Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kalıp kıyafetle adam adam olmaz.
Giyiniş, beden sağlığı ve güzelliği insanı yüceltecek derecede önemli değildir. Kimi erdemler, olumlu davranışlar, topluma yararlı çalışmalar ancak kişiyi adam eder. “Eşeğin kulağını kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Atlas çul giydirsen katır katırdır Şekli benzese de küheylan olmaz.” (Merdümi)
Köşe taşı köşeye yakışır.
Toplumda herkesin bir yeri vardır. Bir mimarın sağlık memurluğu, bir mühendisin çöpçülük yapması doğru değildir.
“Köşe taşı yine köşeye konur. / Su aktığı yere ulur revane.” (Mengûşi)
Ölüm gelmiş bu cane, baş ağrısı bahane.
Bak: “Ecel geldi cihana, baş ağnsı bahane.”
Eşek küçüktür ama dokuz deveyi yeder.
Bak: “Deve büyüktür ama, beşini bir eşek yeder.”
Kör görmez, sezer.
Kimi insanlar, bilgisiz olsalar bile, birçok gerçeği önceden sezebilirler.
Düşman düşmana gazel (yasin) okumaz.
Düşmanın kötülük yapması olağandır, anlamında söylenir.
Sarımsağı hesap eden paça yiyemez.
Bak: “Sirkesini, sarmısağını sayan paçayı yiyemez.”
Herkesin yorulduğu yere han yapmazlar (yapılmaz).
Herkesin tek tek tüm arzularını yerine getirmek imkânsızdır. / “Herkesin arşınına göre bez vermezler (verilmez)” ata- sözüyle eşanlamlıdır.
İş olacağına varır.
Herhangi bir işin doğal bir süresi olduğunu, fazla kurcalamadan, acele etmenin işi bozabileceğini anlatmak için söylenir.
Haydan gelen huya gider.
Emek harcamadan kolay kazanılan şeyler, değeri bilinmediği için kolay elden çıkarılır.
“Haydan gelen huya gider şüphe yok.” (Naili)

Pages