Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Otuz iki dişten çıkan, otuz iki mahalleye yayılır.
Ağızdan çıkan bir söz, kısa zamanda her tarafta duyulur; bir de kötü bir haberse...
Eşek kulağı kesilmekle küheylan olmaz.
Bak: “Eşek kocamakla (büyümekle) tavla başı olmaz.”
Her koyun kendi bacağından asılır.
Bir işin sorumlusunun o işi yapanın olduğu anlatılır. “Çün ayağından asılır her ganem.”
“Çün ayağından asılır her ganem.” (Atayi)
Benim oğlum binâ okur, döner döner yine okur.
Gelişmeye açık olmayan, yanlış bir davranışta ısrar eden kimseler için söylenir.
Altın ateşte, insan mihnette belli olur.
Ateş, altının gerçek altın olup olmadığını, mihnet (sıkıntı) de insanı ölçen birer araçtırlar. Sıkıntıya düşen bir kimse, erdemlerini yitirmeden, sıkıntısına olumlu yoldan çözüm aramalıdır.
Yuvarlanan taş yosun tutmaz.
Sık sık iş değiştiren, belirli bir meslekte çalışmayan kimse, başarılı bir hayat süremez.
“Özenen gurbete bu fikri koşun Yapışmaz yuvarlanan taşa yosun.” (Güvahi)
Eceli gelen köpek (it) cami duvarına siyer (işer).
Büyük bir suç işleyen birinin kötü bir sonla karşılaşacağını anlatır.
“Bir itin ölümü yakın olunca Cami duvarına siyer demişler.” (Refiki) / “Kime ne edersen gelir başına Herkes ettiğini çeker demişler.” (Ye sar i)
El el üstünde olur, ev ev üstünde olmaz.
Bak: “Dağ dağ üstünde olur, ev ev üstüne olmaz.”
Zengin kesesini döver, züğürt dizini.
Zengin sıkıntılarını parayla gidermeye çalışır. Yoksul da üzüntüyle sağlığım yitirir.
Terazi tartısıyla, her şey vaktiyle.
Her işin bir ölçüsü, bir zamanı olduğu anlatılır. “Terazi var, tartı var! Her bir şeyin vakti var” atasözüyle eşanlamlıdır.

Pages