Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Yama gibi durmak
Yakışmamak, iğreti durmak.
Hesabını görmek
Parasını ödemek, öldürmek.
Hava parası
Açıktan verilen para.
Dört elle sarılmak
Bir işe önemle başlamak.
Körü körüne
Düşünmeden.
Üste çıkmak
Suçlu olduğu halde suçsuz görünmek.
Pabuç pahalı
Yapılmayacak zor bir iş söz konusu olduğunda söylenir.
Ocağı sönmek
Soyu tükenmek. (*)
Dilimizde, daha çok halk dilinde “ocağın sönsün”, “ocağın yansın” deyimleri çok geçer. İnsanlığın ilk çağlarında, ateşin bilinmediği zamanlarda insanlar, tabiatla daha çok pençeleşmek zorundaydılar. Umulmadık bir sırada ateşe kavuşunca, onun iyilikleri karşısında şaştılar, korktular. Dünyanın o zamanki sert iklimine, vahşi hayvanlarına ateşle karşı koyuyorlar, etlerini pişirerek daha lezzetli yiyorlardı. Bilinmeyen bir kuvvet tarafından gönderilen bu nimete tapıyorlardı. Ateşin sönmesi, onlar için bir felâket olacağından gece - gündüz, başında nöbet tutuyorlardı. Bir gün bu kutsal varlıktan kendi mağaralarına da götürmeyi düşündüler. Ateşi evlerinde yanar görmek onlar için bir “saa- det”, söndüğünü düşünmek bir “felâket” idi. Bu duygu zamanımıza kadar düşünülegelmiş, halkın dilinde bir dua, bir beddua halinde yerleşmiştir.
Canına minnet
Elde edince sevinilecek şey
Nerede akşam orada sabah
Evsiz barksızlar ya da öyle davrananlar için söylenir.

Pages