Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Göz görür, gönül ister.
Bak: “Göz gördüğünü ister.”
Deveyi yardan (atan) uçuran bir tutam ottur.
Önemsiz bir şeye karşı gösterilen tamahkârlığın büyük zararlara yol açabileceğini anlatır.
“Biz dahi biliriz bir tutam ottur Deveyi uçuran yardan demişler.” (Refiki)
Gezen ayağa taş değer.
Zararlı davranışlarla ilgili kimselerin bundan zarar göreceklerinin doğal olduğunu anlatır.
Adamın iyisi alışverişte belli olur.
Para, insanın duygu ve düşüncelerini, davranışlarını, ahlâk anlayışını tartan, ortaya çıkaran iyi bir ölçektir. / Adamın iyisi iş başında belli olur. / İş, insanın kişiliğini meydana çıkarır: çalışkan mıdır, tembel mi; bencil midir: dürüst müdür; çıkarlarını başkasının çıkarlarıyla bir tutuyor mu; kendisi az çalışıp başkalarını çok çalıştırıyor mu, işini seviyor mu? İş, bütün bunlara cevap verir.
“Âyinesi iştir kişinin lâfa bakılmaz Şahsın görünür riitbe-i aklı eserinde.” (Ziya Paşa)
Eşek küçüktür ama dokuz deveyi yeder.
Bak: “Deve büyüktür ama, beşini bir eşek yeder.”
Evli evinde, köylü köyünde gerek.
Belli zamanlarda herkesin kendi yerinde olması gerektiğini anlatır.
Giden gelse dedem gelirdi.
Elden çıkan bir daha geri dönmez, nasıl ki ölenin dinlemeyeceği gibi.
Talihsiz hacıyı deve üstünde yılan sokar.
İnsanın işi ters gitti mi bir, en olmaz yerde bile zarar görebilir.
Kırkından sonra azam teneşir paklar.
Belli bir yaştan sonra çevrenin yadırgadığı bir davranışta bulunanların kınandığını anlatır.
“Uyup nefse sakın çıkma yolundan Çare yoktur kırkdan sonra azana.” (Mengûşi)
Eski dost düşman olmaz.
Sınanmış dostluklardan bir zarar gelmeyeceğini anlatır.
“Eskidikçe artar dostun kıymeti / Hiç bir zaman eski dost düşman olmaz.” (Mengûşi)

Pages