Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

İnsan ayaktan, at tırnaktan kapar.
Hastalıkların daha çok, insanda ayaktan, atta tırnaktan geçtiğini söylüyor. “Ayağını sıcak tut, başını serin” sözüyle yakın anlamlıdır.
Eşek kulağı kesilmekle küheylan olmaz.
Bak: “Eşek kocamakla (büyümekle) tavla başı olmaz.”
Babasından mal kalan, merteği içinden bitmiş sanır.
İnsan, kendi emeğiyle elde etmediği malın değerini bilemez.
Bağ bayırda, tarla çayırda.
Bağ susuz, tarla sulu yerde olmalıdır. Her şey, kendi doğasına uygun olan yerde gelişir.
Aç ölmekten tok ölmek yeğdir.
Ölmek gerekiyorsa, tokluk için çalışarak ölmek daha doğrudur.
“Dimez kimse cihan yoğ ölmek Mele aç ölmeden yeğdir tok ölmek.” (Güvâhî)
Yarınki kazdan, bugünkü tavuk yeğdir.
Eldeki malın, gelecektekinden daha sağlam, güvenilir olduğu anlamındadır.
Her gün bir olmaz.
Bak: “Gün güne uymaz.”
Amcam dayım, herkesten aldım payım.
Akrabalıkların genellikle insana yâr olamayacağını, akrabalıktan doğan ilişkilerin belli bir sınırı aşamayacağım anlatır.
Abdal ata binince bey oldum sanır, şalgam aşa girince yağ oldum sanır.
Üstüne aldığı önemli bir görevi hazmedemeyerek kasılanlar; eski hallerinden daha üstün bir seviyeye yükselip de eski durumlarını çabuk unutanlar için söylenir.
Zora dağlar dayanmaz,
İnsan gücünün imkânsız gibi görünen birçok şeyleri başarabileceğini anlatır.

Pages