Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Adam adamın şeytanı.
Bak: “İnsan insanın şeytanıdıh”
Aç anansa (atansa) da kaç.
Aç, hiç bir özür dinlemez, öfkelidir, kızgındır, her şeyi yapabilir. / “Aç, yanından kaç” atasözüyle eşanlamlıdır.
Kanaat gibi devlet olmaz.
Elindekiyle yetinmenin, açgözlü olmamanın büyük bir erdem olduğunu anlatır.
Her ağacın meyvesi olmaz.
Her insan aynı derecede verimli olmaz. Herkesten aynı şey beklenmez.
Hanım kırarsa kaza, halayık (hizmetçi) kırarsa suç.
Söz ve para sahiplerinin buyruğunda olanlar, küçük görülür genellikle; en küçük kusurları suç sayılır. Oysa söz ve para sahiplerinin kusurları sevimli, kendilerine özgü bir davranış olarak gösterilir.
Dazlayan daza düşer, kel başlı kıza düşer.
Kolay beğenemeyen bir gün çok kötü bir şeyi alabilir.
Çoban armağanı çam sakızı.
Herkes, ancak kendi imkânları ölçüsünde armağan verebilir.
Değirmene gelen nöbet bekler.
Sıraya saygı göstermenin gereğini anlatır.
Dünya malı dünyada kalır.
Paraya, mala mülke fazla önem vermemenin gereğini anlatır.
“Zevkin aldanma, tapma dünyaya Dünya malı burda kalsa gerektir.” (Genç Abdal) / “Sultan Süleymana kalmayan dünya Bu dağlar yerinden ayrılır bir gün.” (Karacaoğlan)
Gönül kocamaz.
İnsanlar bedence yaşlansa da, ruhça yaşlanmaz. Arzular tükenmez.
“Vücut kocar amma, gönül kocamaz Güzel seven âşık ihtiyar olmaz.” (Rahmi) / “Kelleden umulan dalaz bir beyin Gönül umduğuna küser demişler.” (Talibi)

Pages