Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Dost acı söyler (dost sözü acıdır).
Karşısındakini üzmemek için doğruları gizlemek, yanlışları doğru görmek ve göstermek “nezaket” sanılmaktadır. Oysa üzmeden, kırmadan da doğrular söylenebilir. Ayrıca, doğrular ne pahasma olursa olsun söylenmelidir. İlk anda üzülen, kırılan kimse, bir süre sonra söylenenden yararlanacaktır. Hele dostlar arasında doğrular, söylenişi acı da olsa ortaya konulmalıdır.
Eden bulur.
Kötülük yapan kötülük görür. / “Ah alan olmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Diken eken giil döğşürmez bir zaman Kişi ettiğini biçer demişler.” (YesariJ / “Bizim-de başımıza Elbette gün doğacak Fadimem bize eden Allahından bulacak.” (Halk Türküsü)
Herkes kaşık yapar ama sapım ortaya getiremez.
Herkesin istenilen biçimde, gereğine uygun iş yapamayacağını anlatır.
Başa gelmeyince bilinmez.
Bir şeyi yaşamadıkça pek anlaşılmaz.
Çömlek demiş “dibim altın”, kaşık demiş “girdim çıktını”.
İşin iç yüzünü bilen kimseye karşı övünülürse gülünç duruma düşülür.
Yeğniyi yel alır, ağır yerinde kalır.
Kuraklık, deprem, savaş, hastalık, pahalılık gibi doğa ve toplum olaylarında küçükler, zayıflar ve yoksullar çok zarar görürler. Büyükler, güçlüler ve varlıklılar çok kez zarar görmezler yada gelen zarar onları fazla etkilemez.
Çok naz âşık usandırır.
Ölçülü olmayı, yapmacılıktan sakınmayı, içten gelindiği gibi davranmanın gereğini anlatır.
Akara kokara bakma, çuvala girene bak.
İyi kötü demeyip durmadan kazanmak gerek.
Varsa hünerin, var her yerde yerin, yoksa hünerin var her yerde yerin.
Elinden iş geleni herkes arar; gelmeyen ise yerinir, üzülür.
İnsanı gam, duvarı nem yıkar.
Bak: “Duvarı nem, insanı gam yıkar.”

Pages