Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kaçan balık büyük olur.
Ortadan kaybolan bir şeyin öneminin aşırı derecede arttığını anlatır. / “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kör ölse badem gözlüydü derler Dilsiz ölse şirin sözlüydü derler / Balık kaçsa kırk yüz gözlüydü derler Serçe uçsa ya toy yahut kaz olur.” (Mesti)
Yazın pişenin, kışın aşı pişer.
Zamanında çalışıp gerekli ihtiyacını sağlayan kimse, çalışamaz bir duruma geldiği zaman sıkıntı çekmez, rahat eder.
Başın sağlığı, dünya varlığı.
Her şeyden önemli olan sağlıktır.
Elçiye zeval olmaz.
Birinden bir başkasına haber götüren bir kimsenin sorumlu tutulamayacağını anlatır.
Haramın temeli olmaz.
Emek ürünü olmadan elde edilen kazanç makbul değildir.
Çok mal haramsız, çok laf yalansız olmaz.
Belli ve normal ölçüler içinde çok para kazanmak zordur. Bu yüzden çok kimse çok kazanmak için yasa dışına çıkar; gereğinden fazla konuşanların yalan söylemek zorunda kaldığı gibi.
Ağaçtan maşa olmaz.
İnsan yeteneğinin gerektirdiği işi yapmalıdır.
Aç köpek fırın deler (yıkar).
Aç insan, yasaları, töreleri çiğnemek zorunda kalır. Bunu önlemek için açlığın ve açlığı meydana getiren nedenlerin ortadan kalkması gerekir.
“Acıkan it furun yakar demişler.” (Havayi) / “İyi olan hiç kimseye kem demez İyilik de varlıkla, aç aman bilmez.” (Mesti)
Poyraz eken fırtına biçer.
Yersiz, gereksiz ve kötü işler yapanlar kötü sonuç alırlar.
Maşa varken elini ateşe sokma.
Bir iş, yoluyla, usulüyle yapılmalıdır. Yoksa gereksiz yere büyük zararlara uğranabilir.

Pages