Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Testi kırılsa da kulpu elde kalır.
Zengin kimseler zarar da etseler, yoksullaşmazlar. Belli bir işle uğraşanların, yaptıkları işin gereği uğradıkları zararı olağan karşılamaları için söylenir.
Doğmadık çocuğa don biçilmez.
Bir iş olmadan, olmuş gibi davrananlar için söylenir.
Dişi köpek kuyruğunu sallamayınca erkek köpek ardına düşmez.
Bak: “Dişi yalanmazsa erkek dolanmaz.”
Şeriatın kestiği parmak acımaz.
Yasalara boyun eğmenin gereğini anlatır.
At olur (bulunur) meydan olmaz, meydan olur (bulunur) at olmaz (bulunmaz).
İstenilen koşullar her zaman bir arada bulunmayabilir. Bir işi yapmak için gerekli şeyleri bir araya getirmek büyük çaba ve sabır işidir.
“At ara bulursun etmeğe sefa Ana da bulunmaz meydan demişler.” (Refiki) / “Ağ göğdeler kızıl kana boyansın Yiğit ölür şanı kalır meydanda.” (Köröğlu)
Acele işe şeytan karışır.
Bir iş, belli bir süre içinde yapılır. Süre uzatılırsa iş gecikir; acele edilir, süre kısaltılırsa karışıklık olur. Hem istenilen sonuç alınamaz, hem daha da gecikilmiş olur. Akılla, sınanmış yollarla yapılırsa, kısa zamanda amaca ulaşmak elbette iyidir.
“Erişir menzil-ü maksuduna aheste giden Tiz-i reftarolanın pay ine dâmen dolaşır. “ (Hatemî)
Can cümleden azizdir.
İnsan önce kendini, sonra başkalarını düşünür.
Serçeden korkan dan ekmez.
Bir işi yapan, yapılan işi engelleyecek şeyler bulunabileceğini önceden düşünmelidir.
Cahile söz anlatmak, deveye hendek atlatmaktan güçtür.
Evreni, dünyayı, hayatı tanıtacak kısa bilgileri bile öğrenememiş bir kimseyle konuşmak, anlaşmak güçtür. “Ben diyorum bayram haftası, sen diyorsun mangal tahtası” sözü, “kazı koz anlamak”, “elifi görse mertek sanmak” deyimleri bilgisiz, okumamış kimselerle anlaşmanın zorluğunu anlatır. Cahil insanın dünyası dardır, sınırlıdır. Görgüsü kıttır. İnanışları boş inançlara dayanır. Bilimsel düşünemez. Böylesi kimselerle anlaşmak güçtür.
Ağaç ne kadar uzasa göğe ermez.
İnsanlar zekâ, emek ve yetenekleri ölçüsünde başarılı olabilir, toplum içinde yükselebilirler. Yeteneksiz kimseler ne kadar yükselirse yükselsinler, toplum katında pek önem kazanamazlar.

Pages