Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Adam adamı bir kere aldatır.
Kimi insanlar yalan söyleme, başkalarını aldatma alışkanlığındadırlar. Böylesi insanları çevresi, kısa zamanda tanır, ona göre durum alır. / “Yalancının mumu yatsıya kadar yanar” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Aç kurt yavrusunu yer.
Aç insan kendinden başkasını düşünemez olur. Kendisini açlıktan kurtaracak her türlü çareye başvurur.
Yatan arslandan, gezen tilki yeğdir.
Sağlıklı olup çalışabilen bir kimsenin ünlü olduğu halde topluma faydası olmayan nice kişilerden daha çok faydalar sağladığı, anlamındadır. / “Yatan kurtla gezen kurt bir değildir” atasözüyle eşanlamlıdır.
Küheylan at, çul içinde de bellidir.
Yetenekli kimseler nerede olursa olsunlar bir gün kendilerini gösterirler.
Köpeğe dalaşmaktan çalıyı dolanmak yeğdir.
Bak: “İtle (köpekle) dalaşmaktan çalıyı dolaşmak yeğdir.”
Gül dikensiz olmaz.
Her sevilen şeyin bazı pürüzlü, sevgiye engel olan yanları vardır.
“Bir âşık-ı zarın bin ağyari var / Olur mu gülşende gül dikensiz yar.” (Emrah) / “Gönül ağyar için incinme yare Gönül olmaz bağ-ı âlemde dikensiz.” (Neyli) / “Gül dikensiz bitmez imiş Bülbül gülsüz ötmez imiş İşe güce yetmez imiş Eli yardan ayrılanın.” (Karacaoğlan)
Gökten ne yağdı da yer kabul etmedi.
Büyüklerden küçüklere verilen şeylerin reddedilmeyeceğini anlatılır.
Dilin kemiği yok.
İnsanlar genellikle, gerekli gereksiz, doğru yanlış, her aklına geleni söylerler. Bunu bilerek, bu türlü sözlere alınmamalıdır.
Hanım kırarsa kaza, halayık (hizmetçi) kırarsa suç.
Söz ve para sahiplerinin buyruğunda olanlar, küçük görülür genellikle; en küçük kusurları suç sayılır. Oysa söz ve para sahiplerinin kusurları sevimli, kendilerine özgü bir davranış olarak gösterilir.
Başın sağlığı, dünya varlığı.
Her şeyden önemli olan sağlıktır.

Pages