Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Sel gider kum kalır.
Geçici olduğu bilinen bir durumu, geçmeyecekmiş gibi kabul edip sonra hayal kırıklığına uğramamak gerek. Geçici olanla kalıcı olanı birbirinden ayırmayı bilmelidir.
Bin bilsen de bir bilene danış.
Tek başına verilen kararlar çok zaman eksik ve isabetsiz olur. “Akıl akıldan üstündür1” sözünün doğruluğunu da dikkate alarak, bilene danışmak, birlikte düşünmek, birlikte tartışarak doğruları aramak gerekir. “Danışan dağı aşmış, danışmayanın yolu şaşmış” ata- sözüyle yakın eşanlamlıdır.
“Akl-ı iz’ânına hiç olma mağrur Bin bilsen de yine bir bilene sor.” (Salburcuoğlu)
Başbaşa vermeyince taş yerinden kalkmaz.
Kimi işler vardır ki, insan tek başına başaramaz. Başkalarıyla birlik olmak, güçleri birleştirmek gerekir. O zaman daha akıllı, daha güçlü, daha sağlam davranılır. “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözüyle eşanlamlıdır.
Dağ başına kış gelir, insanın başına iş gelir.
İnsan her zaman can sıkıcı olaylarla karşılaşır, bu bir doğa olayı gibi doğaldır.
Adamın tersine giderse işi, muhallebi yerken kırılır dişi
İnsanın işi ters gitmeye görsün, en küçük engel, başına büyük dert açar.
“Kimin ters giderse bir zaman işi Muhallebi yerken kırılır dişi.” (Figânî) / “İki şeyden hazer eyle daima Yere bakan, yavaş akan demişler.” (Refiki)
Açma sırrını (sırrını açma) dostuna, o da söyler dostuna.
Bak: Sırrını açma (açma sırrını) dostuna, o da söyler dostuna.
Ecel geldi cihana, başağrısı bahane.
“Ölümlerde bir sebep aranır, oysa ölecek kişinin alnına ne zaman öleceği önceden yazılmıştır” inancını anlatır.
“Sıtmadan, frengiden, veremden Bıktık tavuk gibi ölmekten Çoktan çıktı başağrısı Ecele bahane olmaktan.” (Rıfat Ilgaz)
Akan su yosun tutmaz.
Bak: “İşleyen demir pas tutmaz.”
Sabırla koruk helva olur.
Koruğun helva olana dek uzun bir sürenin geçmesi nasıl gerekliyse, kimi şeylerin oluşumundaki belli süreyi dikkate alıp acele etmemelidir.
“Sabırlı kulunu pek sever Mevlâ Sabır ile koruk bile olur helva.” (Mengüşi)
Araba ile tavşan avlanmaz.
Her şeyin yoluyla, usulüyle yapılması gerektiğini anlatır.

Pages