Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Kul bunalmayınca Hızır yetişmez.
Bak: “Kul sıkılmayınca Hızır yetişmez.”
Çobansız koyunu kurt kapar.
Toplumların tarihinde önderlerin önemli yeri vardır. İlkel topluluklarda olduğu kadar, gelişmiş toplumlarda da bir öndere ihtiyaç duyulmaktadır. Akıllı önderler, halkının ilerlemesinde önemli katkılarda bulunmuşlardır. Akılsız önderler de milyonlarca insanın yok olmasına sebep olmuşlardır.
“Çobansız bir sürü tizcek dağılır, / Baş giderse ayak pûyidar olmaz.” (Bedri)
Zenginin horozu bile yumurtlar.
Para “olmaz”ı, “olur” yapar. İmkânsızmış gibi görünen çok şey para ile imkânlı hale gelir.
Bal tutan parmağım yalar.
Kimi insanların kendilerine teslim edilen bir şeyden yada ilgileri olan bir işten pay umduklarını, pay ayırdıklarını anlatır.
“Bal tutan parmağını yalar demişler.” (Levni)
Aç bırakma hırsız edersin, çok söyleme arsız (yüzsüz) edersin.
Bak: “Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.”
Elden gelen öğün olmaz, o da vaktinde bulunmaz.
Başkasına güvenerek yapılan işler olumlu sonuç vermez. Kendine güvenmek, başkalarına elaçmamak, kendi kendisinin efendisi olmak en doğru yoldur.
Keçi derisi post, eski düşman dost olmaz.
Düşmanlık kolay kolay unutulmaz.
El yumruğunu yemeyen kendini kahraman sanır.
Başkalarının daha güçlü olabileceğini anlatır. / “El yumruğunu yemeyen kendi yumruğunu değirmen taşı sanır” atasözüyle eşanlamlıdır.
Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.
Bir kimseye öğüt vereceğim diyerek ölçüyü kaçırır, yerli yersiz ve gereksiz söz ve davranışlarda bulunulursa, ters sonuç alınır. Bir de doğal ihtiyaçları karşılanmayan insan bunu gizli yada zorla elde etmeye kalkar.
Tarlada izi olmayanın harmanda yüzü olmaz.
Çalışmayan kazanamaz.

Pages