Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Dayak isteyen keçi, çobanın değneğine sürünür.
Bak: “Eceli gelen köpek (it) cami duvarına siyer (işer).”
Göz görür, gönül ister.
Bak: “Göz gördüğünü ister.”
Sürüden ayrılanı (ayrılan koyunu, kuzuyu) kurt kapar.
Bir topluluktan ayrılan kimsenin yalnız kalacağı, büyük zarar göreceği anlatılır.
“Sürüden ayrılan körpe kuzuyu Ya kurt kapar ya kuş kapar demişler.” (Figani) / “Eğer ârif isen sözü uzatma Sütsüz inek durmaz malar demişler.” (Figani)
Denize düşen yılana sarılır.
Düşülen güç durumdan kurtulmak için her çareye başvurmanın olağan olduğu anlatılır.
“Sarılır denize düşen yılana.” (Hav ay i) / “Derdini söylemeyen hastaya timar olmaz.” (Sâbit)
Ava gelmez kuş olmaz, başa gelmez iş olmaz.
Yolunu bildikten sonra başarılamayacak iş yoktur. İnsan beklemediği, düşünmediği bir olaya da katılabilir.
Son pişmanlık fayda vermez.
Olan olduktan sonra pişman olmak, üzülmek sonucu değiştirmez.
“Usul bilen Umurunda yorulmaz Son ki peşimanlık faide vermez.” (Mengûşi) / “İhmal etme maslahatın tez bitir Dona kalır sona kalan demişler.” (Lütfi)
Kasavetsiz ağız anahtarsız açılır.
Sıkıntısı olmayan insan bol bol konuşur; kısıntısı üzüntüsü olansa dut yemiş bülbül gibi susar.
Ne ekersen onu biçersin.
Bak: “Çanağa ne doğrarsan kaşığında o çıkar.”
Züğürt olup düşünmektense, uyuz olup kaşınmak yeğdir.
Yoksulluğun hastalıktan da beter olduğunu anlatır.
Ne verirsen elinle, o gider seninle.
însanın yaşamı boyunca yaptığı iyilik, öldükten sonra da söylenir.

Pages