Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Papaz her gün pilav yemez.
Bak: “Her gün papaz pilav yemez.
Say beni, sayayım seni.
Bak: “Sev beni, seveyim seni.”
Her inişin bir yokuşu, her yokuşun bir inişi vardır.
İnsan hayatında yükselme yada düşme devamlı değildir. Yükselen bir insanın birdenbire itibarını yitirmesi nasıl olağansa, birdenbire itibar kazanmak, yükselmek de öylesine doğaldır.
İti öldürene sürütürler.
Kötü bir iş yapan, bundan doğacak sorumluluğu da yüklenir. Yani çığırından çıkmış bir işi, bu durumu yaratana düzelttirirler, anlamında söylenir.
Rençber kırk yılda, tüccar kırk günde.
Emekçinin, emeğinin karşılığını alamadığı oysa aracıların kısa zamanda çok kazandıkları anlatılır.
Testiyi kıran da bir, getiren de (suyu getiren de).
Yapılan iyiliğin, bir işe kendini adarcasına yapılan çalışmanın karşılıksız; yapılan kötülüğün, bir iş yaparken kaytarmanın çok kez cezasız kaldığını anlatan bir sözdür.
“Bu dünya böyledir ezelden ekser Destiyi kıran da mükâfat bekler.” (Şikâri) / “Mukaddem su getirmek desti kırmak bir idi amma Aceptir mazhar-ı rüçhan olur desti kıran şimdi.” (Ziya Paşa)
Araba ile tavşan avlanmaz.
Her şeyin yoluyla, usulüyle yapılması gerektiğini anlatır.
Boş lakırdı karın doyurmaz.
Salt konuşmakla iş yapılmaz.
Ölenle ölünmez.
Ölüm olayı, insan için büyük bir üzüntü kaynağıdır ama çaresi yoktur.
“Bu da meşhurdur bu âlemde bulunmaz Ölmüşün ardından ölen demişler.” (Refiki)
Önce düşün, sonra söyle.
Düşünmeden söylenen sözler çok kez yerini bulmaz; düşünmeden yapılan işlerin olumsuz olduğu gibi. Düşünerek söylenen sözler, boş sözler değildir.

Pages