Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Harman döven öküzün ağzı bağlanmaz.
Bak: “Bal tutan parmağını yalar.”
Bir kimsenin adı çıkacağına cam çıksın.
Bak: “İnsanın adı çıkmadansa canı çıkması yeğdir.”
Kazma elin kuyusunu kazarlar kuyunu.
Bak: El için kuyu kazan, evvelâ kendi düşer.
Kusursuz dost arayan dostsuz kalır.
Kusursuz insan olmadığını anlatır.
Ağalık (beylik) vermekle, yiğitlik vurmakladır.
Ağalık, gerektiğinde bol para yardım etmekle; yiğitlik, gözüpek, dövüşken olmakladır.
Gemisini kurtaran kaptan.
Güç bir duruma düşünce her çareye başvurarak kendisini kurtaranlar için söylenir.
“Fırtınalı günde azim havada Gemisini kurtaran kaptan demişler.” (Refiki) / “El için kendini ateşe atma Gemisini kurtaran kaptan demişler.” (Mir’ati)
Sinek pekmezciyi tanır.
Bir işi yapan kimse, kimden yararlanacağını bilir.
Ayağım yorganına göre uzat
Gerek kişisel, gerek toplum hayatında ölçülü, planlı davranmak pek önemlidir. Giderini, gelirine göre ayarlamayanlar borçlanır, perişan olur, onurunu yitirirler.
“Yükseklerden uçma dengin ara bul Yorganına göre ayağın kösül.” (Mir’ati)
Aş taşınca kepçeye paha olmaz.
Bak: “Abanın kadri yağmurda bilinir.”, “Buğday başak verince orak pahaya çıkar.”
Kalbin yolu mideden geçer (Erkeğin kalbine giden yol mideden geçer).
Sevginin çok kez maddi olanaklarla sağlandığını anlatır.

Pages