Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Seyrek git sen dostun, kalksın ayak üstüne.
İnsanlar, hele dostlar arasındaki ilişkinin ölçülü olması, usandırıcı olmaması gerekir.
“Sevdiğin yere sık varıp gelme Kalkar muhabbetin itibar olmaz.” (Rahmi)
Davetsiz gelen döşeksiz oturur.
Bir eve, bir yere çağrılmadan gelen kimselere değer verilmediğini anlatır. / “Çağrılan yere erinme, çağrılmayan yere görünme” ata- sözüyle eşanlamlıdır.
Emanet ata binen tez iner.
Bak: “Eğreti ata binen tez iner.”
Herkesin bir derdi var, değirmeninki de su.
Herkes, kendi derdini, başkalarının derdinden daha önemli sayar.
Atılan ok geri dönmez.
Kimi gerçekler ve olaylar vardır ki, değiştirmek, yok saymak elimizde değildir. Bu bakımdan bir olay yaratmadan, dönüşü olmayan bir işe başlamadan önce iyi düşünmek gerek. Bir de karar verildi mi, sonuna dek yürümek tek çıkar yoldur.
“Mebâdâ bir sözünden olasın zar Atılmış ok gibi dönmeye ey yar.” (Güvâhî)
Öksüze (öksüzün kamına) vurmuşlar, “vay arkam” demiş.
Kimsesizleri kayıran bir kimse yada kuruluşun bulunmadığını anlatır.
Gece işi kör işi.
Karanlıkta yapılan iş istenilen gibi olmaz.
Zaman sana uymazsa, sen zamana uy.
İnsanla yaşadığı çağ arasında bir uygunluğun gereğini anlatır. Bir örnek: bir kimse kalkar da aya gitmenin günah olduğunu söylerse, aya gitmekten vazgeçilmeyeceğine göre, bu kimsenin gülünç duruma düşmemesi için fikrini değiştirmesi gerekir.
“Zaman uymayınca sen uy zamana.” (Mengûşi) / “Veysel ne durursun herkes gidiyor Zaman uymaz sen zamana uy diyor Fen çok büyük kerameti yutuyor Uyan bu gafletten uyuma yurttaş.” (Âşık Veysel)
Dervişin fikri ne ise zikri de od ur.
İnsan, önem verdiği şey üzerinde düşünür ve sık sık sözünü eder.
Ağaçtan maşa olmaz.
İnsan yeteneğinin gerektirdiği işi yapmalıdır.

Pages