Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Bir ağaçta gül de biter diken de.
Bir aileden iyi insan da yetişir, kötü de.
Davulun sesi uzaktan hoş gelir.
'Düşünmeden, incelemeden varılan yargılar insanı çok kez yanıltır. Uzaktan görmek, uzaktan bakmak kişiye gerçeği göstermeyebilir. Bir doğru, ancak gözle görülerek, elle tutularak, yakından tanıyarak anlaşılır. Ay, bir süre önceye kadar şiire, müziğe, edebiyata konu olurken, bugün karanlık mağaralardan, sert kayalardan oluşmuş, havasız, susuz bir gezegen olduğu anlaşılmıştır. Eski Roma Diktatörü Sezar''ın, kendisine “güneşin oğlu” denmesine bir gün kızarak: “Güneşin oğlu olmadığımı, oturağımı döken uşağım çok iyi bilir” demesi, bu söze açıklık getirmektedir.'
“Şöhrete aldanma, davulun sesi Uzaktan yürekler yakar demişler.” (Mevci)
Akacak kan damarda durmaz.
Kimi olayların kaçınılmaz olduğu, bu yüzden önceden hazır olmak, ona göre davranmak, doğal karşılamak gerektiğini anlatan bir sözdür.
Zengin kesesini döver, züğürt dizini.
Zengin sıkıntılarını parayla gidermeye çalışır. Yoksul da üzüntüyle sağlığım yitirir.
Atın ölümü arpadan olsun.
Çok istenilen, sevilen bir şey yapılırken, büyük zarar da görse insan, pek üzülmez. Bu söz, böyle bir duyguyu anlatmak için söylenir.
Mart kapıdan baktırır, kazma kürek yaktırır.
Mart ayı hem en soğuk, hem de yazdan sağlanan yiyecek ve yakacağın tükendiği bir aydır.
Ağlamayan çocuğa meme vermezler.
İstemeyen, istemesini bilmeyen, kısacası hakkını aramayanlar, genellikle haksızlıkla karşı karşıyadırlar. Birçok insan hakları, kendiliğinden elde edilmemiş, uzun mücadeleler sonunda alınmıştır.
“Verilmez oğlan ağlamasa emcek.” (Güvahi) / “İstemem o dehşet gün gelip çatsın Bana kimseler anam kadar yanmaz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Irmak kenarına çeşme yapılmaz.
Gereksiz iş yapmanın, boşuna çaba harcamanın faydasızlığını, emeğin daha gerekli yerde kullanılmasını anlatır.
Aç köpek fırın deler (yıkar).
Aç insan, yasaları, töreleri çiğnemek zorunda kalır. Bunu önlemek için açlığın ve açlığı meydana getiren nedenlerin ortadan kalkması gerekir.
“Acıkan it furun yakar demişler.” (Havayi) / “İyi olan hiç kimseye kem demez İyilik de varlıkla, aç aman bilmez.” (Mesti)
Bal olan yerde sinek de olur.
Güzel olan yerde çirkinlik de vardır.

Pages