Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Terziye “dinlen” demişler, ayağa kalkmış.
Herkes aynı işte aynı oranda yorulmaz. Kimini yoran bir iş, bir başkasını dinlendirir.
Niyet hayır, akıbet hayır (selâmet).
İyi niyetle başlanan işin sonu iyi olur.
Üzüm üzüme baka baka kararır.
İnsanların birbirlerinden etkilendiklerini, birbirlerinin huylarını benimsediklerini anlatır. / “Topalla gezen aksamak öğrenir” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Kalıp kıyafetle adam adam olmaz.
Giyiniş, beden sağlığı ve güzelliği insanı yüceltecek derecede önemli değildir. Kimi erdemler, olumlu davranışlar, topluma yararlı çalışmalar ancak kişiyi adam eder. “Eşeğin kulağını kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Atlas çul giydirsen katır katırdır Şekli benzese de küheylan olmaz.” (Merdümi)
Karıncadan ibret al, yazdan kışı karşılar.
Geleceği güvene almak, yaşlılık, hastalık ve çalışılmayacak günler için önceden hazırlanmak gerekir.
iki dinle bir söyle.
Gelişigüzel konuşmamanın gereğini anlatır. / “Söz gümüşse sükût altındır”, “İki kulak bir dil için” atasözleriyle eşanlamlıdır.
“Mecliste arif ol kelâmı dinle / II iki söylerse, sen birin söyle.” (Karacaoğlan)
Ayak almadık (ayağa değmedik) taş olmaz, başa gelmedik iş olmaz.
İnsan hayatında çok güçlüklerle karşılaşır/ çok sıkıntılar çekebilir.
Can bostanda bitmez.
İnsan, canının değerini bilmeli, korumalıdır.
Ana hakkı Tanrı hakkı.
Anaya duyulan saygı, Tanrıya duyulan saygı gibidir.
Tembele iş buyur (buyurursun), sana akıl öğretsin (öğretir).
Verilen bir işi yapmak istemeyen, yapmayacağını açıkça söylemez. Bin dereden su getirir; üstelik de haklı çıkmak için iş yaptırmak isteyeni kusurlu göstermeye çalışır.

Pages