Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ölenle ölünmez.
Ölüm olayı, insan için büyük bir üzüntü kaynağıdır ama çaresi yoktur.
“Bu da meşhurdur bu âlemde bulunmaz Ölmüşün ardından ölen demişler.” (Refiki)
Dökme (taşıma) su ile değirmen dönmez.
Yetersiz ve gelişigüzel çalışmalardan temelli ve büyük sonuçlar alınamaz.
“Taşıma su ile değirmen dönmez Ana bir başlıca çay olmayınca.” (Mir’ati)
Bir ağaçta gül de biter diken de.
Bir aileden iyi insan da yetişir, kötü de.
At ölür meydan kalır, yiğit ölür şan kalır.
Binlerce yıl önce yapılmış bir anıt, bir eser, söylenmiş bir söz, yapılan her türlü yiğitlik, binlerce yıl sonra bugün görülmektedir, okunmaktadır, söylenmektedir. Tüm insanlığı etkileyen kişiler ölümsüzdür. Yaşamayı güzel kılan biraz da bu kişilerdir.
Gidip de gelmemek var, gelip de dönmemek var.
Ölüm, insan için doğal bir sonuçtur. Doğmak ve yaşamak gibi. Hiç umulmayan bir zamanda ve yerde ölmek olağandır.
“Neylersin ölüm herkesin başında. / Uyudun uyanmadın olacak. / Kim bilir nerde, nasıl kaç yaşında? / Bir namazlık saltanatın olacak, Taht misali o musalla taşında.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Yırtıcı kuşun ömrü az olur.
Hayatı mücadelelerle geçen kimsenin çok yıpranacağı için ömrü az olur, anlamında söylenir.
Az söyle uz söyle.
Gevezelik herkesi sıkar. Az ve özlü konuşmalıdır.
“Az söz erin yüküdür Çok söz hayvanın yüküdür / Bilene bir söz yeter Sende güher var ise.” (Yunus Emre)
Bir koyundan iki post çıkmaz.
Bir kimseden verebileceğinin üstünde bir şey alınamaz, vereceğiyle yetinmelidir.
Dost başa, düşman ayağa bakar.
İnsanın giyinişine dikkat etmesi gereğini anlatır.
Dağda gez, belde gez, insafı elden bırakma.
Eşkiya olsan bile haklıyı haksızı ayırmasını bil.

Pages