Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Arayan mevlâsını da bulur belâsını da.
Bu sözde iki anlam vardır: belâsını aramak: kavgaya sebep olacak olay çıkartmak. Bir de, bir doğruyu, bir gerçeği aramak ve sonunda bulmak. Bu söz, daha çok ikinci anlamda söylenir.
“Koşan elbet varır, düşen kalkar Kara taştan su damla damla akar Birikir, sonra bir gümüş göl olur Arayan hakkı en sonunda bulur.” (Tevfik Fikret)
Katıra (eşeğe) cilve yap demişler, çifte (tekme) atmış.
Bak: Eşeğe (katıra) cilve yap demişler, tekme (çifte) atmış.
Beş parmağın hangisini kessen acımaz.
Evlâtlar arasında fark gözetilmez.
Düşmez kalmaz bir Allah.
İnsanların her an kötü durumlara düşebileceği olağandır. Bu gibi durumlara düşenleri kınamamak gerekir.
Ayağım yorganına göre uzat
Gerek kişisel, gerek toplum hayatında ölçülü, planlı davranmak pek önemlidir. Giderini, gelirine göre ayarlamayanlar borçlanır, perişan olur, onurunu yitirirler.
“Yükseklerden uçma dengin ara bul Yorganına göre ayağın kösül.” (Mir’ati)
Kör kuşun yuvasını Allah yapar.
Bak: “Garip kuşun yuvasını Allah yapar.”
Kurban etiyle (kemiğiyle) köpek tavlanmaz.
Arada bir çıkan imkân insanı pek yükseltmez; ancak sürekli imkândır ki kişiyi isteğine ulaştırır.
Güzele ne yaraşmaz (yakışmaz).
Güzel şeyin güzel görünmesi için fazla bir zahmete gerek yoktur. Güzel, ne giyerse yakışır.
Baş kes, yaş kesme.
Ağacın bir insan kadar bir yerde ondan daha önemli olduğunu anlatır.
Taş düştüğü yerde ağırdır (kalır).
Her şey kendi çevresinde önemlidir; bir kimsenin değeri en çok kendi çevresinde anlaşılır.
“Sıladan ayrılma ben gibi sersem Taş koptuğu yerde ağırdır babam.” (Hauayi)

Pages