Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Üstüne basmak
Farkına varmadan bir gerçeği bilmek.
Çizmeden yukarı çıkmak
Beceremeyeceği bir işe karışmak. (*)
Boyundan büyük işlere girişen, anlamadığı bir işe burnunu sokan, haddini bilmeyen kimseler için “çizmeden yukarı çıkma” derler. Apel (Apelle), İsa’dan dört yüz yıl önce Efes'te doğmuş bir ressamdır. Büyük İskender’in tablolarını yapmakla tanınmıştır. Eserlerinin tenkidini saklı yerden dinlemek âdetinde olduğu söylenir. Bir gün bir kunduracı, Apel’in yaptığı resimlerden birini tenkit eder: önce resimdeki çizmeler üzerinde görüşlerini söyler. Apel haklı bulur. Sonra kunduracının, resmin yukarı kısımlarına, teknik ve sanat tarafına geçerek; renkler üzerine, gölge, ışık üzerine de birtakım yersiz sözler söylediğini duyan ressam, dayanamayıp perde gerisinden: “Çizmeden yukarı çıkma!” diye bağırır. Bu söz Türkçeye bir deyim olarak geçer.
Derdine düşmek
Gereksiz hevese kapılmak.
Sonunu getirmek
Bir işi başarıyla bitirmek.
Hancı sarhoş, yolcu sarhoş
Herkesin ayrı ayrı münasebetsizlik yaptığı anlatılır.
Kulağını bükmek
Bir şeyi hatırlatmak.
Bir elle verdiğini öbür elle almak
Bir yandan iyilik yaparken öbür yandan kötülüğü dokunmak.
Feleğin sillesini yemek
Büyük zararlara uğramak.
Kirli çamaşırlarını ortaya dökmek
Kusurlarını meydana çıkarmak.
Ecel beşiği
Çok tehlikeli yer.

Pages