Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Hanım kırarsa kaza, halayık (hizmetçi) kırarsa suç.
Söz ve para sahiplerinin buyruğunda olanlar, küçük görülür genellikle; en küçük kusurları suç sayılır. Oysa söz ve para sahiplerinin kusurları sevimli, kendilerine özgü bir davranış olarak gösterilir.
Gâvurun ekmeğini yiyen gâvurun kılıcını çalar.
Kişi, kendine çıkar sağlayana hizmet eder genellikle.
Eğride tok, doğruda aç görülmez.
Doğru davranmayanların onmadıklarını, doğruluktan ayrılmayanların ise başarı kazandıklarını anlatır.
Bin dost az, bir düşman çok.
Düşman acımasızdır, azı çoğu yoktur, bir de olsa tehlikelidir.
Kadın, kocasını isterse vezir, isterse rezil eder (Kocasını vezir eden de rezil eden de kadındır).
Kadın, kocasını gerçekten seviyorsa çalışmalarında ona yardımcı olur, onun başarılı olmasını sağlar.
Herkes aklını mezada vermiş (pazara çıkarmış), yine kendi aklım beğenmiş.
İnsanlar genellikle başkalarına göre daha doğru düşündüklerine inanır, kendilerini daha akıllı kabul ederler. / “İnsan kendini beğenmezse çatlar (ölür)” atasözüyle eşanlamlıdır.
Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur.
Sahip olunan kimi şeylerin, ancak kaybolduktan sonra değerinin anlaşıldığını anlatır. / “Kaçan balık büyük olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kel ölür sırma saçlı olur Kör ölür badem gözlü / Meltem gibi delikanlılar, kardeşim çürüyor Ne keldirler ne de kör.” (Bedri Rahmi Eyuboğlu)
Ucuzdur vardır illeti, pahalıdır vardır hikmeti.
Ucuz olan şeye fazla ilgi göstermemeli; pahalı şeyden de fazla çekinmemeli anlamına söylenir.
İşkilli büzük dingilder.
Bak: “Al giyen alınır.”
Bir çöplükte iki horoz ötmez.
Bir toplulukta bir baş olur.

Pages