Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Üzüm üzüme baka baka kararır.
İnsanların birbirlerinden etkilendiklerini, birbirlerinin huylarını benimsediklerini anlatır. / “Topalla gezen aksamak öğrenir” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Akıl için yol birdir.
Birtakım değişmez doğrular vardır. Bu değişmez doğruları, iyi düşünen her kişi kolaylıkla bulur. Akıl ve bilim aracılığıyla doğrularda birleşmek her zaman için mümkündür.
Katıra (eşeğe) cilve yap demişler, çifte (tekme) atmış.
Bak: Eşeğe (katıra) cilve yap demişler, tekme (çifte) atmış.
İnsan söyleşe söyleşe (konuşa konuşa), hayvan koklaşa koklaşa.
İnsanlar ancak konuşarak, tartışarak doğruları bulabilir, belli konularda anlaşabilirler.
Sabırla koruk helva olur.
Koruğun helva olana dek uzun bir sürenin geçmesi nasıl gerekliyse, kimi şeylerin oluşumundaki belli süreyi dikkate alıp acele etmemelidir.
“Sabırlı kulunu pek sever Mevlâ Sabır ile koruk bile olur helva.” (Mengüşi)
Mazlumun ahi yerde kalmaz.
Ezilenler, ezildiklerinin farkına vardıklarında, ezenler ezmekten vazgeçmek zorunda kalacaklardır.
Büyük lokma ye, büyük söyleme.
Herhangi bir konuda başkalarını kınamamalı, beğenmediğimiz şey bizim de başımıza gelebilir.
Aç elini kora sokar.
Aç, yiyeceğini sağlamak için her türlü tehlikeyi göze alabilir. “Aç köpek fırın deler (yıkar)”, “Aç kurt arslana saldırır” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Davacısı kadı olanın yardımcısı Allah olsun.
İnsanları yargılayan kimse çok doğru, çıkar gözetmeyen biri olmalıdır.
“Dedim davacım kim dedi ki kadı Dedim uçalım-mı, dedi ki yok yok.” (Ruhsatı) / “Çağrılmadık yere ayağın atma Davetle varanın yeri dar olmaz.” (Bedri)
Cömert derler maldan ederler, yiğit derler candan ederler.
İnsan, binlerinin kendini gereğinden fazla övmesine aldırmamalıdır, yoksa tava gelerek malından ve canından olabilir.

Pages