Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Önce iğneyi kendine batır, sonra çuvaldızı ele.
Bak: “İğneyi kendine batır, sonra çuvaldızı ele.”
Büyük başın derdi büyük olur.
Büyük ve sorumlu iş çevirenlerin tasalarının da ona göre büyük olduğunu anlatır.
“Büyük başın elbet büyük derdi var Büyük dağın büyük olur dumanı.” (Salburcuoğlu) / “İhtiyar amcanı dinler misin oğlum Nevruz Ne büyük söyle, ne çok söyle, yiğit işde gerek.” (Mehmet Akif Er soy)
Ağaç kökünden yıkılır.
Bir şeyin değişmesi ancak temelden değişmekle olur. Temelden, kökten değişmeyen şey değişmiş sayılmaz.
Rüzgâra tüküren kendi yüzüne tükürür.
Kimi doğal güçlere zayıf bir güçle karşı koyan kötü sonuçlar alır.
Az olsun, uz (öz) olsun.
Her şeyde ölçülü olmak, amaca birdenbire ulaşma hayaline kapılmamak gerekir. Düşünerek, iyi hesap ederek, hırsa kapılmadan, en güzel, en sağlamı arayarak yürünen yol insanı başarıya götürebilir. Bir şeyin az olmasının fazla önemi yoktur. İyi, yararlı, isteğe uygun olmak daha önemlidir.
Çok koşan çabuk yorulur.
Bir şeyin aşırısı kişiye zarar verir. Durmadan, dinlenmeden çalışan, kendine bakmayan insan çabucak yorulur, sağlığını yitirir, hasta düşer.
Ödünç güle güle gider, ağlaya ağlaya gelir.
Ödünç almanın iyi bir yol olmadığını anlatır.
Söz var iş bitirir, söz var baş yitirir.
Sözün önemi büyüktür. Ölçülü, yumuşak sözler olumsuz kararlan olumlu yapabilir. Ölçüsüz, sert sözlerse, kişiyi ölüme dek götürebilir.
Tilkiye: “tavuk kebabı yer misin?” demişler; “adamın güleceğini getiriyorsun” demiş.
Bir şeyi çok isteyen birine, “ister misin?” diye sormak gereksizdir.
Cemaat ne kadar çok olsa imam gene bildiğini okur.
Bak: “Cami ne kadar büyük olsa, imam gene bildiğini okur.”

Pages