Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Babasından mal kalan, merteği içinden bitmiş sanır.
İnsan, kendi emeğiyle elde etmediği malın değerini bilemez.
Dervişin fikri ne ise zikri de od ur.
İnsan, önem verdiği şey üzerinde düşünür ve sık sık sözünü eder.
Gül dikensiz olmaz.
Her sevilen şeyin bazı pürüzlü, sevgiye engel olan yanları vardır.
“Bir âşık-ı zarın bin ağyari var / Olur mu gülşende gül dikensiz yar.” (Emrah) / “Gönül ağyar için incinme yare Gönül olmaz bağ-ı âlemde dikensiz.” (Neyli) / “Gül dikensiz bitmez imiş Bülbül gülsüz ötmez imiş İşe güce yetmez imiş Eli yardan ayrılanın.” (Karacaoğlan)
Dinsizin hakkından imansız gelir.
Söz dinlemeyen birini daha güçlü birinin zor kullanıp yola getirmesi halinde söylenir.
Öküze boynuzu yük olmaz.
İnsanlar yakınları için bir çıkar beklemeden ilgilenir, onlar için yaptığı işi yüksünmezler
Besle kargayı oysun gözünü.
İyilik bilmeyenler için söylenir.
Nefesin elverirse (güvenirsen) borazancı başı ol.
Yapabileceğin işe giriş, anlamında söylenir.
Dostluk kantarla, alışveriş miskalle.
Dostlar arasında para, alışveriş sözkonusu olduğunda çok dikkatli olmanın, dostlardan birinin öbüründen çıkar sağlayıcı bir davranışta bulunmamasının gereğini anlatır. / “Dost ile ye iç, alışveriş etme” atasözüyle yakın anlamlı; “dostluk başka, alışveriş başka” atasözüyle eşanlamlıdır.
Komşuda pişer, bize de düşer.
Yakın tanıdıkların yaptığı olumlu şeylerden yakın tanıdıklar faydalanır.
Yerdeki yüze basılmaz.
Kötü davranışları yüzünden eski itibarını yitiren, düşmüş kimselere karşı kötü davranmamalıdır, anlamında söylenir.
“Meseldir yerdeki yüze basılmaz.” (Hav ay i) / “Yerin kulağı var sanma ki duymaz.” (Vasıf)

Pages