Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Tam maaşlı tekaüt
İşi az, maaşı çok iş yerlerine kayrılanlar için söylenir.
Ağızda sakız gibi çiğnemek
Bir şeyi gereksiz yere çok söylemek, çok tekrarlamak.
Ağzı pek
Sır vermez.
Derdini Marko Paşa’ya anlatmak
Derdini dinleyecek kimse ya da makam olmadığı anlatılır. (*).
Çaresi bulunmayan dertler için “Derdini Mar- ko Paşa'ya anlat” derler. Marko Paşa, Abdülaziz devrinde yaşamış, onun özel doktoru olmuş bir Rumdur. Padişahın gözüne girerek ayrıca ders nazın da olmuştur. Nazırlığı ve doktorluğu sayesinde birçok dertlilerin derdine derman olmuş ve böylece meşhur olmuştu. Her gün yüzlerce dertli Marko Paşa’dan derman ister. Hepsinin de derdini ayn ayn gidermeye imkân bulamayan Marko Paşa, buna bir çare bulur: Dertliyi dikkatle dinledikten sonra, sözün sonunda sorar: “Anladım ama ne?” Dertli anlatamadığını sanarak yeni baştan yana yakıla anlatır. Marko Paşa yine sorar: “Anladım ama ne?” Dertli biraz daha duygulu, biraz kızgın derdini bir kez daha anlatır. Paşa yine tekrarlar : “Anladım, anladım ama ne?” Dertli ne söyleyeceğini, ne yapacağını bilemeden oradan uzaklaşıverir. Marko Paşa'ya dert anlatamayış halk arasında yayılıyor ve devası olmayan dertler için “Derdini Marko Paşa’ya anlat” sözü, Türkçeye deyim olarak giriyor.
Can cana baş başa
Herkesin kendi canını düşündüğü bir an için söylenir.
Öte beri
Türlü şeyler.
Ağız yapmak
Bir gerçeği, bir durumu hemen söylemeyip, onu değişik biçimde göstermek. (*)
Bir gerçeği, bir durumu hemen söylemeyen, onu değişik biçimde göstermek isteyenlere “Ağız yapma” denir. Meyve satıcıları, her türlü meyveyi satarken onları bir düzene koyarlar. Bir tahta, bir sepet, bir kap üzerinde yığılı duran meyveleri müşteriye olduğu gibi sunmazlar. Görünen kısma, meyvenin en irisi, en göz alıcısı, en parlağını birer birer dizerler. Bunların da hoşa gitmeyecek taraflarını içe, alta getirirler. Böylece müşteride bir alma hevesi uyanır; satış çabuklaşır, kolaylaşır. İşte meyve satıcılarının, meyveleri bu hale getirmelerine “ağız yapma” derler. Böylece “ağız yapma” işlemi dilimize bir deyim olarak yerleşmiştir.
Ya sabır çekmek
Bir duruma bir şey yapamadan seyirci kalmak ve buna katlanmak.
İçine sokacağı gelmek
Çok sevmek.
Etekleri tutuşmak
Büyük telaş göstermek.

Pages