Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Adamın iyisi alışverişte belli olur.
Para, insanın duygu ve düşüncelerini, davranışlarını, ahlâk anlayışını tartan, ortaya çıkaran iyi bir ölçektir. / Adamın iyisi iş başında belli olur. / İş, insanın kişiliğini meydana çıkarır: çalışkan mıdır, tembel mi; bencil midir: dürüst müdür; çıkarlarını başkasının çıkarlarıyla bir tutuyor mu; kendisi az çalışıp başkalarını çok çalıştırıyor mu, işini seviyor mu? İş, bütün bunlara cevap verir.
“Âyinesi iştir kişinin lâfa bakılmaz Şahsın görünür riitbe-i aklı eserinde.” (Ziya Paşa)
Doğrunun yardımcısı Allah’tır.
Günlük yaşamında, işinde doğru olan kimseyi herkes sever.
Koyun can derdinde, kasap yağ derdinde.
Bak: “Keçiye can kaygısı, kasaba yağ kaygısı.”
Aba vakti yaba, yaba vakti aba.
Bak: “Kürkü orak vaktinde, orağı kürk vaktinde.”
Görünen köy kılavuz istemez.
Çok açık ve belli olan gerçekler için duraksamanın, düşünmenin gereği yoktur.
Düşenin dostu olmaz.
Bu sözde “düşmek” iki anlama gelir. Biri, herhangi bir nedenle eski itibarını, güvenirliğini yitirme; İkincisi daha çok ahlâk yönünden toplumca kabul edilmeyen davranışlar gösterme halidir. İnsanlar genellikle başarılı olanlar, doğru ve dürüst davrananlarla ilgi ve dost- / luk kurmak isterler. Bu yüzden bu iki vasıf ortadan kalkınca, ilgi ve dostluk da ya zayıflamakta ya da tümüyle silinmektedir. Bu söz bir de insanın vefasızlığını, yani insan sevgisindeki süreksizliği anlatır. Kişinin basit, bencil ve küçük hesaplarla sevgisinden geçmemesini öğütler.
'“Unutma ki dostu olmaz düşenin İptida dost alır yakan demişler.” (Mir''ati) / “Nezaret eyledim tıflı cahile Köydeki yarenlik çıkdı nafile / Sefinem vurunca taşlı sahile Yarandan bir küçük selâm görmedim. (Rıza Tevfık)'
Herkes bildiğini okur.
Herkesin düşüncesi kendine göre önemlidir.
Emanet ata binen tez iner.
Bak: “Eğreti ata binen tez iner.”
Bal olan yerde sinek de olur.
Güzel olan yerde çirkinlik de vardır.
Sakal keçide de var.
Sakal bir saygı işaretidir. Ama her sakalı olan kimseye saygı duymak gerekmez. Saygı işaretini üzerinde taşıyan kimsenin saygıdeğer olup olmadığını iyi seçmek gerekir.

Pages