Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Domuzdan toklu doğmaz.
Kötü insanın iyi çocuğu olmaz genellikle.
Merdiven ayak ayak (basamak basamak) çıkılır.
Her şey zamanı, yeri ve sırası geldikçe yapılır. Bunlara uymayanlar büyük zarar görürler.
Her ne doğrasan aşına, o çıkar kaşığına.
İyilik yapan iyilik, kötülük yapan kötülük görür. “Çanağa ne doğrarsan, kaşığa o çıkar”, “Ne ekersen onu biçersin” atasözleriyle eşanlamlıdır.
“Diken eken, gül döğşürmez bir zaman Kişi ektiğini biçer demişler.” (Yesari)
Kimse kendi memleketinde peygamber olmaz.
İnsanlar kendi çevrelerinde anlaşılamazlar.
Kırkından sonra azam teneşir paklar.
Belli bir yaştan sonra çevrenin yadırgadığı bir davranışta bulunanların kınandığını anlatır.
“Uyup nefse sakın çıkma yolundan Çare yoktur kırkdan sonra azana.” (Mengûşi)
Artık mal göz çıkarmaz.
Bak: “Fazla mal göz çıkarmaz.”
Kurt köyünü (tüyünü) değiştirir, huyunu değiştirmez.
Kötü insan kötülük yapmaktan hiçbir zaman vazgeçmez.
Teşbihte hata olmaz.
Bir benzetmede “hata yapılmamalıdır” anlamındadır. Ama halk arasında daha çok, yapılan benzetmeden alınılmamasını dilemek için söylenir.
Mahkeme kadıya mülk değildir (olmaz).
Kimi insanların bir makama geçtiklerinde, bir daha ayrılmayacakmış gibi, kendilerini çok yükseklerde görmeleri ve buyruğundakilere eziyet etmeleri halinde söylenir.
Herkes davul çalar ama çomağı makama uyduramaz.
Bak: “Herkes kaşık yapar ama sapını ortaya getiremez.”

Pages