Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

İnsan ayaktan, at tırnaktan kapar.
Hastalıkların daha çok, insanda ayaktan, atta tırnaktan geçtiğini söylüyor. “Ayağını sıcak tut, başını serin” sözüyle yakın anlamlıdır.
Denize düşen yılana sarılır.
Düşülen güç durumdan kurtulmak için her çareye başvurmanın olağan olduğu anlatılır.
“Sarılır denize düşen yılana.” (Hav ay i) / “Derdini söylemeyen hastaya timar olmaz.” (Sâbit)
Adam olana bir söz yeter.
İyi insan anlayışlı olur. En küçük bir belirtiden karşısındakini anlar, ona göre davranır.
“Vahdet kelâmi şâfî değil mi, / İnsâne bir söz kâfi değil mi?” (M. Mahmud Paşa)
Kimine hay hay, kimine vay vay.
Eşit hakların olmadığı bir düzende kimi her istediğini elde eder, kimi edemez.
Gönül kocamaz.
İnsanlar bedence yaşlansa da, ruhça yaşlanmaz. Arzular tükenmez.
“Vücut kocar amma, gönül kocamaz Güzel seven âşık ihtiyar olmaz.” (Rahmi) / “Kelleden umulan dalaz bir beyin Gönül umduğuna küser demişler.” (Talibi)
Yarası olan gocunur.
Suç işleyen kimsenin alıngan olduğunu, o konuda her söylenen sözün kendisi için söylendiğini sandığını anlatır.
Bir kötünün yedi mahalleye zararı var.
Kötü bir insanın yarattığı zararlar yalnız kendini etkilemez. Kötü olanın gücüne göredir; eve kötülük, mahalleye kötülük, bir topluma kötülük, tüm dünyaya kötülük yapabilir.
İş insanın aynasıdır.
Yapılan işin biçimi, niteliği, işi yapanın kişiliğini belli eder.
Bakmakla usta olunsa, köpekler (kediler) kasap olurdu.
Bakarak öğrenilmez, yaparak öğrenilir.
Eşek bile bir düştüğü yere bir daha düşmez.
Denenmiş şeylerden ders almanın gereğini anlatır.

Pages