Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Baba vergisi görümlük, koca vergisi doyumluk.
Bir babanın kızı için harcadığı para gösteriştir, kocanınki ise zorunluluktur.
Ateş olsa cürmü (cirmi) kadar yer yakar.
Hasım sayılan (karşı olan) kimsenin fazla önemli olmadığı anlatılır.
Paranın yüzü sıcaktır.
Patra için, yapılmayacak işlerin yapılabileceğini anlatır.
Altın leğenin kan kusana ne faydası var?
Kişi mutlu değilse, başkalarının mutluluğu, onu fazla etkilemez. Toprak, doğanın en zengin kaynaklarından biridir. Toprakla uğraşan birinin toprağı yoksa, onun için bu zenginlik neye yarar. Kış, üşümeyenler için; yağmur, ıslanmayanlar için eğlencelidir. Kişi yaşama olanaklarına sahip değilse, hiç bir şeyden tat alamaz.
Arayan mevlâsını da bulur belâsını da.
Bu sözde iki anlam vardır: belâsını aramak: kavgaya sebep olacak olay çıkartmak. Bir de, bir doğruyu, bir gerçeği aramak ve sonunda bulmak. Bu söz, daha çok ikinci anlamda söylenir.
“Koşan elbet varır, düşen kalkar Kara taştan su damla damla akar Birikir, sonra bir gümüş göl olur Arayan hakkı en sonunda bulur.” (Tevfik Fikret)
Bin dost az, bir düşman çok.
Düşman acımasızdır, azı çoğu yoktur, bir de olsa tehlikelidir.
Deveyi yardan (atan) uçuran bir tutam ottur.
Önemsiz bir şeye karşı gösterilen tamahkârlığın büyük zararlara yol açabileceğini anlatır.
“Biz dahi biliriz bir tutam ottur Deveyi uçuran yardan demişler.” (Refiki)
Arşın malı, kantar ile satılmaz.
Bir şeyin değeri kendi cinsiyle ölçülür.
Dazlayan daza düşer, kel başlı kıza düşer.
Kolay beğenemeyen bir gün çok kötü bir şeyi alabilir.
Bıçak yarası geçer, dil yarası geçmez.
Dikkatli ve ölçülü konuşmak; bir gün utanılacak pişman olunacak şeyleri söylememek gerekir. Acı söz, gerçekten insan belleğinde unutulmayacak izler bırakır.

Pages