Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Herkes aklını mezada vermiş (pazara çıkarmış), yine kendi aklım beğenmiş.
İnsanlar genellikle başkalarına göre daha doğru düşündüklerine inanır, kendilerini daha akıllı kabul ederler. / “İnsan kendini beğenmezse çatlar (ölür)” atasözüyle eşanlamlıdır.
Zaman sana uymazsa, sen zamana uy.
İnsanla yaşadığı çağ arasında bir uygunluğun gereğini anlatır. Bir örnek: bir kimse kalkar da aya gitmenin günah olduğunu söylerse, aya gitmekten vazgeçilmeyeceğine göre, bu kimsenin gülünç duruma düşmemesi için fikrini değiştirmesi gerekir.
“Zaman uymayınca sen uy zamana.” (Mengûşi) / “Veysel ne durursun herkes gidiyor Zaman uymaz sen zamana uy diyor Fen çok büyük kerameti yutuyor Uyan bu gafletten uyuma yurttaş.” (Âşık Veysel)
İt ürür kervan yürür.
Şunun bunun iyi niyetli olmayan yaygaralarına aldırmadan doğru bilinen yolda yürümeye devam edilmesi gerektiğini anlatır.
Korkak bezirgan ne kâr eder, ne ziyan.
Bir iş yaparken cesur olmanın gereği anlatılır.
Köprüyü geçinceye kadar ayıya dayı derler.
Kimi insanlar, işlerinin hatırı için iş yaptırdıkları kimseye gereğinden çok gönül okşayıcı davranışlarda bulunurlar.
Evdeki hesap (pazar) çarşıya uymaz.
Önceden tasarlanan bir işin umulduğu gibi yürümediğini, çok kez tersi olduğunu anlatır.
“Ne çare ki evdeki hesap Çarşıdakine uymuyor İnsanlar bol bol laf ediyor ya Yine de işlerine Akıl fikir ermiyor.” (Cahit Külebi)
Ergene (bekâra) kan boşaması kolaydır.
Sorumlu olmayan birinin davranışlarının, sorumsuzca olabileceğini; bir işin içinde olmayanların, o işi önemsemediklerini anlatır.
Ucuzdur vardır illeti, pahalıdır vardır hikmeti.
Ucuz olan şeye fazla ilgi göstermemeli; pahalı şeyden de fazla çekinmemeli anlamına söylenir.
Ödünç güle güle gider, ağlaya ağlaya gelir.
Ödünç almanın iyi bir yol olmadığını anlatır.
Hazıra dağlar dayanmaz.
Bir malın, bir paranın yerine koymadan harcanırsa bir gün biteceğini anlatır.

Pages