Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Eşek bile bir düştüğü yere bir daha düşmez.
Denenmiş şeylerden ders almanın gereğini anlatır.
Kediye bokun kimya demişler, üstünü örtmüş.
İyilik etmesini bilmeyenler, gerektiği zaman iyilik etmekten kaçınırlar.
Kabahat (suç) öldürende değil, ölendedir (Kabahat ölende mi, öldürende mi?)
Kimi zaman suç ölende aranır, öldürene bu işi işlettiği, onu tahrik ettiği için. / Kabahat samur kürk olsa, kimse sırtına (üstüne) almaz. İnsanların işledikleri kusuru kusur saymadıklarını, kendilerini haklı gördüklerini yada kusurlu olmak istemediklerini anlatır.
Dolu küpün sesi çıkmaz.
İşi gücü olan, bir uğraşısı bulunan kimseler gereksiz yere konuşmaz, gevezeliklerle zaman öldürmezler. / “Boş fıçı çok lângırdar” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Hayırlı evlât neylesin malı, hayırsız evlât neylesin malı.
iyi bir evlât, çalışıp kazanabilir; iyi olmayan evlâtsa kazanılmış malı harvurup harman savurur.
Bir mıh bir nal kurtarır, bir nal bir at kurtarır.
“Önemsiz” ve “küçük” deyip geçmemek gerek. Önemli ve büyük saydığımız şeyler, küçüklerle büyürler. Büyük bir makinede küçük bir vida pek önemlidir.
Yüz yüzden utanır.
İnsanlar, bir konuyu karşı karşıya konuşurlarsa daha kolay anlaşırlar, anlamında söylenir. Zahirenin amban sabanın ucundadır. / Toprak işlenmedikçe ürün elde edilemez.
“Koyun verdi, kuzu verdi, süt verdi Yemek verdi, ekmek verdi, et verdi, / Kazma ile dövmeyince kıt verdi, / Benim sadık yârim kara topraktır.” (Âşık Veysel)
Ayağım yorganına göre uzat
Gerek kişisel, gerek toplum hayatında ölçülü, planlı davranmak pek önemlidir. Giderini, gelirine göre ayarlamayanlar borçlanır, perişan olur, onurunu yitirirler.
“Yükseklerden uçma dengin ara bul Yorganına göre ayağın kösül.” (Mir’ati)
Su alırken testiyi doldurmak.
Fırsat ve imkân doğduğunda yararlanmak gerektiğini anlatır.
Körün istediği bir göz, iki olursa ne söz.
İstenilenden fazla elde edildiğinde duyulan memnunluğu belirtir.

Pages