Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Demir tavında dövülür.
Her şeyin bir zamanı vardır. O zamanı ve ele geçen fırsatı çok iyi değerlendirmek gerekir.
Önce iğneyi kendine batır, sonra çuvaldızı ele.
Bak: “İğneyi kendine batır, sonra çuvaldızı ele.”
Gün doğmadan neler doğar.
Yarının ne getireceği bilinmez, iyi kötüye, kötü iyiye dönüşebilir.
“Geceler kunnacı olur iyi bil Gün doğmadan neler doğar demişler.” (Figanı)
Kaçan balık büyük olur.
Ortadan kaybolan bir şeyin öneminin aşırı derecede arttığını anlatır. / “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kör ölse badem gözlüydü derler Dilsiz ölse şirin sözlüydü derler / Balık kaçsa kırk yüz gözlüydü derler Serçe uçsa ya toy yahut kaz olur.” (Mesti)
Nekesle cömerdin harcı birdir.
Bak: “Cömertle nekesin harcı birdir.”
Gönül umduğuna küser.
Bir yakının beklenilmeyen bir davranışı insanı üzer.
İçi beni yakar, dışı eli yakar.
Herkesin iyi bildiği bir kimsenin aslında iyi olmadığını anlatır.
Akrep etmez akrabanın akrabaya ettiğini.
Türlü nedenlerle akrabalar birbirlerine herkesten fazla kötülük edebilirler.
Önce düşün, sonra söyle.
Düşünmeden söylenen sözler çok kez yerini bulmaz; düşünmeden yapılan işlerin olumsuz olduğu gibi. Düşünerek söylenen sözler, boş sözler değildir.
Ateş düştüğü yeri yakar.
Ölüm gibi çok üzücü bir olaya, en çok olayla ilgili olanların üzülmelerinin haklı olduğunu anlatmak için söylenir.
“Derin suyun yufka çıkarsa ne hoş Düştüğü yeri gör yakarmış ateş.” (Mengâşt) / “Ateş yanmayınca tütün mü tüter Ak göğsün üstünde çıban mı biter.” (Karacaoğlan)

Pages