Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Fare (sıçan) çıktığı deliği bilir.
Kötü iş yapanlar, kendilerini savunmanın yollarını bilirler. / “Minareyi çalan kılıfını hazırlar” atasözüyle eşanlamlıdır.
Kalıp kıyafetle adam adam olmaz.
Giyiniş, beden sağlığı ve güzelliği insanı yüceltecek derecede önemli değildir. Kimi erdemler, olumlu davranışlar, topluma yararlı çalışmalar ancak kişiyi adam eder. “Eşeğin kulağını kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Atlas çul giydirsen katır katırdır Şekli benzese de küheylan olmaz.” (Merdümi)
'Almadan vermek Allah''a mahsus (yaraşır).'
Genellikle her şey karşılıklı olur. Dostluk karşılıklı sevgi ve fedakârlığa dayanır. Sevgi de öyle, mal alışverişi de öyle. Vermeden almak, kişiyi asalaklığa, sömürücülüğe götürür.
Kırkından sonra azam teneşir paklar.
Belli bir yaştan sonra çevrenin yadırgadığı bir davranışta bulunanların kınandığını anlatır.
“Uyup nefse sakın çıkma yolundan Çare yoktur kırkdan sonra azana.” (Mengûşi)
Göz var, izan var.
Bir şeyin değerini anlamak için aklını kullanmak yeter.
Arık etten yağlı tirit olmaz.
Değersiz kimse olumlu iş yapamaz.
Sora sora Bağdat bulunur.
Bilgi, görgü, denemelerden yararlanıldığı ve incelemeye, aramaya devam edildiği, bilim kılavuz sayıldığı sürece çözümlenmeyecek bir sorun yoktur.
Aç ile dost olayım diyen peşin kamını doyursun.
Yoksulla ilişki kuran kimse, önceden onun yoksulluğunu, bu nedenle doğacak sakıncaları bilmelidir.
Tarlada izi olmayanın harmanda yüzü olmaz.
Çalışmayan kazanamaz.
At binenin (iş bilenin), kılıç kuşananın.
Bir şeye sahip olma hakkı, ancak o şeyi en iyi hak edenindir, anlamında söylenir.
“At binenin, kılıç kuşananındır / Budur resm-i cihan, hükm-ü zamane.” (Mengûşî)

Pages