Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Altın anahtar her kapıyı açar.
Parayla her şey alınır.
Ölenle ölünmez.
Ölüm olayı, insan için büyük bir üzüntü kaynağıdır ama çaresi yoktur.
“Bu da meşhurdur bu âlemde bulunmaz Ölmüşün ardından ölen demişler.” (Refiki)
Ev alma komşu al.
İyi komşunun önemini anlatır.
Gelin altın taht getirmiş, çıkmış üstüne kendi oturmuş.
Başkaları için yapılan bir çalışmada kişi kendine çıkar sağlamamalıdır.
Kalıp kıyafetle adam adam olmaz.
Giyiniş, beden sağlığı ve güzelliği insanı yüceltecek derecede önemli değildir. Kimi erdemler, olumlu davranışlar, topluma yararlı çalışmalar ancak kişiyi adam eder. “Eşeğin kulağını kesmekle küheylan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Atlas çul giydirsen katır katırdır Şekli benzese de küheylan olmaz.” (Merdümi)
Su bulanmayınca durulmaz.
Bir soruna (meseleye) çözüm yolu, genellikle o sorun iyice karıştıktan sonra aranmaktadır. Olayları daha başından değerlendirmek, ona göre çözüm yolu aramak en doğru olanıdır.
“Deniz dalgasız olmaz Hiç baş belâsız olmaz Kim demiş sana Fadim Bulanan su durulmaz.” (Halk Türküsü)
Teşbihte hata olmaz.
Bir benzetmede “hata yapılmamalıdır” anlamındadır. Ama halk arasında daha çok, yapılan benzetmeden alınılmamasını dilemek için söylenir.
Oğlumu doğurdum (ama) gönlünü doğurmadım.
Çocukların, babalan gibi duymak ve düşünmek, onların dünya görüşlerine katılmak zorunda olmadığını anlatır.
Abdala “kar yağıyor” demişler, “titremeye hazırım” demiş.
Sıkıntıya alışık olan kimse, başka bir sıkıntıdan korkmaz. “Ölmüş eşek kurttan korkmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
Tilkiye: “tavuk kebabı yer misin?” demişler; “adamın güleceğini getiriyorsun” demiş.
Bir şeyi çok isteyen birine, “ister misin?” diye sormak gereksizdir.

Pages