Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Devletin malı deniz, yemeyen domuz.
Sırtını devlete dayayarak zengin olanlar, bunu yapmayana aptal gözüyle bakarlar.
Ateş olmayan yerden duman çıkmaz.
Kimi küçük belirtiler, işaretler suç niteliğindeki olayların habercisidirler, anlamındadır.
Bakarsan bağ, bakmazsan dağ olur.
İnsan aklı, insan eli, “yok”u “var”, “çirkin”i “güzel”, “olmaz”ı “olur”, “dağ”ı ise “bağ” yapmıştır.
“Bir bağ ki görmezse terbiye tumar çalı çırpı basar haristan olur.”
Akıl yaşta değil, baştadır.
Denenmiş olmanın, görmüş geçirmiş olmanın önemi büyüktür. Ama her yaşlı, her şeyi denemiş, her şeyi görmüş geçirmiş olamaz. Oysa insan her yaşta akıllı olabilir. Akla dayanmayan bir deneme, sınama ve görüp geçirmiş olmanın yararlı olduğunu söyleyemeyiz.
“Akıl yaşta değil belki serdedir Şahin küçük, turna avlar demişler.” (Mevci)
Hıyar akçesiyle alman eşeğin ölümü sudan olur.
Ucuz şey çabuk bozulur.
“Hıyar parasıyla alınan eşek Anın da ölümü sudan demişler.” (Refiki)
Adamın yere bakanından, suyun sessiz (yavaş) akanından kork.
Su hızlı akmazsa mikrop tutabilir. Kendine güvenen ve gönül rahatlığı içinde olan bir insanın her davranışında bir rahatlık vardır. Ancak, yüreğinde kötü düşünceler besleyen yada suç işleyen kimseler kaçamaklı davranırlar. Karşısındakinin gözlerine rahat bakamazlar, rahat konuşamazlar. Gülüşleri bile rahat değildir.
Dilim, giydirir bana kilim.
Gerektiği yerde konuşmak, gerektiği yerde susmak olumlu bir davranıştır. Gelişigüzel konuşmalar insanı, çözümü güçleşen sorunlarla karşı karşıya getirebilir. İnsanın çok kez çektiği sıkıntı “dili belâsı” sonucudur. / “Söz gümüşse, sükût altındır” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Dilin cirmi küçük, cürmü büyüktür / Çok kişi dilinin oldu kurbanı.” (Salburcuoğlu)
Kalp kalbe karşıdır.
Birbirini seven insanların aynı anda birbirini anmaları halinde söylenir. / “Gönülden gönüle yol vardır” atasözüyle eşanlamlıdır.
Olsa ile bulsayı ekmişler, yel ile yulaf bitmiş.
Hayallerle, tahminlerle yapılan iş, insanı başarısızlığa götürür. Gerçekçi olmak, gerçekleri görmeye çalışmak gerek.
Kavgada kılıç ödünç verilmez.
Kavga acımasız olmalıdır.

Pages