Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Cins kedi ölüsünü göstermez.
İyi insan sıkıntısını belli etmez.
Eskisi olmayanın yenisi olmaz.
Yeni bir şey yaptırınca eskisini elden çıkarmamak gerekir. Çünkü yeni şey devamlı kullanılacağı için kısa zamanda eskir.
Balcının var bal tası, oduncunun var baltası.
Her işin kendine ait araç ve gereci vardır.
Düşenin dostu olmaz.
Bu sözde “düşmek” iki anlama gelir. Biri, herhangi bir nedenle eski itibarını, güvenirliğini yitirme; İkincisi daha çok ahlâk yönünden toplumca kabul edilmeyen davranışlar gösterme halidir. İnsanlar genellikle başarılı olanlar, doğru ve dürüst davrananlarla ilgi ve dost- / luk kurmak isterler. Bu yüzden bu iki vasıf ortadan kalkınca, ilgi ve dostluk da ya zayıflamakta ya da tümüyle silinmektedir. Bu söz bir de insanın vefasızlığını, yani insan sevgisindeki süreksizliği anlatır. Kişinin basit, bencil ve küçük hesaplarla sevgisinden geçmemesini öğütler.
'“Unutma ki dostu olmaz düşenin İptida dost alır yakan demişler.” (Mir''ati) / “Nezaret eyledim tıflı cahile Köydeki yarenlik çıkdı nafile / Sefinem vurunca taşlı sahile Yarandan bir küçük selâm görmedim. (Rıza Tevfık)'
İnanma (güvenme) dostuna, saman doldurur postuna.
Bak: Güvenme (inanma) dostuna, saman doldurur postuna.
Yerdeki yüze basılmaz.
Kötü davranışları yüzünden eski itibarını yitiren, düşmüş kimselere karşı kötü davranmamalıdır, anlamında söylenir.
“Meseldir yerdeki yüze basılmaz.” (Hav ay i) / “Yerin kulağı var sanma ki duymaz.” (Vasıf)
Şahin küçüktür ama turnayı havadan indirir.
Her küçük zayıf olmaz. Nice küçükler, büyüklerden daha güçlüdürler.
“Akıl yaşta değil bil ki serdedir Şahin küçük ama turna avlar demişler.” (Mevci)
Aşk olmayınca meşk olmaz.
“Meşk”in sözlük anlamı “alıştırma”dır. Ama burada “iş”, “eylem” anlamına gelmektedir. Sevmeden, ona bir tutku derecesinde bağlanmadan yapılan işler verimsiz olur.
Arpa unundan kadayıf olmaz.
Kötü gereçle iyi şey yapılamaz.
Zararın neresinden dönülürse kârdır.
Bir iş yaparken zarar edildiği anlaşıldığında işi hemen durdurmak gerekir. İş devam ederse zarar da büyür.

Pages