Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Öksüze (öksüzün kamına) vurmuşlar, “vay arkam” demiş.
Kimsesizleri kayıran bir kimse yada kuruluşun bulunmadığını anlatır.
Sürüden ayrılanı (ayrılan koyunu, kuzuyu) kurt kapar.
Bir topluluktan ayrılan kimsenin yalnız kalacağı, büyük zarar göreceği anlatılır.
“Sürüden ayrılan körpe kuzuyu Ya kurt kapar ya kuş kapar demişler.” (Figani) / “Eğer ârif isen sözü uzatma Sütsüz inek durmaz malar demişler.” (Figani)
Ana gibi yâr olmaz, Bağdat gibi diyar olmaz.
'İnsana, anadan daha yakın kimse yoktur, Bağdat''ın şehirler arasında eşi olmadığı gibi.'
Başın sağlığı, dünya varlığı.
Her şeyden önemli olan sağlıktır.
Sayılı koyunu kurt kapmaz (yemez).
Hesaplı programlı yapılan işlerde genelinde iyi sonuçlar alınır.
Çobansız koyunu kurt kapar.
Toplumların tarihinde önderlerin önemli yeri vardır. İlkel topluluklarda olduğu kadar, gelişmiş toplumlarda da bir öndere ihtiyaç duyulmaktadır. Akıllı önderler, halkının ilerlemesinde önemli katkılarda bulunmuşlardır. Akılsız önderler de milyonlarca insanın yok olmasına sebep olmuşlardır.
“Çobansız bir sürü tizcek dağılır, / Baş giderse ayak pûyidar olmaz.” (Bedri)
Tatlı ye, tatlı söyle.
Sevimli, hoşa gider olmalı.
Kul kusursuz olmaz.
Herkesin kusuru olabileceğini anlatır.
Zemherinin (zürafanın) düşkünü, beyaz giyer kış günü.
Zengin için her türlü imkân vardır. Yoksul ise en belli ihtiyacını bile sağlayamaz.
“Zenginin paytonu dağlardan aşar Züğürt düz ovada yolundan şaşar.” (Ruhsati)
Abdalın dostluğu köy görününceye kadar.
Biriyle yalnız çıkarı için dostluk kurup da çıkar sağlayamadığı için dostluktan vazgeçenler için söylenir.

Pages