Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma.
Tecrübesi olmayan kimselerin gözüyle hareket etmemek gerektiğini anlatır.
Al giyen alınır.
Yapılan bir işle ilgisi olan kimse, o işi hakkında bir eleştiri yapıldığında, kendisinin eleştirildiğini düşünür. “İşkili büzük dingilder” atasözüyle eşanlamlıdır.
Bal ile kaymak yenir ama, her keseye göre değil.
Herkes iyi yaşamak ister, ama parası olan iyi yaşıyor.
Aç arslandan tok domuz yeğdir.
Aç, iyi yaradılışlı, iyi huylu olsa bile tehlikelidir. İnsanların karnı doyunca, kötü yaradılışlı olsa da iyi olma gereğini duyarlar.
İki el bir baş için.
Başkalarının geçimlerine bir faydaları olmayanların durumlarını anlatır.
“Kimseye el açma hürmetin gider iki el bir başa kifayet eder.” (Mir’ati)
Korkunun ecele faydası yoktur.
Ölüm doğaldır. Bunu böyle bilerek günleri ölüm korkusuyla geçirmemek gerekir.
“Korkunun faydası yoktur ecele Ecel bir gün camın sunar demişler.” (Figani)
'Almadan vermek Allah''a mahsus (yaraşır).'
Genellikle her şey karşılıklı olur. Dostluk karşılıklı sevgi ve fedakârlığa dayanır. Sevgi de öyle, mal alışverişi de öyle. Vermeden almak, kişiyi asalaklığa, sömürücülüğe götürür.
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Gözü tanede olan kuşun ayağı tuzaktan kurtulmaz.
Başkasının malına göz koyan kimse bir gün bu tavrından büyük zarar görür.
Er lokması er kursağında kalmaz.
Görülen iyilikler karşılıksız bırakılmamalıdır.

Pages