Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Zenginin malı züğürdün çenesini yorar.
Zengin malının, parasının hesabını yapmanın, böyle bir iş için boşuna zaman öldürmenin gereksizliğini anlatır.
Yaş yetmiş iş bitmiş.
Yaşlanınca insanın artık her hangi bir konuda verimli olamayacağı anlatılır.
Gemisini kurtaran kaptan.
Güç bir duruma düşünce her çareye başvurarak kendisini kurtaranlar için söylenir.
“Fırtınalı günde azim havada Gemisini kurtaran kaptan demişler.” (Refiki) / “El için kendini ateşe atma Gemisini kurtaran kaptan demişler.” (Mir’ati)
Ağacı kurt, inşam dert yer.
Ağacı, içinden kemiren kurt; insanı, üzüntüleri eskitir, yıpratır.
Sabreden derviş, muradına ermiş.
Acı, haksızlık, yoksulluk gibi, üzücü durumlar karşısında ölçülü kalabilen, acele etmeyen, çalışmalarını devam ettiren kimse amacnıa kolay ulaşır.
“Dut yaprağı olur giderek kemha / Sabreden murada erer demişler.” (Yesari)
Elin ağzı torba değil ki (çekip) büzesin.
Olumsuz bir davranışta bulunmaya gör, çevredekiler sözünü etmeden duramazlar, anlamında kullanılır.
Borcun yoksa kefil ol, işin yoksa şahit ol.
Biri bir yere borçlanırken “o ödemezse ben öderim” anlamında sorumluluk yüklenmek, belgeye imza atmak çok kez insanı rahatsız ediyor, borcu ödemek durumunda kalınıyor. Bir olaya tanık olmak da öyle. Sık sık mahkemeye gitmek zorunda kalmıyor, işine zarar veriyor, çok zaman alıyor.
İşkilli büzük dingilder.
Bak: “Al giyen alınır.”
Akıl için yol birdir.
Birtakım değişmez doğrular vardır. Bu değişmez doğruları, iyi düşünen her kişi kolaylıkla bulur. Akıl ve bilim aracılığıyla doğrularda birleşmek her zaman için mümkündür.
Ayağım yorganına göre uzat
Gerek kişisel, gerek toplum hayatında ölçülü, planlı davranmak pek önemlidir. Giderini, gelirine göre ayarlamayanlar borçlanır, perişan olur, onurunu yitirirler.
“Yükseklerden uçma dengin ara bul Yorganına göre ayağın kösül.” (Mir’ati)

Pages