Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Üzümü ye de bağım sorma.
Birine verilen bir şeyin, nereden alındığı sorulduğunda, fazla kurcalamaması gerektiğini hatırlatmak için söylenir.
Hak deyince akan sular durur.
Bir konuda adalet varsa, sorun olmaz.
Deveye bindikten sonra çalı ardına gizlenilmez.
Bir işi yapmaya karar verildi mi hiç çekinmemeli, korkmamalı, açıkça ortaya çıkmalıdır.
Söz gümüşse, sükût altındır.
Konuşmanın da, dinlemenin de, susmanın da zamanı ve gereği vardır. Ne zaman konuşmalı, ne zaman susmalı, ne zaman dinlemeli iyi bilmek gerekir. Hele susmasını bilmek önemli bir meziyettir. Bunları bilmeyenler çevrede saygı görmezler. / “İki dinle, bir söyle” atasözüyle yakın anlamlıdır.
Bükemediğin (ısıramadığın) eli öp, başına koy.
Bak: “Isıramadığın eli öp başına koy.”
Bitli baklanın kör alıcısı olur.
Ne varsa dünyada, derece derece birer değeri vardır. Değersiz bir şey yoktur.
Hile ile iş gören mihnet ile can verir.
Halka zarar verici işler yapan kimselerin cezasız kalmayacaklarını anlatır.
Kâr zararın kardeşidir.
Bir iş yapmaya karar verildiğinde başarı elde edilemeyeceğini de düşünmek gerekir.
Eğilen baş kesilmez.
Aman dileyen, suçunu kabul edip teslim olana karşı iyi davranmanın gereğini anlatır. / “Aman diyene kılıç kalkmaz” atasözüyle eşanlamlıdır.
Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
Bu söz, “yalnız kendini düşünen”lerin duygularını anlatır. Başkaları için zararlı olan şey, kişi için de zararlıdır. Bencillik, nemelâzımcılık ilkel topluluklarda ilgi gören bir davranıştır: İnsanlar, insan olma, toplum olma bilincine ulaştıkça “başkalarıyla birlikte mutlu olma” gereğini duyacaklardır.

Pages