Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

İsteyenin bir yüzü kara, vermeyenin iki yüzü.
Birinden uygunsuz bir istekte bulunmak çirkin bir davranıştır. Böyle bir isteği geri çevirmek daha da çirkindir, anlamında söylenir.
Su içene yılan bile dokunmaz.
İnsanın en doğal ihtiyacının karşılanması gerektiği anlatılır.
İyiliğe iyilik olsaydı, koca öküze bıçak olmazdı.
Gözlemler göstermektedir ki çok kez iyiliğe iyilikle cevap verilmemektedir.
“Ki olsa iyiliğe iyilik muhakkak Cihanda öküze olmazdı bıçak.” (Güuahi)
El yarası onulur, dil yarası onulmaz.
Acı bir sözün açtığı gönül yarasının kolay kolay kapanmayacağını anlatır.
Dile gelen ele gelir.
İnsan bir işi düşünüp yapmaya karar verirse o iş artık yapılabilir demektir.
El eli yıkar, el de yüzü.
Her şeyin karşılıklı olabileceğini anlatır.
“El eli yur dahi iki yüzü yur.” (Havayi) / “Belli bir şey hem de el de eli yur İki eldir yüzü yuyan demişler.” / {Refik)
Her gönülde bir arslan yatar.
Bak: “Her yiğidin gönlünde bir arslan yatar.”
Acı patlıcanı kırağı çalmaz.
Pek değerli olmayanlara zarar gelmez anlamında, şaka yollu söylenir.
Yar, yıkıldığı gün tozar.
Bir olay, ilk anında tepki yapar, sonra önemi azalır.
Altın yere düşmekle pul olmaz.
Gerçek değerler hiç bir zaman yitmezler. Zorlamalar, yalanlar, aldatmalar geçicidir, faydasızdır. Kişiler, toplumlar, gerçek değerlerin değersizliği konusunda bir süre için yanıltılabilirler. Ama, bir gün doğrular meydana çıkar, değerler gerçek yerini alır.
“Güneş yer üstüne düşmekle pâyimâl olmaz.” (Fuzulî) / “Hakir olduysa millet şanına noksan gelir sanma, / Yere düşmekle cevher sakıt olmaz kadr-ü kıymetten.” (Namık Kemal)

Pages