Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Tavşan dağa küsmüş, dağın haberi olmamış.
Beklenen etkiyi yapmayan yada hiç bir zaman bilinmeyecek dargınlıklar karşısında söylenir.
Kör Allaha nasıl bakarsa, Allah da köre öyle bakar.
İnsanlar genellikle davranışlarının karşılığını aynı ölçüde görürler.
Bir deli kuyuya taş atmış, kırk akıllı çıkaramamış.
Normal olmayan insanların topluma çok büyük kötülük yapabileceğini, yapılan bu kötülükten kolay kolay kurtulunamayacağını anlatır.
İti öldürene sürütürler.
Kötü bir iş yapan, bundan doğacak sorumluluğu da yüklenir. Yani çığırından çıkmış bir işi, bu durumu yaratana düzelttirirler, anlamında söylenir.
Bostana dadanan eşeğin kuyruğu, kulağı olmaz.
Hırsızlığı alışkanlık haline getiren kimse bu durumdan çok zarar görür.
Alışmış kudurmuştan beterdir.
Kötü alışkanlıklar insanı gülünç durumlara düşürür, onuru kırılır, toplumdaki yeri bozulur. İşlerini yürütemez, perişan olur ve kolay kolay eski durumuna dönemez. Örnek: içki alışkanlığı.
Azıcık aşım, ağrısız (kavgasız) başım.
İnsanlar, elinde bulunanlarla yetinmez, daha çoğuna, daha büyüğüne sahip olmak isterler. Bu aşırı istekleri yüzünden rahatları kaçar. Oysa mevcut imkânlarla yetinmesini bilen insan daha mutlu olur.
Ucuz alan pahalı alır.
Bir eşyanın çabuk eskiyip çabuk bozulanı ucuz olur. Bu türlü eşyadan sık sık alındığı için pahalıya mal olur.
Sabırla koruk helva olur.
Koruğun helva olana dek uzun bir sürenin geçmesi nasıl gerekliyse, kimi şeylerin oluşumundaki belli süreyi dikkate alıp acele etmemelidir.
“Sabırlı kulunu pek sever Mevlâ Sabır ile koruk bile olur helva.” (Mengüşi)
Acele işe şeytan karışır.
Bir iş, belli bir süre içinde yapılır. Süre uzatılırsa iş gecikir; acele edilir, süre kısaltılırsa karışıklık olur. Hem istenilen sonuç alınamaz, hem daha da gecikilmiş olur. Akılla, sınanmış yollarla yapılırsa, kısa zamanda amaca ulaşmak elbette iyidir.
“Erişir menzil-ü maksuduna aheste giden Tiz-i reftarolanın pay ine dâmen dolaşır. “ (Hatemî)

Pages