Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Yüz yüzden utanır.
İnsanlar, bir konuyu karşı karşıya konuşurlarsa daha kolay anlaşırlar, anlamında söylenir. Zahirenin amban sabanın ucundadır. / Toprak işlenmedikçe ürün elde edilemez.
“Koyun verdi, kuzu verdi, süt verdi Yemek verdi, ekmek verdi, et verdi, / Kazma ile dövmeyince kıt verdi, / Benim sadık yârim kara topraktır.” (Âşık Veysel)
Yarım hekim candar eder, yarım hoca dinden eder.
Uzmanlık eden bilgisiz kimselerin insanlara büyük zararlar verebileceğini anlatır.
Arpacıya borç eden, ahırım tez satar.
Sürekli borçla iş yürümez.
Senden devletli ile ortak olma.
İnsanlar arasındaki ilişkilerin eşit koşullar (şartlar) içinde olmasını isteyen bir sözdür.
Cefayı çekmeyen sefanın kadrini bilemez.
İnsan, büyük sıkıntı çekerek, çaba harcayarak elde ettiği başarılı sonuçtan derin haz duyar. Hazıra konan kişi, bu durum karşısında duygulanamaz, değerini kavrayamaz.
Lafla peynir gemisi yürümez.
Yalnız sözle hiç bir şey gerçekleşmez. Harekete geçmek, yapmaya, işe koyulmak gerek.
“Lafınan yürümez peynir gemisi Yerden gökyüzüne merdiven olmaz.” (Merdümi)
Giden gelse dedem gelirdi.
Elden çıkan bir daha geri dönmez, nasıl ki ölenin dinlemeyeceği gibi.
Hayırlı evlât neylesin malı, hayırsız evlât neylesin malı.
iyi bir evlât, çalışıp kazanabilir; iyi olmayan evlâtsa kazanılmış malı harvurup harman savurur.
Bal tutan parmağım yalar.
Kimi insanların kendilerine teslim edilen bir şeyden yada ilgileri olan bir işten pay umduklarını, pay ayırdıklarını anlatır.
“Bal tutan parmağını yalar demişler.” (Levni)
Bir göz ağlarken öbür göz gülmez.
Bir aile içinde birinin derdi, öbürlerini de üzer. Bir toplum için de aynı şey düşünülebilir. Toplumun bir kesimi büyük sıkıntılar içindeyken bir başka kesimi duygusuz kalmamalıdır.

Pages