Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Aç ayı oynamaz.
İnsan yaşamının ilk şartı, en doğal ihtiyaçlarının karşılanmasıdır. En gerekli, en doğal ihtiyacı sağlanmayan bir insandan herhangi bir iş beklenmez. Ayrıca böyle bir insanın her zaman güleryüzlü, neşeli olması mümkün değildir. / “Aç at yol almaz, aç it av almaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
Köpek sürünmekle etek kesilmez.
Değersiz birinin kabalığı, haksız davranışını fazla önemsememelidir.
Bir pire için yorgan yakılmaz.
Küçük bir zarar, büyük zararla yok edilmez.
Sanatı hor gören boğazına torba takar.
Bak: “İşine hor bakan, boynuna torba takar.”
İslâmın şartı beş, altıncısı insaf demişler.
Bir insanın insaflı yada insafsız oluşu yani adalet duygusuna sahip olup olmaması çok önemlidir. Bu duyguyu taşımayan birinin insanlık dışı davranışlarda bulunabileceği pek doğaldır.
İnsan sözünden (ikrarından), hayvan yularından tutulur.
İnsan kişiliğinde en önemli unsur verdiği sözdür; verdiği sözü tutup tutmaması onun değerini belli eder.
Yalancının mumu yatsıya kadar yanar.
Yalancıların herkesi uzun süre aldatamayacaklarını anlatır.
Eski dost düşman olmaz.
Sınanmış dostluklardan bir zarar gelmeyeceğini anlatır.
“Eskidikçe artar dostun kıymeti / Hiç bir zaman eski dost düşman olmaz.” (Mengûşi)
Akıllan pazara çıkarmışlar, herkes yine kendi aklım almış (beğenmiş).
İnsanlar her an birer davranış içindedirler. Bilerek, severek yaparlar. Genellikle kendi istekleriyle akıllarıyla yaptıkları için akıllarını beğenirler.
Mezar taşı ile övünülmez.
Kimi insanlar, önceden yaşamış ünlü ya da önemli yakınlarıyla övünürler. Oysa bu kişilerin başarılarında bir payları yoktur. İnsanın, ancak kendi başarısıyla övünmeye hakkı

Pages