Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Rahat ararsan mezarda.
Hiç bir üzüntüye kapılmadan, yorulmadan, kaygısızca yaşama imkânsızdır. / “Ağrısız baş mezarda gerek” atasözüyle eşanlamlıdır.
Çivi çiviyi söker.
Yapılan bir kötülüğün yada bir acı durumun ancak benzeri bir kötülükle yada aynı cins bir olayla ortadan kaldırılabileceğini anlatır.
İşleyen demir pas tutmaz (paslanmaz ışıldar).
Çalışan başarır, toplum içinde bir yeri olur. İş yaptıkça daha gelişir. / “Yuvarlanan taş yosun tutmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Sapandan ibret al, o sürer çifti İşleyen bir demir ışlar demişler.” (Figani)
Oğlum deli, malı neylesin; oğlum akıllı malı neylesin.
Bak: Akıllı oğlan neyler ata malını, akılsız oğlan neyler ata malını.
Akara kokara bakma, çuvala girene bak.
İyi kötü demeyip durmadan kazanmak gerek.
Dilim, giydirir bana kilim.
Gerektiği yerde konuşmak, gerektiği yerde susmak olumlu bir davranıştır. Gelişigüzel konuşmalar insanı, çözümü güçleşen sorunlarla karşı karşıya getirebilir. İnsanın çok kez çektiği sıkıntı “dili belâsı” sonucudur. / “Söz gümüşse, sükût altındır” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Dilin cirmi küçük, cürmü büyüktür / Çok kişi dilinin oldu kurbanı.” (Salburcuoğlu)
Sabanın tutanağına yapışan el aç kalmaz.
Toprakta çalışan insan aç kalmaz. Çünkü toprak bilerek işleyeni iyi anlar; ona bütün verimiyle cevap verir.
Gönül kimi severse güzel odur.
Tahsil, gelenek ve görenekler, dünyaya bakış açısı, toplum olaylarını değerlendirme farklılıkları kişi beğenisini etkiler. Bu bakımdan güzellik anlayışı kişilere göre başka başkadır. / “Güzelliğin on para etmez Bu bendeki aşk olmasa,
Eğlenecek yer bulamam Gönlümdeki köşk olmasa.” (Aşık Veysel)
Az veren candan çok veren maldan.
Parası olan, çok ve kolay para harcar. Parası olmayan için durum aynı değil. Bir yere harcama yaparken, başka yerlerden kısar; sağlığından, eğitiminden, eğlencesinden, kısaca hayatından...
Dumansız baca, kahırsız koca olmaz.
Karı koca birlikteliği çok kez güzel ilişkilerle sürerse de bazen sıkıntılı olur.

Pages