Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Akıl akıldan üstündür.
İnsanlar, her zaman topluca ve birlikte yaşama, dayanışma isteğini duymuşlardır. Bir kişi tek başına birtakım sorunları çözememektedir. Birinin eksiğini bir başkası tamamlamaktadır. Birlikte düşünme, birlikte çalışma, güçlüklerle mücadele, tek kişinin düşünmesinden, çalışmasından mücadelesinden daima yararlı olmuştur.
Katrandan olmaz şeker, olsa da cinsine çeker.
Kötü kimseden iyi davranış beklenemez.
Baba oğluna bir bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzümü vermemiş.
Anne ve baba, çocuklarıyla ölümüne dek ilgilenir, yemez yedirirler. Ne var ki, sosyal ve ekonomik koşullar karşısında (yeni ev kuran ve sıkıntıya düşen) evlât, genellikle anne ve babasına aynı karşılığı göstermemekte, “bir salkım üzüm” verememektedir.
“Bab’ oğluna tutar bir bağ bağışlar Sonra üzüm vermez oğlan demişler.” (Refiki)
Kalpten kalbe yol vardır.
Bak: “Gönülden gönüle yol vardır.”
Ağaç kökünden yıkılır.
Bir şeyin değişmesi ancak temelden değişmekle olur. Temelden, kökten değişmeyen şey değişmiş sayılmaz.
Ak akçe kara gün içindir.
İnsanlığın önemli sorunlarından biri “geleceğine güven”dir. Bu sorunu, toplumca çözülemeyen yerlerde kişiler çözmeye uğraşmaktadır. Zamanında para kazanma olanağını bulanlar, kara günlerinde (hastalık, yaşlılık gibi) sıkıntı çekmezler.
“Dürüst hare et nitekim düğün içün Ki ak akçe olur kare gün içün.” (Güvâht)
Şap ile şeker bir değil.
Birbirine benzediği halde özünde çok ayn olan şeylerin bulunduğu anlatılır.
Gönül kocamaz.
İnsanlar bedence yaşlansa da, ruhça yaşlanmaz. Arzular tükenmez.
“Vücut kocar amma, gönül kocamaz Güzel seven âşık ihtiyar olmaz.” (Rahmi) / “Kelleden umulan dalaz bir beyin Gönül umduğuna küser demişler.” (Talibi)
Kısmetinde ne varsa karşılığında o çıkar.
Bir işte ne elde edilecekse o alınır. Daha fazlasını beklememelidir.
Çok naz âşık usandırır.
Ölçülü olmayı, yapmacılıktan sakınmayı, içten gelindiği gibi davranmanın gereğini anlatır.

Pages