Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Avrat var, arpa unundan aş yapar; avrat var, buğday unundan keş yapar.
İş bilen insan dar koşullarda bile yapmak istediği şeyi yapabilir. İş bilmeyen kimse, olanağı ne kadar geniş olsa da yine olumlu bir iş çıkaramaz.
Taşa (ağaca) çıkan keçinin (dala bakan) ağaca çıkan oğlağı olur.
Bak: “Ağaca (taşa) çıkan keçinin dala bakan (ağaca çıkan) oğlağı olur.
Damlaya damlaya göl olur.
Küçük gibi, az gibi görünen şeyleri küçümsememek gerekir. Çünkü küçük ve az gibi görünen şeyler birleşerek önemli sonuçlara erişilebilir.
“Damlaya damlaya göl olur elbet Derd-ü belâ azdan da olur.” (Mesti) / “Su akar kireniden Damla damla göl olur Yarimin kapısına Gide gele yol olur.” (Halk Türküsü)
Kalıp kıyafetle adam adam olmaz.
Giyiniş, beden sağlığı ve güzelliği insanı yüceltecek derecede önemli değildir. Kimi erdemler, olumlu davranışlar, topluma yararlı çalışmalar ancak kişiyi adam eder. “Eşeğin kulağını kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Atlas çul giydirsen katır katırdır Şekli benzese de küheylan olmaz.” (Merdümi)
Çok havlayan köpek ısırmaz.
Her şeyi, her sorunu sözle çözmek isteyenden iş çıkmaz anlamında söylenir.
Ne verirsen elinle, o gider seninle.
însanın yaşamı boyunca yaptığı iyilik, öldükten sonra da söylenir.
Körün istediği bir göz, iki olursa ne söz.
İstenilenden fazla elde edildiğinde duyulan memnunluğu belirtir.
Her ne doğrasan aşına, o çıkar kaşığına.
İyilik yapan iyilik, kötülük yapan kötülük görür. “Çanağa ne doğrarsan, kaşığa o çıkar”, “Ne ekersen onu biçersin” atasözleriyle eşanlamlıdır.
“Diken eken, gül döğşürmez bir zaman Kişi ektiğini biçer demişler.” (Yesari)
Dost beni ansın bir kozla, o da çürük çıksın.
Bak: “An beni bir kozla, o da çürük çıksın.”
Avradı eri saklar, peyniri deri.
Her şey en yakınıyla, birlikte olduğuyla vardır, onunla korunur, onunla yaşar.

Pages