Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Sabah ola, hayır ola (gele).
Bak: “Akşamın hayrından sabahın şerri iyidir.”
Padişahın bile arkasından kılıç sallarlar.
Herkesin gıyabında konuşulabilir.
Çıngıraklı deve kaybolmaz.
Değeri olan bir şeyin, bir kimsenin değeri bir gün anlaşılır.
Yazın pişenin, kışın aşı pişer.
Zamanında çalışıp gerekli ihtiyacını sağlayan kimse, çalışamaz bir duruma geldiği zaman sıkıntı çekmez, rahat eder.
Her işin başı sağlık.
İnsan, sağlığı yerinde olmadan hiç bir iş yapamaz.
“Halk içinde muteber bir neshe yok devlet gibi Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi.” (Muhibbi) / “Sağlık cümlenin başı Gamlanma gönül gamlanma.” (Karacaoğlan)
Altın ateşte, insan mihnette belli olur.
Ateş, altının gerçek altın olup olmadığını, mihnet (sıkıntı) de insanı ölçen birer araçtırlar. Sıkıntıya düşen bir kimse, erdemlerini yitirmeden, sıkıntısına olumlu yoldan çözüm aramalıdır.
İp inceldiği yerden kopar.
Yapılan bir işte eksik, kusurlu yer bırakmamalıdır, hiç umulmayan bir zamanda önemsiz görülen o eksik ve kusurlu yanından dolayı bozulur.
Gönül kimi severse güzel odur.
Tahsil, gelenek ve görenekler, dünyaya bakış açısı, toplum olaylarını değerlendirme farklılıkları kişi beğenisini etkiler. Bu bakımdan güzellik anlayışı kişilere göre başka başkadır. / “Güzelliğin on para etmez Bu bendeki aşk olmasa,
Eğlenecek yer bulamam Gönlümdeki köşk olmasa.” (Aşık Veysel)
Tatlı tatlı yemenin acı acı geğirmesi olur.
Düşünülmeden yapılan işlerden sonunda büyük üzüntü doğar.
Zaman sana uymazsa, sen zamana uy.
İnsanla yaşadığı çağ arasında bir uygunluğun gereğini anlatır. Bir örnek: bir kimse kalkar da aya gitmenin günah olduğunu söylerse, aya gitmekten vazgeçilmeyeceğine göre, bu kimsenin gülünç duruma düşmemesi için fikrini değiştirmesi gerekir.
“Zaman uymayınca sen uy zamana.” (Mengûşi) / “Veysel ne durursun herkes gidiyor Zaman uymaz sen zamana uy diyor Fen çok büyük kerameti yutuyor Uyan bu gafletten uyuma yurttaş.” (Âşık Veysel)

Pages