Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Aç kurt yavrusunu yer.
Aç insan kendinden başkasını düşünemez olur. Kendisini açlıktan kurtaracak her türlü çareye başvurur.
Herkes kaşık yapar ama sapım ortaya getiremez.
Herkesin istenilen biçimde, gereğine uygun iş yapamayacağını anlatır.
Gülme komşuna gelir başına.
Birinin başına gelen hoş olmayan bir hale gülmemek gerekir. Çünkü birinin başına gelen hal, bir başkasınınkine de gelebilir.
“Hayır, şer her neyse gülse bir âdem Güldüğü başına gelir demişler.” (Dervişi) / “Şimdi de tutturmuş seninki / Başımı sokacak ev isterim diye Tutgunsun, vereceksin ister istemez Gülü seven katlanır dikenine.”
Üzüm üzüme baka baka kararır.
İnsanların birbirlerinden etkilendiklerini, birbirlerinin huylarını benimsediklerini anlatır. / “Topalla gezen aksamak öğrenir” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Şeytanla kabak ekenin kabak başına patlar.
Her an insana kötülük edebilecek bir kimseyle ortak iş yapan büyük zarar görür. / “Şeytanla ortak buğday eken, samanını alır” atasözüyle eşanlamlıdır.
Akan su yosun tutmaz.
Bak: “İşleyen demir pas tutmaz.”
Sadık dost akrabadan yeğdir.
İyi bir dost, birçok akrabadan daha yakın, daha candan davranır.
Alışmış kudurmuştan beterdir.
Kötü alışkanlıklar insanı gülünç durumlara düşürür, onuru kırılır, toplumdaki yeri bozulur. İşlerini yürütemez, perişan olur ve kolay kolay eski durumuna dönemez. Örnek: içki alışkanlığı.
Çok koşan çabuk yorulur.
Bir şeyin aşırısı kişiye zarar verir. Durmadan, dinlenmeden çalışan, kendine bakmayan insan çabucak yorulur, sağlığını yitirir, hasta düşer.
Fazla (artık) mal göz çıkarmaz.
Herhangi bir şeyin, bir eşya, bir mal, bir paranın kullanılandan fazla olmasının gereğini anlatır.

Pages