Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Gâvurun ekmeğini yiyen gâvurun kılıcını çalar.
Kişi, kendine çıkar sağlayana hizmet eder genellikle.
Acele işe şeytan karışır.
Bir iş, belli bir süre içinde yapılır. Süre uzatılırsa iş gecikir; acele edilir, süre kısaltılırsa karışıklık olur. Hem istenilen sonuç alınamaz, hem daha da gecikilmiş olur. Akılla, sınanmış yollarla yapılırsa, kısa zamanda amaca ulaşmak elbette iyidir.
“Erişir menzil-ü maksuduna aheste giden Tiz-i reftarolanın pay ine dâmen dolaşır. “ (Hatemî)
Yemeyenin malım yerler.
Elinde değeri büyük şeyler bulunduğu halde, bundan yararlanmasını bilmeyen kimseler olabilir. Bu değerli şeylerin değerini bilen başkaları, bunlara elkoyarlar.
Ağlayan gözden olur, dövünen dizden olur.
Kötü bir olay sonucunda kendine zarar verircesine üzülmenin yaran yoktur.
'“Ankara ''dan emir gelir Nutuk gelir / Nevurek hemşerim nevurek Ağlayarak da gözden mi olak Dövünek de dizden mi olak.” (Rıfat İlgaz)'
Yalnız taş duvar olmaz.
Tek şeyin tek başına işe yaramayacağını, teklerin birleşmeleri gerektiğini ifade eder. / “Yalnız kalanı kurt kapar”, “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözleriyle yakın anlamlıdır.
“Şaire ses ile saz ü söz gerek Yalnız taş olmaz divar demişler.” (Levni) / “Çok söyleme bu darb-ı meseldir. / Ömrü az olur yırtıcı olan kuşun.” (Beliğ)
Kul bunalmayınca Hızır yetişmez.
Bak: “Kul sıkılmayınca Hızır yetişmez.”
Aç doymam, tok acıkmam sanır.
Aç, bir gün doyabileceğini pek düşünemez. Tok da hep böyle kalacağını, durumda bir değişiklik olmayacağını sanır.
İki tımar bir yem yerine geçer.
Hayvan bakımı, ağaç bakımı, motor bakımı gibi yaşaması, çalışması gereken bir şeye bakmanın zorunluğu anlatılır.
Şeytanla ortak buğday eken samanım alır.
Bak: “Şeytanla kabak ekenin kabak başına patlar.”
Baca eğri de olsa duman çıkar.
Değerler hiç bir zaman kaybolmaz; koşullar ne olursa olsun bir gün kendini gösterirler.

Pages