Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Boşboğazı cehenneme atmışlar, “odun yaş (az)” diye bağırmış.
Nerede nasıl konuşulacağını bilmeyen insan gülünç durumlara düşer ve kendine zarar getirir.
Parayı veren düdüğü çalar.
İnsanların parayla ç/ok şey elde ettiklerini; paranın her şey olmadığı halde, her işin başında görüldüğünü, her şeyden üstün tutulduğunu anlatır.
“İşte şu âdemler düdüğü çalar Evvelce parayı veren demişler.” (Refiki)
Bir koyundan iki post çıkmaz.
Bir kimseden verebileceğinin üstünde bir şey alınamaz, vereceğiyle yetinmelidir.
Dikensiz gül olmaz (gül dikensiz olmaz).
İyi ve güzel bir şeyin sıkıntılı yanlarının da bulunduğunu anlatır.
Gönül bir sırça saraydır, kırılsa yapılmaz.
İnsan çoğunlukla duygusal bir varlıktır; içlidir, incedir, duyguludur. İncinmeye, kırılmaya gelmez. Çünkü düzelmesi, bağışlaması güçtür.
“Gönül derler buna sırçadan ince, / Kırma, bu gördüğün şişe değildir, / Açar çiçeğini bahar gelince, / Vurma bu gördüğün meşe değildir.” (Haşan Ali Yücel) / “Dağlarda duman olur Denizde seyran olur Gönül ferman dinlemez Dünyası zindan olur.” (Halk Türküsü)
Açın gözü ekmek teknesinde olur.
İnsanı ilk ve en çok düşündüren şey geçim kaygısıdır.
Aman diyene kılıç kalkmaz.
Karşısındakinin gücünü kabul edip mücadeleden vazgeçenlere, teslim olanlara sert davranmamayı; bir de kusurlarını anlayan, bundan böyle aynı kusurları işleme- meye gayret edeceğini söyleyenlere karşı iyi davranmanın gereğini anlatır. “Eğilen baş kesilmez” atasözüyle eşanlamlıdır.
Etme bulma dünyası.
Kötülük eden kötülük görür.
Şeriatın kestiği parmak acımaz.
Yasalara boyun eğmenin gereğini anlatır.
Korkak bezirgan ne kâr eder, ne ziyan.
Bir iş yaparken cesur olmanın gereği anlatılır.

Pages