Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kazma elin kuyusunu kazarlar kuyunu.
Bak: El için kuyu kazan, evvelâ kendi düşer.
Dikensiz gül olmaz (gül dikensiz olmaz).
İyi ve güzel bir şeyin sıkıntılı yanlarının da bulunduğunu anlatır.
Yerdeki yüze basılmaz.
Kötü davranışları yüzünden eski itibarını yitiren, düşmüş kimselere karşı kötü davranmamalıdır, anlamında söylenir.
“Meseldir yerdeki yüze basılmaz.” (Hav ay i) / “Yerin kulağı var sanma ki duymaz.” (Vasıf)
Gül dikensiz olmaz.
Her sevilen şeyin bazı pürüzlü, sevgiye engel olan yanları vardır.
“Bir âşık-ı zarın bin ağyari var / Olur mu gülşende gül dikensiz yar.” (Emrah) / “Gönül ağyar için incinme yare Gönül olmaz bağ-ı âlemde dikensiz.” (Neyli) / “Gül dikensiz bitmez imiş Bülbül gülsüz ötmez imiş İşe güce yetmez imiş Eli yardan ayrılanın.” (Karacaoğlan)
Kanatsız kuş uçmaz.
Birtakım gerçekleri değiştirmek imkânsızdır. Bir işi yapmak için gerekli olanı sağlamalıdır.
“Kanatsız kuş uçmaz, hülyayı bırak Baş gövdesiz olmaz ister el ayak.” (Salburcuoğlu) / “Fursat düşürürsen alma intikam Kan hile şu ile yunur demişler.” (Mevci)
Eşeğe marifetini göster demişler, yere yatıp ağnamış.
Bak: “Eşeğe (katıra) cilve yap demişler, çifte (tekme) atmış.”
Alçak yerde yatma sel alır, yüksek yerde yatma yel alır.
İnsan, her an kendini yenilemek, eski durumundan daha ileriye gitmek zorunluğunu duymalıdır. İşi, toplumdaki yeri, kazanç durumu ne olursa olsun, belli bir noktada kalmamalıdır. Devamlı hareket, doğru bilinen bir yoldur.
Dağ dağ üstüne olur, ev ev üstüne olmaz.
Bir evde bir aileden fazlasının barınamayacağım anlatır.
Deli ile çıkma yola, başına getirir belâ.
Akıllı olmayanlar her zaman, her yerde insana zarar verirler.
Temiz (iyi) iş, altı ayda çıkar.
Sağlam, iyi bir iş için bir zaman gereklidir, acele etmemeli.

Pages