Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Amavuda sormuşlar “cehenneme gider misin?” diye, “aylık kaç” demiş.
Para için en kötü koşulu bile kabul edenler için söylenir.
Atlar tepişir, arada eşekler ezilir.
Önemli kararlar alabilecek yada önemli olaylar yaratabilecek mevkide olanlar, sorumsuz davranırlarsa, onları etkilemeyen kitleler yada kişiler büyük zarar görürler. Kısacası, büyüklerin büyük kusurları, küçüklerin büyük zarar görmelerine sebep olur.
Şahin ile deve avlanmaz.
Bak: “Araba ile tavşan avlanmaz.”
Sükût ikrardan gelir.
Kimi konularda ya da suçlamalarda susulur, bir görüş ileri sürülmezse uygun görüldüğü, aynen kabul edildiği anlamına gelir.
Dünyayı sel bassa ördeğe vız gelir.
Kimi insanlar birçok insanı zarara sokan olaylardan pek rahatsız olmazlar, çok zaman da sevinirler. Savaşın silâh yapımcılarının işine yaradığı gibi.
Çok bilen (çok söyleyen) çok yanılır.
Çağımızda her şeyi bilmek imkânsızdır. Bilim gelişmiş, teknik ilerlemiş; tıp, uzay araştırmaları, inanış ve görüşlerde değişiklik yapmıştır. Böyle bir çağda kişi, her şeyi aynı ölçüde bilemez. “Ayaklı kütüphane” deyimi artık gerilerde kalmıştır. Her şeyi bildiğini söyleyen yada o yollu konuşan, bir şey bilmeyen yada tam bilmeyen, dolayısıyla yalan kişidir.
“Tecrübe ehli [1] bunu böyle bilir Kim ki çok söyleye ol çok yanılır.” (Atayi) / “Meclisde sakin ol eyleme sohbet Çok söyleyen çok yanılır demişler.” (Dervişi)
Mal canı kazanmaz, can malı kazanır.
İnsan, sağlığını tehlikeye koyacak biçimde çalışmamalıdır.
Alışmış kudurmuştan beterdir.
Kötü alışkanlıklar insanı gülünç durumlara düşürür, onuru kırılır, toplumdaki yeri bozulur. İşlerini yürütemez, perişan olur ve kolay kolay eski durumuna dönemez. Örnek: içki alışkanlığı.
Cins cinse çeker.
Canlılarda soyaçekimin olduğunu, yakın akrabalıkta beden ve davranış yakınlığının bulunduğunu anlatır.
“Katranı kaynutsan olur mu \şeker Her şey yine cinsi cinsine çeker.” (Yesari)
Bal bal demekle ağız tatlanmaz.
Bir şeyin sözünü etmek, o şeye sahip olmayı göstermez. İnsanları, sahibi olmadığı şeyin sahibiymiş gibi göstermenin imkânı yoktur.
“Her çiçekten birer çeşni tatmalı Bal bal desen ağız bal olur mu ya.” (Gufrani) / “Ben güzele güzel mı derim Güzel benim olmayınca.” (Karacaoğlan)

Pages