Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Açın koynunda ekmez durmaz.
Yoksul insan para biriktiremez.
Kurtlu baklanın kör alıcısı olur.
Bak: “Bitli baklanın kör alıcısı olur.”
Düt demeye dudak gerek (ister).
Bir işin yapılması, o şeyi meydana getiren akla, yeteneğe, paraya bağlıdır.
Aç tavıık, kendini arpa (buğday) ambarında sanır (düşünde darı görür).
Ulaşmak istedikleri şeylere, çalışarak, mücadele ederek varmak yerine, hayal kurmakla yetinenler için söylenir.
Korku dağlan bekletir.
Yapılacak işin çok kötü sonuçlar doğuracağı düşüncesiyle o işten vazgeçildiğinde söylenir.
Düşenin dostu olmaz.
Bu sözde “düşmek” iki anlama gelir. Biri, herhangi bir nedenle eski itibarını, güvenirliğini yitirme; İkincisi daha çok ahlâk yönünden toplumca kabul edilmeyen davranışlar gösterme halidir. İnsanlar genellikle başarılı olanlar, doğru ve dürüst davrananlarla ilgi ve dost- / luk kurmak isterler. Bu yüzden bu iki vasıf ortadan kalkınca, ilgi ve dostluk da ya zayıflamakta ya da tümüyle silinmektedir. Bu söz bir de insanın vefasızlığını, yani insan sevgisindeki süreksizliği anlatır. Kişinin basit, bencil ve küçük hesaplarla sevgisinden geçmemesini öğütler.
'“Unutma ki dostu olmaz düşenin İptida dost alır yakan demişler.” (Mir''ati) / “Nezaret eyledim tıflı cahile Köydeki yarenlik çıkdı nafile / Sefinem vurunca taşlı sahile Yarandan bir küçük selâm görmedim. (Rıza Tevfık)'
'Eşek Kabe''ye varmakla hacı olmaz.'
Kötü adam kutsal kılıklara bürünerek iyi olmaz.
'“Hacı olmaz bellidir varmak ile har Kâbe''ye.” (Necati Beğ)'
Aptessiz sofuya namaz mı dayanır?
Gereken işlemi yerine getirmeden yaptığı işi sonuçlandırmak üzere olanlar için söylenir.
Görmemiş görmüş, gülmeden (güle güle) ölmüş.
Sonradan gören kimselerin son durumlarını benimseyemediklerini anlatır.
Rüzgâr esmeyince yaprak oynamaz.
Her şeyin, her olayın bir nedeni vardır. / “Ateş olmayan yerde duman tütmez” atasözüyle eşanlamlıdır.

Pages