Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Dağlar anası
Çok iri kadın.
Dile vermek
Gizli kalması gerekli bir şeyi açığa vurmak.
Sinirleri gergin olmak
Her şeye kızar hale gelmek.
Anasının nikâhını istemek
Bir şeye değerinden fazla para istemek.
Dişine göre
Gücünün yeteceği şekilde.
Çile çıkarmak, çile doldurmak
Zahmetli bir hayat sürenler için söylenir.
Gözü yüksekte
Daha yüksektekine ulaşmak istemek.
Gece gözü kör gözü
“Gece iş yapılmaz” anlamında.
Ocağı sönmek
Soyu tükenmek. (*)
Dilimizde, daha çok halk dilinde “ocağın sönsün”, “ocağın yansın” deyimleri çok geçer. İnsanlığın ilk çağlarında, ateşin bilinmediği zamanlarda insanlar, tabiatla daha çok pençeleşmek zorundaydılar. Umulmadık bir sırada ateşe kavuşunca, onun iyilikleri karşısında şaştılar, korktular. Dünyanın o zamanki sert iklimine, vahşi hayvanlarına ateşle karşı koyuyorlar, etlerini pişirerek daha lezzetli yiyorlardı. Bilinmeyen bir kuvvet tarafından gönderilen bu nimete tapıyorlardı. Ateşin sönmesi, onlar için bir felâket olacağından gece - gündüz, başında nöbet tutuyorlardı. Bir gün bu kutsal varlıktan kendi mağaralarına da götürmeyi düşündüler. Ateşi evlerinde yanar görmek onlar için bir “saa- det”, söndüğünü düşünmek bir “felâket” idi. Bu duygu zamanımıza kadar düşünülegelmiş, halkın dilinde bir dua, bir beddua halinde yerleşmiştir.
İşkembeden atmak
Uydurarak söylemek.

Pages