Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kör bile düştüğü çukura bir daha düşmez.
Geçmişteki denemelerden ders almayanları kınayan bir sözdür.
Dokuz ölç, bir biç.
Bir işi yapmadan önce çok düşünmenin gereği anlatılır.
Çürük tahta çivi tutmaz.
Eskiyen, bozulan, çürüyen bir şeyi yenisiyle değiştirmek gerekir. Eskiyi, bozulanı, çürümüşü yenilemek olanaksızdır. Bu konuda yapılan her türlü çaba boşa gider.
Dilsiz de olsa kâmil belli olur.
Yetişmiş, olgun bir kimse, konuşmasa bile davranışlarıyla, dünyaya, topluma ve olaylara bakışıyla, eylemiyle belli olur.
“Güneş balçık ile sıvanmaz ey dil Bi zeban olsa da bellidir kâmil.” (Levni)
Altın ateşte, insan mihnette belli olur.
Ateş, altının gerçek altın olup olmadığını, mihnet (sıkıntı) de insanı ölçen birer araçtırlar. Sıkıntıya düşen bir kimse, erdemlerini yitirmeden, sıkıntısına olumlu yoldan çözüm aramalıdır.
Çobana verme kızı, ya koyun güttürür ya kuzu.
İnsanlar yetiştikleri çevrenin, aldıkları kültürün etkisi altındadırlar, davranışları ona göredir. İlişki kurmak istenilen insanları iyi tanımak ona göre davranmak gerektir.
Gönül umduğuna küser.
Bir yakının beklenilmeyen bir davranışı insanı üzer.
Göz görmeyince gönül katlanır.
Yakın bir kimsenin çektiği sıkıntıya uzakta olanların gereği gibi üzülmeyeceklerini anlatır.
“Sabahtan gittim suya Dolmadı kovacığım Göz görmeyince gönül Katlanır ufacığım.” (Halk Türküsü)
Suç öldürende değil ölendedir.
Bak: “Kabahat (suç) öldürende değil, ölendedir.”
Elin ağzı torba değil ki (çekip) büzesin.
Olumsuz bir davranışta bulunmaya gör, çevredekiler sözünü etmeden duramazlar, anlamında kullanılır.

Pages