Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Seyrek git sen dostun, kalksın ayak üstüne.
İnsanlar, hele dostlar arasındaki ilişkinin ölçülü olması, usandırıcı olmaması gerekir.
“Sevdiğin yere sık varıp gelme Kalkar muhabbetin itibar olmaz.” (Rahmi)
İşten artmaz dişten artar.
Artırmayı, tüketimi az yaparak, ölçülü harcayarak sağlamayı anlatır.
El mi yaman bey mi yaman?
Beyler uzun yıllar halkı sömürmüş, buyruğunda kullanmıştır. Ama halk bu durumu anladığında kişilerin keyfi buyruğuna son verecektir.
Su başından (bendinden) kesilir (bağlanır).
Bir şeyin nedeni bulunmazsa çözüm yolu da bulunamaz. Bir kötülüğün çıkış kaynağı, kökü bulunur, kurutulursa ya da kesip atılırsa kötülük ortadan kalkar.
Korku dağlan bekletir.
Yapılacak işin çok kötü sonuçlar doğuracağı düşüncesiyle o işten vazgeçildiğinde söylenir.
El atına binen çabuk (tez) iner.
Başkasının olan bir şeyin sonunda alınacağını, en sağlam yolun sahip olmak gerektiğini anlatır.
Zorla güzellik olmaz.
Bir işi usulüyle, tatlılıkla yapmalıdır, anlamında söylenir.
“Seni sevmeyeni sen dahi sevme Meseldir güzellik güç ile olmaz.” (Bir Destandan) / “Bu kadar çalabildi elimdeki kırık saz Meşhur sözdür derler ki, zurnada peşrev olmaz.” (Halil Nihad Boztepe)
Evvel taam, sonra kelâm.
Tok karınla görüşmek daha yararlıdır. Bir de, yemek yerken konuşmamalı anlamına söylenir. Çünkü, hem ağızdan yemek parçaları saçılır, hem de bekleyen yemeğin tadı kaçar.
Aç anansa (atansa) da kaç.
Aç, hiç bir özür dinlemez, öfkelidir, kızgındır, her şeyi yapabilir. / “Aç, yanından kaç” atasözüyle eşanlamlıdır.
Misafir on kısmetle gelir, birini yer, dokuzunu (evde) bırakır.
Bak: “Misafir kısmetiyle gelir.”

Pages