Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Arayan mevlâsını da bulur belâsını da.
Bu sözde iki anlam vardır: belâsını aramak: kavgaya sebep olacak olay çıkartmak. Bir de, bir doğruyu, bir gerçeği aramak ve sonunda bulmak. Bu söz, daha çok ikinci anlamda söylenir.
“Koşan elbet varır, düşen kalkar Kara taştan su damla damla akar Birikir, sonra bir gümüş göl olur Arayan hakkı en sonunda bulur.” (Tevfik Fikret)
Cins cinse çeker.
Canlılarda soyaçekimin olduğunu, yakın akrabalıkta beden ve davranış yakınlığının bulunduğunu anlatır.
“Katranı kaynutsan olur mu \şeker Her şey yine cinsi cinsine çeker.” (Yesari)
'Yanlış hesap Bağdat''tan döner.'
Yapılan bir yanlışlığın, nasıl olsa bir gün meydana çıkarılıp düzeltileceğini anlatır;
Gün doğmadan neler doğar.
Yarının ne getireceği bilinmez, iyi kötüye, kötü iyiye dönüşebilir.
“Geceler kunnacı olur iyi bil Gün doğmadan neler doğar demişler.” (Figanı)
Deli ile çıkma yola, başına getirir belâ.
Akıllı olmayanlar her zaman, her yerde insana zarar verirler.
Her şeyin yokluğu yokluktur.
Önemsiz gibi görünen her şeyin aslında önemli yeri vardır. Örneğin, bir makineden bir vida düşmüşse, fabrikanın durmasına sebep olabilir.
Aslan kocayınca sıçan deliği gözetir.
Büyük işler yapmış bir kimse, yaşlanınca küçük işlerle yetinir.
Bostancıya tere satılmaz.
Bak: “Tereciye tere satılmaz.”
Dünya malı dünyada kalır.
Paraya, mala mülke fazla önem vermemenin gereğini anlatır.
“Zevkin aldanma, tapma dünyaya Dünya malı burda kalsa gerektir.” (Genç Abdal) / “Sultan Süleymana kalmayan dünya Bu dağlar yerinden ayrılır bir gün.” (Karacaoğlan)
Bir kimsenin adı çıkacağına cam çıksın.
Bak: “İnsanın adı çıkmadansa canı çıkması yeğdir.”

Pages