Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Âlet işler, el övünür.
Bir işin iyi yapılabilmesi için aracın (âlet) önemi büyüktür. İyi araçla iyi iş, kötü araçla kötü iş yapılır. El becerisi çok önemlidir, ama araçsız iş başarmak güçtür.
Kavun, karpuz yata yata büyür.
Tembel kişilere şaka yollu söylenir.
Yüz verme arsız olur, az verme hırsız olur.
Bak: “Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.”
Kısmet gökten zembille inmez.
Kazancın kendi kendine yaratılmadığını, bir emek karşılığında meydana geldiğini anlatır.
Sen bir garip Çingenesin, telli (gümüşlü) zurna nene gerek.
Gücü, yeteneği olmayan kimselerin yapamayacağı işe koşulmamalan gerek.
Şimşek çakmadan gök gürlemez.
Önemli olayların önceden sezilen birer belirtisi olduğunu anlatır.
Kalbin yolu mideden geçer (Erkeğin kalbine giden yol mideden geçer).
Sevginin çok kez maddi olanaklarla sağlandığını anlatır.
Ay (gün) var yılı besler, yıl var ayı (günü) beslemez.
Bak: Gün (ay) var yılı besler, yıl var günü (ayı) beslemez.
Alçak yerde yatma sel alır, yüksek yerde yatma yel alır.
İnsan, her an kendini yenilemek, eski durumundan daha ileriye gitmek zorunluğunu duymalıdır. İşi, toplumdaki yeri, kazanç durumu ne olursa olsun, belli bir noktada kalmamalıdır. Devamlı hareket, doğru bilinen bir yoldur.
Acele işe şeytan karışır.
Bir iş, belli bir süre içinde yapılır. Süre uzatılırsa iş gecikir; acele edilir, süre kısaltılırsa karışıklık olur. Hem istenilen sonuç alınamaz, hem daha da gecikilmiş olur. Akılla, sınanmış yollarla yapılırsa, kısa zamanda amaca ulaşmak elbette iyidir.
“Erişir menzil-ü maksuduna aheste giden Tiz-i reftarolanın pay ine dâmen dolaşır. “ (Hatemî)

Pages