Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Açtırma kutuyu, söyletme kötüyü.
Hakkında kötü şeyler bilinen kimseye gözdağı vermek, onu korkutmak için söylenir.
Allah gümüş kapıyı kaparsa altın kapıyı açar.
Bir konuda başarısızlığa uğrandığında umutsuzluğa düşmemek gerekir: Bu kez, daha akıllı, daha ölçülü, bilenlere danışarak çalışmalıdır. Sonuç olumlu olacaktır.
Karga yavrusuna bakmış, “benim pak evlâdım” demiş.
Anne ve babaların, yavrularını olduğundan daha güzel gördüğünü anlatır. / “Kirpi, benim yavrumdan yumuşak yavru var mı, dermiş”, “Kuzguna yavrusu güzel görünür” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Eşeğin kulağım kesmekle küheylan olmaz.
Aşağılık birine ne yapılırsa yapılsın aşağılık olmaktan kurtulamayacağını anlatır.
“Eşeğe giydirsen nakışlı bir çul At olmaz, huyunca zırlar demişler.” (Mevci)
Güvenme varlığa, düşersin darlığa.
İnsanın zenginliğinin, onun geleceğini güven altına almada, bir garanti olamayacağını anlatır.
Er lokması er kursağında kalmaz.
Görülen iyilikler karşılıksız bırakılmamalıdır.
Beleş atın dişine (yaşına) bakılmaz.
Parasız alman şey insana tatlı gelir.
Kılıç kınım kesmez.
İnsan kendinden olana, yakınma zarar vermek istemez.
Şeytanın dostluğu darağacına kadardır.
“Şeytan” sözcüğü burada “kurnaz, her an kötülük düşünen adam” anlamındadır. Böyle bir kimseyle dostluk kurulamayacağı; kurulduğunda, bu yakınlıktan yararlanarak insanı ölüme götürecek kadar kötülük yapacağı anlatılır.
İnsan kıymetini insan bilir.
“Değerbilirlik”, insanın iyi vasıflarından biridir. Değerli bir insanın değerlerini bilip ona gerekli ilgi ve saygıyı göstermek insanca bir davranıştır.

Pages