Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Paranın yüzü sıcaktır.
Patra için, yapılmayacak işlerin yapılabileceğini anlatır.
Dilsiz de olsa kâmil belli olur.
Yetişmiş, olgun bir kimse, konuşmasa bile davranışlarıyla, dünyaya, topluma ve olaylara bakışıyla, eylemiyle belli olur.
“Güneş balçık ile sıvanmaz ey dil Bi zeban olsa da bellidir kâmil.” (Levni)
Lafla peynir gemisi yürümez.
Yalnız sözle hiç bir şey gerçekleşmez. Harekete geçmek, yapmaya, işe koyulmak gerek.
“Lafınan yürümez peynir gemisi Yerden gökyüzüne merdiven olmaz.” (Merdümi)
Cemaat ne kadar çok olsa imam gene bildiğini okur.
Bak: “Cami ne kadar büyük olsa, imam gene bildiğini okur.”
Sarhoşa dokunma, kendi yıkılsın.
Başkasının sözüne aldırmayıp yanlış yola gidene dokunmayın, cezasını çeksin.
Kul sıkılmayınca (bunalmadıkça) Hızır yetişmez.
Büyük sıkıntıya düşüp de ne yapacağım şaşıranları yüreklendirmek için söylenen bir sözdür.
Alçak uçan yüce konar, yüce uçan alçak konar.
Alçak gönüllü olanlar toplumca sevilir, kendini herkesten üstün görenler ise sevilmezler.
“Alçak gönüllü ol kibr etme yâhû Alçak uçan yüce konar demişler.” (Yesârî)
Gönülden gönüle yol vardır.
Kimi insanlar arasında birbirinden habersiz bir sevgi bağının bulunduğunu anlatır. / “Kalp kalbe karşıdır”, “Kalpten kalbe yol vardır” ata- sözleriyle eşanlamlıdır.
“Tut atalar sözün kalbi selim ol Gönülden gönüle yol var demişler.” (Levni)
Mazlumun ahi yerde kalmaz.
Ezilenler, ezildiklerinin farkına vardıklarında, ezenler ezmekten vazgeçmek zorunda kalacaklardır.
Dilim, giydirir bana kilim.
Gerektiği yerde konuşmak, gerektiği yerde susmak olumlu bir davranıştır. Gelişigüzel konuşmalar insanı, çözümü güçleşen sorunlarla karşı karşıya getirebilir. İnsanın çok kez çektiği sıkıntı “dili belâsı” sonucudur. / “Söz gümüşse, sükût altındır” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Dilin cirmi küçük, cürmü büyüktür / Çok kişi dilinin oldu kurbanı.” (Salburcuoğlu)

Pages