Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

iki dinle bir söyle.
Gelişigüzel konuşmamanın gereğini anlatır. / “Söz gümüşse sükût altındır”, “İki kulak bir dil için” atasözleriyle eşanlamlıdır.
“Mecliste arif ol kelâmı dinle / II iki söylerse, sen birin söyle.” (Karacaoğlan)
Her ağaçtan kaşık olmaz.
Bak: “Her ağacın meyvesi olmaz.”
Buğday başak verince orak pahaya çıkar.
Bir şeyin değeri, o şey lâzım olduğu zaman anlaşılır. “Abanın kadri yağmurda bilinir” atasözüyle eşanlamlıdır.
Yâr (dost) beni ansın bir kozla, o da çürük çıksın.
Bak: “An beni bir kozla, o da çürük çıksın.”
El atına binen çabuk (tez) iner.
Başkasının olan bir şeyin sonunda alınacağını, en sağlam yolun sahip olmak gerektiğini anlatır.
İştah dişin dibindedir.
Bir işte isteksiz görünenlere, isteklerinin o işi yapmaya başladıklarında artacağı hatırlatılmak istendiğinde söylenir.
Gören gözün hakkı vardır.
Görülüp de imrenilecek küçük şeylerden görene pay ayırmak anlamında söylenir.
Fırsat her vakit ele geçmez.
Uygun zamanın, elverişli durumun her zaman ele geçemeyeceğini, geçtiğinde olumlu bir biçimde kullanma gereğini anlatır.
Bir kötünün yedi mahalleye zararı var.
Kötü bir insanın yarattığı zararlar yalnız kendini etkilemez. Kötü olanın gücüne göredir; eve kötülük, mahalleye kötülük, bir topluma kötülük, tüm dünyaya kötülük yapabilir.
Ecele çare bulunmaz.
“Alnında yazılı olan ölüme engel olunamayacağı” inancı belirtilir.

Pages