Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Atılan ok geri dönmez.
Kimi gerçekler ve olaylar vardır ki, değiştirmek, yok saymak elimizde değildir. Bu bakımdan bir olay yaratmadan, dönüşü olmayan bir işe başlamadan önce iyi düşünmek gerek. Bir de karar verildi mi, sonuna dek yürümek tek çıkar yoldur.
“Mebâdâ bir sözünden olasın zar Atılmış ok gibi dönmeye ey yar.” (Güvâhî)
Adamakla mal tükenmez.
Gereksiz yere vaatte bulunanlar, verdiği sözü tutmayanlar için söylenir.
Isıramadığın eli öp başına koy.
Birtakım olumsuz güçlerle mücadeleyi, eşit güce erişinceye kadar ertelemek gerektiğini anlatır.
Almadığın hayvanı kuyruğundan tutma.
İstemediğin kimseye umut verme, ister görünme.
Gülme komşuna gelir başına.
Birinin başına gelen hoş olmayan bir hale gülmemek gerekir. Çünkü birinin başına gelen hal, bir başkasınınkine de gelebilir.
“Hayır, şer her neyse gülse bir âdem Güldüğü başına gelir demişler.” (Dervişi) / “Şimdi de tutturmuş seninki / Başımı sokacak ev isterim diye Tutgunsun, vereceksin ister istemez Gülü seven katlanır dikenine.”
Sirkesini, sarımsağını sayan paçayı yiyemez.
Bir işi yapacak kimse, o işin gerektirdiği her türlü hazırlığı yapmalıdır. Doğacak türlü zararı önceden göze almalıdır.
İt ağzını kemik tutar.
Bazı kimseleri susturmak için bir miktar çıkar sağlamanın yeterli olduğunu anlatır.
“İt ağzını kemik tutar demişler.” (Hav ay i)
Sabah ola, hayır ola (gele).
Bak: “Akşamın hayrından sabahın şerri iyidir.”
Arkadaşını söyle, kim olduğunu söyleyeyim.
İnsanlar kendilerine benzer kimselerle arkadaşlık eder.
Eşeği düğüne çağırmışlar, ya su lâzımdır, ya odun demiş.
Bir kimseye beklenilmeyen bir ikramda bulunulduğunda, bunun aslında bir angarya yüklemeye hazırlık olduğu anlatılır.

Pages