Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Numara yapmak (k)
Yalancıktan davranmak, Gösteriş yapmak.
Rahmet okutmak
Birinin ötekinden daha fena çıkması.
Suya sabuna dokunmamak
Kimseyi gücendirmeyecek şekilde davranmak.
An kovanı gibi işlemek
Bir yere girip çıkanların çok olması.
İçine kurt düşmek
Şüphelenmek.
Eli değmek
Bir şeyi yapmaya zaman bulmak.
Gemisi şapa oturmak
Birinin işinin bozulması.
Bahtına küsmek
Amaca kavuşulamayıp, istenilen elde edilemediğinde söylenir.
Altından çapanoğlu çıkmak
Sonunun kötüye varacağını anlatmak istendiğinde söylenir. (*)
Yozgat şehrinin kurucusu Ahmet Paşa, 1764 yılında Sivas valisi iken azledilip arkasından da katledilir. Yerine büyük oğlu Mustafa Bey, ondan sonra da kardeşi Süleyman Bey vali olur. Süleyman Bey, Yozgat’ı bayındır hale getirdiği gibi; Amasya, Ankara, Elâzığ, Kayseri, Maraş, Niğde ve Tarsus’u idaresi altına alır. Orta Anadolu’nun büyük bir kısmına hükmeden Süleyman Bey, Çapanoğullarının şöhretini kısa zamanda her tarafa yayar. “Çapanoğlu” adı, yalnız halk arasında değil, devlet adamları arasında da ün kazanır. Söylentiye göre, devlet memurlarından biri, halktan bazı kimselerin aleyhine verilecek bir kararı sonuca bağlamak için durumu kovuştururken Çapanoğullarından birinin de olaya ismi karışır. Çapanoğlu nüfuzundan çekinen başka bir memur: “Bu işi fazla kurcalama, altından Çapanoğlu çıkar” diyerek kovuşturmayı yanda bırakır. Böylece bu söz dilimize bir deyim olarak geçer ve bir şeyin sonunun kötüye varacağı anlatılmak istendiğinde söylenir.
Pervane olmak
Birinin yanından ayrılmamak.

Pages