Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kör Allaha nasıl bakarsa, Allah da köre öyle bakar.
İnsanlar genellikle davranışlarının karşılığını aynı ölçüde görürler.
İstenmeyen aş, ya karın ağrıtır ya baş.
Bak: “Gönülsüz yenen aş ya karın ağrıtır ya baş.”
Ergene (bekâra) kan boşaması kolaydır.
Sorumlu olmayan birinin davranışlarının, sorumsuzca olabileceğini; bir işin içinde olmayanların, o işi önemsemediklerini anlatır.
Kurda “neden boynun (ensen) kalın?” demişler, “işimi kendim görürüm de ondan” demiş.
Bir işi, kendi elinden geldiği, zaman ve imkânı olduğu halde başkalarına yaptırmak kınanacak bir davranıştır. İşini kendi yapanlar ise iş sevgisini kazanmış, övülmeye değer kimselerdir.
“Her işini gözün göre kendin gör İl eliyle tutmak olur yılanı.” (Salburcuoğlu)
Alna yazılan başa gelir (başa yazılan gelir).
Olan olur. Kimi şeyler vardır ki önceden önlemek imkânsızdır.
iki cambaz bir ipte oynamaz.
İki açıkgöz ve kurnaz kişinin bir arada çalışamayacağını anlatır.
“Yırtıcı kuşların ulur ömrü az Bir tek ipte iki cambaz oynamaz.” (Leımi) / “iki cambaz bir ipte oynamaz Bir ipte bir sürü cambaz Hilebaz, madrabaz, kumarbaz.” (Orhan Murat Arıburnu)
Kısmetinde ne varsa karşılığında o çıkar.
Bir işte ne elde edilecekse o alınır. Daha fazlasını beklememelidir.
Herkesi nasıl bilirsin, kendin gibi.
İyi bir iş yaparken, başkalarının da aynı duyguda olduğunu sanırız, çok kez de yanılırız.
“San sana ne sanursan Başkasına anı san Dört kitabın mânası Budur eğer var ise.” (Yunus Emre)
Kızım dövmeyen dizini döver.
Çocuk zamanında eğitilmelidir.
“İl için ağlayan gözünden olur Kızını dövmeyen dizinden olur.” (Mir’ati) / “Desen izzetle evvel kime hacı Bulunur koltuğunun altında sonra haçı.” (Güvahi)
Eski düşman dost olmaz.
Düşmanlığın kolay kolay geçmeyeceği anlatılır.
“Dost uyur, su uyur, düşman uyumaz, / Bilirsin, dost olmaz eski düşmanın.” (Mengûşi)

Pages