Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kimse ayranım (yoğurdum) ekşi demez.
Kimse kendi yaptığı işi ve kendine ait bir şeyi kusurlu bulmaz.
Köpeği öldürene sürütürler.
Bak: “İti öldürene sürütürler.”
Çok mal haramsız, çok laf yalansız olmaz.
Belli ve normal ölçüler içinde çok para kazanmak zordur. Bu yüzden çok kimse çok kazanmak için yasa dışına çıkar; gereğinden fazla konuşanların yalan söylemek zorunda kaldığı gibi.
Araba devrilince yol gösteren çok olur.
İş işten geçtikten sonra verilen öğüdün gereksizliğini, bir değeri olmayacağını anlatır.
Ar dünyası değil, kâr dünyası.
İnsan, namusuna dokunmaması şartıyla her işi yapmalıdır.
Dökme (taşıma) su ile değirmen dönmez.
Yetersiz ve gelişigüzel çalışmalardan temelli ve büyük sonuçlar alınamaz.
“Taşıma su ile değirmen dönmez Ana bir başlıca çay olmayınca.” (Mir’ati)
Canı yanan eşek, attan yürük olur.
Zorlanınca her zamankinden daha fazla iş yapılabilir.
Adam kıymetini adam bilir.
Bak: “İnsan kıymetini insan bilir.”
Düşenin dostu olmaz.
Bu sözde “düşmek” iki anlama gelir. Biri, herhangi bir nedenle eski itibarını, güvenirliğini yitirme; İkincisi daha çok ahlâk yönünden toplumca kabul edilmeyen davranışlar gösterme halidir. İnsanlar genellikle başarılı olanlar, doğru ve dürüst davrananlarla ilgi ve dost- / luk kurmak isterler. Bu yüzden bu iki vasıf ortadan kalkınca, ilgi ve dostluk da ya zayıflamakta ya da tümüyle silinmektedir. Bu söz bir de insanın vefasızlığını, yani insan sevgisindeki süreksizliği anlatır. Kişinin basit, bencil ve küçük hesaplarla sevgisinden geçmemesini öğütler.
'“Unutma ki dostu olmaz düşenin İptida dost alır yakan demişler.” (Mir''ati) / “Nezaret eyledim tıflı cahile Köydeki yarenlik çıkdı nafile / Sefinem vurunca taşlı sahile Yarandan bir küçük selâm görmedim. (Rıza Tevfık)'
Sen bir garip Çingenesin, telli (gümüşlü) zurna nene gerek.
Gücü, yeteneği olmayan kimselerin yapamayacağı işe koşulmamalan gerek.

Pages