Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Avrat malı, kapı mandalı.
Erkeğin, karısının parasıyla, malıyla yaşamamasının gereğini anlatır.
Tevekkelin gemisi batmaz (eşeğini kurt yemez).
İşini sağlam tutan kaygı duymaz.
Gidip de gelmemek var, gelip de dönmemek var.
Ölüm, insan için doğal bir sonuçtur. Doğmak ve yaşamak gibi. Hiç umulmayan bir zamanda ve yerde ölmek olağandır.
“Neylersin ölüm herkesin başında. / Uyudun uyanmadın olacak. / Kim bilir nerde, nasıl kaç yaşında? / Bir namazlık saltanatın olacak, Taht misali o musalla taşında.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Herkesin aldı bir olsa koyuna çoban bulunmaz.
Herkesin ayrı birer yeteneği, bu yüzden her işin bir seveni vardır.
Karga kekliği taklit edeyim derken kendi yürüyüşünü şaşırmış.
Ders almak, örnek almak yerine birinin davranışlarını aynen benimsemek, taklit etmek, taklit edeni gülünç duruma düşürür, kişiliğinden eder.
Cahile söz anlatmak, deveye hendek atlatmaktan güçtür.
Evreni, dünyayı, hayatı tanıtacak kısa bilgileri bile öğrenememiş bir kimseyle konuşmak, anlaşmak güçtür. “Ben diyorum bayram haftası, sen diyorsun mangal tahtası” sözü, “kazı koz anlamak”, “elifi görse mertek sanmak” deyimleri bilgisiz, okumamış kimselerle anlaşmanın zorluğunu anlatır. Cahil insanın dünyası dardır, sınırlıdır. Görgüsü kıttır. İnanışları boş inançlara dayanır. Bilimsel düşünemez. Böylesi kimselerle anlaşmak güçtür.
Islanmışın yağmurdan korkusu olmaz.
Bir duruma alışan kimse, artık o durumu doğal karşılar.
Dinsizin hakkından imansız gelir.
Söz dinlemeyen birini daha güçlü birinin zor kullanıp yola getirmesi halinde söylenir.
Kaçan balık büyük olur.
Ortadan kaybolan bir şeyin öneminin aşırı derecede arttığını anlatır. / “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kör ölse badem gözlüydü derler Dilsiz ölse şirin sözlüydü derler / Balık kaçsa kırk yüz gözlüydü derler Serçe uçsa ya toy yahut kaz olur.” (Mesti)
Allah doğrunun yardımcısıdır.
Doğruluktan ayrılmayan insan bir gün karşılığını görür.

Pages