Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ak akçe kara gün içindir.
İnsanlığın önemli sorunlarından biri “geleceğine güven”dir. Bu sorunu, toplumca çözülemeyen yerlerde kişiler çözmeye uğraşmaktadır. Zamanında para kazanma olanağını bulanlar, kara günlerinde (hastalık, yaşlılık gibi) sıkıntı çekmezler.
“Dürüst hare et nitekim düğün içün Ki ak akçe olur kare gün içün.” (Güvâht)
Yazın gölge hoş, kışın çuval boş.
Zamanında çalışmayan kimse, geleceğine bir hazırlık yapmadığı için sıkıntıya düşer.
İyilik et denize at, balık bilmezse Halik bilir.
Yapılan iyilik yerini bulur.
“Sen iyilik et de o zayi olmaz Darılınca başa kakıcı olma.” (Karacaoğlan) / “İyilik yap suya sal o yerin bulur Balık bilmez ise bilir yezdanı.” (Salburcuoğlu)
Suyun yavaş akanından, insanın yere bakanından sakın (kork).
Bak: “Adamın yere bakanından, suyun sessiz (yavaş) çıkanından kork.”
Emanet eşeğin yuları gevşek olur.
Emanet bir şeyin çabuk elden çıkacağını, yerine çabuk verilmesi gerektiğini anlatır.
El yarası onulur, dil yarası onulmaz.
Acı bir sözün açtığı gönül yarasının kolay kolay kapanmayacağını anlatır.
Merhametten maraz doğar.
Acımak çok kez zarar verir.
“Düşmana merhamet eyleme asla Merhametten doğan hep maraz olur.” (Mesti)
İnsan beşer, kuldur şaşar.
Bak: “Kul, kusursuz olmaz.”
Bir günün beyliği beyliktir.
Bir gün de olsa güzel yaşamak bir kârdır.
Baş başa bağlı, baş da padişaha.
Yönetenin söylediklerine inanmayı, ona bağlılığı anlatır.

Pages