Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Amavuda sormuşlar “cehenneme gider misin?” diye, “aylık kaç” demiş.
Para için en kötü koşulu bile kabul edenler için söylenir.
İki el bir baş için.
Başkalarının geçimlerine bir faydaları olmayanların durumlarını anlatır.
“Kimseye el açma hürmetin gider iki el bir başa kifayet eder.” (Mir’ati)
Hocanın vurduğu yerde gül biter.
Öğretmen öğrenciyi cezalandırıyorsa eğer, bu öğrencinin yararınadır.
“Sanki döv sem ne yaparsın? / Hocayız biz, döveriz. / Gül biter aşk ile vurduk mu... / İnandı mı, caiz.” (Mehmet Âkif Ersoy) / “Amelsiz âlimi alma bir pula Bendini tut gitme gittiği yola.” (Kadri)
Mazlumun ahi yerde kalmaz.
Ezilenler, ezildiklerinin farkına vardıklarında, ezenler ezmekten vazgeçmek zorunda kalacaklardır.
Gün güne uymaz.
Bir gün iyi giden işin, başka günler de aynı olacağı kesin değildir.
Köpeksiz sürüye (köye) kurt girer.
Sahipsiz bir şeye fırsat düşkünü kimseler sahip çıkarlar. / “Çobansız koyunu kurt kapar” atasözüyle eşanlamlıdır.
Mazlumun ahi, indirir şahı.
Ezilenlerin, bir gün zalimlere gereken dersi vereceklerini anlatır.
“Kalmaz ebeden kimsede bir kimsenin ahi.” (Şinasi) / “Bil mazlumun ahi yerde kalmaz Sebepsiz ah alıp etme günahı.” (Mengûşi)
Gülü seven dikenine katlanır.
Kötü bir durumla karşı karşıya iken üzülmemek gerekir. Çünkü kötü durumun yerine bir iyisinin doğabileceği, olağandır. Ayrıca, iyi ve güzele kavuşmak için kimi sıkıntılara katlanmak gerekir.
“Şimdi de tutturmuş seninki / Başımı sokacak ev isterim diye Tutgunsun, vereceksin ister istemez Gülü seven katlanır dikenine.” (Rıfat Ilgaz)
Ah alan onmaz.
Kötülük eden kötülük görür. / “Eden bulur”, “mazlumun ahi, indirir şahı”, “ah yerde kalmaz” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Tok ağırlaması (ağırlamak) güçtür (güç olur).
Her şeye doymuş bir kişiyi memnun etmenin güçlüğünü anlatır.

Pages