Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

İnsanın alacası içinde, hayvanın alacası dışında.
İnsanın nasıl bir huyda olduğu ilk anda bilinmez.
“Görüldüğün gibi asla değilsin ey insan Senin dışında değildir içindedir alacan.” (Halil Nihad Boztepe)
Kaybolan koyunun kuyruğu büyük olur.
Bak: “Kaçan balık büyük olur.”
Çok koşan çabuk yorulur.
Bir şeyin aşırısı kişiye zarar verir. Durmadan, dinlenmeden çalışan, kendine bakmayan insan çabucak yorulur, sağlığını yitirir, hasta düşer.
Al kaşağıyı gir ahıra, yarası olan gocunur.
Bak: Yarası olan gocunur.
Kaz kazla, daz dazla, kel tavuk kel (topal) horozla.
Herkes kendi seviyesine, kendi zevkine uygun kimselerle arkadaşlık eder.
Evli evinde, köylü köyünde gerek.
Belli zamanlarda herkesin kendi yerinde olması gerektiğini anlatır.
Tatsız aşa tuz neylesin, akılsız başa söz neylesin.
İşe yaramayan şeyin işe yaraması için uğraşmak gereksizdir.
Alçak uçan yüce konar, yüce uçan alçak konar.
Alçak gönüllü olanlar toplumca sevilir, kendini herkesten üstün görenler ise sevilmezler.
“Alçak gönüllü ol kibr etme yâhû Alçak uçan yüce konar demişler.” (Yesârî)
Adamın iyisi alışverişte belli olur.
Para, insanın duygu ve düşüncelerini, davranışlarını, ahlâk anlayışını tartan, ortaya çıkaran iyi bir ölçektir. / Adamın iyisi iş başında belli olur. / İş, insanın kişiliğini meydana çıkarır: çalışkan mıdır, tembel mi; bencil midir: dürüst müdür; çıkarlarını başkasının çıkarlarıyla bir tutuyor mu; kendisi az çalışıp başkalarını çok çalıştırıyor mu, işini seviyor mu? İş, bütün bunlara cevap verir.
“Âyinesi iştir kişinin lâfa bakılmaz Şahsın görünür riitbe-i aklı eserinde.” (Ziya Paşa)
Rüşvet kapıdan girince insaf bacadan çıkar.
Rüşvet alan kimsenin her türlü soylu davranışı bıraka^ bileceği anlatılır.

Pages