Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Sel gider kum kalır.
Geçici olduğu bilinen bir durumu, geçmeyecekmiş gibi kabul edip sonra hayal kırıklığına uğramamak gerek. Geçici olanla kalıcı olanı birbirinden ayırmayı bilmelidir.
El adamı cömert der maldan eder, yiğit der candan eder.
Bak: “Cömert derler maldan ederler, yiğit derler candan ederler.”
Söz var iş bitirir, söz var baş yitirir.
Sözün önemi büyüktür. Ölçülü, yumuşak sözler olumsuz kararlan olumlu yapabilir. Ölçüsüz, sert sözlerse, kişiyi ölüme dek götürebilir.
Ayağım yorganına göre uzat
Gerek kişisel, gerek toplum hayatında ölçülü, planlı davranmak pek önemlidir. Giderini, gelirine göre ayarlamayanlar borçlanır, perişan olur, onurunu yitirirler.
“Yükseklerden uçma dengin ara bul Yorganına göre ayağın kösül.” (Mir’ati)
Geçmişe mazi (yenmişe kuzu).
Geçmişle övünmek, geçmişle yetinmek boşunadır. Önemli olan bugün ve yarındır.
Gönülden gönüle yol vardır.
Kimi insanlar arasında birbirinden habersiz bir sevgi bağının bulunduğunu anlatır. / “Kalp kalbe karşıdır”, “Kalpten kalbe yol vardır” ata- sözleriyle eşanlamlıdır.
“Tut atalar sözün kalbi selim ol Gönülden gönüle yol var demişler.” (Levni)
Olsa ile bulsayı ekmişler, yel ile yulaf bitmiş.
Hayallerle, tahminlerle yapılan iş, insanı başarısızlığa götürür. Gerçekçi olmak, gerçekleri görmeye çalışmak gerek.
Akıl için yol birdir.
Birtakım değişmez doğrular vardır. Bu değişmez doğruları, iyi düşünen her kişi kolaylıkla bulur. Akıl ve bilim aracılığıyla doğrularda birleşmek her zaman için mümkündür.
Acele işe şeytan karışır.
Bir iş, belli bir süre içinde yapılır. Süre uzatılırsa iş gecikir; acele edilir, süre kısaltılırsa karışıklık olur. Hem istenilen sonuç alınamaz, hem daha da gecikilmiş olur. Akılla, sınanmış yollarla yapılırsa, kısa zamanda amaca ulaşmak elbette iyidir.
“Erişir menzil-ü maksuduna aheste giden Tiz-i reftarolanın pay ine dâmen dolaşır. “ (Hatemî)
Su bulanmayınca durulmaz.
Bir soruna (meseleye) çözüm yolu, genellikle o sorun iyice karıştıktan sonra aranmaktadır. Olayları daha başından değerlendirmek, ona göre çözüm yolu aramak en doğru olanıdır.
“Deniz dalgasız olmaz Hiç baş belâsız olmaz Kim demiş sana Fadim Bulanan su durulmaz.” (Halk Türküsü)

Pages