Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Başın sağlığı, dünya varlığı.
Her şeyden önemli olan sağlıktır.
Hekim hekim değil, başına gelen hekim.
Her şeyi, başından geçen, yaşayan kimsenin daha iyi bildiğini anlatır.
Ağlarsa anam ağlar, gerisi yalan ağlar.
Ana sevgisi, sevgilerin en doğalıdır. Ana, hiç karşılık beklemeden sever. Kızar yine sever, usanmadan bir ömür boyu sever. Başkalarının üzüntüsü yada sevgisi ananınki gibi içten olmaz.
El elden üstündür.
Bir şeyi daha iyi yapacak birinin bulunacağını anlatır.
“Kepenek altında ne erler yatar El elden üstündür arşa varınca.” (Emrah) / “Hatırın yıkarlar hatır yıkınca Göz yaşı yenilmez taşub akınca El elden üstündür arşa varınca Nasihatim dinle sakın gururdan.” (Pîr Sultan Abdal)
Aç yanından kaç.
Aç insan topluma kızgındır. Her an yasalara karşı çıkabilir. / “Aç anansa (atansa) da kaç” sözüyle eşanlamlıdır.
Sana vereyim bir öğüt, kendi ununu kendin öğüt
Kendi işini kendi yapmak kadar zevkli bir uğraşı yoktur. Elden geliyorsa, zaman ve imkân varsa... Kurda, ‘neden boynun (ensen) kalın’ demişler, ‘işimi kendim görürüm de ondan’ demiş.” atasözüyle yakın anlamlıdır.
El yumruğunu yemeyen kendini kahraman sanır.
Başkalarının daha güçlü olabileceğini anlatır. / “El yumruğunu yemeyen kendi yumruğunu değirmen taşı sanır” atasözüyle eşanlamlıdır.
Açın imanı olmaz.
Aç insan başka işe, düşünceye, uğraşıya kendini veremez.
Kızım dövmeyen dizini döver.
Çocuk zamanında eğitilmelidir.
“İl için ağlayan gözünden olur Kızını dövmeyen dizinden olur.” (Mir’ati) / “Desen izzetle evvel kime hacı Bulunur koltuğunun altında sonra haçı.” (Güvahi)
Domuzun kuyruğunu kes yine domuz.
Kötü insan kökten değişmedikçe kötülüğünü sürdürür.

Pages