Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin.
Bir kimseye öğüt vereceğim diyerek ölçüyü kaçırır, yerli yersiz ve gereksiz söz ve davranışlarda bulunulursa, ters sonuç alınır. Bir de doğal ihtiyaçları karşılanmayan insan bunu gizli yada zorla elde etmeye kalkar.
Canı yanan eşek, attan yürük olur.
Zorlanınca her zamankinden daha fazla iş yapılabilir.
Öksüz çocuk (oğlan) göbeğini kendi keser.
Kimsesizlerin koruyucusuz olduklarını, onlara kimsenin yardımcı olmadığını anlatır.
Kötü söyleme eşine, ağı katar aşma.
Kötülük yapan kötülük görür; hele yakınlarına yapılırsa bir de daha çok kötülük görür.
Yeğniyi yel alır, ağır yerinde kalır.
Kuraklık, deprem, savaş, hastalık, pahalılık gibi doğa ve toplum olaylarında küçükler, zayıflar ve yoksullar çok zarar görürler. Büyükler, güçlüler ve varlıklılar çok kez zarar görmezler yada gelen zarar onları fazla etkilemez.
Alma mazlumun ahım, çıkar aheste aheste.
Bir kişiye, bir topluma kötülük eden kişi, bir gün cezasını görür. Günlük yaşantımızda ve tarihte pek çok örnekleri vardır. Çünkü doğa ve toplum yasaları daima “ezilen”den yanadır. / “Eden bulur” atasözüyle eşanlamlıdır.
“Bilmez misin cihanda kişi ettiğini bulur.” (Beliğ)
Atılan ok geri dönmez.
Kimi gerçekler ve olaylar vardır ki, değiştirmek, yok saymak elimizde değildir. Bu bakımdan bir olay yaratmadan, dönüşü olmayan bir işe başlamadan önce iyi düşünmek gerek. Bir de karar verildi mi, sonuna dek yürümek tek çıkar yoldur.
“Mebâdâ bir sözünden olasın zar Atılmış ok gibi dönmeye ey yar.” (Güvâhî)
Çıngıraklı deve kaybolmaz.
Değeri olan bir şeyin, bir kimsenin değeri bir gün anlaşılır.
Başbaşa vermeyince taş yerinden kalkmaz.
Kimi işler vardır ki, insan tek başına başaramaz. Başkalarıyla birlik olmak, güçleri birleştirmek gerekir. O zaman daha akıllı, daha güçlü, daha sağlam davranılır. “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” atasözüyle eşanlamlıdır.
Kurcalama sivilceyi (sivilceyi kurcalama) çıban edersin.
Küçük bir olayı büyütürseniz başınıza dert olur.

Pages