Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Katrandan olmaz şeker, olsa da cinsine çeker.
Kötü kimseden iyi davranış beklenemez.
Gemisini kurtaran kaptan.
Güç bir duruma düşünce her çareye başvurarak kendisini kurtaranlar için söylenir.
“Fırtınalı günde azim havada Gemisini kurtaran kaptan demişler.” (Refiki) / “El için kendini ateşe atma Gemisini kurtaran kaptan demişler.” (Mir’ati)
Ağaca dayanma kurur, insana dayanma ölür.
Mala-mülke, eşyaya ve kişilere güvenmemelidir. Mal- mülk ve eşya gelip geçicidir. Kişi yanılabilir, ne denli güçlü ve yanılmaz olursa olsun.
Çağrılmayan yere çörekçi ile börekçi gider.
Çağrılmayan yere gitmemelidir, insanın bir onuru vardır.
Eşeği sahibinin dediği yere bağla da varsın kurt yesin.
Emaneti, sahibinin istediği biçimde koru, sorumluluk ona aittir.
Göz görmeyince gönül katlanır.
Yakın bir kimsenin çektiği sıkıntıya uzakta olanların gereği gibi üzülmeyeceklerini anlatır.
“Sabahtan gittim suya Dolmadı kovacığım Göz görmeyince gönül Katlanır ufacığım.” (Halk Türküsü)
Ağlamayan çocuğa meme vermezler.
İstemeyen, istemesini bilmeyen, kısacası hakkını aramayanlar, genellikle haksızlıkla karşı karşıyadırlar. Birçok insan hakları, kendiliğinden elde edilmemiş, uzun mücadeleler sonunda alınmıştır.
“Verilmez oğlan ağlamasa emcek.” (Güvahi) / “İstemem o dehşet gün gelip çatsın Bana kimseler anam kadar yanmaz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)
Ecele çare bulunmaz.
“Alnında yazılı olan ölüme engel olunamayacağı” inancı belirtilir.
İsin yanına varan is, misin yanma varan mis kokar.
Bak: “Kişi refikinden azar”, “Körle yatan şaşı kalkar”, “Topalla gezen aksamak öğrenir”, “Üzüm üzüme baka baka kararır”.
Balcının var bal tası, oduncunun var baltası.
Her işin kendine ait araç ve gereci vardır.

Pages