Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Hesapsız kasap, ya bıçak kırar ya masat.
Hesabını bilmeyen insan çok zarar eder.
Yürük at yemini kendi arttırır.
Bir işte büyük gayret ve üstün başarı gösterenlere ister istemez en yüksek emek payı verildiğini anlatır.
“Yüğrük at arttırır yemin giderek.” (Levni)
El için yanma nare, yak çubuğunu keyfini ara.
Başkaları için hayatını tehlikeye atmamayı öğütleyen bir sözdür.
“Meşhur bir kelamdır sen kazan sen ye El için yok yere ateşe yanma.” (Huzuri) / “El için ağlayan gözünden olur Kızını döğmeyen dizinden olur.” (Mir ati)
Doğmadık çocuğa don biçilmez.
Bir iş olmadan, olmuş gibi davrananlar için söylenir.
Dağ ne kadar yüce olsa, yol üstünden aşar.
Bir kimse kendisini her şeyin üstünde görmemelidir. Üstünlüğün sonu yoktur. İnsanlar, daima birbirinden daha önemli, daha yüce işler yaparak yükselecek yetenektedirler.
“Yüce olur ise her ne kadar dağ Yol üstünden aşar yakın-u ırağ.” (Güvahi)
Deliye bal tattırmışlar, çarşıda katran bırakmamış.
Danışılan kişinin aklı başında olmalıdır.
Yarınki kazdan, bugünkü tavuk yeğdir.
Eldeki malın, gelecektekinden daha sağlam, güvenilir olduğu anlamındadır.
Eşeğe marifetini göster demişler, yere yatıp ağnamış.
Bak: “Eşeğe (katıra) cilve yap demişler, çifte (tekme) atmış.”
Bostana dadanan eşeğin kuyruğu, kulağı olmaz.
Hırsızlığı alışkanlık haline getiren kimse bu durumdan çok zarar görür.
Adam olana bir söz yeter.
İyi insan anlayışlı olur. En küçük bir belirtiden karşısındakini anlar, ona göre davranır.
“Vahdet kelâmi şâfî değil mi, / İnsâne bir söz kâfi değil mi?” (M. Mahmud Paşa)

Pages