Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ağlamayan çocuğa meme vermezler.
İstemeyen, istemesini bilmeyen, kısacası hakkını aramayanlar, genellikle haksızlıkla karşı karşıyadırlar. Birçok insan hakları, kendiliğinden elde edilmemiş, uzun mücadeleler sonunda alınmıştır.
“Verilmez oğlan ağlamasa emcek.” (Güvahi) / “İstemem o dehşet gün gelip çatsın Bana kimseler anam kadar yanmaz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Ağanın malı çıkar, uşağın cam.
Bir kötülüğe ağa parasıyla, işçi de canıyla karşı çıkar. Ağa ağalığını, işçinin canını verircesine çalışmasıyla elde eder.
Fare (sıçan) çıktığı deliği bilir.
Kötü iş yapanlar, kendilerini savunmanın yollarını bilirler. / “Minareyi çalan kılıfını hazırlar” atasözüyle eşanlamlıdır.
Vakit nakittir.
Zamanın çok değerli olduğu anlatılır.
İtle (köpekle) dalaşmaktan çalıyı dolaşmak yeğdir.
Kötü kimselerden uzak durmanın gereğini anlatır.
'“Kendini hıfzeyle dalanına ite Ondan da çalıyı dolan demişler.” (Refiki)'''
Kızım dövmeyen dizini döver.
Çocuk zamanında eğitilmelidir.
“İl için ağlayan gözünden olur Kızını dövmeyen dizinden olur.” (Mir’ati) / “Desen izzetle evvel kime hacı Bulunur koltuğunun altında sonra haçı.” (Güvahi)
Kasavetsiz ağız anahtarsız açılır.
Sıkıntısı olmayan insan bol bol konuşur; kısıntısı üzüntüsü olansa dut yemiş bülbül gibi susar.
Ne ekersen onu biçersin.
Bak: “Çanağa ne doğrarsan kaşığında o çıkar.”
'Kork Allah''tan korkmayandan.'
Hiç bir sorumluluk duygusu olmayan kimsenin normal olamayacağını, böyle kimselerle kurulan ilişkide dikkatli olmanın gereğini anlatır.
Ergene (bekâra) kan boşaması kolaydır.
Sorumlu olmayan birinin davranışlarının, sorumsuzca olabileceğini; bir işin içinde olmayanların, o işi önemsemediklerini anlatır.

Pages