Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

'Gelin atta, buyruk Hak''ta.'
Bak: “Gelini ata bindirmişler, ‘ya nasip’ demiş.”
Beleş atın dişine (yaşına) bakılmaz.
Parasız alman şey insana tatlı gelir.
Erenlerin sağı solu olmaz.
Ulu kişilerin davranışı şaşırtıcı olabilir; yine de yanlış yoldan gitmezler.
Bezirgan züğürtleyince geçmiş defterleri yoklar (karıştırır).
Bak: “Müflis bezirgân eski defterleri karıştırır”.
Kör kuşun yuvasını Allah yapar.
Bak: “Garip kuşun yuvasını Allah yapar.”
Adam olana bir söz yeter.
İyi insan anlayışlı olur. En küçük bir belirtiden karşısındakini anlar, ona göre davranır.
“Vahdet kelâmi şâfî değil mi, / İnsâne bir söz kâfi değil mi?” (M. Mahmud Paşa)
At sahibine göre eşinir (kişner).
İnsan başkalarının buyruğunda olduğu sürece, serbest düşünemez, serbest davranamaz, kişilik sahibi olamaz.
Koyun can derdinde, kasap yağ derdinde.
Bak: “Keçiye can kaygısı, kasaba yağ kaygısı.”
Çobanın gönlü olursa, tekeden süt sağar (yağ çıkarır).
Olmazı olur yapmak. Değişmez doğrular gibi görünen birçok şey zamanla değişmiştir. Kuvvetli istek, kesin karar ve insan emeği, olmazı olur yapmış; yeni yeni şeyler yaratmıştır, Halk edebiyatında adı geçen Ferhat, olmazı olur yapmanın efsanevi bir örneğidir.
“Buna kimi âdem-i imkân derler, / Olmaz olmaz deme, olmaz olmaz.” (Fatih) / “Rahat etmekse muradın çobanın gönlünü yap Çoban isterse eğer bir tekeden yağ çıkarır.” (Hamami Zade İhsan)
Cahilin dostluğundan, âlimin düşmanlığı yeğdir.
Dostluk, anlayışla, fedakârlıkla, bilgiyle beslenir. Bu sıfatlar cahilde genellikle bulunmaz. Bu yüzden böylesi dostluklar çok zaman zararlı olabilir.

Pages