Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ecel geldi cihana, başağrısı bahane.
“Ölümlerde bir sebep aranır, oysa ölecek kişinin alnına ne zaman öleceği önceden yazılmıştır” inancını anlatır.
“Sıtmadan, frengiden, veremden Bıktık tavuk gibi ölmekten Çoktan çıktı başağrısı Ecele bahane olmaktan.” (Rıfat Ilgaz)
Parası ucuz olanın kendisi kıymetli olur.
Çok para harcayabilen kimselerin itibar sahibi olduğunu anlatır.
Evvel taam, sonra kelâm.
Tok karınla görüşmek daha yararlıdır. Bir de, yemek yerken konuşmamalı anlamına söylenir. Çünkü, hem ağızdan yemek parçaları saçılır, hem de bekleyen yemeğin tadı kaçar.
İslâmın şartı beş, altıncısı insaf demişler.
Bir insanın insaflı yada insafsız oluşu yani adalet duygusuna sahip olup olmaması çok önemlidir. Bu duyguyu taşımayan birinin insanlık dışı davranışlarda bulunabileceği pek doğaldır.
Cömertle nekesin harcı birdir.
Nekes (cimri) her şeyin en ucuzunu, dolayısıyla en kötüsünü alır. Bu yüzden de aldığı şey çabuk eskir, çabuk tükenir. Cömertse çok para vererek o şeyin en iyisini alır. Bu yüzden de aldığı şey işe yarar. Sonunda cimri de cömert gibi çok para harcamış olur.
El ile gelen düğün bayram.
Çoğunluğun içinde bulunduğu yada uğradığı bir sıkıntıya gönül rahatlığıyla katlanmak gerektiğini anlatır.
Sanatı ustadan görmeyen öğrenmez.
Sanat, yaparak, görerek, duyarak öğrenilir.
Korku dağlan bekletir.
Yapılacak işin çok kötü sonuçlar doğuracağı düşüncesiyle o işten vazgeçildiğinde söylenir.
Bin tasa bir borç ödemez.
Boş yere üzülmek yerine, üzüntüyü ortadan kaldırmak gerektir.
“Bin kaygı bir borç ödemez Gamlanma gönül gamlanma.” (Karacaoğlan)
Yiyen bilmez, doğrayan bilir.
Bak: “Soğanın acısını yiyen bilmez, doğrayan bilir.”

Pages