Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Azıcık aşım, ağrısız (kavgasız) başım.
İnsanlar, elinde bulunanlarla yetinmez, daha çoğuna, daha büyüğüne sahip olmak isterler. Bu aşırı istekleri yüzünden rahatları kaçar. Oysa mevcut imkânlarla yetinmesini bilen insan daha mutlu olur.
Bekârın parasını it yer, yakasını bit.
Yalnız yaşamak zordur, birliktelik hayatta pek çok kolaylıklar sağlar. / “Bekârlık maskaralıktır” sözüyle eşanlamlıdır.
Et tırnaktan ayrılmaz.
Yakın akrabalıklar arasındaki bağın her zaman sağlam olduğunu anlatır.
Ak akçe kara gün içindir.
İnsanlığın önemli sorunlarından biri “geleceğine güven”dir. Bu sorunu, toplumca çözülemeyen yerlerde kişiler çözmeye uğraşmaktadır. Zamanında para kazanma olanağını bulanlar, kara günlerinde (hastalık, yaşlılık gibi) sıkıntı çekmezler.
“Dürüst hare et nitekim düğün içün Ki ak akçe olur kare gün içün.” (Güvâht)
Karıncadan ibret al, yazdan kışı karşılar.
Geleceği güvene almak, yaşlılık, hastalık ve çalışılmayacak günler için önceden hazırlanmak gerekir.
Cins cinse çeker.
Canlılarda soyaçekimin olduğunu, yakın akrabalıkta beden ve davranış yakınlığının bulunduğunu anlatır.
“Katranı kaynutsan olur mu \şeker Her şey yine cinsi cinsine çeker.” (Yesari)
Hile ile iş gören mihnet ile can verir.
Halka zarar verici işler yapan kimselerin cezasız kalmayacaklarını anlatır.
Hesapsız kasap, ya bıçak kırar ya masat.
Hesabını bilmeyen insan çok zarar eder.
Ayağım yorganına göre uzat
Gerek kişisel, gerek toplum hayatında ölçülü, planlı davranmak pek önemlidir. Giderini, gelirine göre ayarlamayanlar borçlanır, perişan olur, onurunu yitirirler.
“Yükseklerden uçma dengin ara bul Yorganına göre ayağın kösül.” (Mir’ati)
Dişi köpek kuyruğunu sallamayınca erkek köpek ardına düşmez.
Bak: “Dişi yalanmazsa erkek dolanmaz.”

Pages