Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ala keçiyi gören içi dolu yağ sanır.
Bak: Ak koyunu gören, içi dolu yağ sanır.
Ağaca balta vurmuşlar, “sapı bedenimden demiş.”
'Bir yakınımızdan beklemediğimiz bir kötülük gördüğümüzde söylenir. Bu konuda, Sezar''ın evlât edindiği Bru- tüs''ü kendini öldürmeye gelenler arasında görüp de “Sen de mi Brutüs?” demesi ünlüdür.'
Kabahat (suç) öldürende değil, ölendedir (Kabahat ölende mi, öldürende mi?)
Kimi zaman suç ölende aranır, öldürene bu işi işlettiği, onu tahrik ettiği için. / Kabahat samur kürk olsa, kimse sırtına (üstüne) almaz. İnsanların işledikleri kusuru kusur saymadıklarını, kendilerini haklı gördüklerini yada kusurlu olmak istemediklerini anlatır.
Bir adamın adı çıkacağına cam çıksın.
İnsanın adının kötüye çıkmasının çok fena olduğunu, iyi şeyler yapsa da artık iyi görülemeyeceğini anlatır.
Kurt dumanlı havayı sever.
Kötü niyetli kimselerin herhangi bir karışıklıktan faydalanmak isteğini anlatır.
Para dediğin el kiri.
Para harcamak için kullanılır.
Dilim, giydirir bana kilim.
Gerektiği yerde konuşmak, gerektiği yerde susmak olumlu bir davranıştır. Gelişigüzel konuşmalar insanı, çözümü güçleşen sorunlarla karşı karşıya getirebilir. İnsanın çok kez çektiği sıkıntı “dili belâsı” sonucudur. / “Söz gümüşse, sükût altındır” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Dilin cirmi küçük, cürmü büyüktür / Çok kişi dilinin oldu kurbanı.” (Salburcuoğlu)
Bıçak yarası geçer, dil yarası geçmez.
Dikkatli ve ölçülü konuşmak; bir gün utanılacak pişman olunacak şeyleri söylememek gerekir. Acı söz, gerçekten insan belleğinde unutulmayacak izler bırakır.
Köpeği öldürene sürütürler.
Bak: “İti öldürene sürütürler.”
Bol bol yiyen, belbel bakar.
Ölçüsüz, hesapsız davrananlar, geleceğini düşünmeyenler, durumunu kavramayanlar bir gün bu kusurlarından dolayı çok sıkıntı çekerler.

Pages