Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Eşek küçüktür ama dokuz deveyi yeder.
Bak: “Deve büyüktür ama, beşini bir eşek yeder.”
At olur (bulunur) meydan olmaz, meydan olur (bulunur) at olmaz (bulunmaz).
İstenilen koşullar her zaman bir arada bulunmayabilir. Bir işi yapmak için gerekli şeyleri bir araya getirmek büyük çaba ve sabır işidir.
“At ara bulursun etmeğe sefa Ana da bulunmaz meydan demişler.” (Refiki) / “Ağ göğdeler kızıl kana boyansın Yiğit ölür şanı kalır meydanda.” (Köröğlu)
Nerde çokluk, orda bokluk.
Birlikte bir iş yapmak gerektiğinde birlik sağlanamazsa iş yapılamaz.
Köpeğe dalaşmaktan çalıyı dolanmak yeğdir.
Bak: “İtle (köpekle) dalaşmaktan çalıyı dolaşmak yeğdir.”
El için kuyu kazan, evvelâ kendi düşer.
Başkasına kötülük düşünen, düşündüğü kötülükten önce kendi zarar görür.
“Nazlı yârin başında Yeşil oyalı yaşmak İyi gelmedi sana Ellere kuyu kazmak.” (Halk Türküsü) / “Halkı düşürmeğe kuyu kazarsan İlden önce düşer kazan demişler.” (Lütfi)
Yalnız kalanı kurt yer.
İnsan tek başına kendini koruyamaz, haklarını savunamaz. Birleşmek, birlik olmak, böylece kuvvetli olmak zorunluğu vardır. / “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Gürültü istemeyen, kazancı (bakırcı) dükkânına girmez.
Bir durumdan rahatsız olan kişinin rahatsız olduğu şeyden uzak durmasını anlatır.
Ekmekle oynayanın ekmeğiyle oynanır.
Başkasının hakkını yiyen bir gün olur aynı durumla karşılaşır.
Emanet eşeğin kuskunu yokuşta kopar.
Emanet alınan şeye, mala dikkat etmek gerekir; insanın kendi eşyasının bozulması doğaldır, başkasınınki ise önem kazanır.
Kör görmez, sezer.
Kimi insanlar, bilgisiz olsalar bile, birçok gerçeği önceden sezebilirler.

Pages