Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Söz gümüşse, sükût altındır.
Konuşmanın da, dinlemenin de, susmanın da zamanı ve gereği vardır. Ne zaman konuşmalı, ne zaman susmalı, ne zaman dinlemeli iyi bilmek gerekir. Hele susmasını bilmek önemli bir meziyettir. Bunları bilmeyenler çevrede saygı görmezler. / “İki dinle, bir söyle” atasözüyle yakın anlamlıdır.
İnsanın adı çıkmakdansa canı çıkması yeğdir (hayırlıdır).
İnsanın yok yere kötü ün kazanması, yapmadığının yaptı olarak gösterilmesi pek üzücü bir şeydir.
Benim oğlum binâ okur, döner döner yine okur.
Gelişmeye açık olmayan, yanlış bir davranışta ısrar eden kimseler için söylenir.
Altın yere düşmekle pul olmaz.
Gerçek değerler hiç bir zaman yitmezler. Zorlamalar, yalanlar, aldatmalar geçicidir, faydasızdır. Kişiler, toplumlar, gerçek değerlerin değersizliği konusunda bir süre için yanıltılabilirler. Ama, bir gün doğrular meydana çıkar, değerler gerçek yerini alır.
“Güneş yer üstüne düşmekle pâyimâl olmaz.” (Fuzulî) / “Hakir olduysa millet şanına noksan gelir sanma, / Yere düşmekle cevher sakıt olmaz kadr-ü kıymetten.” (Namık Kemal)
Rahat ararsan mezarda.
Hiç bir üzüntüye kapılmadan, yorulmadan, kaygısızca yaşama imkânsızdır. / “Ağrısız baş mezarda gerek” atasözüyle eşanlamlıdır.
Çiftçinin kamını yarmışlar, kırk tane “gelecek yıl” çıkmış.
Çiftçi genellikle emeğinin karşılığını alamaz. Hep geleceğe umut bağlar. Ve umduğunu bir türlü elde edemez.
Akar suya inanma, el oğluna dayanma.
İnsan su gibidir, nerede ne zaman, ne yapacağı belli olmaz.
Kasap, ekmeği yavan yer.
Bak: “Terzi kendi söküğünü dikemez.”
Kaymağı seven mandayı yarımda taşır.
Bak: “Pilav yiyen kaşığını yanında (belinde) taşır.”
Taşa (ağaca) çıkan keçinin (dala bakan) ağaca çıkan oğlağı olur.
Bak: “Ağaca (taşa) çıkan keçinin dala bakan (ağaca çıkan) oğlağı olur.

Pages