Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Zaman sana uymazsa, sen zamana uy.
İnsanla yaşadığı çağ arasında bir uygunluğun gereğini anlatır. Bir örnek: bir kimse kalkar da aya gitmenin günah olduğunu söylerse, aya gitmekten vazgeçilmeyeceğine göre, bu kimsenin gülünç duruma düşmemesi için fikrini değiştirmesi gerekir.
“Zaman uymayınca sen uy zamana.” (Mengûşi) / “Veysel ne durursun herkes gidiyor Zaman uymaz sen zamana uy diyor Fen çok büyük kerameti yutuyor Uyan bu gafletten uyuma yurttaş.” (Âşık Veysel)
Soran yanılmamış.
Bir şeyi iyi bilene sormakta yarar var, doğrular ancak böyle bulunur. / “Bin bilsen de bir bilene danış”, “Danışan dağı aşmış, danışmayanın yolu şaşmış”, “Sora sora Bağdat bulunur” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Gammaz olmasa tilki pazarda gezer.
Gizli yollardan çıkar sağlayan kimse, korkmasa daha beterini açık yollardan yapar.
Her gün bir olmaz.
Bak: “Gün güne uymaz.”
Varlığa güvenilmez.
Varlığın günün birinde yokluğa dönüşebileceğini, bu bakımdan güvenmemek gerektiğini anlatır.
Baba ekmeği zindan ekmeği, koca ekmeği meydan ekmeği.
Kadın, baba evinde rahat edemez, kocasıyla birlikteyken kendini çok özgür görür.
Arkadaşını söyle, kim olduğunu söyleyeyim.
İnsanlar kendilerine benzer kimselerle arkadaşlık eder.
Aç gözünü, açarlar gözünü.
Her davranışta, her olayda uyanık olmak gerekir, büyük zararlar görülür yoksa.
Esirgenen göze çöp batar.
Bak: “Sakınılan göze çöp batar.”
Bekârın parasını it yer, yakasını bit.
Yalnız yaşamak zordur, birliktelik hayatta pek çok kolaylıklar sağlar. / “Bekârlık maskaralıktır” sözüyle eşanlamlıdır.

Pages