Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Mühür kimde ise Süleyman odur.
Yönetme yetkisi kimdeyse, kuvvet ondadır.
Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zuma az.
Kimi küçük işaretler, büyük olayları önceden haber verir, yeter ki anlayalım. Havadan anlayan insan, bulutların renk ve hareketinden yağmur yada fırtınanın olup olmayacağını bilir. Toplumsal ve kişisel olayları da önceden değerlendirmek mümkündür.
Karaya sabun, deliye öğüt neylesin.
Aslında kötü olan şey, zorlamayla durum değiştirmez.
İnsanı gam, duvarı nem yıkar.
Bak: “Duvarı nem, insanı gam yıkar.”
Her deliğe elini sokma, ya yılan çıkar ya çıyan.
Bilinmeyen bir işe girişmemenin gerektiğini, zararlı sonuç verebileceğini belirtir.
“Gördüğün deliğe parmağını sokma, / Ya akrep çıkar ya yılan demişler.” (Lütfi)
Açın imanı olmaz.
Aç insan başka işe, düşünceye, uğraşıya kendini veremez.
Hesapsız kasap, ya bıçak kırar ya masat.
Hesabını bilmeyen insan çok zarar eder.
Ne doğrarsan aşına, o çıkar kaşığına.
Bak: “Çanağa ne doğrarsan kaşığında o çıkar.”
Arayan mevlâsını da bulur belâsını da.
Bu sözde iki anlam vardır: belâsını aramak: kavgaya sebep olacak olay çıkartmak. Bir de, bir doğruyu, bir gerçeği aramak ve sonunda bulmak. Bu söz, daha çok ikinci anlamda söylenir.
“Koşan elbet varır, düşen kalkar Kara taştan su damla damla akar Birikir, sonra bir gümüş göl olur Arayan hakkı en sonunda bulur.” (Tevfik Fikret)
Her gün baklava börek yense bıkılır.
Her gün aynı şeyi yapmak, insanı usandırır.

Pages