Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Sağ elin verdiğini sol elin görmesin.
Kimi konulan değil herkese, en yakınına bile açmamalıdır. / “Bir elin verdiğini bir elin duymasın” atasözüyle eşanlamlıdır.
Tekkeyi bekleyen çorbayı içer.
Bir amaca ulaşmak için usanmadan çalışmak gerekir. “Sabırla koruk helva olur”, “Sabreden derviş, muradına ermiş”, “Sabreyle işine hayır gelsin başına”, “Sabrın sonu selâmettir” atasözleriyle eşanlamlıdır.
“İlin mesnetirıde olmasın gözün Tekkeyi bekleyen içer çorbayı.” (Naili)
Erken kalkan yol alır, er evlenen döl alır.
Bir işin zamanında yapılması halinde iyi sonuç alınacağını anlatır.
“Er kalkan âşık menzile yetti Sen de tedariki gör yavaş yavaş.” (Ruhsati)
Gailesiz baş, yerin altında.
Bak: “Ağrısız baş mezarda olur.”
İşin yoksa şahit ol, paran çoksa kefil ol.
İnsanlara yardım etmenin çok kez zarar verdiğini anlatır.
Sen ağa ben ağa, bu ineği kim sağa.
Küçük işleri başkasına yaptırmamalıdır. Başkasının yaptığı işin genellikle bir eksik yanı olur. îşi bir zevk haline getirmelidir. / “Sen dede ben dede, bu atı kim tımar ede” atasözüyle eşanlamlıdır.
Eski dost düşman olmaz.
Sınanmış dostluklardan bir zarar gelmeyeceğini anlatır.
“Eskidikçe artar dostun kıymeti / Hiç bir zaman eski dost düşman olmaz.” (Mengûşi)
Aşure yemeye gelen kaşığını taşır.
Bir iş yapacak kimse, o işin bütün gereklerini yerine getirmelidir.
Ne doğrarsan aşına, o çıkar kaşığına.
Bak: “Çanağa ne doğrarsan kaşığında o çıkar.”
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.

Pages