Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Oğlum deli, malı neylesin; oğlum akıllı malı neylesin.
Bak: Akıllı oğlan neyler ata malını, akılsız oğlan neyler ata malını.
Kaçan balık büyük olur.
Ortadan kaybolan bir şeyin öneminin aşırı derecede arttığını anlatır. / “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kör ölse badem gözlüydü derler Dilsiz ölse şirin sözlüydü derler / Balık kaçsa kırk yüz gözlüydü derler Serçe uçsa ya toy yahut kaz olur.” (Mesti)
Akçesi ucuz olanın kendisi kıymetli olur.
Bak: “Parası ucuz olanın kendisi kıymetli olur.”
Aç gezmektense tok ölmek yeğdir.
Açlık ölüm kadar acıdır. Bugünün insanı, değil aç kalmak, aç kalma kaygısını bile bir an için duymak istemiyor. Tokluk, insanca yaşamanın ilk belirtisidir.
Bitli baklanın kör alıcısı olur.
Ne varsa dünyada, derece derece birer değeri vardır. Değersiz bir şey yoktur.
Nikâhta keramet vardır.
Nikâh işlemi yeni evlilere anlaşmalarında yardımcı olur.
Açtırma kutuyu, söyletme kötüyü.
Hakkında kötü şeyler bilinen kimseye gözdağı vermek, onu korkutmak için söylenir.
Minareyi çalan kılıfını hazırlar.
Akıl almayacak yolsuzluk ve hırsızlık yapanlar, yaptıklarını yasalara uygun göstermenin yollarını arar ve bulurlar.
“Anın için evvel kılıf hazırlar Çünkü minareyi çalan demişler.” (Refiki)
Kişiyi vezir eden de kansı, rezil eden de.
Evlilikte, kadının yerinin çok önemli olduğu anlatılır.
Dervişin fikri ne ise zikri de od ur.
İnsan, önem verdiği şey üzerinde düşünür ve sık sık sözünü eder.

Pages