Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Sabah ola, hayır ola (gele).
Bak: “Akşamın hayrından sabahın şerri iyidir.”
Testiyi kıran da bir, getiren de (suyu getiren de).
Yapılan iyiliğin, bir işe kendini adarcasına yapılan çalışmanın karşılıksız; yapılan kötülüğün, bir iş yaparken kaytarmanın çok kez cezasız kaldığını anlatan bir sözdür.
“Bu dünya böyledir ezelden ekser Destiyi kıran da mükâfat bekler.” (Şikâri) / “Mukaddem su getirmek desti kırmak bir idi amma Aceptir mazhar-ı rüçhan olur desti kıran şimdi.” (Ziya Paşa)
İnsan beşer, kuldur şaşar.
Bak: “Kul, kusursuz olmaz.”
Para parayı çeker.
Paralı kimselerin daha paralı, daha zengin olabileceğini, parasızlara bu kapının kapalı olduğunu anlatır.
Âşığın gözü kördür.
Seven insan, sevdiğinde fazla üstünlük aramaz.
Akar su pislik tutmaz.
Çalışan, bir işle uğraşan insan kötü alışkanlıklar almaz.
Ağlayan gözden olur, dövünen dizden olur.
Kötü bir olay sonucunda kendine zarar verircesine üzülmenin yaran yoktur.
'“Ankara ''dan emir gelir Nutuk gelir / Nevurek hemşerim nevurek Ağlayarak da gözden mi olak Dövünek de dizden mi olak.” (Rıfat İlgaz)'
Gemisini kurtaran kaptan.
Güç bir duruma düşünce her çareye başvurarak kendisini kurtaranlar için söylenir.
“Fırtınalı günde azim havada Gemisini kurtaran kaptan demişler.” (Refiki) / “El için kendini ateşe atma Gemisini kurtaran kaptan demişler.” (Mir’ati)
Çok havlayan köpek ısırmaz.
Her şeyi, her sorunu sözle çözmek isteyenden iş çıkmaz anlamında söylenir.
Çerçi kızı boncuğa âşıktır.
İnsan çevresinin etkisindedir.

Pages