Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Çok söz yalansız, çok para (mal) haramsız olmaz.
Söz açıktır, bir şey abartılıysa belli ki normal değildir.
Düşenin dostu olmaz.
Bu sözde “düşmek” iki anlama gelir. Biri, herhangi bir nedenle eski itibarını, güvenirliğini yitirme; İkincisi daha çok ahlâk yönünden toplumca kabul edilmeyen davranışlar gösterme halidir. İnsanlar genellikle başarılı olanlar, doğru ve dürüst davrananlarla ilgi ve dost- / luk kurmak isterler. Bu yüzden bu iki vasıf ortadan kalkınca, ilgi ve dostluk da ya zayıflamakta ya da tümüyle silinmektedir. Bu söz bir de insanın vefasızlığını, yani insan sevgisindeki süreksizliği anlatır. Kişinin basit, bencil ve küçük hesaplarla sevgisinden geçmemesini öğütler.
'“Unutma ki dostu olmaz düşenin İptida dost alır yakan demişler.” (Mir''ati) / “Nezaret eyledim tıflı cahile Köydeki yarenlik çıkdı nafile / Sefinem vurunca taşlı sahile Yarandan bir küçük selâm görmedim. (Rıza Tevfık)'
Selâm para, kelâm para.
Her davranış, her çalışma para gerektirir.
Bıçak kendi kınını kesmez.
Kendine ait bir şeye zarar vermemeli.
İki gönül bir olunca samanlık seyran olur.
Birbirini seven kimselerin rahatsızlığa seve seve katlanabileceklerini, ayrıca rahatsız şeylerin pek rahat ve sevimli geldiğini anlatır.
Deve büyüktür ama, beşini bir eşek yeder.
Her büyük görünen şeyin aslında göründüğü gibi büyük olmadığını anlatır.
“Kervan yola çıksa alel-ekseri Bir eşek katarı yeder demişler.” (Yesarî)
At yedi günde, it yediği günde (belli olur).
Gerçek değerler zamanla olur. Birdenbire ortaya çıkan, birdenbire kazanılan ün kuşkuludur.
Umut, fakirin (garibin) ekmeğidir.
Yoksul kimse hep bir gün zengin olmayı düşler.
Hayırlı evlât neylesin malı, hayırsız evlât neylesin malı.
iyi bir evlât, çalışıp kazanabilir; iyi olmayan evlâtsa kazanılmış malı harvurup harman savurur.
İşine hor bakan, boynuna torba takar.
İşini küçümseyen, sevmeyen kişi para kazanamaz, başkalarının eline bakar.

Pages