Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Sakınılan göze çap batar.
Üzerine çok düşülen, başkalarına göre daha fazla sakınılan şeylerin, aksine çok kazaya uğradığı anlatılır.
Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur.
Sahip olunan kimi şeylerin, ancak kaybolduktan sonra değerinin anlaşıldığını anlatır. / “Kaçan balık büyük olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kel ölür sırma saçlı olur Kör ölür badem gözlü / Meltem gibi delikanlılar, kardeşim çürüyor Ne keldirler ne de kör.” (Bedri Rahmi Eyuboğlu)
Zorla güzellik olmaz.
Bir işi usulüyle, tatlılıkla yapmalıdır, anlamında söylenir.
“Seni sevmeyeni sen dahi sevme Meseldir güzellik güç ile olmaz.” (Bir Destandan) / “Bu kadar çalabildi elimdeki kırık saz Meşhur sözdür derler ki, zurnada peşrev olmaz.” (Halil Nihad Boztepe)
Boğaz dokuz (kırk) boğumludur.
Bir şeye karar vermek, bir şey söylemek için çok düşünmek gerekir. Bir anda söylenen söz, alınan karar çok kez isabetsiz olur.
“Deli Boran dilin cümleden gani Hem yaratır alır Allah bu canı Sen kendini yokla nefsini tanı Boğaz kırk bölümdür dilde sır olmaz.” (Deli Boran)
Emmim (amcam) dayım, herkesten (hepsinden) aldım payım.
En yakından bile yardım beklenmemeli.
Görmemiş görmüş, gülmeden (güle güle) ölmüş.
Sonradan gören kimselerin son durumlarını benimseyemediklerini anlatır.
İki kulak bir dil için.
Çok dinleyip az konuşmak gereğini anlatır. / “İki dinle bir söyle”, “Söz gümüşse sükût altındır” ata- sözleriyle eşanlamlıdır.
İnsan kıymetini insan bilir.
“Değerbilirlik”, insanın iyi vasıflarından biridir. Değerli bir insanın değerlerini bilip ona gerekli ilgi ve saygıyı göstermek insanca bir davranıştır.
Pazarda herkes ambarındaki unu kadar konuşur.
İnsan, kendini tanımalıdır, davranışlarını ona göre ayarlamalıdır.
Arpa eken buğday biçmez.
Bir işte, bir konuda başarı, ancak akıl, tecrübe ve emek karşılığında elde edilir. Bu nitelikler olmadan başarı hiç mümkün değildir.
“Diken eken gül döğşürmez bir zaman Kişi ektiğini biçer demişler.” (Yesârî)

Pages