Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Herkes sakız çiğner, ama Çingene kızı tadım çıkarır.
Bir iş şöyle böyle yürür, ama en iyisini uzmanı yürütür.
Zaman sana uymazsa, sen zamana uy.
İnsanla yaşadığı çağ arasında bir uygunluğun gereğini anlatır. Bir örnek: bir kimse kalkar da aya gitmenin günah olduğunu söylerse, aya gitmekten vazgeçilmeyeceğine göre, bu kimsenin gülünç duruma düşmemesi için fikrini değiştirmesi gerekir.
“Zaman uymayınca sen uy zamana.” (Mengûşi) / “Veysel ne durursun herkes gidiyor Zaman uymaz sen zamana uy diyor Fen çok büyük kerameti yutuyor Uyan bu gafletten uyuma yurttaş.” (Âşık Veysel)
Arife târif gerekmez.
Bir şeyi bilene, öğretmeye kalkmak doğru değildir.
“Meseldir ârife târif ne hacet. / Ben nâçar eden sen değil misin.” (Seyrânî)
Aç ile dost olayım diyen peşin kamını doyursun.
Yoksulla ilişki kuran kimse, önceden onun yoksulluğunu, bu nedenle doğacak sakıncaları bilmelidir.
Bilmemek ayıp değil, sormamak ayıp.
İmkânsızlıklar ve türlü nedenler öğrenmeyi sınırlamaktadır. Bu yüzden insan her şeyi bilemez. Ama gerekli bilgiyi öğrenmek için çaba harcamak zorunludur.
Paran çoksa (borcun yoksa) kefil ol, işin yoksa şahit oL
Bak: “Param seni vereyim de mi düşman olayım, vermeyeyim de mi düşman olayım? Vermeyeyim de düşman olayım.”
Sarhoşa dokunma, kendi yıkılsın.
Başkasının sözüne aldırmayıp yanlış yola gidene dokunmayın, cezasını çeksin.
Kör ölür badem gözlü olur, kel ölür sırma saçlı olur.
Bak! “Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur.”
Köpek ekmek veren (yediği) kapıyı tanır.
İyiliği bilmeli, değerbilir olmalıdır.
Dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşur.
İnsanların, birbirlerinden ne kadar uzakta olursa olsunlar, birgün buluşabileceklerini anlatır.
“Hep bizim içindir kavuşmak ihtimali sevdiğine, Dağların yoktur kavuşmak ihtimali sevdiğine.” (Ahmet Vefa) / “Dağ dağa kavuşmaz insan insana kavuşur Sen de kavuşursun Biz de kavuşuruz.” (Cahit Sıtkı Tarancı)

Pages