Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Başbaşa vermeyince taş yerinden kalkmaz.
Kimi işler vardır ki, insan tek başına başaramaz. Başkalarıyla birlik olmak, güçleri birleştirmek gerekir. O zaman daha akıllı, daha güçlü, daha sağlam davranılır. “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözüyle eşanlamlıdır.
İştah dişin dibindedir.
Bir işte isteksiz görünenlere, isteklerinin o işi yapmaya başladıklarında artacağı hatırlatılmak istendiğinde söylenir.
İnsan kıymetini insan bilir.
“Değerbilirlik”, insanın iyi vasıflarından biridir. Değerli bir insanın değerlerini bilip ona gerekli ilgi ve saygıyı göstermek insanca bir davranıştır.
Mazlumun ahi, indirir şahı.
Ezilenlerin, bir gün zalimlere gereken dersi vereceklerini anlatır.
“Kalmaz ebeden kimsede bir kimsenin ahi.” (Şinasi) / “Bil mazlumun ahi yerde kalmaz Sebepsiz ah alıp etme günahı.” (Mengûşi)
İnsanın kötüsü olmaz, meğer ki züğürt ola.
Bak: “Adamın kötüsü olmaz, meğer züğürt ola.”
Dilim seni dilim dilim bileyim, başıma geleni senden bileyim.
Gelişigüzel konuşan, sır tutmayanlar, bu yüzden çok zarar görürler.
Akçe el kiridir.
Para iyi şeyin olduğu gibi kötülüğün de kaynağıdır. Pek çok kötü şey para için yapılmaktadır.
'“Yi elde olanı yimek yeridür Karar eylemez akçe''el kiridir.” (Güvâhî)'
Gözü tanede olan kuşun ayağı tuzaktan kurtulmaz.
Başkasının malına göz koyan kimse bir gün bu tavrından büyük zarar görür.
Bakarsan bağ, bakmazsan dağ olur.
İnsan aklı, insan eli, “yok”u “var”, “çirkin”i “güzel”, “olmaz”ı “olur”, “dağ”ı ise “bağ” yapmıştır.
“Bir bağ ki görmezse terbiye tumar çalı çırpı basar haristan olur.”
Dereden geçerken at değiştirilmez.
Bak: “Irmaktan geçerken at değiştirilmez.”, “Çay geçerken at değiştirilmez.”

Pages