Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Aptessiz sofuya namaz mı dayanır?
Gereken işlemi yerine getirmeden yaptığı işi sonuçlandırmak üzere olanlar için söylenir.
Fakirlik ayıp değil, tembellik ayıp.
Çalışma olanağı olup da çalışmayanları kınayan bir sözdür. Çünkü tembellik, topluma büyük zarar veren bir hastalıktır.
At binenin (iş bilenin), kılıç kuşananın.
Bir şeye sahip olma hakkı, ancak o şeyi en iyi hak edenindir, anlamında söylenir.
“At binenin, kılıç kuşananındır / Budur resm-i cihan, hükm-ü zamane.” (Mengûşî)
Kendi düşen ağlamaz.
Kendi zararına hareket eden birinin durumundan yakınmaya hakkı yoktur.
“Bilirsin kendisi düşen ağlamaz Ayıplamaz kendi düşüp kalkana.” (Mengûşi)
Arık etten yağlı tirit olmaz.
Değersiz kimse olumlu iş yapamaz.
Arife târif gerekmez.
Bir şeyi bilene, öğretmeye kalkmak doğru değildir.
“Meseldir ârife târif ne hacet. / Ben nâçar eden sen değil misin.” (Seyrânî)
Keçinin uyuzu, çeşmenin (pınarın) gözünden içer suyunu.
Değersiz kimseler, kendilerini çok değerli görürler.
Önce iğneyi kendine batır, sonra çuvaldızı ele.
Bak: “İğneyi kendine batır, sonra çuvaldızı ele.”
Su bulanmayınca durulmaz.
Bir soruna (meseleye) çözüm yolu, genellikle o sorun iyice karıştıktan sonra aranmaktadır. Olayları daha başından değerlendirmek, ona göre çözüm yolu aramak en doğru olanıdır.
“Deniz dalgasız olmaz Hiç baş belâsız olmaz Kim demiş sana Fadim Bulanan su durulmaz.” (Halk Türküsü)
Arık ata kuyruğu da yüktür.
Zayıf insanın kendisine de bir yaran yoktur.

Pages