Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Göz gördüğünü ister.
İnsanlar gördüklerinden bir pay umar, kendilerinin de olmasını isterler.
Alçak yerin tepeciği dağ görünür.
Bir toplulukta bilgili kimse yoksa, kimi insanlar kendilerini büyük bilgin olarak tanıtırlar.
Alma mazlumun ahım, çıkar aheste aheste.
Bir kişiye, bir topluma kötülük eden kişi, bir gün cezasını görür. Günlük yaşantımızda ve tarihte pek çok örnekleri vardır. Çünkü doğa ve toplum yasaları daima “ezilen”den yanadır. / “Eden bulur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Bilmez misin cihanda kişi ettiğini bulur.” (Beliğ)
Tavşan dağa küsmüş, dağın haberi olmamış.
Beklenen etkiyi yapmayan yada hiç bir zaman bilinmeyecek dargınlıklar karşısında söylenir.
Er olan ekmeğini taştan çıkarır.
Çalışmaktan yılmayan, becerikli kimselerin aç kalmayacaklarını anlatır.
“Taştan çıkarır ekmeğini erkek olanlar.” (Asaf)
Değme (dokunma) sarhoşa, yıkılana kadar gitsin.
Yanlışını, uyarılara aldırmadan sürdüren kişiye dokunmayın, bir gün cezasını çeker.
Terziye “dinlen” demişler, ayağa kalkmış.
Herkes aynı işte aynı oranda yorulmaz. Kimini yoran bir iş, bir başkasını dinlendirir.
Balık baştan kokar.
Toplum hayatında “başta” olanların önemli yeri vardır. Toplumu etkileyen kötü olaylarda genellikle baştakilerin payı büyüktür. “Önder”, “lider”, “baş” denilen kimseler, gerçekten sıfatlarına uygun davranmak zorundadırlar. İnsanların mutluluğu yada mutsuzluğu biraz da bu “baş”ların davranışlarındandır.
“Ata bindim, ovada Yağ erittim tavada Balık baştan kokarmış Geç öğrendim dünyada.” (Halk Türküsü)
Kalp kalbe karşıdır.
Birbirini seven insanların aynı anda birbirini anmaları halinde söylenir. / “Gönülden gönüle yol vardır” atasözüyle eşanlamlıdır.
Ardıcın közü olmaz, yalancının sözü olmaz.
Ardıç ağacı çabuk yanar kül olur, közü olmaz. Yalancının da sözüne inanılmaz.

Pages