Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Taşıma (dökme) su ile değirmen dönmez.
Bak: “Dökme (taşıma) su ile değirmen dönmez.”
Açın imanı olmaz.
Aç insan başka işe, düşünceye, uğraşıya kendini veremez.
Asıl azmaz, bal kokmaz.
Kişiliği olan bir kimse, ne olursa olsun, kişiliğini korur, hiç bir şey onu etkilemez.
Gönül kocamaz.
İnsanlar bedence yaşlansa da, ruhça yaşlanmaz. Arzular tükenmez.
“Vücut kocar amma, gönül kocamaz Güzel seven âşık ihtiyar olmaz.” (Rahmi) / “Kelleden umulan dalaz bir beyin Gönül umduğuna küser demişler.” (Talibi)
Ağaç yaş iken eğilir.
Gelişmenin, yetişmenin belli zamanı vardır. Belli bir yaştan sonra yeni bir yaşantıyı (yaşama biçimi), yeni bir fikri kabul etmek, yeni bir duruma uymak kolay değildir.
“Çubuğu yaş iken eğmek gerektir Küçükken yetişir sıbyan demişler.” (Mir’ati)
Mart ayı dert ayı.
Yoksul kimselerin kış ortasında yiyecek ve yakacak sıkıntısı çektiklerini anlatır.
“Şubat hastalıkla geçti Mart ayı dert ayı Kan kusmayı öğretti Anamıza oğlumuza.” (Behçet Necatigil)
Hocanın dediğini yap, yaptığını yapma.
Sözle davranışın uygunluğu elbette iyidir. Ama her doğru söz söyleyen sözlerine uygun davranmayabilir. Önemli olan doğru olanı benimsemektir.
Sen bilirsin deyince (değirmende) kavga olmaz.
Yumuşak başlı olmak, aşağıdan almakla iyi geçim sağlanacağını anlatır.
Allah çam isteyene çam, mum isteyene mum verir.
Bak: Allah balmumu yakana balmumu, yağmumu yakana yağmumu verir.
Senden devletli ile ortak olma.
İnsanlar arasındaki ilişkilerin eşit koşullar (şartlar) içinde olmasını isteyen bir sözdür.

Pages