Türkçe Deyimler Sözlüğü'nde ara

Cehennem gibi
Çok sıcak.
İleri gitmek
ölçü dışına çıkmak.
Barış görüş olmak
Dargınlığı bırakıp barışmak.
Parmağını yaranın üzerine basmak
Bir şeyin gerçek nedenini göstermek.
Ağzının içine bakmak
Birini seve seve, dikkatle dinlemek.
Ölü fiyatına
Çok ucuz
Şaşkına dönmek
Çok şaşırmak.
Demir leblebi
Güç iş.
Ezbere iş görmek
Düşünmeden, gelişigüzel iş yapmak.
Çıfıt çarşısı
Kötü niyetli kimselerin bulunduğu yer. (*)
“Çıfıt” sözcüğü, “Yahudi” anlamında olup Arapça “Yehud”dan Farsça’ya “cuhud”, Farsça'dan Türkçe’ye de “çıfıt” olarak geçmiştir. “Çıfıt çarşısı”, kötü niyetli kimselerin bulunduğu yer anlamında, daha çok birine hakaret etmek için söylenir. Zahmeti çok bir hayat süren insanlar için “çile doldurmak” deyimi kullanılmaktadır. Ayrıca bir olay, bir şey karşısında sabn kalmamış, dayanma gücü tükenmiş kimseler için de “çileden çıkma” deyimi söylenir. Eskiden bir tarikata girebilmek için kırk gün, kırk gece bir odaya kapanıp ibadet etmek gerekirdi. Kimseyle konuşmamak, çok az şey yemek şarttı. Bedene bir çeşit eziyet edilen bu devreye “çile doldurmak” denirdi. Kelimenin asıl yazılışı, “çille”dir, Farsçadır. Bu da kırk anlamında “ihl”den gelmektedir. Çile, eskidenberi uygulanagelen bir devredir. Her dinde, mezhepte, tarikatlarda vardır. Mevlevilikte dergâhın türlü hizmetlerinde çalışılır. Bu durum bin bir gün sürer. Bu zamanı dolduran kimse bir Mevlevi olmuştur artık.

Pages