Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

İslâmın şartı beş, altıncısı insaf demişler.
Bir insanın insaflı yada insafsız oluşu yani adalet duygusuna sahip olup olmaması çok önemlidir. Bu duyguyu taşımayan birinin insanlık dışı davranışlarda bulunabileceği pek doğaldır.
Az veren candan çok veren maldan.
Parası olan, çok ve kolay para harcar. Parası olmayan için durum aynı değil. Bir yere harcama yaparken, başka yerlerden kısar; sağlığından, eğitiminden, eğlencesinden, kısaca hayatından...
Er lokması er kursağında kalmaz.
Görülen iyilikler karşılıksız bırakılmamalıdır.
Bugünün işini yarına bırakma.
Bugünün insanının boş zamanı yoktur. Her an bir iş yapmak zorundadır. Günlük iş bitmezse ertesi günkü de eklenir ve gide gide altından kalkılmaz olur.
“İt ağzı tutulmaz her sözü duyma Bugünkü işini yarına koyma.” (Mir’ati) / “Bugünkü işini koyma yarma Yar yıkıldığı gün tozar demişler.” (Levni)
Osmanlı tavşanı araba ile avlar.
Bir iş yapmak istediği halde rahatını bozmak istemeyenler için söylenir.
Sıçan (fare) çıktığı deliği bilir.
Gizli iş yapmak isteyen onun yollarını bilir.
Sona kalan dona kalır.
Bir şeyi zamanında almayan, sonra o şeyin tükendiği, zamanı geçtiği anlaşıldığında büyük üzüntü duyar.
Ekmekle oynayanın ekmeğiyle oynanır.
Başkasının hakkını yiyen bir gün olur aynı durumla karşılaşır.
Adamın yere bakanından, suyun sessiz (yavaş) akanından kork.
Su hızlı akmazsa mikrop tutabilir. Kendine güvenen ve gönül rahatlığı içinde olan bir insanın her davranışında bir rahatlık vardır. Ancak, yüreğinde kötü düşünceler besleyen yada suç işleyen kimseler kaçamaklı davranırlar. Karşısındakinin gözlerine rahat bakamazlar, rahat konuşamazlar. Gülüşleri bile rahat değildir.
Aslını saklayan (inkâr eden) haramzadedir.
Soyunu, ailesini, düşüncesini, kısacası kimliğini saklayan yada inkâr eden kimsenin aşağılık bir insan olduğunu anlatır.

Pages