Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Yuf ervahına
“Lanet olsun” anlamında.
Bastığı yeri bilmemek
Basacağı yeri iyi bilmemek. Çok sevinmek.
Çıfıt çarşısı
Kötü niyetli kimselerin bulunduğu yer. (*)
“Çıfıt” sözcüğü, “Yahudi” anlamında olup Arapça “Yehud”dan Farsça’ya “cuhud”, Farsça'dan Türkçe’ye de “çıfıt” olarak geçmiştir. “Çıfıt çarşısı”, kötü niyetli kimselerin bulunduğu yer anlamında, daha çok birine hakaret etmek için söylenir. Zahmeti çok bir hayat süren insanlar için “çile doldurmak” deyimi kullanılmaktadır. Ayrıca bir olay, bir şey karşısında sabn kalmamış, dayanma gücü tükenmiş kimseler için de “çileden çıkma” deyimi söylenir. Eskiden bir tarikata girebilmek için kırk gün, kırk gece bir odaya kapanıp ibadet etmek gerekirdi. Kimseyle konuşmamak, çok az şey yemek şarttı. Bedene bir çeşit eziyet edilen bu devreye “çile doldurmak” denirdi. Kelimenin asıl yazılışı, “çille”dir, Farsçadır. Bu da kırk anlamında “ihl”den gelmektedir. Çile, eskidenberi uygulanagelen bir devredir. Her dinde, mezhepte, tarikatlarda vardır. Mevlevilikte dergâhın türlü hizmetlerinde çalışılır. Bu durum bin bir gün sürer. Bu zamanı dolduran kimse bir Mevlevi olmuştur artık.
Sözünün eri
Verdiği sözü, ne olursa olsun tutan kimse.
Ucuz kurtulmak (atlatmak)
Bir tehlikeli durumdan çok az zararla kurtulmak.
Temcit pilâvı gibi ısıtıp ısıtıp öne sürmek
Bir şeyi pek çok tekrarlamak.
Bir kalemde
Toptan.
Kapı kapı dolaşmak
Her yere başvurmak.
İyiye iyi, kötüye kötü demek
Hatır için konuşmamak.
Cinler cirit oynamak, cinler top oynamak
Çok ıssız, korkulacak yer.

Pages