Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Beş parmağın beşi bir değildir.
Beş parmak bir değildir; kimi uzun, kimi kısa: kimi kaim, kimi ince. Baş parmağın asıl farklı yanı, her parmağın ayrı birer hüneri olmasıdır. İnsanlar da farklı yaratılmışlardır: kimi uzun, kimi kısa; kimi şişman, kimi zayıf. İnsanların asıl farklı yanı, her insanın ayrı bir zekâsı, yeteneği olmasıdır. Bu yüzdendir ki ancak zekâları, yetenekleri ve topluma yararları oranında değer kazanırlar.
Akmasa da damlar.
Bir işi küçümsememek gerek, küçükse de zamanla büyür.
Gem almayan atın ölümü yakındır.
Söz dinlemeyenler bu nedenle çok zarar görürler.
Tembele iş buyur (buyurursun), sana akıl öğretsin (öğretir).
Verilen bir işi yapmak istemeyen, yapmayacağını açıkça söylemez. Bin dereden su getirir; üstelik de haklı çıkmak için iş yaptırmak isteyeni kusurlu göstermeye çalışır.
Hıyar akçesiyle alman eşeğin ölümü sudan olur.
Ucuz şey çabuk bozulur.
“Hıyar parasıyla alınan eşek Anın da ölümü sudan demişler.” (Refiki)
Dünya malı dünyada kalır.
Paraya, mala mülke fazla önem vermemenin gereğini anlatır.
“Zevkin aldanma, tapma dünyaya Dünya malı burda kalsa gerektir.” (Genç Abdal) / “Sultan Süleymana kalmayan dünya Bu dağlar yerinden ayrılır bir gün.” (Karacaoğlan)
Ayranım ekşidir diyen olmaz.
Bak: “Kimse ayranım ekşi demez.”
Adam ahbabından bellidir.
Dostluklar, arkadaşlıklar karşılıklı anlaşmayla kurulur ve yürür. İyi bir insan kötü biriyle dost olamaz, olsa bile uzun süremez.
Fazla (artık) mal göz çıkarmaz.
Herhangi bir şeyin, bir eşya, bir mal, bir paranın kullanılandan fazla olmasının gereğini anlatır.
Korkulu rüya (düş) görmektense uyanık yatmak hayırlıdır.
Bir işi korkuyla yapmaktansa, yapmamak daha iyidir.

Pages