Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Bir ağızdan çıkan bin ağıza yayılır.
Gizli kalması istenen bir şey kimseye söylenmemelidir.
Bal tutan parmağım yalar.
Kimi insanların kendilerine teslim edilen bir şeyden yada ilgileri olan bir işten pay umduklarını, pay ayırdıklarını anlatır.
“Bal tutan parmağını yalar demişler.” (Levni)
Ağlamayan çocuğa meme vermezler.
İstemeyen, istemesini bilmeyen, kısacası hakkını aramayanlar, genellikle haksızlıkla karşı karşıyadırlar. Birçok insan hakları, kendiliğinden elde edilmemiş, uzun mücadeleler sonunda alınmıştır.
“Verilmez oğlan ağlamasa emcek.” (Güvahi) / “İstemem o dehşet gün gelip çatsın Bana kimseler anam kadar yanmaz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Yiğit başından devlet ırak değildir.
Değeri olan kimseler çok kez günün birinde herkesin ulaşamadığı şeylere sahip olabilirler.
Arayan mevlâsını da bulur belâsını da.
Bu sözde iki anlam vardır: belâsını aramak: kavgaya sebep olacak olay çıkartmak. Bir de, bir doğruyu, bir gerçeği aramak ve sonunda bulmak. Bu söz, daha çok ikinci anlamda söylenir.
“Koşan elbet varır, düşen kalkar Kara taştan su damla damla akar Birikir, sonra bir gümüş göl olur Arayan hakkı en sonunda bulur.” (Tevfik Fikret)
Aç gözünü, açarlar gözünü.
Her davranışta, her olayda uyanık olmak gerekir, büyük zararlar görülür yoksa.
Çömlekçi suyu saksıdan içer.
İnsan kendi olanakları içinde; görgüsü, beğenisi ölçüsünde davranır.
Çobana verme kızı, ya koyun güttürür ya kuzu.
İnsanlar yetiştikleri çevrenin, aldıkları kültürün etkisi altındadırlar, davranışları ona göredir. İlişki kurmak istenilen insanları iyi tanımak ona göre davranmak gerektir.
'İsa için Musa''yı kınamazlar.'
Herkes yaptığı işten sorumludur. Bir yakınının kötü davranışından dolayı bir kimseyi kınamamak gerekir. “Her koyun kendi bacağından asılır” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Derler İsa için Musa kınanmaz Kuru yanında yaş her zaman yanmaz.” (Meuci)
Su alırken testiyi doldurmak.
Fırsat ve imkân doğduğunda yararlanmak gerektiğini anlatır.

Pages