Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Söyleyenden dinleyen ârif gerek.
Söz, bir fikri, bir düşünceyi, bir duyguyu bütün incelikleriyle ortaya koymayabilir. Söylenenlerden, söylenmeyenleri de bulup çıkarmak biraz da dinleyenin anlayışına ve sezgisine bağlıdır.
Bir baş soğan bir kazam kokutur.
Kötü biri, bir topluluğun iyi havasını bozar.
Ah alan onmaz.
Kötülük eden kötülük görür. / “Eden bulur”, “mazlumun ahi, indirir şahı”, “ah yerde kalmaz” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Alma mazlumun ahım, çıkar aheste aheste.
Bir kişiye, bir topluma kötülük eden kişi, bir gün cezasını görür. Günlük yaşantımızda ve tarihte pek çok örnekleri vardır. Çünkü doğa ve toplum yasaları daima “ezilen”den yanadır. / “Eden bulur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Bilmez misin cihanda kişi ettiğini bulur.” (Beliğ)
Ayak almadık (ayağa değmedik) taş olmaz, başa gelmedik iş olmaz.
İnsan hayatında çok güçlüklerle karşılaşır/ çok sıkıntılar çekebilir.
Vermeyince Mabut, neylesin Mahmut?
İstenilen bir şeyin verilmemesi halinde şaşkınlığı ifade eder.
Çanağa ne doğrarsan kaşığına o çıkar.
Ne ekersen onu biçersin. İyilik yapan iyilik, kötülük yapan kötülük görür.
“Dikmedin ağaç dilersin yemişi Ekmeyecek ne biçersin ey kişi.” (Miftah)
Cömertle nekesin harcı birdir.
Nekes (cimri) her şeyin en ucuzunu, dolayısıyla en kötüsünü alır. Bu yüzden de aldığı şey çabuk eskir, çabuk tükenir. Cömertse çok para vererek o şeyin en iyisini alır. Bu yüzden de aldığı şey işe yarar. Sonunda cimri de cömert gibi çok para harcamış olur.
Var eli titremez.
Varlıklı kimse, rahat davranır.
Diken battığı yerden çıkar.
İnsana gelen zararın nereden geldiğini iyi görmek, bilmek gerekir; ancak o zaman giderilebilir.

Pages