Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Düşman düşmanın halinden anlamaz.
Düşman, düşmanını olduğundan daha güçlü sanır.
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Tembele iş buyur (buyurursun), sana akıl öğretsin (öğretir).
Verilen bir işi yapmak istemeyen, yapmayacağını açıkça söylemez. Bin dereden su getirir; üstelik de haklı çıkmak için iş yaptırmak isteyeni kusurlu göstermeye çalışır.
Sen bilirsin deyince (değirmende) kavga olmaz.
Yumuşak başlı olmak, aşağıdan almakla iyi geçim sağlanacağını anlatır.
Terziye “dinlen” demişler, ayağa kalkmış.
Herkes aynı işte aynı oranda yorulmaz. Kimini yoran bir iş, bir başkasını dinlendirir.
Bir sıçrarsın çekirge, iki sıçrarsın çekirge, üçüncüde ele geçersin çekirge.
Suçlu bir gün mutlaka ortaya çıkar, yakalanır.
Allahtan umut kesilmez.
Hiç bir zaman umutsuzluğa kapılmamalı, her şeyin bir çözüm yolu bulunabilir.
Zararın neresinden dönülürse kârdır.
Bir iş yaparken zarar edildiği anlaşıldığında işi hemen durdurmak gerekir. İş devam ederse zarar da büyür.
Katıra “baban kim?” demişler, “dayım at” demiş.
Kendine güveni olmayan kimse, olduğu gibi görünmek yerine iyi yanlarıyla tanınmak ister.
Kırkından sonra azam teneşir paklar.
Belli bir yaştan sonra çevrenin yadırgadığı bir davranışta bulunanların kınandığını anlatır.
“Uyup nefse sakın çıkma yolundan Çare yoktur kırkdan sonra azana.” (Mengûşi)

Pages