Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Oğlumu doğurdum (ama) gönlünü doğurmadım.
Çocukların, babalan gibi duymak ve düşünmek, onların dünya görüşlerine katılmak zorunda olmadığını anlatır.
Bugünkü tavuk yarınki kazdan iyidir.
Bugün elimize geçmiş bir şeyi, değeri küçük de olsa, yarın geçebilecek şeyle, değeri büyük de olsa, değiştirmemek gerek. Yarınki şey ele geçmeyebilir.
Akacak kan damarda durmaz.
Kimi olayların kaçınılmaz olduğu, bu yüzden önceden hazır olmak, ona göre davranmak, doğal karşılamak gerektiğini anlatan bir sözdür.
Korku dağlan bekletir.
Yapılacak işin çok kötü sonuçlar doğuracağı düşüncesiyle o işten vazgeçildiğinde söylenir.
Önce düşün, sonra söyle.
Düşünmeden söylenen sözler çok kez yerini bulmaz; düşünmeden yapılan işlerin olumsuz olduğu gibi. Düşünerek söylenen sözler, boş sözler değildir.
Alışmış kudurmuştan beterdir.
Kötü alışkanlıklar insanı gülünç durumlara düşürür, onuru kırılır, toplumdaki yeri bozulur. İşlerini yürütemez, perişan olur ve kolay kolay eski durumuna dönemez. Örnek: içki alışkanlığı.
Atılan ok geri dönmez.
Kimi gerçekler ve olaylar vardır ki, değiştirmek, yok saymak elimizde değildir. Bu bakımdan bir olay yaratmadan, dönüşü olmayan bir işe başlamadan önce iyi düşünmek gerek. Bir de karar verildi mi, sonuna dek yürümek tek çıkar yoldur.
“Mebâdâ bir sözünden olasın zar Atılmış ok gibi dönmeye ey yar.” (Güvâhî)
Tabancanın dolusu bir kişiyi korkutur, boşu kırk kişiyi
Korkutucu görünen kimi şeylerin, aslında korkacak bir yanı olmadığını anlatır.
Aç arslandan tok domuz yeğdir.
Aç, iyi yaradılışlı, iyi huylu olsa bile tehlikelidir. İnsanların karnı doyunca, kötü yaradılışlı olsa da iyi olma gereğini duyarlar.
Ateşle barut bir yerde durmaz.
Bir arada bulunması tehlikeli sonuç doğurabilecek şeyleri ayrı ayrı tutmalıdır.

Pages