Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Topal eşekle kervana katılmak
Boyundan büyük işlere girişmek.
Atı alan Üsküdar’ı geçti
Fırsatı kaçırıp birşey yapamamak.
Geçti Bor’un pazarı
Artık yapılacak bir şeyin kalmadığını anlatır.
Köpeksiz köyde eli değneksiz gezmek
Alanı boş bulmuş, istediği gibi davranıyor.
Eşek sudan gelinceye kadar dövmek
Çok dövmek.
Çıfıt çarşısı
Kötü niyetli kimselerin bulunduğu yer. (*)
“Çıfıt” sözcüğü, “Yahudi” anlamında olup Arapça “Yehud”dan Farsça’ya “cuhud”, Farsça'dan Türkçe’ye de “çıfıt” olarak geçmiştir. “Çıfıt çarşısı”, kötü niyetli kimselerin bulunduğu yer anlamında, daha çok birine hakaret etmek için söylenir. Zahmeti çok bir hayat süren insanlar için “çile doldurmak” deyimi kullanılmaktadır. Ayrıca bir olay, bir şey karşısında sabn kalmamış, dayanma gücü tükenmiş kimseler için de “çileden çıkma” deyimi söylenir. Eskiden bir tarikata girebilmek için kırk gün, kırk gece bir odaya kapanıp ibadet etmek gerekirdi. Kimseyle konuşmamak, çok az şey yemek şarttı. Bedene bir çeşit eziyet edilen bu devreye “çile doldurmak” denirdi. Kelimenin asıl yazılışı, “çille”dir, Farsçadır. Bu da kırk anlamında “ihl”den gelmektedir. Çile, eskidenberi uygulanagelen bir devredir. Her dinde, mezhepte, tarikatlarda vardır. Mevlevilikte dergâhın türlü hizmetlerinde çalışılır. Bu durum bin bir gün sürer. Bu zamanı dolduran kimse bir Mevlevi olmuştur artık.
Ele gelmek
Tutabilmek. Büyümek.
Kafası kazan gibi olmak
Çok yorulup anlayamamak.
Burnu sürtülmek
Bir işi önce yapmak istemeyip, sonradan yapmak zorunda kalmak.
Kantarın topunu kaçırmak
ölçüyü kaçırmak.

Pages