Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Göle su gelinceye kadar kurbağanın gözü patlar.
Zamanında yapılmayan bir işin pek hoş karşılanmaya- cağını anlatır.
Çok koşan çabuk yorulur.
Bir şeyin aşırısı kişiye zarar verir. Durmadan, dinlenmeden çalışan, kendine bakmayan insan çabucak yorulur, sağlığını yitirir, hasta düşer.
Geline “oyna” demişler, “yerim dar” demiş.
Bak: “Oynamasını bilmeyen kız, “yerim dar” demiş; yerini genişletmişler, “yenim dar” demiş.”
Bin bilsen de bir bilene danış.
Tek başına verilen kararlar çok zaman eksik ve isabetsiz olur. “Akıl akıldan üstündür1” sözünün doğruluğunu da dikkate alarak, bilene danışmak, birlikte düşünmek, birlikte tartışarak doğruları aramak gerekir. “Danışan dağı aşmış, danışmayanın yolu şaşmış” ata- sözüyle yakın eşanlamlıdır.
“Akl-ı iz’ânına hiç olma mağrur Bin bilsen de yine bir bilene sor.” (Salburcuoğlu)
Akıl yaşta değil, baştadır.
Denenmiş olmanın, görmüş geçirmiş olmanın önemi büyüktür. Ama her yaşlı, her şeyi denemiş, her şeyi görmüş geçirmiş olamaz. Oysa insan her yaşta akıllı olabilir. Akla dayanmayan bir deneme, sınama ve görüp geçirmiş olmanın yararlı olduğunu söyleyemeyiz.
“Akıl yaşta değil belki serdedir Şahin küçük, turna avlar demişler.” (Mevci)
İki tımar bir yem yerine geçer.
Hayvan bakımı, ağaç bakımı, motor bakımı gibi yaşaması, çalışması gereken bir şeye bakmanın zorunluğu anlatılır.
Körün istediği bir göz, iki olursa ne söz.
İstenilenden fazla elde edildiğinde duyulan memnunluğu belirtir.
Elifin hecesi var, gündüzün gecesi var.
İyi günler sürüp gitmez, kötü günlerin geleceğini de hesaba katmak gerekir.
Eşeği dama çıkaran yine kendi indirir.
Kötü bir iş yapan yine kendi düzeltir.
İşleyen demir pas tutmaz (paslanmaz ışıldar).
Çalışan başarır, toplum içinde bir yeri olur. İş yaptıkça daha gelişir. / “Yuvarlanan taş yosun tutmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Sapandan ibret al, o sürer çifti İşleyen bir demir ışlar demişler.” (Figani)

Pages