Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Ağız yer, yüz utanır.
Armağan verilen bir kimse, armağan vereni karşılıksız bırakmaz.
Güvenme (inanma) dostuna, saman doldurur postuna.
Hiç bir kimseye yüzde yüz güvenmemenin gereğini anlatır.
“Fırsatını bulsa ipini çeker En iyi dostundan sakın sen seni.” (Sümmani) / “Dost dost diye nicesine sarıldım Benim sadık yârim kara topraktır.” (Âşık Veysel) “Dostuna da fırsat düşürme keman Dost dostum ağmanın arar demişler.” (Mevci)
Alma mazlumun ahım, çıkar aheste aheste.
Bir kişiye, bir topluma kötülük eden kişi, bir gün cezasını görür. Günlük yaşantımızda ve tarihte pek çok örnekleri vardır. Çünkü doğa ve toplum yasaları daima “ezilen”den yanadır. / “Eden bulur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Bilmez misin cihanda kişi ettiğini bulur.” (Beliğ)
İnanma (güvenme) dostuna, saman doldurur postuna.
Bak: Güvenme (inanma) dostuna, saman doldurur postuna.
Keçide de sakal var (Sakal keçinin de var).
Yaşla, kıyafetle insan büyük olmaz.
Köpeği yol kocatır.
İnsana gereksiz, yararsız çalışmalar zarar verir.
İnsan ayaktan, at tırnaktan kapar.
Hastalıkların daha çok, insanda ayaktan, atta tırnaktan geçtiğini söylüyor. “Ayağını sıcak tut, başını serin” sözüyle yakın anlamlıdır.
El eliyle yılan tutulur.
Kişi kendi işini kendi yapmalıdır.
Boynuz kulaktan sonra çıkar ama kulağı geçer.
İnsanlar türlü yeteneklere sahiptir. Kimileri kısa zamanda gelişir, bir konuda başarı göstermiş kişilerden daha başarılı sonuçlar elde edebilirler.
“Kulağı geçti boynuz kan alır şimdi ahaliden Kızıl Sultan gidip zulmü Acem Şahından öğrensin.” (Eşref)
Akıllı oğlan neyler ata malını, akılsız oğlan neyler ata malını.
'İyi bir evlât, çalışıp kazanabilir, babasından kalma mala pek ihtiyaç duymaz. İyi olmayan evlâtsa, babadan kalma malı harvurup harman savurur, anlamında söylenir. / “Oğlum deli malı neylesin, oğlum akıllı malı neylesin” ve “hayırlı evlât neylesin malı, hayırsız evlât ''neylesin malı” atasözleriyle eşanlamlıdır.'

Pages