Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zuma az.
Kimi küçük işaretler, büyük olayları önceden haber verir, yeter ki anlayalım. Havadan anlayan insan, bulutların renk ve hareketinden yağmur yada fırtınanın olup olmayacağını bilir. Toplumsal ve kişisel olayları da önceden değerlendirmek mümkündür.
Sürüden ayrılanı (ayrılan koyunu, kuzuyu) kurt kapar.
Bir topluluktan ayrılan kimsenin yalnız kalacağı, büyük zarar göreceği anlatılır.
“Sürüden ayrılan körpe kuzuyu Ya kurt kapar ya kuş kapar demişler.” (Figani) / “Eğer ârif isen sözü uzatma Sütsüz inek durmaz malar demişler.” (Figani)
Acı patlıcanı kırağı çalmaz.
Pek değerli olmayanlara zarar gelmez anlamında, şaka yollu söylenir.
Dünyayı sel bassa ördeğe vız gelir.
Kimi insanlar birçok insanı zarara sokan olaylardan pek rahatsız olmazlar, çok zaman da sevinirler. Savaşın silâh yapımcılarının işine yaradığı gibi.
Almadığın hayvanı kuyruğundan tutma.
İstemediğin kimseye umut verme, ister görünme.
'İsa için Musa''yı kınamazlar.'
Herkes yaptığı işten sorumludur. Bir yakınının kötü davranışından dolayı bir kimseyi kınamamak gerekir. “Her koyun kendi bacağından asılır” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Derler İsa için Musa kınanmaz Kuru yanında yaş her zaman yanmaz.” (Meuci)
Yalnız taş duvar olmaz.
Tek şeyin tek başına işe yaramayacağını, teklerin birleşmeleri gerektiğini ifade eder. / “Yalnız kalanı kurt kapar”, “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözleriyle yakın anlamlıdır.
“Şaire ses ile saz ü söz gerek Yalnız taş olmaz divar demişler.” (Levni) / “Çok söyleme bu darb-ı meseldir. / Ömrü az olur yırtıcı olan kuşun.” (Beliğ)
Baykuşun kısmeti ayağına gelir.
Hiçbir canlı aç kalmaz, yeter ki istenmesi bilinsin.
Allah, balmumu yakana balmumu, yağmumu yakana yağmumu verir.
İnsan genellikle toplum yasalarına bağlıdır, her istediğini yapamaz. Ama kişinin yapabileceği, başarabileceği birçok işler vardır. Yeter ki yapmaya karar verilsin ve istenmesi bilinsin. Kendine bir amaç çizen ve o yönde çalışan kişi çoğunlukla başarıya ulaşır. Azla yetinen az, çok isteyen çok kazanır.
İki çıplak bir hamama yakışır.
İki yoksulun evlenemeyeceğini, birlikte bir iş kuramayacağını anlatır.

Pages