Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

İtle (köpekle) dalaşmaktan çalıyı dolaşmak yeğdir.
Kötü kimselerden uzak durmanın gereğini anlatır.
'“Kendini hıfzeyle dalanına ite Ondan da çalıyı dolan demişler.” (Refiki)'''
Sağlık varlıktan yeğdir.
Kimi zenginlikler, güzellikler sağlıklı olunduğu sürece önemlidir. Sağlıksız kimse, kendi derdine düştüğünden hiç bir şeyden zevk almaz. Onun için her şeyin başı sağlıktır.
Az söyle uz söyle.
Gevezelik herkesi sıkar. Az ve özlü konuşmalıdır.
“Az söz erin yüküdür Çok söz hayvanın yüküdür / Bilene bir söz yeter Sende güher var ise.” (Yunus Emre)
Ağustosta beyni kanayanın zemheride kazam kaynar.
Zamanında çalışan sıkıntıya düşmez. / “Yazın başı pişenin kışın aşı pişer” atasözüyle eşanlamlıdır.
Sahipsiz eve it buyruk.
Kimsenin sahip çıkmadığı şeyler çok zaman değersiz kişilerin elinde kalır.
At yedi günde, it yediği günde (belli olur).
Gerçek değerler zamanla olur. Birdenbire ortaya çıkan, birdenbire kazanılan ün kuşkuludur.
El için yanma nare, yak çubuğunu keyfini ara.
Başkaları için hayatını tehlikeye atmamayı öğütleyen bir sözdür.
“Meşhur bir kelamdır sen kazan sen ye El için yok yere ateşe yanma.” (Huzuri) / “El için ağlayan gözünden olur Kızını döğmeyen dizinden olur.” (Mir ati)
Dostluk kantarla, alışveriş miskalle.
Dostlar arasında para, alışveriş sözkonusu olduğunda çok dikkatli olmanın, dostlardan birinin öbüründen çıkar sağlayıcı bir davranışta bulunmamasının gereğini anlatır. / “Dost ile ye iç, alışveriş etme” atasözüyle yakın anlamlı; “dostluk başka, alışveriş başka” atasözüyle eşanlamlıdır.
Azıcık aşım, ağrısız (kavgasız) başım.
İnsanlar, elinde bulunanlarla yetinmez, daha çoğuna, daha büyüğüne sahip olmak isterler. Bu aşırı istekleri yüzünden rahatları kaçar. Oysa mevcut imkânlarla yetinmesini bilen insan daha mutlu olur.
Adam ondur, dokuzu dondur.
Görünüş önemlidir. İyi bir giyim, çevrede olumlu ilgi yaratır.
“Libas idin ki ola hürmetin on, / Ki zira âdem ondur, dokuzu don.” (Giivâhî)

Pages