Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Çivi çıkar ama yeri kalır.
Yapılan fenalık hiç bir zaman unutulmaz.
Fırsat her vakit ele geçmez.
Uygun zamanın, elverişli durumun her zaman ele geçemeyeceğini, geçtiğinde olumlu bir biçimde kullanma gereğini anlatır.
Altın ateşte, insan mihnette belli olur.
Ateş, altının gerçek altın olup olmadığını, mihnet (sıkıntı) de insanı ölçen birer araçtırlar. Sıkıntıya düşen bir kimse, erdemlerini yitirmeden, sıkıntısına olumlu yoldan çözüm aramalıdır.
Acele ile menzil alınmaz.
Bir iş yaparken acele etmemeli, iyi düşünmelidir.
“İven kişi yol alamaz, / Tiz maksûdin bulamaz. / Yok olmadan var olamaz, / Varlığından geçmek gerek.” (Niyazi-i Mısrî) / “ivme ey dil sabr ile ivmek melâlet gösterir Görelim âyîne-i devrân ne suret gösterir.” (Aşkı)
Eşeği dama çıkaran yine kendi indirir.
Kötü bir iş yapan yine kendi düzeltir.
Yüz verme arsız olur, az verme hırsız olur.
Bak: “Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.”
Acemi katır kapı önünde yük indirir.
Becereksiz kişi, eline aldığı işi en gerekli yerde bırakır.
Asıl azmaz, bal kokmaz.
Kişiliği olan bir kimse, ne olursa olsun, kişiliğini korur, hiç bir şey onu etkilemez.
Her ne doğrasan aşına, o çıkar kaşığına.
İyilik yapan iyilik, kötülük yapan kötülük görür. “Çanağa ne doğrarsan, kaşığa o çıkar”, “Ne ekersen onu biçersin” atasözleriyle eşanlamlıdır.
“Diken eken, gül döğşürmez bir zaman Kişi ektiğini biçer demişler.” (Yesari)
Varlığa güvenilmez.
Varlığın günün birinde yokluğa dönüşebileceğini, bu bakımdan güvenmemek gerektiğini anlatır.

Pages