Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Taşa (ağaca) çıkan keçinin (dala bakan) ağaca çıkan oğlağı olur.
Bak: “Ağaca (taşa) çıkan keçinin dala bakan (ağaca çıkan) oğlağı olur.
Güneş balçıkla sıvanmaz.
Gerçekler, güneş gibidir, her yerde açık seçik görülür. Görmemek, görmek istememek, gizlemek imkânsızdır. 39 [1]
“Güneş balçık ile asla sıvanmaz Hakikat acıdır bir dem tatlanmaz.” (Mevci)
Bıçak yarası geçer, dil yarası geçmez.
Dikkatli ve ölçülü konuşmak; bir gün utanılacak pişman olunacak şeyleri söylememek gerekir. Acı söz, gerçekten insan belleğinde unutulmayacak izler bırakır.
Diken battığı yerden çıkar.
İnsana gelen zararın nereden geldiğini iyi görmek, bilmek gerekir; ancak o zaman giderilebilir.
Mayasız yoğurt tutmaz.
Para kazanmak için bir miktar sermaye gerekir.
Çok naz âşık usandırır.
Ölçülü olmayı, yapmacılıktan sakınmayı, içten gelindiği gibi davranmanın gereğini anlatır.
Kol kınlır yen içinde, baş yarılır börk içinde.
Bak: “Baş yarılır (kırılır) fes içinde, kol kırılır yen (kürk) içinde.”
Cahile söz anlatmak, deveye hendek atlatmaktan güçtür.
Evreni, dünyayı, hayatı tanıtacak kısa bilgileri bile öğrenememiş bir kimseyle konuşmak, anlaşmak güçtür. “Ben diyorum bayram haftası, sen diyorsun mangal tahtası” sözü, “kazı koz anlamak”, “elifi görse mertek sanmak” deyimleri bilgisiz, okumamış kimselerle anlaşmanın zorluğunu anlatır. Cahil insanın dünyası dardır, sınırlıdır. Görgüsü kıttır. İnanışları boş inançlara dayanır. Bilimsel düşünemez. Böylesi kimselerle anlaşmak güçtür.
El kazam ile aş kaynamaz.
Bir iş yapmak için önce kendine güvenmelidir, başkasından yardım gelir yada gelmez.
Ağaca balta vurmuşlar, “sapı bedenimden demiş.”
'Bir yakınımızdan beklemediğimiz bir kötülük gördüğümüzde söylenir. Bu konuda, Sezar''ın evlât edindiği Bru- tüs''ü kendini öldürmeye gelenler arasında görüp de “Sen de mi Brutüs?” demesi ünlüdür.'

Pages