Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Çay geçerken at değiştirilmez.
Bak: “Irmaktan geçerken at değiştirilmez.”
Kazanmayanın kazam kaynamaz.
Para kazanmayan kişi hiçbir ihtiyacını karşılayamaz.
Gem almayan atın ölümü yakındır.
Söz dinlemeyenler bu nedenle çok zarar görürler.
Çıkmadık candan umut kesilmez.
Bir şey tümüyle yok olmadıkça umut kesilmemelidir.
“Bir kalbimiz var ki öylesine Nabızlarımız tanık / Bakma solukluğuna benzimizin Çıkmayan canda umut.” (Rıfat Ilgaz)
Testiyi kıran da bir, getiren de (suyu getiren de).
Yapılan iyiliğin, bir işe kendini adarcasına yapılan çalışmanın karşılıksız; yapılan kötülüğün, bir iş yaparken kaytarmanın çok kez cezasız kaldığını anlatan bir sözdür.
“Bu dünya böyledir ezelden ekser Destiyi kıran da mükâfat bekler.” (Şikâri) / “Mukaddem su getirmek desti kırmak bir idi amma Aceptir mazhar-ı rüçhan olur desti kıran şimdi.” (Ziya Paşa)
Çerçi kızı boncuğa âşıktır.
İnsan çevresinin etkisindedir.
Her koyun kendi bacağından asılır.
Bir işin sorumlusunun o işi yapanın olduğu anlatılır. “Çün ayağından asılır her ganem.”
“Çün ayağından asılır her ganem.” (Atayi)
Arpa verilmeyen at, kamçı zoruyla yürümez.
Geçimi sağlanmayan insana baskı da yapılsa fayda vermez, verim alınamaz.
Aslını saklayan (inkâr eden) haramzadedir.
Soyunu, ailesini, düşüncesini, kısacası kimliğini saklayan yada inkâr eden kimsenin aşağılık bir insan olduğunu anlatır.
Atlar nallanırken kurbağalar ayak uzatmaz.
'Kişi kendini bilmeli, haddini bilmelidir. “Kişi noksanını bilmek gibi irfan olmaz.” Tecrübesi, bilimsel çalışması, yeteneği olmayan birinin, bilimsel bir görüş getirmesi imkânsızdır. Kuvvetçe, yetenekçe, bilgice, görgüce zayıf kişilerin büyük sorunlar karşısında, kendi yetenekleri ölçüsünde davranmaları gerekir. Büyük İskender''in resimlerini yapmakla ünlü ressam Apel''in, bir resmi için saçma sapan eleştirilerde bulunan bir kunduracıya: “çizmeden yukarı çıkma!” diye bağırması ünlüdür.'

Pages