Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Dağ başından duman eksik olmaz.
Büyük işler yürütenlerin, çok sorunları vardır, çok yorulur, çok üzülürler.
“Dalda kuş eksik olmaz, / Dağ başında duman.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Duvarı nem, insanı gam yıkar.
Devamlı nem duvarın ömrünü azaltacağı gibi, devamlı tasa, kaygı da insana dünyayı zindan eder, sağlığını bozar.
Yüz yüzden utanır.
İnsanlar, bir konuyu karşı karşıya konuşurlarsa daha kolay anlaşırlar, anlamında söylenir. Zahirenin amban sabanın ucundadır. / Toprak işlenmedikçe ürün elde edilemez.
“Koyun verdi, kuzu verdi, süt verdi Yemek verdi, ekmek verdi, et verdi, / Kazma ile dövmeyince kıt verdi, / Benim sadık yârim kara topraktır.” (Âşık Veysel)
Sen işten korkma, iş senden korksun.
Bir işe bilimsel verilerle başlandığında kötü sonuç almak söz konusu değildir.
Ağır kazan geç kaynar.
Aklı başında olan insan tez öfkelenmez.
Hocanın vurduğu yerde gül biter.
Öğretmen öğrenciyi cezalandırıyorsa eğer, bu öğrencinin yararınadır.
“Sanki döv sem ne yaparsın? / Hocayız biz, döveriz. / Gül biter aşk ile vurduk mu... / İnandı mı, caiz.” (Mehmet Âkif Ersoy) / “Amelsiz âlimi alma bir pula Bendini tut gitme gittiği yola.” (Kadri)
Acele işe şeytan karışır.
Bir iş, belli bir süre içinde yapılır. Süre uzatılırsa iş gecikir; acele edilir, süre kısaltılırsa karışıklık olur. Hem istenilen sonuç alınamaz, hem daha da gecikilmiş olur. Akılla, sınanmış yollarla yapılırsa, kısa zamanda amaca ulaşmak elbette iyidir.
“Erişir menzil-ü maksuduna aheste giden Tiz-i reftarolanın pay ine dâmen dolaşır. “ (Hatemî)
Hizmetçi kırar suç, hanım kırarsa kaza.
Bak: “Hanım kırarsa kaza, hizmetçi kırarsa suç.”
Söyleyene bakma, söyletene bak.
Birinin söylediği söz, olmasını istediğimizse, bir sezgiyle söylüyor olacak, diye seviniriz.
Ağacın kurdu içinde olur.
Bir amaçla birleşen bir topluluğu çok kez kendi içindekiler amacından saptırırlar. Çünkü dışardan gelen kötülüklere uyanık olunur genellikle.

Pages