Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kimine hay hay, kimine vay vay.
Eşit hakların olmadığı bir düzende kimi her istediğini elde eder, kimi edemez.
Âlet işler, el övünür.
Bir işin iyi yapılabilmesi için aracın (âlet) önemi büyüktür. İyi araçla iyi iş, kötü araçla kötü iş yapılır. El becerisi çok önemlidir, ama araçsız iş başarmak güçtür.
Su testisi su yolunda kırılır.
Bir işe başlayanın, o işte büyük zararlara da uğrayabileceğini düşündüğünü anlatır.
“Su deştiği su yolunda kırılır. / Koç yiğidin körü kavga meydanı.” (Salburcuoğlu)
Deli dostun olacağına akıllı düşmanın olsun.
Dostluk,, akılla kurulur, akılla devam eder. Duygular geçicidir. Duygulara dayanan her şey kısa ömürlüdür. Akılsız kimseyle dost olmamalıdır.
Yol yürümekle, borç ödemekle tükenir.
Bir iş ertelemeden zamanında yapılırsa rahat edilir.
Sen bir garip Çingenesin, telli (gümüşlü) zurna nene gerek.
Gücü, yeteneği olmayan kimselerin yapamayacağı işe koşulmamalan gerek.
Gülü seven dikenine katlanır.
Kötü bir durumla karşı karşıya iken üzülmemek gerekir. Çünkü kötü durumun yerine bir iyisinin doğabileceği, olağandır. Ayrıca, iyi ve güzele kavuşmak için kimi sıkıntılara katlanmak gerekir.
“Şimdi de tutturmuş seninki / Başımı sokacak ev isterim diye Tutgunsun, vereceksin ister istemez Gülü seven katlanır dikenine.” (Rıfat Ilgaz)
Baba koruk (ekşi elma) yer, oğlunun dişi kamaşır.
Bir kimsenin yaptığı kusur yada kötülük yalnız kendini ilgilendirmemektedir. Toplum, değil böyle bir kimseyi, bu kimsenin çocuklarını bile hoş görmemektedir. Topluma yararlar sağlayan bir kimse ise, yararı anlaşıldığı zaman, toplumca baştacı edilmekte, böyle bir kimsenin yakınları bile aynı saygıyla selâmlanmaktadır. / “Baba eder, oğul öder” atasözüyle eşanlamlıdır.
Züğürt olup düşünmektense, uyuz olup kaşınmak yeğdir.
Yoksulluğun hastalıktan da beter olduğunu anlatır.
Kötü haber tez duyulur.
Bak: “Kara (kötü) haber tez duyulur.”

Pages