Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Allah çam isteyene çam, mum isteyene mum verir.
Bak: Allah balmumu yakana balmumu, yağmumu yakana yağmumu verir.
Cana gelecek zarar mala gelsin.
Canı korumak için malı rahatlıkla harcayabilmelidir.
Boğaz dokuz (kırk) boğumludur.
Bir şeye karar vermek, bir şey söylemek için çok düşünmek gerekir. Bir anda söylenen söz, alınan karar çok kez isabetsiz olur.
“Deli Boran dilin cümleden gani Hem yaratır alır Allah bu canı Sen kendini yokla nefsini tanı Boğaz kırk bölümdür dilde sır olmaz.” (Deli Boran)
Kanı kanla yumazlar, kanı su ile yurlar.
Kötülüğe kötülükle karşılık vermemek gerekir, kötülük iyilikle ortadan kalkar, anlamında söylenir.
Ağır basar, yeğni kalkar.
Ölçülü davranan kişiye saygı duyulur; davranışları tutarsız, ölçüsüz olana ise saygı duyulmaz.
Bir uyuz keçi bir sürüyü boklar.
Bak: “Bir kötünün yedi mahalleye zararı var.”
Bülbülün çektiği dili belâsıdır.
Düşünmeden söylenen sözlerin insanı güç durumlara düşüreceğini anlatır.
“Sanmayınız mihneti gam bülbülle gülden geldi, / Kafese girdi belâ başına dilden geldi.” (Naima Tarihi)
El eli yıkar, el de yüzü.
Her şeyin karşılıklı olabileceğini anlatır.
“El eli yur dahi iki yüzü yur.” (Havayi) / “Belli bir şey hem de el de eli yur İki eldir yüzü yuyan demişler.” / {Refik)
Körün istediği bir göz, iki olursa ne söz.
İstenilenden fazla elde edildiğinde duyulan memnunluğu belirtir.
Cambaz ipte, balık dipte gerek.
Herkesin belli bir işte belli bir uzmanlığı vardır. Bir başka işte başarılı olmayabilir.

Pages