Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Yılanın başı küçükken ezilir.
Zararlı bir şeyi daha başlangıçta zararsız hale getirmelidir.
“Yılanı küçükken ez, büyütme ha Büyütürsen olur başına belâ.” (Mesti)
Atlar nallanırken kurbağalar ayak uzatmaz.
'Kişi kendini bilmeli, haddini bilmelidir. “Kişi noksanını bilmek gibi irfan olmaz.” Tecrübesi, bilimsel çalışması, yeteneği olmayan birinin, bilimsel bir görüş getirmesi imkânsızdır. Kuvvetçe, yetenekçe, bilgice, görgüce zayıf kişilerin büyük sorunlar karşısında, kendi yetenekleri ölçüsünde davranmaları gerekir. Büyük İskender''in resimlerini yapmakla ünlü ressam Apel''in, bir resmi için saçma sapan eleştirilerde bulunan bir kunduracıya: “çizmeden yukarı çıkma!” diye bağırması ünlüdür.'
Ak akçe kara gün içindir.
İnsanlığın önemli sorunlarından biri “geleceğine güven”dir. Bu sorunu, toplumca çözülemeyen yerlerde kişiler çözmeye uğraşmaktadır. Zamanında para kazanma olanağını bulanlar, kara günlerinde (hastalık, yaşlılık gibi) sıkıntı çekmezler.
“Dürüst hare et nitekim düğün içün Ki ak akçe olur kare gün içün.” (Güvâht)
Etme bulma dünyası.
Kötülük eden kötülük görür.
Aptessiz sofuya namaz mı dayanır?
Gereken işlemi yerine getirmeden yaptığı işi sonuçlandırmak üzere olanlar için söylenir.
Kişi refikinden azar.
Kötü arkadaş insana kötülük eder. / “Kır atın yanında duran ya huyundan ya tüyünden (ya suyundan)”, “Üzüm üzeme baka baka kararır”, “Köpekle yatan pire ile kalkar”, “Körle yatan şaşı kalkar” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Arayan mevlâsını da bulur belâsını da.
Bu sözde iki anlam vardır: belâsını aramak: kavgaya sebep olacak olay çıkartmak. Bir de, bir doğruyu, bir gerçeği aramak ve sonunda bulmak. Bu söz, daha çok ikinci anlamda söylenir.
“Koşan elbet varır, düşen kalkar Kara taştan su damla damla akar Birikir, sonra bir gümüş göl olur Arayan hakkı en sonunda bulur.” (Tevfik Fikret)
Kul bunalmayınca Hızır yetişmez.
Bak: “Kul sıkılmayınca Hızır yetişmez.”
Padişahın bile arkasından kılıç sallarlar.
Herkesin gıyabında konuşulabilir.
Akçe akıl öğretir, don yürüyüş.
Para, her konuda, her işte olanak sağlar. İyi bir giyim, toplum içinde insana saygınlık kazandırır.

Pages