Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Eskiye itibar olsaydı bit pazarına dolu yağardı.
Eskimiş, değeri kalmamış şeylerin yeniden değer kazanamayacağını anlatır.
“Dünyada eskiye itibar olsa Her sabah nur yağar bit pazarına.” (Sümmanî) / “Bed asla necabet mi verir hiç üniforma Zerdûz palan ursan eşek yine eşektir.” (Ziya Paşa)
Sel ile gelen yel ile gider (Yel gibi gelen sel gibi gider).
Emek sonucu kazanamayanlar, kazandıklarının değerini bilmezler.
Ayak almadık (ayağa değmedik) taş olmaz, başa gelmedik iş olmaz.
İnsan hayatında çok güçlüklerle karşılaşır/ çok sıkıntılar çekebilir.
Kör kuşun yuvasını Allah yapar.
Bak: “Garip kuşun yuvasını Allah yapar.”
El yumruğunu yemeyen kendini kahraman sanır.
Başkalarının daha güçlü olabileceğini anlatır. / “El yumruğunu yemeyen kendi yumruğunu değirmen taşı sanır” atasözüyle eşanlamlıdır.
Komşunun tavuğu komşuya kaz görünür.
İnsanlar, kendinde olmayıp başkalarında bulunan şeyleri olduğundan daha büyük görür ve kıskanırlar.
“Ağızdaki bir nimet çürük sakız görünür Komşunun tavuğu kaz, karısı kız görünür.” (Namdar Rahmi Karatay)
Verip (de) pişman olmaktan, vermeyip (de) düşman olmak yeğdir.
Çok kimse borcunu ödemez. Böyle kimselere borç para vermektense onların kızmalarına göğüs germelidir.
Su içene yılan bile dokunmaz.
İnsanın en doğal ihtiyacının karşılanması gerektiği anlatılır.
Eceli gelen köpek (it) cami duvarına siyer (işer).
Büyük bir suç işleyen birinin kötü bir sonla karşılaşacağını anlatır.
“Bir itin ölümü yakın olunca Cami duvarına siyer demişler.” (Refiki) / “Kime ne edersen gelir başına Herkes ettiğini çeker demişler.” (Ye sar i)
Göz görmeyince gönül katlanır.
Yakın bir kimsenin çektiği sıkıntıya uzakta olanların gereği gibi üzülmeyeceklerini anlatır.
“Sabahtan gittim suya Dolmadı kovacığım Göz görmeyince gönül Katlanır ufacığım.” (Halk Türküsü)

Pages