Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Cahile söz anlatmak, deveye hendek atlatmaktan güçtür.
Evreni, dünyayı, hayatı tanıtacak kısa bilgileri bile öğrenememiş bir kimseyle konuşmak, anlaşmak güçtür. “Ben diyorum bayram haftası, sen diyorsun mangal tahtası” sözü, “kazı koz anlamak”, “elifi görse mertek sanmak” deyimleri bilgisiz, okumamış kimselerle anlaşmanın zorluğunu anlatır. Cahil insanın dünyası dardır, sınırlıdır. Görgüsü kıttır. İnanışları boş inançlara dayanır. Bilimsel düşünemez. Böylesi kimselerle anlaşmak güçtür.
Köpeğe gem vurma, kendini at sanır.
Değersiz kişiye fazla değer verildiğinde kendisini gerçekten değerli sanır.
Leyleğin ömrü laklakla geçer.
Boş yere konuşan, olumlu bir iş yapmayan kimseler için söylenir.
“Ne kazandık bu kadar bakmak ile Leyleğin ömrü geçer lâklâk ile.” (Namdar Rahmi Karatay)
Felek, kimine kavun yedirir, kimine kelek.
'İnsanlar arasındaki eşitsizliğin Allah''tan geldiği inancını belirtir.'
“Bu söz eskidir yedirir felek Kimine kavun kimine kelek.”
Bir ağaçtan okluk da çıkar, bokluk da.
Bak: “Bir ağaçta gül de biter diken de.”
Herkesin geçtiği köprüden sen de geç.
Denenmiş şeye güven duymanın gereğini anlatır.
Dost, dostun eğerlenmiş atıdır.
Gerçek dost, her zaman dostunun hizmetindedir.
El mi yaman bey mi yaman?
Beyler uzun yıllar halkı sömürmüş, buyruğunda kullanmıştır. Ama halk bu durumu anladığında kişilerin keyfi buyruğuna son verecektir.
Gelen geçer, konan göçer.
Hiç bir şeyin sürekli olmadığı anlatılır.
Büyük başın derdi büyük olur.
Büyük ve sorumlu iş çevirenlerin tasalarının da ona göre büyük olduğunu anlatır.
“Büyük başın elbet büyük derdi var Büyük dağın büyük olur dumanı.” (Salburcuoğlu) / “İhtiyar amcanı dinler misin oğlum Nevruz Ne büyük söyle, ne çok söyle, yiğit işde gerek.” (Mehmet Akif Er soy)

Pages