Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Bükemediğin (ısıramadığın) eli öp, başına koy.
Bak: “Isıramadığın eli öp başına koy.”
Para ile imanın kimde olduğu bilinmez.
Para sahipleri genellikle paralı olduklarını saklarlar. Çoğu kez de parasız olduklarını söylerler. Zamanla bu davranış bir gereklilik kazanmıştır. iman da öyle: Bir şeye inanmanın açıklığı gerekirken türlü kaygılarla o da gizlenmiştir.
Kötülük her kişinin kârı, iyilik er kişinin kârı.
Herkes kötülük yapabilir. İyilik yapmak her zaman için kolay değildir. Bu yüzden iyiliği ancak iyi insanlar yapar.
Sürüden ayrılanı (ayrılan koyunu, kuzuyu) kurt kapar.
Bir topluluktan ayrılan kimsenin yalnız kalacağı, büyük zarar göreceği anlatılır.
“Sürüden ayrılan körpe kuzuyu Ya kurt kapar ya kuş kapar demişler.” (Figani) / “Eğer ârif isen sözü uzatma Sütsüz inek durmaz malar demişler.” (Figani)
Isıramadığın eli öp başına koy.
Birtakım olumsuz güçlerle mücadeleyi, eşit güce erişinceye kadar ertelemek gerektiğini anlatır.
Ölenle ölünmez.
Ölüm olayı, insan için büyük bir üzüntü kaynağıdır ama çaresi yoktur.
“Bu da meşhurdur bu âlemde bulunmaz Ölmüşün ardından ölen demişler.” (Refiki)
Irmak kenarına çeşme yapılmaz.
Gereksiz iş yapmanın, boşuna çaba harcamanın faydasızlığını, emeğin daha gerekli yerde kullanılmasını anlatır.
Çağrılmayan yere çörekçi ile börekçi gider.
Çağrılmayan yere gitmemelidir, insanın bir onuru vardır.
Adam ikrarından, hayvan yularından çekilir.
İnsan sözüyle bağlanır, hayvan yularıyla.
“Tutulur kim meseldür ululardan, / Nefısden âdem-ü hayvan yularından.”
Kötü komşu adamı hacet sahibi eder.
Yardımlaşma alışkanlığında olmayan kimseler, çevresindekileri kendi başının çaresine bakmaya zorlarlar.

Pages