Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Baş ol da eşek başı (soğan başı) ol.
Bir topluluğa baş olmanın her bakımdan önemini anlatır.
Cami ne kadar büyük olsa, imam gene bildiğini okur.
Kimi insanların bildiklerinden şaşmadıklarını anlatır.
Çingeneye beylik vermişler, önce babasını asmış.
Kimi insanlar, eline bir fırsat geçince, en yakınlarına / bile kötülük etmekten çekinmezler.
Sen bir garip Çingenesin, telli (gümüşlü) zurna nene gerek.
Gücü, yeteneği olmayan kimselerin yapamayacağı işe koşulmamalan gerek.
İnsanın adı çıkmakdansa canı çıkması yeğdir (hayırlıdır).
İnsanın yok yere kötü ün kazanması, yapmadığının yaptı olarak gösterilmesi pek üzücü bir şeydir.
Açın kamı doyar, gözü doymaz.
Aç insanın bir öğünlük doyması yetmez. Ona aç kalmayacağı güvenini veremedikçe karnı doysa bile gözü hep açtır.
“Şol kişi kim ola bir gözi ak Gözi daymaz virseler gerbin kulaç.” (Edirneli Nazmi)
Buğday başak verince orak pahaya çıkar.
Bir şeyin değeri, o şey lâzım olduğu zaman anlaşılır. “Abanın kadri yağmurda bilinir” atasözüyle eşanlamlıdır.
Dost dostun ayıbını yüzüne söyler.
Gerçek dost, kusurlarını dostunun yüzüne söyler, arkadan söylüyorsa bu dostluk değildir, düzeltmek amacıyla değil, kötülemek için yapar.
Açın koynunda ekmez durmaz.
Yoksul insan para biriktiremez.
Hocanın dediğini yap, yaptığını yapma.
Sözle davranışın uygunluğu elbette iyidir. Ama her doğru söz söyleyen sözlerine uygun davranmayabilir. Önemli olan doğru olanı benimsemektir.

Pages