Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ağaç kökünden yıkılır.
Bir şeyin değişmesi ancak temelden değişmekle olur. Temelden, kökten değişmeyen şey değişmiş sayılmaz.
Abdalın dostluğu köy görününceye kadar.
Biriyle yalnız çıkarı için dostluk kurup da çıkar sağlayamadığı için dostluktan vazgeçenler için söylenir.
Barutla ateş bir arada durmaz.
Bak: Ateşle barut bir arada durmaz.
Rüşvet kapıdan girince insaf bacadan çıkar.
Rüşvet alan kimsenin her türlü soylu davranışı bıraka^ bileceği anlatılır.
Kol kınlır yen içinde, baş yarılır börk içinde.
Bak: “Baş yarılır (kırılır) fes içinde, kol kırılır yen (kürk) içinde.”
Aç ölmekten tok ölmek yeğdir.
Ölmek gerekiyorsa, tokluk için çalışarak ölmek daha doğrudur.
“Dimez kimse cihan yoğ ölmek Mele aç ölmeden yeğdir tok ölmek.” (Güvâhî)
Kötü söyleme eşine, ağı katar aşma.
Kötülük yapan kötülük görür; hele yakınlarına yapılırsa bir de daha çok kötülük görür.
İşten artmaz dişten artar.
Artırmayı, tüketimi az yaparak, ölçülü harcayarak sağlamayı anlatır.
Kedinin kanadı olsaydı serçenin adı kalmazdı.
Zorbalar iyi ki her türlü olanağa sahip değiller, yoksa insanlık büyük zarar görürdü.
El için kuyu kazan, evvelâ kendi düşer.
Başkasına kötülük düşünen, düşündüğü kötülükten önce kendi zarar görür.
“Nazlı yârin başında Yeşil oyalı yaşmak İyi gelmedi sana Ellere kuyu kazmak.” (Halk Türküsü) / “Halkı düşürmeğe kuyu kazarsan İlden önce düşer kazan demişler.” (Lütfi)

Pages