Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Yuvayı yapan dişi kuştur.
Ev kadınının tutumlu olması gerektiğini ve ev kurmada kadının büyük payı olduğunu anlatır.
Ananım ekmeğine kuru, ayranına duru demem.
Ana insan için kutsal bir varlıktır. Ona saygı, ona sevgi büyük bir görevdir. Anaya karşı çıkmak, yaptıklarını beğenmemek, isteklerini yerine getirmemek büyük kusurdur.
Ulu söz dinlemeyen uluyakalır.
Tecrübeli ve sözlerine güvenilir büyüklerin sözünü tutmayanların zarar göreceklerini anlatır.
İnsan ayaktan, at tırnaktan kapar.
Hastalıkların daha çok, insanda ayaktan, atta tırnaktan geçtiğini söylüyor. “Ayağını sıcak tut, başını serin” sözüyle yakın anlamlıdır.
Köprüyü geçinceye kadar ayıya dayı derler.
Kimi insanlar, işlerinin hatırı için iş yaptırdıkları kimseye gereğinden çok gönül okşayıcı davranışlarda bulunurlar.
Hak deyince akan sular durur.
Bir konuda adalet varsa, sorun olmaz.
Karga ile gezen boka konar.
Bak: “İsin yanına varan is, misin yanına varan mis kokar.”
Eşeğin kulağım kesmekle küheylan olmaz.
Aşağılık birine ne yapılırsa yapılsın aşağılık olmaktan kurtulamayacağını anlatır.
“Eşeğe giydirsen nakışlı bir çul At olmaz, huyunca zırlar demişler.” (Mevci)
Boş fıçı çok tangırdar.
Topluma faydalı olanlar, durmadan çalışanlardır. Bu tür kimselerin boş gevezeliklere zamanları yoktur. Topluma yararlı olma kaygısı olmayanlar ise gereksiz gevezeliklerle günlerini öldürürler.
Çağrılmayan yere çörekçi ile börekçi gider.
Çağrılmayan yere gitmemelidir, insanın bir onuru vardır.

Pages