Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Baba vergisi görümlük, koca vergisi doyumluk.
Bir babanın kızı için harcadığı para gösteriştir, kocanınki ise zorunluluktur.
İş olacağına varır.
Herhangi bir işin doğal bir süresi olduğunu, fazla kurcalamadan, acele etmenin işi bozabileceğini anlatmak için söylenir.
Merhametten maraz doğar.
Acımak çok kez zarar verir.
“Düşmana merhamet eyleme asla Merhametten doğan hep maraz olur.” (Mesti)
Düşenin dostu olmaz.
Bu sözde “düşmek” iki anlama gelir. Biri, herhangi bir nedenle eski itibarını, güvenirliğini yitirme; İkincisi daha çok ahlâk yönünden toplumca kabul edilmeyen davranışlar gösterme halidir. İnsanlar genellikle başarılı olanlar, doğru ve dürüst davrananlarla ilgi ve dost- / luk kurmak isterler. Bu yüzden bu iki vasıf ortadan kalkınca, ilgi ve dostluk da ya zayıflamakta ya da tümüyle silinmektedir. Bu söz bir de insanın vefasızlığını, yani insan sevgisindeki süreksizliği anlatır. Kişinin basit, bencil ve küçük hesaplarla sevgisinden geçmemesini öğütler.
'“Unutma ki dostu olmaz düşenin İptida dost alır yakan demişler.” (Mir''ati) / “Nezaret eyledim tıflı cahile Köydeki yarenlik çıkdı nafile / Sefinem vurunca taşlı sahile Yarandan bir küçük selâm görmedim. (Rıza Tevfık)'
Eşek hoşaftan ne anlar.
Herkesin hoşlandığı bir şeyden hoşlanmayan bir kimseyi küçümsemek amacıyla söylenir.
Al kaşağıyı gir ahıra, yarası olan gocunur.
Bak: Yarası olan gocunur.
Haddini bilmeyene bildirirler.
Kendini tanımayan, değer ve yeteneklerini ölçemeyen, davranışlarını kontrol edemeyenlerin yola getirebileceğini anlatır.
Sağlık varlıktan yeğdir.
Kimi zenginlikler, güzellikler sağlıklı olunduğu sürece önemlidir. Sağlıksız kimse, kendi derdine düştüğünden hiç bir şeyden zevk almaz. Onun için her şeyin başı sağlıktır.
Çalma elin kapısını, çalarlar kapını.
Eden bulur. Başkasına kötülük eden kişi, kötülük görmeyi peşin olarak kabul ediyor demektir.
Boğaz dokuz (kırk) boğumludur.
Bir şeye karar vermek, bir şey söylemek için çok düşünmek gerekir. Bir anda söylenen söz, alınan karar çok kez isabetsiz olur.
“Deli Boran dilin cümleden gani Hem yaratır alır Allah bu canı Sen kendini yokla nefsini tanı Boğaz kırk bölümdür dilde sır olmaz.” (Deli Boran)

Pages