Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.
Bu söz toplumdaki bir çelişkiyi ortaya koyar; bir yandan insanların doğru olmaları istenirken, bir yandan da doğru söyleyenlerin kimi çevrelerce sevimsiz olduklarını anlatır.
“Doğru söz acıdır derler, darılma Her çarlıya anam diye sarılma.” (Merdümi) / “Doğru söyleyene delidir derler Kimi deli kimi velidir derler.” (Sümmanl)
Düğün aşıyla dost ağırlanmaz.
Dost ağırlamaları özen ister, özel ilgi ister.
Nereye gitsen okka dört yüz dirhem.
Bak: “Her yerde okka (okka her yerde) dört yüz dirhem.”
Terzi kendi söküğünü dikemez.
İnsan genellikle, başkalarına yaptığı hizmeti, aynı ölçüde kendine yapamaz.
Körle yatan şaşı kalkar.
Bak: “Kişi refikinden azar.”
Bostancıya tere satılmaz.
Bak: “Tereciye tere satılmaz.”
Acemi katır kapı önünde yük indirir.
Becereksiz kişi, eline aldığı işi en gerekli yerde bırakır.
Eşeğin kulağım kesmekle küheylan olmaz.
Aşağılık birine ne yapılırsa yapılsın aşağılık olmaktan kurtulamayacağını anlatır.
“Eşeğe giydirsen nakışlı bir çul At olmaz, huyunca zırlar demişler.” (Mevci)
Aç at yol almaz, aç it av almaz.
Aç insan hiç bir iş yapamaz. / “Aç ayı oynamaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
Ucuz etin yahnisi tatsız olur.
Ucuza alınan şeylerin iyi nitelikte olmadığı anlamınadır.

Pages