Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Azıcık aşım, ağrısız (kavgasız) başım.
İnsanlar, elinde bulunanlarla yetinmez, daha çoğuna, daha büyüğüne sahip olmak isterler. Bu aşırı istekleri yüzünden rahatları kaçar. Oysa mevcut imkânlarla yetinmesini bilen insan daha mutlu olur.
Söz var iş bitirir, söz var baş yitirir.
Sözün önemi büyüktür. Ölçülü, yumuşak sözler olumsuz kararlan olumlu yapabilir. Ölçüsüz, sert sözlerse, kişiyi ölüme dek götürebilir.
Kös dinleyen davula kulak vermez.
Büyük işler yapan küçüğe aldırmaz.
Kaçan balık büyük olur.
Ortadan kaybolan bir şeyin öneminin aşırı derecede arttığını anlatır. / “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Kör ölse badem gözlüydü derler Dilsiz ölse şirin sözlüydü derler / Balık kaçsa kırk yüz gözlüydü derler Serçe uçsa ya toy yahut kaz olur.” (Mesti)
Sağlık varlıktan yeğdir.
Kimi zenginlikler, güzellikler sağlıklı olunduğu sürece önemlidir. Sağlıksız kimse, kendi derdine düştüğünden hiç bir şeyden zevk almaz. Onun için her şeyin başı sağlıktır.
Erinenin (üşenenin) oğlu kızı olmamış.
Tembel kimseler hiç bir işte başarılı olamazlar.
Kalın incelene kadar, ince üzülür.
Toplum içinde beliren genel buhranlarda, bir zelzelede, benzeri olaylarda daima önce her bakımdan zayıf olanlar zarar görürler.
Eceli gelen köpek (it) cami duvarına siyer (işer).
Büyük bir suç işleyen birinin kötü bir sonla karşılaşacağını anlatır.
“Bir itin ölümü yakın olunca Cami duvarına siyer demişler.” (Refiki) / “Kime ne edersen gelir başına Herkes ettiğini çeker demişler.” (Ye sar i)
Aşure yemeye gelen kaşığını taşır.
Bir iş yapacak kimse, o işin bütün gereklerini yerine getirmelidir.
İnsanın eti yenmez, derisi giyilmez; tatlı dilinden başka nesi var?
Tatlı dilli insanlar çok sevilir. Hangi toplulukta olursa olsun bu tür insanlar aranır. Gereksiz konuşmalarla çevresindekileri kıran, üzen insanlar sevimsizdirler, kimse sevmez onları.

Pages