Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Allah uçmayan kuşa alçacık dal verir.
Herkes kendi gücüne göre iş kurar, yaşamına olanak sağlar.
Aba vakti yaba, yaba vakti aba.
Bak: “Kürkü orak vaktinde, orağı kürk vaktinde.”
Güneş balçıkla sıvanmaz.
Gerçekler, güneş gibidir, her yerde açık seçik görülür. Görmemek, görmek istememek, gizlemek imkânsızdır. 39 [1]
“Güneş balçık ile asla sıvanmaz Hakikat acıdır bir dem tatlanmaz.” (Mevci)
Kurunun yanında yaş da yanar.
Çok kez, kötülerin yüzünden iyiler zarar görürler.
“Uğursuz kişiyle arkadaş olma Kuru yanında yaş yanar demişler.” (Figani) / “Ahmedin ayıbı güzel sevmek ise gam değil Yarsız kalır cihanda ayıpsız yâr isteyen.” (Ahmet Paşa)
Kısa günün kârı az olur.
Kazancın az oluşu karşısında teselli amacıyla söylenir.
Tekkeyi bekleyen çorbayı içer.
Bir amaca ulaşmak için usanmadan çalışmak gerekir. “Sabırla koruk helva olur”, “Sabreden derviş, muradına ermiş”, “Sabreyle işine hayır gelsin başına”, “Sabrın sonu selâmettir” atasözleriyle eşanlamlıdır.
“İlin mesnetirıde olmasın gözün Tekkeyi bekleyen içer çorbayı.” (Naili)
İnsan doğduğu yerde değil, doyduğu yerde.
İnsan için doğup büyüdüğü yerin önemli olduğunu ama ona yaşamayı, kolaylıkla ve severek sürdüren yerin daha önemli olduğunu anlatır.
Tatlı tatlı yemenin acı acı geğirmesi olur.
Düşünülmeden yapılan işlerden sonunda büyük üzüntü doğar.
Arık etten yağlı tirit olmaz.
Değersiz kimse olumlu iş yapamaz.
Zaman sana uymazsa, sen zamana uy.
İnsanla yaşadığı çağ arasında bir uygunluğun gereğini anlatır. Bir örnek: bir kimse kalkar da aya gitmenin günah olduğunu söylerse, aya gitmekten vazgeçilmeyeceğine göre, bu kimsenin gülünç duruma düşmemesi için fikrini değiştirmesi gerekir.
“Zaman uymayınca sen uy zamana.” (Mengûşi) / “Veysel ne durursun herkes gidiyor Zaman uymaz sen zamana uy diyor Fen çok büyük kerameti yutuyor Uyan bu gafletten uyuma yurttaş.” (Âşık Veysel)

Pages