Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Aç doymam, tok acıkmam sanır.
Aç, bir gün doyabileceğini pek düşünemez. Tok da hep böyle kalacağını, durumda bir değişiklik olmayacağını sanır.
Az ateş çok odunu yakar.
Sayıca az ama güçlü şey, sayıca çok ama güçsüzü alteder.
Her şeyin yenisi dostun eskisi.
Yıllarca tanınmış, denenmiş, bir çeşit dostluk sınavı vermiş eski dostluğun günden güne kuvvet ve değer kazandığını, önemini anlatır.
“Eskidikçe artar dostluğun kıymeti Hiç bir zaman eski dost düşman olmaz.” (Merdumi)
Sırrım açma (açma sırrım) dostuna, o da söyler dostuna.
Başkalarının bilmemeleri gereken gizli şeyleri kimseye söylememek, dosta bile. Çünkü o da bir başka dostuna söyleyecek ve yayılacaktır.
“Olur olmaza sırrını diyen Boz bulanık suya akmış gibidir.” (Karacaoğlan) / “Biz de biliriz ki pis değil sinek Gel ki miğde bulandırır demişler.” (Refiki)
Çöreğin (ekmeğin) büyüğü, hamurun (unun) çoğundan olur.
İyi sonuç almak için bol malzeme kullanılmalıdır.
Kavun, karpuz yata yata büyür.
Tembel kişilere şaka yollu söylenir.
Fazla (artık) mal göz çıkarmaz.
Herhangi bir şeyin, bir eşya, bir mal, bir paranın kullanılandan fazla olmasının gereğini anlatır.
Leyleğin ömrü laklakla geçer.
Boş yere konuşan, olumlu bir iş yapmayan kimseler için söylenir.
“Ne kazandık bu kadar bakmak ile Leyleğin ömrü geçer lâklâk ile.” (Namdar Rahmi Karatay)
Sev beni seveyim seni
Sevgi karşılıklıdır. Tek taraflı sevgi uzun ömürlü olamaz.
“Sevenin ben kuluyum, sevmeyenin sultanı.” (Şinasi)
Teşbihte hata olmaz.
Bir benzetmede “hata yapılmamalıdır” anlamındadır. Ama halk arasında daha çok, yapılan benzetmeden alınılmamasını dilemek için söylenir.

Pages