Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Dibi görünmeyen sudan geçme.
Bilmediğin bir işi yapma.
Altın ateşte, insan mihnette belli olur.
Ateş, altının gerçek altın olup olmadığını, mihnet (sıkıntı) de insanı ölçen birer araçtırlar. Sıkıntıya düşen bir kimse, erdemlerini yitirmeden, sıkıntısına olumlu yoldan çözüm aramalıdır.
Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.
Bu söz toplumdaki bir çelişkiyi ortaya koyar; bir yandan insanların doğru olmaları istenirken, bir yandan da doğru söyleyenlerin kimi çevrelerce sevimsiz olduklarını anlatır.
“Doğru söz acıdır derler, darılma Her çarlıya anam diye sarılma.” (Merdümi) / “Doğru söyleyene delidir derler Kimi deli kimi velidir derler.” (Sümmanl)
Kürkü orak vaktinde, orağı kürk vaktinde.
Her şeyin bir ucuz zamanı vardır. Örneğin kürkü yazın, orağı ekin mevsimi olmayan kışın almalıdır.
Kadı, anlatışa göre fetva verir (Anlatışa göre verirler fetvayı).
Bir şeyi güzel anlatmada sayısız faydalar vardır.
Sirkesini, sarımsağını sayan paçayı yiyemez.
Bir işi yapacak kimse, o işin gerektirdiği her türlü hazırlığı yapmalıdır. Doğacak türlü zararı önceden göze almalıdır.
Kılıç kınım kesmez.
İnsan kendinden olana, yakınma zarar vermek istemez.
Ağaç yaprağıyla gürler (güzeldir).
'İnsan tek başına bir güç olamaz. / “Bir elin nesi var, iki elin sesi var”, “yalnızlık Allah''a mahsustur”, “yalnız taş duvar olmaz” atasözleriyle eşanlamlıdır.'
Eşek eşeği ödünç kaşır.
Yardımlaşmanın her zaman karşılıklı olması doğru değildir, imkânı olan karşılıksız yardım yapmalıdır.
İtle yatan bitle kalkar.
Bak: “Körle yatan şaşı kalkar”.

Pages