Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Zaman sana uymazsa, sen zamana uy.
İnsanla yaşadığı çağ arasında bir uygunluğun gereğini anlatır. Bir örnek: bir kimse kalkar da aya gitmenin günah olduğunu söylerse, aya gitmekten vazgeçilmeyeceğine göre, bu kimsenin gülünç duruma düşmemesi için fikrini değiştirmesi gerekir.
“Zaman uymayınca sen uy zamana.” (Mengûşi) / “Veysel ne durursun herkes gidiyor Zaman uymaz sen zamana uy diyor Fen çok büyük kerameti yutuyor Uyan bu gafletten uyuma yurttaş.” (Âşık Veysel)
Her derdin bir devası vardır.
Her derdin giderilmesi için bir çözümü, bir çaresi vardır.
“Her derde bir deva var Onu bulmadır hüner.” (Esad Mahmut)
Gül dikensiz olmaz.
Her sevilen şeyin bazı pürüzlü, sevgiye engel olan yanları vardır.
“Bir âşık-ı zarın bin ağyari var / Olur mu gülşende gül dikensiz yar.” (Emrah) / “Gönül ağyar için incinme yare Gönül olmaz bağ-ı âlemde dikensiz.” (Neyli) / “Gül dikensiz bitmez imiş Bülbül gülsüz ötmez imiş İşe güce yetmez imiş Eli yardan ayrılanın.” (Karacaoğlan)
Ananın bastığı yavru (civciv) incinmez (ölmez).
Ananın çocuğu için yaptığı her davranış çocuğun iyiliği içindir, onu döğse bile.
Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zuma az.
Kimi küçük işaretler, büyük olayları önceden haber verir, yeter ki anlayalım. Havadan anlayan insan, bulutların renk ve hareketinden yağmur yada fırtınanın olup olmayacağını bilir. Toplumsal ve kişisel olayları da önceden değerlendirmek mümkündür.
Kimse kimsenin kısmetini yiyemez.
Dünyada herkesin daha iyi yaşaması için her türlü imkân vardır. Yeter ki aranıp bulunsun ve uygulansın.
“Şeha ivmek ile menzil alınmaz / Kimsenin nasibin kimse yiyemez.” (Mengûşi)
Aba vakti yaba, yaba vakti aba.
Bak: “Kürkü orak vaktinde, orağı kürk vaktinde.”
Gönül verme evliye eve gider unutur.
Bir insanın, iki kimseyi aynı ölçüde sevemeyeceğini anlatır.
Göle su gelinceye kadar kurbağanın gözü patlar.
Zamanında yapılmayan bir işin pek hoş karşılanmaya- cağını anlatır.
Say beni, sayayım seni.
Bak: “Sev beni, seveyim seni.”

Pages