Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Adamın adı çıkacağına canı çıksın.
Bak: “İnsanın adı çıkmadansa canı çıkması yeğdir (hayırlıdır)”.
Bir musibet bin nasihattan yeğdir.
Bak: “Bin nasihattan bir müsibet yeğdir.”
El el üstünde olur, ev ev üstünde olmaz.
Bak: “Dağ dağ üstünde olur, ev ev üstüne olmaz.”
Suyun yavaş akanından, insanın yere bakanından sakın (kork).
Bak: “Adamın yere bakanından, suyun sessiz (yavaş) çıkanından kork.”
Denize düşen yılana sarılır.
Düşülen güç durumdan kurtulmak için her çareye başvurmanın olağan olduğu anlatılır.
“Sarılır denize düşen yılana.” (Hav ay i) / “Derdini söylemeyen hastaya timar olmaz.” (Sâbit)
Baş kes, yaş kesme.
Ağacın bir insan kadar bir yerde ondan daha önemli olduğunu anlatır.
Sayılı koyunu kurt kapmaz (yemez).
Hesaplı programlı yapılan işlerde genelinde iyi sonuçlar alınır.
Adamın alacası içinde, hayvanın alacası dışında.
Bak: “İnsanın alacası içinde, hayvanın alacası dışında.”
Bedava sirke baldan tatlıdır (tatlı olur).
Para verilmeden alınan şey kişiyi sevindirir.
Adamın iyisi alışverişte belli olur.
Para, insanın duygu ve düşüncelerini, davranışlarını, ahlâk anlayışını tartan, ortaya çıkaran iyi bir ölçektir. / Adamın iyisi iş başında belli olur. / İş, insanın kişiliğini meydana çıkarır: çalışkan mıdır, tembel mi; bencil midir: dürüst müdür; çıkarlarını başkasının çıkarlarıyla bir tutuyor mu; kendisi az çalışıp başkalarını çok çalıştırıyor mu, işini seviyor mu? İş, bütün bunlara cevap verir.
“Âyinesi iştir kişinin lâfa bakılmaz Şahsın görünür riitbe-i aklı eserinde.” (Ziya Paşa)

Pages