Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kalıp kıyafetle adam adam olmaz.
Giyiniş, beden sağlığı ve güzelliği insanı yüceltecek derecede önemli değildir. Kimi erdemler, olumlu davranışlar, topluma yararlı çalışmalar ancak kişiyi adam eder. “Eşeğin kulağını kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Atlas çul giydirsen katır katırdır Şekli benzese de küheylan olmaz.” (Merdümi)
'Yanlış hesap Bağdat''tan döner.'
Yapılan bir yanlışlığın, nasıl olsa bir gün meydana çıkarılıp düzeltileceğini anlatır;
Kalın incelene kadar, ince üzülür.
Toplum içinde beliren genel buhranlarda, bir zelzelede, benzeri olaylarda daima önce her bakımdan zayıf olanlar zarar görürler.
Her ağaçtan kaşık olmaz.
Bak: “Her ağacın meyvesi olmaz.”
Sana vereyim bir öğüt, kendi ununu kendin öğüt
Kendi işini kendi yapmak kadar zevkli bir uğraşı yoktur. Elden geliyorsa, zaman ve imkân varsa... Kurda, ‘neden boynun (ensen) kalın’ demişler, ‘işimi kendim görürüm de ondan’ demiş.” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Ağaca dayanma kurur, insana dayanma ölür.
Mala-mülke, eşyaya ve kişilere güvenmemelidir. Mal- mülk ve eşya gelip geçicidir. Kişi yanılabilir, ne denli güçlü ve yanılmaz olursa olsun.
Her ne doğrasan aşına, o çıkar kaşığına.
İyilik yapan iyilik, kötülük yapan kötülük görür. “Çanağa ne doğrarsan, kaşığa o çıkar”, “Ne ekersen onu biçersin” atasözleriyle eşanlamlıdır.
“Diken eken, gül döğşürmez bir zaman Kişi ektiğini biçer demişler.” (Yesari)
Hanım kırarsa kaza, halayık (hizmetçi) kırarsa suç.
Söz ve para sahiplerinin buyruğunda olanlar, küçük görülür genellikle; en küçük kusurları suç sayılır. Oysa söz ve para sahiplerinin kusurları sevimli, kendilerine özgü bir davranış olarak gösterilir.
Huy canın altındadır.
Alışkanlıklardan kurtulmak kolay değildir. Huy insanın davranışlarını ayarlayan bir alışkanlıktır, ölüme dek sürer. / “Huylu huyundan vazgeçmez” atasözüyle eşanlamlıdır.
Sirkesini, sarımsağını sayan paçayı yiyemez.
Bir işi yapacak kimse, o işin gerektirdiği her türlü hazırlığı yapmalıdır. Doğacak türlü zararı önceden göze almalıdır.

Pages