Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

İt itin ayağına (kuyruğuna) basmaz.
Bir çıkardan payı olanlar birbirlerine kötülük düşünmezler.
Huylu huyundan vazgeçmez.
Alışkanlıklardan kolay kolay sıyrılınmaz; önemli olan, kötü alışkanlıklar edinmemelidir. / “Can çıkmadan huy çıkmaz”, “Huy canın altındadır” atasözleriyle eşanlamlıdır.
İki tımar bir yem yerine geçer.
Hayvan bakımı, ağaç bakımı, motor bakımı gibi yaşaması, çalışması gereken bir şeye bakmanın zorunluğu anlatılır.
Aç elini kora sokar.
Aç, yiyeceğini sağlamak için her türlü tehlikeyi göze alabilir. “Aç köpek fırın deler (yıkar)”, “Aç kurt arslana saldırır” atasözleriyle eşanlamlıdır.
Öküze boynuzu yük olmaz.
İnsanlar yakınları için bir çıkar beklemeden ilgilenir, onlar için yaptığı işi yüksünmezler
Aça dokuz yorgan örtmüşler, yine uyumamış.
İnsan, açlığı giderilmedikçe rahata eremez.
Koça (öküze) boynuzu yük değil
İnsana kendi işi ağır gelmez.
Hayır dile komşuna, hayır gelsin başına.
Başkaları için iyi duygular besleyen, başkalarınca iyi duygularla karşılanır.
Adam adamı bir kere aldatır.
Kimi insanlar yalan söyleme, başkalarını aldatma alışkanlığındadırlar. Böylesi insanları çevresi, kısa zamanda tanır, ona göre durum alır. / “Yalancının mumu yatsıya kadar yanar” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Yavuz hırsız ev sahibini bastırır.
Kimi insanlar, bir yandan toplumun benimsediği ahlâk dışı davranışlarda bulunurlar, bir yandan da kendilerini kınayan ve engel olmak isteyenleri sindirir, küstahlığını devam ettirirler. / “Hem suçlu, hem güçlü”, “Hem kel hem fodul” deyimleri aynı anlamı verirler.
“Dürüst olmaz kişinin işi bî-yar / Yalınız taş olur mu hiç divar.” (Güvahi)

Pages