Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Adamın alacası içinde, hayvanın alacası dışında.
Bak: “İnsanın alacası içinde, hayvanın alacası dışında.”
Dağ dağ üstüne olur, ev ev üstüne olmaz.
Bir evde bir aileden fazlasının barınamayacağım anlatır.
Ak gün ağartır, kara gün karartır.
Rahat bir yaşam, insanı mutlu eder; rahatsız bir yaşamsa insanın akıl ve beden sağlığını bozar.
Serçeden korkan dan ekmez.
Bir işi yapan, yapılan işi engelleyecek şeyler bulunabileceğini önceden düşünmelidir.
Zemherinin (zürafanın) düşkünü, beyaz giyer kış günü.
Zengin için her türlü imkân vardır. Yoksul ise en belli ihtiyacını bile sağlayamaz.
“Zenginin paytonu dağlardan aşar Züğürt düz ovada yolundan şaşar.” (Ruhsati)
At bulunur meydan bulunmaz, meydan bulunur at bulum maz.
Bir iş yapmak için her zaman bütün koşullar ele geçmez.
Bülbülün çektiği dili belâsıdır.
Düşünmeden söylenen sözlerin insanı güç durumlara düşüreceğini anlatır.
“Sanmayınız mihneti gam bülbülle gülden geldi, / Kafese girdi belâ başına dilden geldi.” (Naima Tarihi)
Güzele bakmak sevaptır.
Güzel olan her şeyi görmelidir; insanda yaratma, güzel şeyler yapma isteği uyandırır.
“İyiyi görmenin yoktur sevabı / Getir cananım görür hicabı.” (Taşlıcalı Yahya Beğ)
Kasavetsiz ağız anahtarsız açılır.
Sıkıntısı olmayan insan bol bol konuşur; kısıntısı üzüntüsü olansa dut yemiş bülbül gibi susar.
Kara gün kararıp kalmaz (durmaz).
Felâketli günlerin devam etmeyeceğini, iyi günlerin de geleceğini anlatır.
“Evet, sabah olacaktır, sabah olur, geceler Tulû-i haşre kadar sürmez; akıbet bu semâ.” (Tevfık Fikret) / “Kara gündür gelir geçer Gamlanma gönül gamlanma.” (Karacaoğlan)

Pages