Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Oğlumu doğurdum (ama) gönlünü doğurmadım.
Çocukların, babalan gibi duymak ve düşünmek, onların dünya görüşlerine katılmak zorunda olmadığını anlatır.
Vakit nakittir.
Zamanın çok değerli olduğu anlatılır.
Ananım ekmeğine kuru, ayranına duru demem.
Ana insan için kutsal bir varlıktır. Ona saygı, ona sevgi büyük bir görevdir. Anaya karşı çıkmak, yaptıklarını beğenmemek, isteklerini yerine getirmemek büyük kusurdur.
Kaybolan koyunun kuyruğu büyük olur.
Bak: “Kaçan balık büyük olur.”
Hile ile iş gören mihnet ile can verir.
Halka zarar verici işler yapan kimselerin cezasız kalmayacaklarını anlatır.
Dünyada tasasız baş, bostan korkuluğunda bulunur.
Tasasız insan yoktur. İnsanlar yaşadıkça, insancıl duygulardan uzak kalmadıkça birtakım olaylardan etkilenecek, bu yüzden de tasalanacaktır.
Kaçan balık büyük olur.
Ortadan kaybolan bir şeyin öneminin aşırı derecede arttığını anlatır. / “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kör ölse badem gözlüydü derler Dilsiz ölse şirin sözlüydü derler / Balık kaçsa kırk yüz gözlüydü derler Serçe uçsa ya toy yahut kaz olur.” (Mesti)
El (etek) öpmekle ağız (dudak) aşınmaz.
Bir işi yaptırmak için yalvarmanın insanı incitmeyeceğini anlatan bir sözdür.
Bakmakla usta olunsa, köpekler (kediler) kasap olurdu.
Bakarak öğrenilmez, yaparak öğrenilir.
Can canın yoldaşıdır.
İnsan tek başına yaşayamaz.

Pages