Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Cambaz ipte, balık dipte gerek.
Herkesin belli bir işte belli bir uzmanlığı vardır. Bir başka işte başarılı olmayabilir.
Görünen dağın (köyün) uzağı olmaz.
Olacak bir olayı, birtakım belirtilerin haber vereceğini anlatır.
Güzele bakmak sevaptır.
Güzel olan her şeyi görmelidir; insanda yaratma, güzel şeyler yapma isteği uyandırır.
“İyiyi görmenin yoktur sevabı / Getir cananım görür hicabı.” (Taşlıcalı Yahya Beğ)
Düşenin dostu olmaz.
Bu sözde “düşmek” iki anlama gelir. Biri, herhangi bir nedenle eski itibarını, güvenirliğini yitirme; İkincisi daha çok ahlâk yönünden toplumca kabul edilmeyen davranışlar gösterme halidir. İnsanlar genellikle başarılı olanlar, doğru ve dürüst davrananlarla ilgi ve dost- / luk kurmak isterler. Bu yüzden bu iki vasıf ortadan kalkınca, ilgi ve dostluk da ya zayıflamakta ya da tümüyle silinmektedir. Bu söz bir de insanın vefasızlığını, yani insan sevgisindeki süreksizliği anlatır. Kişinin basit, bencil ve küçük hesaplarla sevgisinden geçmemesini öğütler.
'“Unutma ki dostu olmaz düşenin İptida dost alır yakan demişler.” (Mir''ati) / “Nezaret eyledim tıflı cahile Köydeki yarenlik çıkdı nafile / Sefinem vurunca taşlı sahile Yarandan bir küçük selâm görmedim. (Rıza Tevfık)'
Taşıma (dökme) su ile değirmen dönmez.
Bak: “Dökme (taşıma) su ile değirmen dönmez.”
Hesapsız kasap, ya bıçak kırar ya masat.
Hesabını bilmeyen insan çok zarar eder.
Bakmakla usta olunsa, köpekler (kediler) kasap olurdu.
Bakarak öğrenilmez, yaparak öğrenilir.
Ağır kazan geç kaynar.
Aklı başında olan insan tez öfkelenmez.
İki at bir kazığa bağlanmaz.
Bak: “İki baş bir kazanda kaynamaz.”
Baba m ah tez tükenir, evlât gerek kazana.
Baba malına güvenmemeli, insan kendi ekmeğini kendi kazanmalıdır.

Pages