Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Allah bilir ama kul da sezer.
Bir işin nasıl olacağını, nereye varacağını insan düşünerek bulabilir.
Hazıra dağlar dayanmaz.
Bir malın, bir paranın yerine koymadan harcanırsa bir gün biteceğini anlatır.
Pazarda herkes ambarındaki unu kadar konuşur.
İnsan, kendini tanımalıdır, davranışlarını ona göre ayarlamalıdır.
Issız eve it buyruk.
Sahip çıkılmayan bir yere, bir şeye, başkalarının malında gözü olan ve pusuda bekleyen kimseler sahip çıkar.
Para ile imanın kimde olduğu bilinmez.
Para sahipleri genellikle paralı olduklarını saklarlar. Çoğu kez de parasız olduklarını söylerler. Zamanla bu davranış bir gereklilik kazanmıştır. iman da öyle: Bir şeye inanmanın açıklığı gerekirken türlü kaygılarla o da gizlenmiştir.
Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.
Bu söz toplumdaki bir çelişkiyi ortaya koyar; bir yandan insanların doğru olmaları istenirken, bir yandan da doğru söyleyenlerin kimi çevrelerce sevimsiz olduklarını anlatır.
“Doğru söz acıdır derler, darılma Her çarlıya anam diye sarılma.” (Merdümi) / “Doğru söyleyene delidir derler Kimi deli kimi velidir derler.” (Sümmanl)
Buğday başak verince orak pahaya çıkar.
Bir şeyin değeri, o şey lâzım olduğu zaman anlaşılır. “Abanın kadri yağmurda bilinir” atasözüyle eşanlamlıdır.
Bal ile kaymak yenir ama, her keseye göre değil.
Herkes iyi yaşamak ister, ama parası olan iyi yaşıyor.
Yalnız kalanı kurt yer.
İnsan tek başına kendini koruyamaz, haklarını savunamaz. Birleşmek, birlik olmak, böylece kuvvetli olmak zorunluğu vardır. / “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Dolu küpün sesi çıkmaz.
İşi gücü olan, bir uğraşısı bulunan kimseler gereksiz yere konuşmaz, gevezeliklerle zaman öldürmezler. / “Boş fıçı çok lângırdar” atasözüyle yakın anlamlıdır.

Pages