Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

İnsan gönlünün artığını söyler.
Söylenmiş gelişigüzel sözlerde, yapılan şakalarda, başkalarına pek de açıklanmak istenmeyen duygu ve düşüncelerin sezildiği anlatılır.
El elin aynasıdır.
Her türlü davranış, başkaları tarafından bilinir, görülür.
Kimseden kimseye hayır yok.
İnsan yapacağı bir işte önce kendine güvenmelidir. Başkasının yardımına güvenerek başlanan iş olumsuz sonuçlanabilir. / “Tırnağın varsa başını kaşı” atasözüyle eşanlamlıdır.
Kurunun yanında yaş da yanar.
Çok kez, kötülerin yüzünden iyiler zarar görürler.
“Uğursuz kişiyle arkadaş olma Kuru yanında yaş yanar demişler.” (Figani) / “Ahmedin ayıbı güzel sevmek ise gam değil Yarsız kalır cihanda ayıpsız yâr isteyen.” (Ahmet Paşa)
Bir adamın adı çıkacağına cam çıksın.
İnsanın adının kötüye çıkmasının çok fena olduğunu, iyi şeyler yapsa da artık iyi görülemeyeceğini anlatır.
Çobansız koyunu kurt kapar.
Toplumların tarihinde önderlerin önemli yeri vardır. İlkel topluluklarda olduğu kadar, gelişmiş toplumlarda da bir öndere ihtiyaç duyulmaktadır. Akıllı önderler, halkının ilerlemesinde önemli katkılarda bulunmuşlardır. Akılsız önderler de milyonlarca insanın yok olmasına sebep olmuşlardır.
“Çobansız bir sürü tizcek dağılır, / Baş giderse ayak pûyidar olmaz.” (Bedri)
Aşure yemeye gelen kaşığını taşır.
Bir iş yapacak kimse, o işin bütün gereklerini yerine getirmelidir.
Sinek küçüktür ama mide bulandırır.
Küçük gibi görünen davranışlar insana büyük zararlar verebilir.
Çay geçerken at değiştirilmez.
Bak: “Irmaktan geçerken at değiştirilmez.”
Ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma.
Tecrübesi olmayan kimselerin gözüyle hareket etmemek gerektiğini anlatır.

Pages