Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Çok gezen tavuk ayağında pislik getirir.
İstenmeyen yerlere giden, gelişigüzel dolaşan kimse kötü huylar edinir, gereksiz yere haberler taşır.
Abdalın yağı olunca gâh borusuna çalar, gâh gerisine. “Çobanın yağı olunca çarığına sürer”.
Varlıklı ve görgüsüz kişi malını gereksiz yere harcar.
Suç öldürende değil ölendedir.
Bak: “Kabahat (suç) öldürende değil, ölendedir.”
Deveden büyük fil vardır.
Bir başarının insanı şımartmaması gerekir. Çünkü bir başkasının daha üstün başarı elde etmesi olağandır.
“Hardan büyük at var, attan da deve Deveden de büyük fil var demişler.” (Levni)
Baş başa bağlı, baş da padişaha.
Yönetenin söylediklerine inanmayı, ona bağlılığı anlatır.
Aman diyene kılıç kalkmaz.
Karşısındakinin gücünü kabul edip mücadeleden vazgeçenlere, teslim olanlara sert davranmamayı; bir de kusurlarını anlayan, bundan böyle aynı kusurları işleme- meye gayret edeceğini söyleyenlere karşı iyi davranmanın gereğini anlatır. “Eğilen baş kesilmez” atasözüyle eşanlamlıdır.
Sabreden derviş, muradına ermiş.
Acı, haksızlık, yoksulluk gibi, üzücü durumlar karşısında ölçülü kalabilen, acele etmeyen, çalışmalarını devam ettiren kimse amacnıa kolay ulaşır.
“Dut yaprağı olur giderek kemha / Sabreden murada erer demişler.” (Yesari)
Para parayı çeker.
Paralı kimselerin daha paralı, daha zengin olabileceğini, parasızlara bu kapının kapalı olduğunu anlatır.
İlk vuran okçudur.
Bir işi en iyi yapan, onu iyi bilendir.
Yeğniyi yel alır, ağır yerinde kalır.
Kuraklık, deprem, savaş, hastalık, pahalılık gibi doğa ve toplum olaylarında küçükler, zayıflar ve yoksullar çok zarar görürler. Büyükler, güçlüler ve varlıklılar çok kez zarar görmezler yada gelen zarar onları fazla etkilemez.

Pages