Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Dünyada tasasız baş, bostan korkuluğunda bulunur.
Tasasız insan yoktur. İnsanlar yaşadıkça, insancıl duygulardan uzak kalmadıkça birtakım olaylardan etkilenecek, bu yüzden de tasalanacaktır.
Zaman sana uymazsa, sen zamana uy.
İnsanla yaşadığı çağ arasında bir uygunluğun gereğini anlatır. Bir örnek: bir kimse kalkar da aya gitmenin günah olduğunu söylerse, aya gitmekten vazgeçilmeyeceğine göre, bu kimsenin gülünç duruma düşmemesi için fikrini değiştirmesi gerekir.
“Zaman uymayınca sen uy zamana.” (Mengûşi) / “Veysel ne durursun herkes gidiyor Zaman uymaz sen zamana uy diyor Fen çok büyük kerameti yutuyor Uyan bu gafletten uyuma yurttaş.” (Âşık Veysel)
Alim unutmuş, kalem unutmamış.
Yapılacak bir işi not etmenin; önemli görüşleri yayabilmek, gelecek için saklamak amacıyla yazmanın gereğini anlatır.
Göz görür, gönül ister.
Bak: “Göz gördüğünü ister.”
Bir musibet bin nasihattan yeğdir.
Bak: “Bin nasihattan bir müsibet yeğdir.”
Er olan ekmeğini taştan çıkarır.
Çalışmaktan yılmayan, becerikli kimselerin aç kalmayacaklarını anlatır.
“Taştan çıkarır ekmeğini erkek olanlar.” (Asaf)
Az tamah çok ziyan getirir.
Bir şeyin en iyisine, en güzeline ulaşmayı herkes ister, ama yoluyla. Bir merdivenden çıkarken önce birinci, sonra ikinci basamağa basmak gerekir. Sonuncu basamağa basmak isteyen, kuşkusuz düşecektir.
“Az tama’ çok ziyan getirir her an Kanaattir nefse yular aemişler.” (Mevci)
Önce düşün, sonra söyle.
Düşünmeden söylenen sözler çok kez yerini bulmaz; düşünmeden yapılan işlerin olumsuz olduğu gibi. Düşünerek söylenen sözler, boş sözler değildir.
Adamın adı çıkacağına canı çıksın.
Bak: “İnsanın adı çıkmadansa canı çıkması yeğdir (hayırlıdır)”.
Sabreyle işine, hayır gelsin başına.
Her işin belli bir süresi vardır. Aceleye getirmeden, işi gereğine uygun biçimde sürdürmek ve bitirmek gerekir. Ancak o zaman olumlu bir sonuç alınabilir.

Pages