Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ağaç yaş iken eğilir.
Gelişmenin, yetişmenin belli zamanı vardır. Belli bir yaştan sonra yeni bir yaşantıyı (yaşama biçimi), yeni bir fikri kabul etmek, yeni bir duruma uymak kolay değildir.
“Çubuğu yaş iken eğmek gerektir Küçükken yetişir sıbyan demişler.” (Mir’ati)
Ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma.
Tecrübesi olmayan kimselerin gözüyle hareket etmemek gerektiğini anlatır.
Ateş olsa cürmü (cirmi) kadar yer yakar.
Hasım sayılan (karşı olan) kimsenin fazla önemli olmadığı anlatılır.
Dağdan gelen bağdakini kovar.
Bir kimse, bir toplum, kendi malını, kendi ülkesini korumazsa, başkaları ona sahip çıkarlar.
“Böyledir kaide dağdan gelenler Bağda olanları kovar demişler.” (Levni) / “Bağdaki sevmez iken dağdakini Dağdaki gelse kovar bağdakini.” (Şinasi)
Akraba ile ye iç, alışveriş etme.
Bak: Dost ile ye iç, alışveriş etme.
'Eşek Kabe''ye varmakla hacı olmaz.'
Kötü adam kutsal kılıklara bürünerek iyi olmaz.
'“Hacı olmaz bellidir varmak ile har Kâbe''ye.” (Necati Beğ)'
İki el bir baş için.
Başkalarının geçimlerine bir faydaları olmayanların durumlarını anlatır.
“Kimseye el açma hürmetin gider iki el bir başa kifayet eder.” (Mir’ati)
Dert ağlatır, aşk söyletir.
Bak: “Aşk ağlatır, dert söyletir.”
Gönül bir sırça saraydır, kırılsa yapılmaz.
İnsan çoğunlukla duygusal bir varlıktır; içlidir, incedir, duyguludur. İncinmeye, kırılmaya gelmez. Çünkü düzelmesi, bağışlaması güçtür.
“Gönül derler buna sırçadan ince, / Kırma, bu gördüğün şişe değildir, / Açar çiçeğini bahar gelince, / Vurma bu gördüğün meşe değildir.” (Haşan Ali Yücel) / “Dağlarda duman olur Denizde seyran olur Gönül ferman dinlemez Dünyası zindan olur.” (Halk Türküsü)
Göz gördüğünü ister.
İnsanlar gördüklerinden bir pay umar, kendilerinin de olmasını isterler.

Pages