılmamak gerekir. Düşünerek, iyi hesap ederek, hırsa kapılmadan, en güzel, en sağlamı arayarak yürünen yol insanı başarıya götürebilir. Bir şeyin az olmasının fazla önemi yoktur. İyi, yararlı, isteğe uygun olmak daha önemlidir.
Mal canın yongasıdır.
İnsanların malına gelen herhangi bir zararın canına gelmişcesine üzülmelerini anlatır.
Eşeğe altın semer vursalar yine eşektir.
Kötü insan ne denli yüksek mevkilerde olursa olsun kötülüğünden vazgeçemez. / “Eşeğin kulağım kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
Beleş atın dişine (yaşına) bakılmaz.
Parasız alman şey insana tatlı gelir.
İnsanın eti yenmez, derisi giyilmez; tatlı dilinden başka nesi var?
Tatlı dilli insanlar çok sevilir. Hangi toplulukta olursa olsun bu tür insanlar aranır. Gereksiz konuşmalarla çevresindekileri kıran, üzen insanlar sevimsizdirler, kimse sevmez onları.
İş bilenin (at binenin) kılıç kuşananın.
Bak: At binenin (iş bilenin) kılıç kuşananın.
Erken kalkan yol alır, er evlenen döl alır.
Bir işin zamanında yapılması halinde iyi sonuç alınacağını anlatır.
“Er kalkan âşık menzile yetti Sen de tedariki gör yavaş yavaş.” (Ruhsati)
Misafir umduğunu değil bulduğunu yer.
Misafirin kendisine ikram edilenin dışında bir şey ummamasını anlatır.
Verip (de) pişman olmaktan, vermeyip (de) düşman olmak yeğdir.
Çok kimse borcunu ödemez. Böyle kimselere borç para vermektense onların kızmalarına göğüs germelidir.
Dağdan gelen bağdakini kovar.
Bir kimse, bir toplum, kendi malını, kendi ülkesini korumazsa, başkaları ona sahip çıkarlar.
“Böyledir kaide dağdan gelenler Bağda olanları kovar demişler.” (Levni) / “Bağdaki sevmez iken dağdakini Dağdaki gelse kovar bağdakini.” (Şinasi)

Pages