Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Dert ağlatır, aşk söyletir.
Bak: “Aşk ağlatır, dert söyletir.”
Şap ile şeker bir değil.
Birbirine benzediği halde özünde çok ayn olan şeylerin bulunduğu anlatılır.
Ada bana, adayım sana.
Birinden yakınlık, iyilik beklemek için ona yakınlık göstermek, iyilik yapmak gerekir.
Yarası olan gocunur.
Suç işleyen kimsenin alıngan olduğunu, o konuda her söylenen sözün kendisi için söylendiğini sandığını anlatır.
Eşek hoşaftan ne anlar.
Herkesin hoşlandığı bir şeyden hoşlanmayan bir kimseyi küçümsemek amacıyla söylenir.
İki at bir kazığa bağlanmaz.
Bak: “İki baş bir kazanda kaynamaz.”
Boş fıçı çok tangırdar.
Topluma faydalı olanlar, durmadan çalışanlardır. Bu tür kimselerin boş gevezeliklere zamanları yoktur. Topluma yararlı olma kaygısı olmayanlar ise gereksiz gevezeliklerle günlerini öldürürler.
Kalıp kıyafetle adam adam olmaz.
Giyiniş, beden sağlığı ve güzelliği insanı yüceltecek derecede önemli değildir. Kimi erdemler, olumlu davranışlar, topluma yararlı çalışmalar ancak kişiyi adam eder. “Eşeğin kulağını kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Atlas çul giydirsen katır katırdır Şekli benzese de küheylan olmaz.” (Merdümi)
Söyleyenden dinleyen ârif gerek.
Söz, bir fikri, bir düşünceyi, bir duyguyu bütün incelikleriyle ortaya koymayabilir. Söylenenlerden, söylenmeyenleri de bulup çıkarmak biraz da dinleyenin anlayışına ve sezgisine bağlıdır.
Paran varsa cümle âlem kulun, paran yoksa tımarhane yolun.
Paranın insanı kullaştırdığını, insanlıktan uzaklaştırdığını anlatır.
“Sevenin çok olur, malın çok ise Züğürt isen seni deli ederler.” (Karacaoğlan)

Pages