Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır.
Mart ayı hem en soğuk, hem de yazdan sağlanan yiyecek ve yakacağın tükendiği bir aydır.
Ananım ekmeğine kuru, ayranına duru demem.
Ana insan için kutsal bir varlıktır. Ona saygı, ona sevgi büyük bir görevdir. Anaya karşı çıkmak, yaptıklarını beğenmemek, isteklerini yerine getirmemek büyük kusurdur.
Hamala semeri yük değildir.
Bak: “Koça (öküze) boynuzu yük değil.”
At olur (bulunur) meydan olmaz, meydan olur (bulunur) at olmaz (bulunmaz).
İstenilen koşullar her zaman bir arada bulunmayabilir. Bir işi yapmak için gerekli şeyleri bir araya getirmek büyük çaba ve sabır işidir.
“At ara bulursun etmeğe sefa Ana da bulunmaz meydan demişler.” (Refiki) / “Ağ göğdeler kızıl kana boyansın Yiğit ölür şanı kalır meydanda.” (Köröğlu)
Hasta olmayan sağlığın kadrini bilmez.
Sağlıklı olmanın insan için ne mutlu bir yaşantı olduğunu hastalık geçirenler çok iyi bilirler.
El el ile, değirmen yel ile.
İnsanlar arasında bir dayanışma olmadan yaşanılması güçtür.
Cahilin dostluğundan, âlimin düşmanlığı yeğdir.
Dostluk, anlayışla, fedakârlıkla, bilgiyle beslenir. Bu sıfatlar cahilde genellikle bulunmaz. Bu yüzden böylesi dostluklar çok zaman zararlı olabilir.
Fukaranın tavuğu tek tek yumurtlar.
Elinde parası olmayan yada çok az olan yoksul, alışverişte çok az kazanır. Oysa zengin, “para parayı çeker” atasözünde olduğu gibi, elindeki çok para yoluyla çok kazanır.
Her güzelin bir kusuru (huyu) vardır.
Kusursuz bir insanın olamayacağını, kusursuz gibi görünenlerin de aslında kusurlarının olabileceğini anlatır.
Alma mazlumun ahım, çıkar aheste aheste.
Bir kişiye, bir topluma kötülük eden kişi, bir gün cezasını görür. Günlük yaşantımızda ve tarihte pek çok örnekleri vardır. Çünkü doğa ve toplum yasaları daima “ezilen”den yanadır. / “Eden bulur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Bilmez misin cihanda kişi ettiğini bulur.” (Beliğ)

Pages