Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Horoz ölür, gözü çöplükte kalır.
İnsan doğup büyüdüğü yerden, alışıp sevdiği şeyden kolay kolay ayrılamaz. Ayrılırsa kolay kolay unutmaz.
Susayan kanmam sanır.
“Sanmak”, burada bir korkuyu belirtmektedir: açlık korkusu... Bu korku insanı yasa dışı davranışlara götürebilir. İnsanın kafasından “yarınım ne olacak”, “ya aç kalırsam” kaygılarını silmek gerekir.
Eğilen baş kesilmez.
Aman dileyen, suçunu kabul edip teslim olana karşı iyi davranmanın gereğini anlatır. / “Aman diyene kılıç kalkmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
Bugün bana ise yarın sana.
Felâket herkesin başına gelebilir.
Bakmakla usta olunsa, köpekler (kediler) kasap olurdu.
Bakarak öğrenilmez, yaparak öğrenilir.
Güvenme varlığa, düşersin darlığa.
İnsanın zenginliğinin, onun geleceğini güven altına almada, bir garanti olamayacağını anlatır.
Meyvah ağacı taşlarlar.
Değerli olan şeylere aşın ilgi duyulur. / “Al elmaya taş atan çok olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
Biri yer biri bakar, kıyamet ondan kopar.
Her türlü ölçüsüz, dengesiz uygulamalar, davranışlar insanları öfkelendiregelmiştir. Tarih, insanlar arasındaki eşitsizlik ve adaletsizliğin mücadeleleriyle doludur. Bir tarafta insanlar işsizse, açsa, sefilse, bir yanda da lüks bir hayat ve sefahat (zevk ve eğlenceye düşkünlük) varsa, ortada bir dengesizlik var demektir. Bu dengesizlik giderilmediği sürece, her iki taraf da rahata kavuşamaz.
Kısmetsiz köpek, sabaha karşı uyuyakalır.
Fırsatı iyi kullanmalıdır, yoksa bütün emekler boşa gider.
Damlaya damlaya göl olur.
Küçük gibi, az gibi görünen şeyleri küçümsememek gerekir. Çünkü küçük ve az gibi görünen şeyler birleşerek önemli sonuçlara erişilebilir.
“Damlaya damlaya göl olur elbet Derd-ü belâ azdan da olur.” (Mesti) / “Su akar kireniden Damla damla göl olur Yarimin kapısına Gide gele yol olur.” (Halk Türküsü)

Pages