Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Davul, dengi dengine diye çalar.
Dostlukta, arkadaşlıkta, evlilikte kişiler her bakımdan denk olmalılar, anlaşabilmeliler. Yoksa ilişki uzun sürmez, bozulur.
Deliye taş atma, başını yarar.
İlişkileri normal kimselerle yürütmelidir.
Gönül bir sırça saraydır, kırılsa yapılmaz.
İnsan çoğunlukla duygusal bir varlıktır; içlidir, incedir, duyguludur. İncinmeye, kırılmaya gelmez. Çünkü düzelmesi, bağışlaması güçtür.
“Gönül derler buna sırçadan ince, / Kırma, bu gördüğün şişe değildir, / Açar çiçeğini bahar gelince, / Vurma bu gördüğün meşe değildir.” (Haşan Ali Yücel) / “Dağlarda duman olur Denizde seyran olur Gönül ferman dinlemez Dünyası zindan olur.” (Halk Türküsü)
Çay geçerken at değiştirilmez.
Bak: “Irmaktan geçerken at değiştirilmez.”
Bağa bak üzüm olsun, yemeye yüzün olsun.
İyi sonuç alınmak istenen bir işe çok emek harcamak gerekir.
İt itin ayağına (kuyruğuna) basmaz.
Bir çıkardan payı olanlar birbirlerine kötülük düşünmezler.
Ayağım yorganına göre uzat
Gerek kişisel, gerek toplum hayatında ölçülü, planlı davranmak pek önemlidir. Giderini, gelirine göre ayarlamayanlar borçlanır, perişan olur, onurunu yitirirler.
“Yükseklerden uçma dengin ara bul Yorganına göre ayağın kösül.” (Mir’ati)
Akar su pislik tutmaz.
Çalışan, bir işle uğraşan insan kötü alışkanlıklar almaz.
Dünyada tasasız baş, bostan korkuluğunda bulunur.
Tasasız insan yoktur. İnsanlar yaşadıkça, insancıl duygulardan uzak kalmadıkça birtakım olaylardan etkilenecek, bu yüzden de tasalanacaktır.
Atılan ok geri dönmez.
Kimi gerçekler ve olaylar vardır ki, değiştirmek, yok saymak elimizde değildir. Bu bakımdan bir olay yaratmadan, dönüşü olmayan bir işe başlamadan önce iyi düşünmek gerek. Bir de karar verildi mi, sonuna dek yürümek tek çıkar yoldur.
“Mebâdâ bir sözünden olasın zar Atılmış ok gibi dönmeye ey yar.” (Güvâhî)

Pages