Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Beş parmağın hangisini kessen acımaz.
Evlâtlar arasında fark gözetilmez.
Ak koyunu (ala keçiyi) gören, içi dolu yağ sanır.
Görünüşe aldanmamak. / “Görünüşe aldanma” atasözüyle eşanlamlıdır.
Düşmez kalmaz bir Allah.
İnsanların her an kötü durumlara düşebileceği olağandır. Bu gibi durumlara düşenleri kınamamak gerekir.
Gül dikensiz olmaz.
Her sevilen şeyin bazı pürüzlü, sevgiye engel olan yanları vardır.
“Bir âşık-ı zarın bin ağyari var / Olur mu gülşende gül dikensiz yar.” (Emrah) / “Gönül ağyar için incinme yare Gönül olmaz bağ-ı âlemde dikensiz.” (Neyli) / “Gül dikensiz bitmez imiş Bülbül gülsüz ötmez imiş İşe güce yetmez imiş Eli yardan ayrılanın.” (Karacaoğlan)
Abdalın yağı olunca gâh borusuna çalar, gâh gerisine. “Çobanın yağı olunca çarığına sürer”.
Varlıklı ve görgüsüz kişi malını gereksiz yere harcar.
Bir göz ağlarken öbür göz gülmez.
Bir aile içinde birinin derdi, öbürlerini de üzer. Bir toplum için de aynı şey düşünülebilir. Toplumun bir kesimi büyük sıkıntılar içindeyken bir başka kesimi duygusuz kalmamalıdır.
Ucuz etin yahnisi tatsız olur.
Ucuza alınan şeylerin iyi nitelikte olmadığı anlamınadır.
Bilmemek ayıp değil, sormamak ayıp.
İmkânsızlıklar ve türlü nedenler öğrenmeyi sınırlamaktadır. Bu yüzden insan her şeyi bilemez. Ama gerekli bilgiyi öğrenmek için çaba harcamak zorunludur.
Av köpeği avdan kalmaz.
Emek harcamadan bedava geçinen kimse hayatını hep böyle kazanmak ister.
Acele işe şeytan karışır.
Bir iş, belli bir süre içinde yapılır. Süre uzatılırsa iş gecikir; acele edilir, süre kısaltılırsa karışıklık olur. Hem istenilen sonuç alınamaz, hem daha da gecikilmiş olur. Akılla, sınanmış yollarla yapılırsa, kısa zamanda amaca ulaşmak elbette iyidir.
“Erişir menzil-ü maksuduna aheste giden Tiz-i reftarolanın pay ine dâmen dolaşır. “ (Hatemî)

Pages