Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Acı söz er belini büker.
Acı söz, herkesi etkiler.
“Nâmerdin zehirden acıdır dili Acı söz er belin büker demişler.” (Yesari)
Testiyi kıran da bir, getiren de (suyu getiren de).
Yapılan iyiliğin, bir işe kendini adarcasına yapılan çalışmanın karşılıksız; yapılan kötülüğün, bir iş yaparken kaytarmanın çok kez cezasız kaldığını anlatan bir sözdür.
“Bu dünya böyledir ezelden ekser Destiyi kıran da mükâfat bekler.” (Şikâri) / “Mukaddem su getirmek desti kırmak bir idi amma Aceptir mazhar-ı rüçhan olur desti kıran şimdi.” (Ziya Paşa)
Adama dayanma ölür, ağaca dayanma kurur.
Bak: “Ağaca dayanma kurur, insana dayanma ölür.”
Sabanın tutanağına yapışan el aç kalmaz.
Toprakta çalışan insan aç kalmaz. Çünkü toprak bilerek işleyeni iyi anlar; ona bütün verimiyle cevap verir.
Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zuma az.
Kimi küçük işaretler, büyük olayları önceden haber verir, yeter ki anlayalım. Havadan anlayan insan, bulutların renk ve hareketinden yağmur yada fırtınanın olup olmayacağını bilir. Toplumsal ve kişisel olayları da önceden değerlendirmek mümkündür.
İt derisinden post olmaz.
Aşağılık bir insan iyi ve yüce işler yapamaz.
Kem söz, kalp (kem) akçe sahibinindir.
Kötülük, kötülüğü yapanı kötü duruma düşürür.
“Doğrudan ayrılma hak doğrunundur Kalp akçeyle kem söz sahibinindir.” (Mengûşi)
Söz var dağa çıkarır, söz var dağdan indirir.
Bak: “Söz var iş bitirir, söz var baş yitirir.”
Altın leğenin kan kusana ne faydası var?
Kişi mutlu değilse, başkalarının mutluluğu, onu fazla etkilemez. Toprak, doğanın en zengin kaynaklarından biridir. Toprakla uğraşan birinin toprağı yoksa, onun için bu zenginlik neye yarar. Kış, üşümeyenler için; yağmur, ıslanmayanlar için eğlencelidir. Kişi yaşama olanaklarına sahip değilse, hiç bir şeyden tat alamaz.
Sora sora Bağdat bulunur.
Bilgi, görgü, denemelerden yararlanıldığı ve incelemeye, aramaya devam edildiği, bilim kılavuz sayıldığı sürece çözümlenmeyecek bir sorun yoktur.

Pages