Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Gözü büyükte olmak
Büyük istekli olmak.
Yüreği cız etmek
Çok acımak.
Anasından doğduğuna pişman etmek (olmak)
Bir şeyi tekrar yapmamaya karar vermek.
İtin kıçına sokmak
Rezil etmek.
Doğru oturmak
Uslu oturmak.
Canından bezmek
ölümü isteyecek kadar sıkılmak.
Çizmeden yukarı çıkmak
Beceremeyeceği bir işe karışmak. (*)
Boyundan büyük işlere girişen, anlamadığı bir işe burnunu sokan, haddini bilmeyen kimseler için “çizmeden yukarı çıkma” derler. Apel (Apelle), İsa’dan dört yüz yıl önce Efes'te doğmuş bir ressamdır. Büyük İskender’in tablolarını yapmakla tanınmıştır. Eserlerinin tenkidini saklı yerden dinlemek âdetinde olduğu söylenir. Bir gün bir kunduracı, Apel’in yaptığı resimlerden birini tenkit eder: önce resimdeki çizmeler üzerinde görüşlerini söyler. Apel haklı bulur. Sonra kunduracının, resmin yukarı kısımlarına, teknik ve sanat tarafına geçerek; renkler üzerine, gölge, ışık üzerine de birtakım yersiz sözler söylediğini duyan ressam, dayanamayıp perde gerisinden: “Çizmeden yukarı çıkma!” diye bağırır. Bu söz Türkçeye bir deyim olarak geçer.
Hale yola koymak
Bir işi düzene sokmak.
Dostlar şehit, biz gazi
Tehlikeli işlerden uzak durup yine de sonuçtan yararlanmak isteyenlerle alay.
Gönlü gani
Tok gözlü.

Pages