Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

El el üstünde olur, ev ev üstünde olmaz.
Bak: “Dağ dağ üstünde olur, ev ev üstüne olmaz.”
İti öldürene sürütürler.
Kötü bir iş yapan, bundan doğacak sorumluluğu da yüklenir. Yani çığırından çıkmış bir işi, bu durumu yaratana düzelttirirler, anlamında söylenir.
Başını acemi berbere teslim eden, pamuğunu cebinden eksik etmez (etmesin).
Kişiler ve toplumlar yöneticileri yada çok önemli şeylerini emanet ettikleri kimseleri kendileri seçerler. Arzuladıkları durum olmazsa, kusur kendilerinin olur.
Hak yerde kalmaz.
Hak edilmiş emek, karşılıksız kalmaz.
Az olsun, uz (öz) olsun.
Her şeyde ölçülü olmak, amaca birdenbire ulaşma hayaline kapılmamak gerekir. Düşünerek, iyi hesap ederek, hırsa kapılmadan, en güzel, en sağlamı arayarak yürünen yol insanı başarıya götürebilir. Bir şeyin az olmasının fazla önemi yoktur. İyi, yararlı, isteğe uygun olmak daha önemlidir.
Kuş, kanadına kira istemez.
İnsan kendi işini yaparken emeğini esirgemez.
Ağlatan gülmez.
Kötülük yapan kötülük görür, bu yüzden rahat edemez. “Eden bulur” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Abdalın dostluğu köy görününceye kadar.
Biriyle yalnız çıkarı için dostluk kurup da çıkar sağlayamadığı için dostluktan vazgeçenler için söylenir.
Bedava sirke baldan tatlıdır (tatlı olur).
Para verilmeden alınan şey kişiyi sevindirir.
Acele ile menzil alınmaz.
Bir iş yaparken acele etmemeli, iyi düşünmelidir.
“İven kişi yol alamaz, / Tiz maksûdin bulamaz. / Yok olmadan var olamaz, / Varlığından geçmek gerek.” (Niyazi-i Mısrî) / “ivme ey dil sabr ile ivmek melâlet gösterir Görelim âyîne-i devrân ne suret gösterir.” (Aşkı)

Pages