Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Aba vakti yaba, yaba vakti aba.
Bak: “Kürkü orak vaktinde, orağı kürk vaktinde.”
Akşamın hayrından sabahın şerri iyidir (sabah ola hayır ola).
Bir işi, dinlenmiş bir kafayla düşünüp yapmak daha yararlıdır.
Denize düşen yılana sarılır.
Düşülen güç durumdan kurtulmak için her çareye başvurmanın olağan olduğu anlatılır.
“Sarılır denize düşen yılana.” (Hav ay i) / “Derdini söylemeyen hastaya timar olmaz.” (Sâbit)
Yaş yetmiş iş bitmiş.
Yaşlanınca insanın artık her hangi bir konuda verimli olamayacağı anlatılır.
İşleyen demir pas tutmaz (paslanmaz ışıldar).
Çalışan başarır, toplum içinde bir yeri olur. İş yaptıkça daha gelişir. / “Yuvarlanan taş yosun tutmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Sapandan ibret al, o sürer çifti İşleyen bir demir ışlar demişler.” (Figani)
Var eli titremez.
Varlıklı kimse, rahat davranır.
Önce düşün, sonra söyle.
Düşünmeden söylenen sözler çok kez yerini bulmaz; düşünmeden yapılan işlerin olumsuz olduğu gibi. Düşünerek söylenen sözler, boş sözler değildir.
Evvel can, sonra canan.
İnsan ister istemez önce kendini, sonra da sevdiği kimseyi düşünür.
“Cihanı can ile bulmuş kamular Demiş can bir cihan iki ulular.” (Güuahi)
Davulun sesi uzaktan hoş gelir.
'Düşünmeden, incelemeden varılan yargılar insanı çok kez yanıltır. Uzaktan görmek, uzaktan bakmak kişiye gerçeği göstermeyebilir. Bir doğru, ancak gözle görülerek, elle tutularak, yakından tanıyarak anlaşılır. Ay, bir süre önceye kadar şiire, müziğe, edebiyata konu olurken, bugün karanlık mağaralardan, sert kayalardan oluşmuş, havasız, susuz bir gezegen olduğu anlaşılmıştır. Eski Roma Diktatörü Sezar''ın, kendisine “güneşin oğlu” denmesine bir gün kızarak: “Güneşin oğlu olmadığımı, oturağımı döken uşağım çok iyi bilir” demesi, bu söze açıklık getirmektedir.'
“Şöhrete aldanma, davulun sesi Uzaktan yürekler yakar demişler.” (Mevci)
Doğruluk minarede kalmış, onun da içi eğri.
Doğruluk önemli bir erdemdir. Ne var ki, buna uyan insanların sayısı azdır anlamında söylenir.

Pages