Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Bey ardından çomak çalan çok olur.
Güçlüyle yüz yüze savaşım zordur.
Hekim kim, başına gelen.
Bir konuyu en iyi bilen, başnıa gelendir.
Gün doğmadan neler doğar.
Yarının ne getireceği bilinmez, iyi kötüye, kötü iyiye dönüşebilir.
“Geceler kunnacı olur iyi bil Gün doğmadan neler doğar demişler.” (Figanı)
Arayan mevlâsını da bulur belâsını da.
Bu sözde iki anlam vardır: belâsını aramak: kavgaya sebep olacak olay çıkartmak. Bir de, bir doğruyu, bir gerçeği aramak ve sonunda bulmak. Bu söz, daha çok ikinci anlamda söylenir.
“Koşan elbet varır, düşen kalkar Kara taştan su damla damla akar Birikir, sonra bir gümüş göl olur Arayan hakkı en sonunda bulur.” (Tevfik Fikret)
Can candan şirindir (tatlıdır).
Başkasının canı ne kadar önemliyse de insanın kendi canı daha değerlidir.
Kalıp kıyafetle adam adam olmaz.
Giyiniş, beden sağlığı ve güzelliği insanı yüceltecek derecede önemli değildir. Kimi erdemler, olumlu davranışlar, topluma yararlı çalışmalar ancak kişiyi adam eder. “Eşeğin kulağını kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Atlas çul giydirsen katır katırdır Şekli benzese de küheylan olmaz.” (Merdümi)
Borç yiyen kesesinden yer.
Borca alınan şeye karşılık hemen para ödenmez. Ama bir gün ödenecektir; o gün çabuk gelir.
Dayak isteyen keçi, çobanın değneğine sürünür.
Bak: “Eceli gelen köpek (it) cami duvarına siyer (işer).”
Allah doğrunun yardımcısıdır.
Doğruluktan ayrılmayan insan bir gün karşılığını görür.
Yılanın başı küçükken ezilir.
Zararlı bir şeyi daha başlangıçta zararsız hale getirmelidir.
“Yılanı küçükken ez, büyütme ha Büyütürsen olur başına belâ.” (Mesti)

Pages