Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Bile bile yalan söyleyen, kandırmak isteyen birine; yalanlanmn farkında olduğumuzu, bizi kandıramayacağını anlatmak için “bize de mi lo lo!..” deriz. Adamın biri, hakaret ettiği bir kimse tarafından mahkemeye verildiği için üzgündür. Mahkeme ya ceza verirse?.. Bunu gören bir “akıl hocası* yanına sokularak: “Sen” der, “mahkemede sorulan sorulara hiç cevap verme. Israr ederlerse, “lo, lo, lo!” de.. Seni dilsiz sanırlar, o zaman cezadan da, yargılanmaktan da kurtulursun. Yalnız bunun için bir sarı liranı’alırım.” Adam -bu aklı beğenir, lirayı vereceğine söz vererek mahkemeye gider. Yargıcın her sözüne, “lo, lo, lo!” diyerek cevap verir ve “beraat” eder. Sevinerek evine dönerken, akıl hocası yolunu keser : “Ver bakalım bizim lirayı!” der. Adam, mahkemedeki dilsiz oyununu ustasına da tekrar ederek: “Lo, lo, lo!” deyince, akıl hocası şaşırarak kızar, bağırır: “Ulan” der, “ulan be adam, bize de mi lo, lo!”

Bir karışıklığı, düzensizliği anlatmak için, “çingene çalar, kürt oynar” derler. Tanzimat devrinde “Çingene” lâkabıyla tanınmış Hüsam Efendi, İstanbul belediye başkanı (Şehremini), Kürt Ahmet Efendi de muhasebecidir. O günlerde, esprileriyle, hazır cevaplığıyla tanınmış Keçeci Zade Fuat Paşa’mn hazır bulunduğu bir toplantıda, şundan bundan konuşulurken, konu İstanbul belediyesine geçer. Belediyede (şehremanetinde) ne var, ne yok sorusu üzerine Fuat Paşa: “Ne olacak,” der, “Çingene çalar, Kürt oynar.”