Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Alışmadık götte don durmaz.
Bilinmeyen, önceden yaşanmamış bir şey kolay kavranmaz.
Dayak isteyen keçi, çobanın değneğine sürünür.
Bak: “Eceli gelen köpek (it) cami duvarına siyer (işer).”
Varsa (var mı) pulun, herkes kulun; yoksa (yok mu) pulun, dardır yolun.
Paranın birçok kapılan açabileceğini, istenildiği gibi yaşanacağını, olmazsa sıkıntı çekileceğini anlatır.
Kalıp kıyafetle adam adam olmaz.
Giyiniş, beden sağlığı ve güzelliği insanı yüceltecek derecede önemli değildir. Kimi erdemler, olumlu davranışlar, topluma yararlı çalışmalar ancak kişiyi adam eder. “Eşeğin kulağını kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Atlas çul giydirsen katır katırdır Şekli benzese de küheylan olmaz.” (Merdümi)
Kimse kimsenin kısmetini yiyemez.
Dünyada herkesin daha iyi yaşaması için her türlü imkân vardır. Yeter ki aranıp bulunsun ve uygulansın.
“Şeha ivmek ile menzil alınmaz / Kimsenin nasibin kimse yiyemez.” (Mengûşi)
Baba koruk (ekşi elma) yer, oğlunun dişi kamaşır.
Bir kimsenin yaptığı kusur yada kötülük yalnız kendini ilgilendirmemektedir. Toplum, değil böyle bir kimseyi, bu kimsenin çocuklarını bile hoş görmemektedir. Topluma yararlar sağlayan bir kimse ise, yararı anlaşıldığı zaman, toplumca baştacı edilmekte, böyle bir kimsenin yakınları bile aynı saygıyla selâmlanmaktadır. / “Baba eder, oğul öder” atasözüyle eşanlamlıdır.
Yavaş atın tekmesi (çiftesi) yavuz olur.
Sessiz, uslu görünen kimi insanlar bir haksızlık karşısında çevresini şaşırtacak şekilde tepki gösterebilirler.
Arı bal alacak çiçeği bilir.
Çıkar sağlamakta usta kimseler, çıkarının nereden ve kimden kolayca elde edileceğini bilirler.
Akan su yosun tutmaz.
Bak: “İşleyen demir pas tutmaz.”
Kaybolan koyunun kuyruğu büyük olur.
Bak: “Kaçan balık büyük olur.”

Pages