Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Beş parmağın hangisini kessen acımaz.
Evlâtlar arasında fark gözetilmez.
Yarım hekim candar eder, yarım hoca dinden eder.
Uzmanlık eden bilgisiz kimselerin insanlara büyük zararlar verebileceğini anlatır.
Buğday başak verince orak pahaya çıkar.
Bir şeyin değeri, o şey lâzım olduğu zaman anlaşılır. “Abanın kadri yağmurda bilinir” atasözüyle eşanlamlıdır.
Aşk ağlatır, dert söyletir.
Bir sorunu (meselesi), bir derdi olan kimse rahat bir insan değildir. Düşünür, danışır, üzülür, konuşur... Ta ki, sorunu çözüm bulana, derdi yok olana dek...
“Aşk ağlatır, dert söyletir insanı Öz ağlarsa göz de ağlar demişler.” (Figanî) / “Alım şaşırttın beni Aşka düşürttün beni Aşk adamı ağlatır, / Dert adamı söyletir.” (Halk Türküsü)
Sarımsağı hesap eden paça yiyemez.
Bak: “Sirkesini, sarmısağını sayan paçayı yiyemez.”
Tatarın kılavuza ihtiyacı yoktur.
İşini bilene iş öğretilmez.
Dazlayan daza düşer, kel başlı kıza düşer.
Kolay beğenemeyen bir gün çok kötü bir şeyi alabilir.
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.
Acı acıyı keser, su sancıyı.
Bir güçlüğü yenmek için daha güç yollara başvurmak gerekir.
El için ağlayan gözden olur (yâr için dövünen dizden olur).
Başkaları için üzülmenin gereksiz olduğunu anlatır.

Pages