Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Çok gezen çok bilir.
Çok gezen çok görür. Bilmek biraz da görmekle olur. “Çok yaşayan bilmez, çok gezen bilir” atasözüyle eşanlamlıdır.
Tok ağırlaması (ağırlamak) güçtür (güç olur).
Her şeye doymuş bir kişiyi memnun etmenin güçlüğünü anlatır.
Dilim, giydirir bana kilim.
Gerektiği yerde konuşmak, gerektiği yerde susmak olumlu bir davranıştır. Gelişigüzel konuşmalar insanı, çözümü güçleşen sorunlarla karşı karşıya getirebilir. İnsanın çok kez çektiği sıkıntı “dili belâsı” sonucudur. / “Söz gümüşse, sükût altındır” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Dilin cirmi küçük, cürmü büyüktür / Çok kişi dilinin oldu kurbanı.” (Salburcuoğlu)
Mal canın yongasıdır.
İnsanların malına gelen herhangi bir zararın canına gelmişcesine üzülmelerini anlatır.
Horozu çok olan köyün sabahı geç olur.
Karışanı çok olan bir işin iyi yürümediği anlatılır.
Ayak almadık (ayağa değmedik) taş olmaz, başa gelmedik iş olmaz.
İnsan hayatında çok güçlüklerle karşılaşır/ çok sıkıntılar çekebilir.
Ateş olsa cürmü (cirmi) kadar yer yakar.
Hasım sayılan (karşı olan) kimsenin fazla önemli olmadığı anlatılır.
Bülbülü altın kafese koymuşlar, “ah vatanım” demiş.
Her insanın, her canlının bir vatanı vardır. Vatanını sevmeyen insan düşünülemez. Vatanından uzun süre ayrılan kimseler “daüssıla” yurt özlemi hastalığına tutulurlar. İnsan, ancak vatanında mutlu olabilir.
“Bülbülü koysalar altun kafese Gine özler ister vatan demişler.” / “Sanmayınız mihneti gam bülbülle gülden geldi, / Kafese girdi belâ başına dilden geldi.”
Gâvurun ekmeğini yiyen gâvurun kılıcını çalar.
Kişi, kendine çıkar sağlayana hizmet eder genellikle.
Hamala semeri yük değildir.
Bak: “Koça (öküze) boynuzu yük değil.”

Pages